HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
KHOA QUẢN LÝ
o0o
BÀI TẬP NHÓM Môn Quản lý
Nhà trường & các cơ sở giáo dục
Giảng viên HD: Trịnh Anh Cường
Sinh viên: 1. Đỗ Thúy An
2. Trần Thị Liễu
3. Nguyễn Thị Xuân Quỳnh
4. Nguyễn Văn Toàn (NT)
5. Nguyễn Thị Tươi (1988)
Hà Nội - 2011
Mục lục
Tiêu đề Trang
Lời mở đầu 3
Nội dung 4
A, Nhiệm vụ, quyền hạn của Trung tâm Kỹ thuật tổng hợp – Hướng
nghiệp
4
B, Tổ chức của Trung tâm Kỹ thuật tổng hợp – Hướng nghiệp 5
I, Cơ cấu tổ chức của Trung tâm Kỹ thuật tổng hợp – Hướng nghiệp 5
II, Nhiệm vụ, chức năng của từng bộ phận 7
III, Sơ đồ hóa bộ máy tổ chức 12
IV, Mối liên hệ giữa các bộ phận 12
C, Quản lý các hoạt động giáo dục và đào tạo trong Trung tâm Kỹ
thuật tổng hợp – Hướng nghiệp
13
I, Nội dung quản lý 13
II, Biện pháp 17
Kết luận – Khuyến nghị 26
yêu cầu dạy học phân ban và tự chọn ở cấp THPT trên cơ sở làm tốt công
tác hướng nghiệp và phân luồng từ THCS.
Quyết định 126/CP ngày 27/4/1981 của Thủ tướng Chính phủ về công
tác hướng nghiệp cho học sinh phổ thông và sử dụng học sinh các cấp
THCS và THPT ra trường. Trong chiến lược phát triển giáo dục 2001 -
2010 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 201/2001/QĐ-
TTg ngày 28/12/2001 đã nêu rõ: “Thực hiện nguyên lý học đi đôi với hành,
giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, lý luận gắn liền với thực tiễn,
giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội”.
Chỉ thị 33/2003 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo về việc tăng
cường công tác GDHN dạy nghề phổ thông. Chỉ thị đã nêu rõ: GDHN là
một bộ phận của nội dung giáo dục toàn diện trong nhà trường phổ thông
và đã được xác định trong Luật giáo dục và chiến lược phát triển giáo dục
năm 2001 – 2010.
Căn cứ vào quyết định số: 44/2008/QĐ-BGD&ĐT ngày 30 tháng 07
năm 2008 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về quy chế Tổ chức và hoạt động của
Trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp:
A. Nhiệm vụ, quyền hạn của Trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hướng
nghiệp.
(Điều 3) QĐ: 44/2008/QĐ-BGDĐT
4
1. Dạy công nghệ, kỹ thuật, dạy nghề phổ thông và tư vấn hướng nghiệp
cho học sinh học chương trình giáo dục phổ thông.
2. Bồi dưỡng giáo viên các trường trung học cơ sở (THCS), trung học phổ
thông (THPT) về giáo dục kỹ thuật tổng hợp, hướng nghiệp.
3. Tổ chức lao động sản xuất dịch vụ kỹ thuật phục vụ giáo dục đào tạo,
góp phần phân luồng học sinh sau THCS và THPT.
4. Nghiên cứu ứng dụng các đề tài khoa học về giáo dục kỹ thuật tổng
hợp, hướng nghiệp, dạy nghề cho học sinh phổ thông, thử nghiệm, ứng dụng
và chuyển giao công nghệ mới phục vụ phát triển kinh tế-xã hội của địa
thuật tổng hợp-hướng nghiệp hoặc ủy quyền giám đốc sở Giáo dục và Đào tạo
bổ nhiệm giám đốc Trung tâm kỹ thuật tổng hợp-hướng nghiệp.
* Nhiệm vụ và quyền hạn của giám đốc Trung tâm kỹ thuật tổng hợp-
hướng nghiệp:
a) Lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và giám sát đánh giá việc thực hiện kế
hoạch nhằm hoàn thành các nhiệm vụ của trung tâm;
b) Quản lý cơ sở vật chất và các tài sản của trung tâm;
c) Quản lý nhân viên, giáo viên và học viên của trung tâm;
d) Bổ nhiệm các tổ trưởng, tổ phó; thành lập các tổ chuyên môn, nghiệp
vụ;
đ) Quản lý tài chính, quyết định thu chi và phân phối các thành quả lao
động, thực hành kỹ thuật, dịch vụ theo quy định;
6
e) Ký học bạ, các giấy chứng nhận trình độ học lực và kỹ thuật, nghề
nghiệp, chứng chỉ nghề cho học sinh học tại trung tâm theo ủy quyền của
giám đốc sở Giáo dục và Đào tạo và quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo;
g) Được hưởng các chế độ theo quy định.
2. Phó giám đốc Trung tâm kỹ thuật tổng hợp-hướng nghiệp
- Phó giám đốc Trung tâm kỹ thuật tổng hợp-hướng nghiệp là người giúp
việc cho giám đốc, có phẩm chất chính trị và đạo đức tốt, có năng lực quản lý,
tốt nghiệp đại học, đó công tác trong ngành giáo dục ít nhất 5 năm.
- Phó giám đốc Trung tâm kỹ thuật tổng hợp-hướng nghiệp được bổ
nhiệm và bổ nhiệm lại theo nhiệm kỳ; mỗi nhiệm kỳ là 5 năm.
- Giám đốc sở Giáo dục và Đào tạo bổ nhiệm phó giám đốc Trung tâm kỹ
thuật tổng hợp-hướng nghiệp.
* Phó giám đốc Trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp có những
nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:
a) Thực hiện và chịu trách nhiệm trước giám đốc về những việc được phân
công;
b) Chịu trách nhiệm trước cấp trên về các hoạt động có liên quan của
- Phụ trách công tác lễ tân, tổ chức các buổi liên hoan, họp mặt.
- Công tác an ninh chính trị và bảo vệ nội bộ.
- Báo cáo có liên quan đến tổ chức hành chính.
- Tiếp nhận và phát hành các loại công văn, văn bản.
8
- Kiến nghị có liên quan đến Giáo viên-cán bộ. Công nhân viên-học sinh,
sinh viên.
6. Tổ Chuyên môn
- Quản lý, điều phối việc thực hiện các nhiệm vụ của Trung tâm trên lĩnh
vực mà trung tâm đào tạo.
- Theo dõi, quản lý và báo cáo định kỳ tiến độ thực hiện nghiên cứu và
chuyển giao khoa học, kỹ thuật - công nghệ chung và của từng cán bộ, công
nhân viên.
- Tìm kiếm các nguồn đầu tư, tài trợ thực hiện các dự án phát triển.
- Phối hợp với các Viện, Trung tâm và các đơn vị ngoài trường thực hiện
nhiệm vụ điều phối đầu mối các hoạt động nghiên cứu và chuyển giao khoa
học, kỹ thuật - công nghệ. Tổ chức theo dõi các hợp đồng NCKH.
- Thông báo, điều phối các nguồn học bổng, chương trình đào tạo, tập
huấn, hội nghị hội thảo theo sự chỉ đạo của Ban Giám đốc.
- Tham mưu cho Ban Giám đốc kế hoạch nghiên cứu, đào tạo và tập huấn
cho cán bộ, công nhân viên; các hội thảo liên quan theo mục tiêu và nhiệm vụ
được giao.
7. Tổ văn phòng - giáo vụ
- Phòng Giáo vụ là đơn vị trực thuộc Ban Giám đốc, có chức năng giúp
Ban Giám đốc điều hành, Quản lý và kiểm tra việc thực hiện kế hoạch và chất
lượng đào tạo của các Khoa - Ban, Tham mưu cho Ban Giám đốc miễn giảm
học phí diện chính sách. Phòng Giáo vụ chịu trách nhiệm trước Giám đốc và
thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Theo dõi, kiểm tra tình hình học tập của học sinh các lớp.
- Thu học phí-lệ phí các lớp, hướng dẫn học sinh diện chính sách làm thủ
vụ.
- Phối hợp với các Tổ trong Trung tâm tham gia các hoạt động, hướng tới
mục tiêu chung.
- Kiến nghị có liên quan đến GV, HS…
III. Sơ đồ hóa bộ máy tổ chức
IV. Mối liên hệ giữa các bộ phận.
Sơ đồ trên ta thấy:
Tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam trong Trung tâm kỹ thuật tổng hợp -
hướng nghiệp hoạt động theo quy định của Điều lệ Đảng, thực hiện các nghị
quyết của tổ chức Đảng cấp trên, lãnh đạo Trung tâm kỹ thuật tổng hợp -
hướng nghiệp.
Ban giám đốc Trung tâm dưới sự lãnh đạo của Đảng có quyền quyết định
11
Tổ chức
ĐẢNG
Đoàn
Thể
Ban
Giám đốc
Các Hội
Đồng
Tổ
Hành
chính-
Tổng
hợp
Tổ
Văn
phòng-
Giáo vụ
- Các đoàn thể, tổ chức xã hội trong Trung tâm kỹ thuật tổng hợp-hướng
nghiệp hoạt động theo quy định của pháp luật và có trách nhiệm thực hiện
mục tiêu, nguyên lý giáo dục, hoạt động phù hợp với tôn chỉ, mục đích, chức
năng, nhiệm vụ của đoàn thể, tổ chức xã hội.
C. Quản lý các hoạt động giáo dục và đào tạo trong Trung tâm Kỹ
thuật tổng hợp – Hướng nghiệp. (Được quy định tại chương III, VI, VII
quy chế Tổ chức và hoạt động của Trung tâm)
I. Nội dung quản lý
* Kế hoạch giáo dục
1. Trung tâm kỹ thuật tổng hợp-hướng nghiệp thực hiện chương trình giáo
dục kỹ thuật và hướng nghiệp do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.
2. Căn cứ vào chương trình giáo dục và kế hoạch năm học, trung tâm xây
dựng kế hoạch và thời khóa biểu để điều hành hoạt động dạy học.
* Tổ chức lớp học
12
Học sinh học tập tại Trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp được tổ
chức theo lớp học, mỗi lớp học được chia thành nhiều tổ học sinh. Mỗi lớp
học có một giáo viên chủ nhiệm; có lớp trưởng, một hoặc hai lớp phó; tổ
trưởng, một hoặc hai tổ phó. Lớp trưởng và lớp phó do tập thể lớp bầu ra; tổ
trưởng, tổ phụ do tổ bầu ra vào đầu mỗi năm học.
* Sách giáo khoa và tài liệu học tập
Trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp sử dụng sách giáo khoa và tài
liệu học tập theo quy định về chương trình, giáo trình, sách giáo khoa của Bộ
Giáo dục và Đào tạo, các tài liệu học tập riêng cho địa phương do sở giáo dục
và đào tạo quy định.
* Hệ thống sổ sách theo dõi hoạt động giáo dục
1. Đối với trung tâm:
a) Sổ kế hoạch và chương trình hoạt động;
b) Sổ nghị quyết của trung tâm;
c) Sổ đăng bộ;
a) Phía trên bên trái: tên sở giáo dục và đào tạo;
b) Ở giữa: tên trung tâm;
c) Phía dưới cùng: địa chỉ của trung tâm, điện thoại, FAX (nếu có).
3. Trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp phải có các thiết bị dạy
học, sách, tạp chí theo yêu cầu của việc thực hiện các chương trình dạy học tại
trung tâm, được quản lý, sử dụng có hiệu quả theo quy định.
14
* Nguồn tài chính
Nguồn tài chính của Trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp bao
gồm:
1. Ngân sách nhà nước cấp.
2. Học phí, các khoản thu từ các hợp đồng đào tạo, nghiên cứu khoa học,
chuyển giao công nghệ, lao động sản xuất và các hoạt động khác.
3. Các nguồn thu tài chính hợp pháp khác.
* Quản lý tài sản, tài chính
1. Việc quản lý tài sản của Trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp
phải tuân theo đúng các quy định của nhà nước. Mọi thành viên trong trung
tâm có trách nhiệm giữ gìn, bảo vệ tài sản của trung tâm.
2. Việc quản lý thu, chi từ các nguồn tài chính của Trung tâm kỹ thuật
tổng hợp - hướng nghiệp phải tuân theo các quy định của nhà nước; chấp hành
đầy đủ các chế độ kế toán, thống kê và báo cáo định kỳ theo quy định hiện
hành.
* Quan hệ giữa Trung tâm kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp với
trường phổ thông và các cơ sở giáo dục khác
1. Trung tâm kỹ thuật tổng hợp-hướng nghiệp, phối hợp với trường
THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học trong việc thực hiện nội
dung giáo dục kỹ thuật, dạy nghề phổ thông và tư vấn hướng nghiệp.
2. Cử giáo viên tham gia giảng dạy tại các trường THCS, THPT và trường
phổ thông có nhiều cấp học ở địa phương nhằm thực hiện tốt chương trình
giáo dục kỹ thuật, dạy nghề phổ thông và tư vấn hướng nghiệp.
Đại hội Đảng lần thứ IX, kết luận của Hội nghị Trung ương lần thứ 6
16
(khóa IX), Nghị quyết 40/2000/QH10 của Quốc hội và Chỉ thị
14/2001/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đổi mới chương trình giáo
dục phổ thông, từ đó nâng cao tinh thần trách nhiệm, ý thức tự giác trong
công tác và giảng dạy, củng cố nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên
về ý nghĩa, mục đích, nội dung và những biện pháp thực hiện HĐGDHN
cho học sinh.
Để nâng cao nhận thức đội ngũ, phải giáo dục tuyên truyền về tính
khoa học, tính thực tiễn và những điều cần thiết phải định hướng phân luồng
học sinh, giúp các em có cơ sở chọn nghề tương lai của mình một cách phù
hợp.
Cải tiến công tác thông tin tuyên truyền trên cơ sở làm rõ vị trí, sự cần
thiết của hoạt động GDHN, một bộ phận quan trọng của giáo dục lao động -
kĩ thuật - nghề nghiệp. Đồng thời công tác thông tin tuyên truyền nhằm góp
phần giáo dục nhận thức, và thái độ đúng đắn về sức lao động và hàng hóa
sức lao động, giáo dục thái độ đúng đắn với nghề nghiệp công việc giúp học
sinh thấy rõ được ý nghĩa giá trị nghề nghiệp, có trách nhiệm với sản phẩm,
hài lòng với kết quả lao động, tôn trọng nội quy kỉ luật lao động, có ý thức
rèn luyện tính kỉ luật, tác phong công nghiệp
Đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền như: Phối hợp với các trường
phổ thông, các doanh nghiệp, các đoàn thể, hội cha mẹ học sinh để tổ chức
hội nghị về hướng nghiệp, dạy nghề phổ thông theo định hướng phát triển
kinh tế - xã hội và sự dịch chuyển của cơ cấu kinh tế và lao động địa
phương. Phối hợp với các báo, tạp chí, xây dựng phim phóng sự, phim
chuyên đề nhằm phản ánh hoạt động GDHN dạy học ở các trung tâm
KTTH - HN tiên tiến, gương về "người tốt việc tốt" trong học nghề, kinh
nghiệm của các nghệ nhân với nghề truyền thống đã và đang làm giàu
chính đáng cho bản thân, gia đình và đất nước.
2, Hoàn thiện cấu trúc tổ chức và xác lập cơ chế phối hợp giữa
liên kết, tạo điều kiện cho công tác hướng nghiệp, tư vấn nghề cho học
18
sinh.
3. Tổ chức phân công lao động hợp lý, củng cố và phát triển đội ngũ.
Sắp xếp và sử dụng hợp lý đội ngũ:
Trong bất kì một lĩnh vực nào, việc tổ chức lao động một cách có
khoa học, hợp lý sẽ đem lại hiệu quả lao động cao, trong hoạt động dạy
học và hoạt động GDHN, việc tổ chức một cách có khoa học, có ý nghĩa
rất quan trọng bởi nó đem lại hiệu quả đào tạo nguồn nhân lực cho đời
sống xã hội và địa phương. Sự phân công lao động tại các trung tâm
KTTH - HN cần chú ý tới các yêu cầu sau đây:
- Việc phân định vị trí và chức năng nhiệm vụ của các thành viên
trong tổ chức hoạt động GDHN cần tuân thủ quy chế về tổ chức hoạt
động của trung tâm KTTH - HN
- Việc phân công lao động còn tuỳ thuộc vào tổng khối lượng công
việc, tính chất của từng hoạt động và yêu cầu thực hiện của hoạt động đó.
- Việc phân công lao động phải xuất phát từ biên chế và cơ cấu
biên chế, hợp đồng của đơn vị.
Để thực hiện việc phân công này đạt hiệu quả tốt, Giám đốc trung tâm
KTTH - HN phải tiến hành phân loại trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tay
nghề của từng giáo viên, cán bộ công nhân viên để phân công cho hợp lý,
đảm bảo sự thích ứng giữa chức trách và khả năng của giáo viên. Kịp thời
điều chỉnh những "sai lệch" giữa chức trách và khả năng của từng giáo
viên, cán bộ công nhân viên, ban giám đốc trung tâm thường xuyên kiểm
tra hồ sơ sổ sách, dự giờ thăm lớp, phát hiện bổ sung kịp thời những thiếu
sót trong chuyên môn cũng như trong tổ chức ở các ban nghề, các tổ và cá
nhân.
Củng cố và phát triển đội ngũ:
* Bồi dưỡng đội ngũ – một yếu tố nâng cao chất lượng hoạt động
GDHN:
- Bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho giáo viên gồm:
20
+ Kĩ năng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong
các hoạt động.
+ Kĩ năng sử dụng và phát huy tối đa hiệu quả các phương tiện, thiết bị,
đồ dùng dạy học như: sơ đồ, mô hình, bản vẽ, phương tiện nghe nhìn
để kích thích hứng thú học tập của học sinh.
+ Bồi dưỡng kiến thức mới về khoa học, kĩ thuật, công nghệ các
ngành chuyên môn, khái niệm, quy trình, các thành phần của công nghệ, sự
khác nhau giữa khoa học và công nghệ.
Quy trình bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn được tiến hành như sau:
a) Trung tâm xây dựng kế hoạch bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn dài
hạn hay ngắn hạn cho giáo viên bằng cách: đánh giá, phân loại, xác định cụ
thể yêu cầu bồi dưỡng đối với từng giáo viên; lập kế hoạch bồi dưỡng dài
hạn, ngắn hạn thật chi tiết, tạo nguồn kinh phí hỗ trợ cho giáo viên đi bồi
dưỡng tập trung, tập huấn nhằm đạt trình độ chuyên môn, nhất là tập huấn
hoạt động GDHN
b) Thực hiện nghiêm túc và có chất lượng việc nghiên cứu chương
trình, sách giáo khoa, sách hướng dẫn giảng dạy, cung cấp tài liệu liên
quan đến nội dung, chương trình và yêu cầu đối với giáo viên để họ tự
nghiên cứu, tự đánh giá mặt mạnh, mặt yếu của họ và đề xuất nội dung cần
bồi dưỡng.
c) Duy trì, cải tiến nội dung và phương pháp sinh hoạt tổ, nhóm
chuyên môn với những nội dung đa dạng, phong phú. Duy trì dự giờ thăm
lớp, có nhận xét đánh giá sau mỗi tiết giảng.
d) Tổ chức tổng kết kinh nghiệm và viết sáng kiến kinh nghiệm trong
hoạt động GDHN. Ngoài ra còn bồi dưỡng kiến thức bổ trợ về ngoại ngữ,
tin học để giáo viên có thể tự khai thác thông tin, tìm hiểu kinh nghiệm dạy
học nghề và hoạt động GDHN của các nước tiên tiến trên thế giới.
4. Thường xuyên cải tiến nội dung, đổi mới phương pháp dạy học.
Cơ sở vật chất - thiết bị phục vụ hoạt động GDHN dạy có vị trí hết sức
22
quan trọng trong việc rèn luyện kĩ năng nghề cho học sinh. Phương tiện và
thiết bị là bộ phận quan trọng của cơ sở vật chất - kĩ thuật, chúng gắn bó
chặt chẽ với phương pháp dạy học và là phương tiện để truyền tải thông tin.
Thông qua việc sử dụng các phương tiện dạy học, học sinh được tiếp
cận với các phương pháp dạy học khác nhau, nên ngoài việc nắm được các
kiến thức họ còn nắm được phương pháp, thủ thuật " Hành nghề". Đây là
điểm quan trọng trong việc hình thành khả năng " Tự hình thành" nghề và "
Tự phát triển" nghề.
* Khai thác và sử dụng hợp lý CSVC – thiết bị dạy học
Một trong những biện pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động GDHN là
quản lý và sử dụng hợp lý CSVC - thiết bị vào quá trình dạy học.
- Kết hợp việc sử dụng thiết bị với việc thực hiện nội dung và
phương pháp dạy học.
- Cải tiến phương tiện dạy học phù hợp với mục tiêu, nội dung,
phương pháp.
- Phối hợp khai thác thiết bị dạy học giữa trung tâm và các trường phổ
thông, thông qua việc phối hợp này có thể trao đổi các phần của phương tiện
dạy học, nhằm tăng cường hiệu quả sử dụng nó trong quá trình dạy học và
hoạt động GDHN. Những thiết bị đó là: băng hình về cấu tạo máy, sơ đồ
mạch điện, cấu tạo vi mạch và các phần mềm dạy học
- Đảm bảo các điều kiện phục vụ cho việc sử dụng phương tiện dạy
học như điện nước, không khí, ánh sáng, an toàn, độ che tối được đáp
ứng theo yêu cầu của mỗi môn nghề. Điều này đòi hỏi phải có sự thống
nhất giữa mục đích lao động nghề nghiệp - đối tượng lao động - công cụ
lao động - điều kiện lao động và việc xử dụng phương tiện dạy học
- Bảo đảm sự liên hệ lẫn nhau giữa giáo viên, học sinh và phương tiện
dạy học. Việc liên hệ này góp phần làm phát triển hoạt động tư duy độc lập
của học sinh, là một hệ thống hoạt động có liên quan với nhau, tức là toàn
tạo)
c). Mạnh dạn xây dựng cơ chế phối hợp " Nhà nước và nhân dân cùng
24
làm" trong việc đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, thiết bị dạy nghề, đào tạo
bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, Phối hợp tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa,
vị trí và vai trò của và hoạt động GDHN, trong việc định hướng và chọn
nghề phù hợp cho con em họ trong tương lai. nhằm từng bước thay đổi
nhận thức của phụ huynh học sinh dư luận xã hội đối với hoạt động
GDHN.
Kết luận – Khuyến nghị
Một trong những vấn đề bức xúc của giáo dục Việt Nam hiện nay, khiến
toàn xã hội phải quan tâm đó là việc định hướng nghề nghiệp và phân luồng
học sinh sau tốt nghiệp THCS và THPT (trung học cơ sở và trung học phổ
25