SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“BIỆN PHÁP SỬA LỖI PHÁT ÂM LỆCH CHUẨN PHỤ ÂM ĐẦU
L/N”
Phần thứ nhất:
ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH
I- THỰC TRẠNG PHÁT ÂM LỆCH CHUẨN L/N CỦA GV-HS.
- Tật phát âm lệch chuẩn L/N là một hiện tượng có tính phổ biến ở Hải Dương nói
chung, trường TH Cẩm Đông nói riêng. Tình trạng này không chỉ gây ảnh hưởng đến sự
trong sáng của tiếng Việt mà còn gây phản cảm trong giao tiếp, cần sớm được khắc phục.
- Đa số GV+HS nhà trường phát âm lệch chuẩn phụ âm đầu l/n trong dạy - học
đặc biệt là trong giao tiếp với mọi người.
- Số lượng GV phát âm chuẩn phụ âm đầu l/n rất ít (7//34 CBGVNV trong
trường).
- Một số ít GV chỉ phát âm chuẩn khi đọc các văn bản (chủ yếu là các bài tập
đọc) trước HS. GV chưa có ý thức, thói quen sữa lỗi phát âm l/n cho bản thân cũng
như cho HS.
II- NGUYÊN NHÂN PHÁT ÂM LỆCH CHUẨN PHỤ ÂM ĐẦU L/N
1. Khảo sát thực trạng phát âm lệch chuẩn N/L.
Lỗi phát âm được chia thành 3 loại phổ biến như sau:
+ Phát âm lẫn lộn giữa L và N ( lúc phát âm L thành N và ngược lại).
+ Chuyển thành một cách phát âm duy nhất ( hoặc chỉ phát âm N, hoặc chỉ phát âm
L).
+ Loại thứ ba, xảy ra với cả những người đã có ý thức phát âm đúng nhưng do câu,
từ có chứa nhiều tiếng có phụ âm đầu L và N xen lẫn nhau thì khi phát âm, phụ âm đầu
của tiếng thứ hai sẽ thường bị phát âm lẫn với phụ âm đầu của tiếng thứ nhất.
2. Nguyên nhân:
2.1. Do ảnh hưởng của môi trường giao tiếp:
Ngay từ lúc còn nhỏ nhất là các em ở độ tuổi tập nói, ở mẫu giáo khi tiếp xúc với
ông bà, cha mẹ, thậm chí khi đến trường tiếp xúc với thầy cô giáo mỗi chúng ta đều hình
thành ngôn ngữ. Những gì mà chúng ta nghe thấy đôi lúc chưa thật đúng với những gì ta

đó giúp cho mỗi cá nhân nhận thức được sai sót trong phát âm để có biện pháp khắc phục
kịp thời.
2. Triển khai, xây dựng kế hoạch sửa lỗi phát âm lệch chuẩn l/n.
- Tổ chức sinh hoạt nội bộ (tập thể giáo viên) với nội dung sau: Từng cá nhân viết
bản tự kiểm điểm việc thực hiện phát âm theo chuẩn. Trong bản tự kiểm điểm, cá nhân tự
đánh giá việc thực hiện theo các mức: Nói đúng; nói và sai thường xuyên; nói sai không
thường xuyên. Sau đó, tập thể đóng góp ý kiến, nhận xét, đánh giá từng người một, qua
đó giúp cho mỗi cá nhân nhận thức được sai sót trong phát âm để có biện pháp khắc phục
kịp thời;
- Trên cơ sở đóng góp của tập thể, các cá nhân tự viết bản kế hoạch khắc phục (nếu
nói sai ở các mức độ khác nhau); hoặc kế hoạch phòng chống (nếu nói không sai). Bản
kế hoạch của các cá nhân được lưu giữ tại trường làm căn cứ cho việc theo dõi thực hiện
và tổng hợp, đánh giá.
- Việc sửa chữa lỗi phát âm và viết lệch chuẩn phải thực hiện thường xuyên, liên
tục, trong mọi hoạt động giao tiếp; trong đó coi trọng việc rèn luyện, thực hành thường
xuyên;
- Thực hiện phương châm: Khắc phục lỗi phát âm là công việc hàng ngày. Mỗi
người vừa tự sửa lỗi cho mình vừa sửa lỗi cho người khác; sửa lỗi cho người khác cũng là
sửa cho mình; mình phát âm sai thì phát âm lại để tự sửa, thấy người khác phát âm sai thì
nhắc nhở ngay để giúp người khác sửa (cần xoá bỏ rào cản tâm lý trong thực hiện cuộc
vận động: ngại nhắc nhở, sửa lỗi phát âm cho người khác và tự ái khi được người khác
nhắc nhở sửa lỗi phát âm sai).
- Tạo môi trường giao tiếp ngôn ngữ chuẩn trong nhà trường, giúp cho cán bộ, giáo
viên khắc phục và phòng ngừa tình trạng phát âm lệch chuẩn.
- Tổ chức ký cam kết trách nhiệm giữa lãnh đạo nhà trường với công đoàn cơ sở,
các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường.
- Nhà trường xây dựng kế hoạch thực hiện cụ thể, chi tiết, phân công rõ trách
nhiệm của mỗi đoàn thể và các thành viên trong tập thể lãnh đạo nhà trường; xây dựng lộ
trình khắc phục xong tình trạng phát âm lệch chuẩn L/N trong giáo viên và xây dựng kế
hoạch phòng chống tái diễn tình trạng phát âm lệch chuẩn trong những năm học sau.

chậm, sau nhanh dần. Lúc đầu phát âm từng âm vị, sau phát âm đổi chỗ xen kẽ L, N; N, L
tốc độ chậm rồi nhanh, mục đích làm tăng thêm sự linh hoạt của đầu lưỡi.
Tiếp theo là luyện phát âm tiếng, từ (Có chứa L/N) (Cách tiến hành tương tự)
3.3. Luyện phát âm các tiếng, từ có phụ âm đầu L, N kết hợp với tìm hiểu nghĩa
của các từ bằng cách tra Từ điển Tiếng Việt.
Mục đích rèn luyện ở đây có gắn với việc hiểu nghĩa của từ. Cách luyện:
+ Mở từ điển Tiếng Việt đọc lần lượt các từ của mục từ có phụ âm đầu L, N kết
hợp xem nghĩa của từ, từ loại của từ.
+ Đọc mục từ có phụ âm nào trước cũng được.
+ Đọc có so sánh nghĩa của những từ có phụ âm đầu N, L mà vần giống nhau:
Ví dụ:
lặng nặng
+ lặng lẽ, thầm lặng, lặng thinh…lâ
tinh
+Lăng mộ, cây bằng lăng, lăng
+ gánh nặng, dấu nặng, nặng nhọc…
+năng khiếu, năng động, năng lực,
năng suất…súng nổ, nổ ngô…
xăng…
+ Nhớ nghĩa viết từ, tạo câu có nghĩa và nhẩm đọc.
+ Phối hợp luyện phát âm đúng các tiếng, từ có phụ âm đầu L, N trong giờ dạy học
tất cả các bộ môn.
3.4. Luyện đọc các câu, đoạn văn thơ có các từ ngữ có phụ âm đầu L, N
Mục đích để nhớ phát âm và từ ngữ mang âm được phát gắn với nghĩa đi vào hoạt
động giao tiếp bằng văn tự (chữ viết). Lúc này chữ viết nhắc nhớ lại nghĩa, nhớ lại âm và
bật ra âm đúng.
- Cách đọc và cách luyện:
+ Chọn câu văn, thơ, đoạn văn có nghĩa hấp dẫn, hay, vui vẻ, hài hước.
Ví dụ:
1. Phụ nữ Việt Nam thường lên núi lấy lá non về làm nón.

Đặc biệt hoạt động âm nhạc có thể được tổ chức ở mọi lúc mọi nơi như kết hợp với
thể dục buổi sáng, khi đi dạo chơi, chơi ở các hoạt động góc, hát ru trẻ ngủ trưa, hoạt
động chiều …Đây là một trong những điều kiện thuận lợi nhất của giáo viên giúp cho
việc luyện phát âm chuẩn L, N.
4. Chỉ tiêu:
Phấn đấu đến đầu năm học 2012 -2013, về cơ bản nhà trường thực hiện được mục
tiêu khắc phục tình trạng nói lệch chuẩn L/N; đến năm 2013 không còn tình trạng
CBGVNV- HS phát âm lệch chuẩn L/N;

Phần thứ ba
TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1- Phân công nhiệm vụ:
- Hiệu trưởng: Phụ trách chung, duyệt kế hoạch, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá việc
thực hiện của GV, NV, HS.
- P.hiệu trưởng: Lập kế hoạch tổ chức thực hiện.
- Tổ trưởng: Thực hiện các kế hoạch tổ chức cho các thành viên.
- GV: Tham gia thực hiện kế hoạch của nhà trường trong dạy – học, trong giao
tiếp.
* BCH Chi đoàn + Tổng phụ trách: Tổ chức hội thi cho HS nhằm thực hiện tốt
cho việc luyện phát âm chuẩn l/n.
2- Kế hoạch thực hiện hàng tháng.
Tháng Nội dung công việc
Điểu chỉnh
bổ sung
Người
thực hiện
Đánh giá
9
Tổ chức tuyên truyền khắc
phục và phòng cống phát âm

luyện phát âm chuẩn và sửa
những lỗi phát âm sai thông
qua các buổi sinh hoạt chuyên
môn từ tổ đến khối.
BGH,
GV,CNV
1
Tổng kết đánh giá cán bộ giáo
viên về việc thực hiên rèn
luyện phát âm chuẩn l/n
BG,H
TT.CTCĐ
2 Tiếp tục chỉ đạo cán bộ viên
giáo viên còn phát âm chưa
chuẩnvề phụ âm l/n trong giao
tiếp cũng như trong giảng dạy.
BGH,
GV/ CNV
3
Thi Đọc hay phát âm chuẩn
trong buổi sinh hoạt tập thể
chào mừng 8/3 và 26/3. Hội
giảng chào mừng 8/3. 26/3
BGH,TT,
GV,CNV
4
Tiếp tục chỉ đạo cán bộ giáo
viên sưu tầm những bài thơ
hoặc những câu văn về rèn
luyện phát âm l/n