Sáng kiến kinh nghiệm: Đổi mới phơng pháp dạy học tập đọc theo định hớng giao tiếp cho học sinh lớp 2
Đổi mới phơng pháp dạy học môn tập đọc
theo định hớng giao tiếp cho học sinh lớp 2.
I. Đặt vấn đề:
Để đáp ứng đợc yêu cầu đổi mới của thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc.
Giáo dục, nhất là bậc tiểu học, đóng vai trò rất quan trọng. Để đạt đợc mục đích đó việc
dạy đủ các môn học là yêu cầu không thể thiếu đợc. Nhằm góp phần giáo dục học sinh
phát triển toàn diện. Đọc là một kỹ năng quan trọng hàng đầu của con ngời, không biết
đọc con ngời không thể tiếp thu nền văn minh của nhân loại, không thể sống một cuộc
sống bình thờng, có hạnh phúc với đúng nghĩa của từ này trong xã hội hiện đại. Nhờ biết
đọc con ngời có thể tự học, học nữa, học mãi, học suốt đời. Chính vì vậy, dạy đọc ở trờng
phổ thông, nhất là các lớp đầu cấp rất quan trọng.
Bộ giáo dục và đào tạo có quan điểm chỉ đạo đổi mới, mới chơng trình và phơng
pháp dạy tập đọc theo hớng giao tiếp. Điều này phù hợp với xu thế chung của thời đại.
Đổi mới cả về cấu trúc và cách lựa chọn nội dung, việc lựa chọn nội dung đợc mềm hoá,
linh hoạt và đa dạng hơn trớc.
Cách thực hiện chơng trình cũng đợc mềm hoá, không cứng nhắc nh trớc đây. Nhìn
dới góc độ giao tiếp có thể thấy Tiếng Việt 2 lựa chọn khá "đắt" các bài đọc. Những chủ
đề, chủ điểm đợc đa vào sách rất gần gũi với học sinh dạy học những nghi thức lời nói
đến các kỹ năng làm việc và giao tiếp cộng đồng nh lập danh sách lớp, tra mục lục sách,
đọc thời khoá biểu, lập thời gian biểu, viết th, gọi điện làm đơn, khai lý lịch Đặc biệt dạy
tập đọc theo định hớng giáo tiếp là rèn cho học sinh các kỹ năng đọc (đọc thành tiếng,
đọc thầm, đọc hiểu, đọc diễn cảm) nghe và nói. Bên cạnh đó giáo viên cần hớng dẫn học
sinh tìm hiểu nghĩa của từ bằng cách nêu ví dụ cho học sinh hiểu, đặt câu với từ cần giải
nghĩa, tìm từ đồng nghĩa, trái nghĩa với từ cần giải nghĩa, miêu tả sự vật đặc điểm biểu thị
ở từ ngữ cần giải nghĩa. Ngoài ra học sinh cần hiểu nội dung, ý nghĩa của câu chuyện bài
văn bài thơ.
Vấn đề đặt ra tơng đối rộng, phức tạp, là ngời giáo viên trực tiếp dạy lớp 2 tôi xin
xác định vấn đề trong phạm vi hẹp là: Nghiên cứu phần rèn luyện kỹ năng đọc theo hớng
giao tiếp. Mong rằng những biện pháp tôi đa ra sẽ giúp cho học sinh có đợc kỹ năng cần
thiết để đọc các loại văn bản khác nhau để các em có kỹ năng làm việc với sách báo, có

lớp để trao đổi, bàn bạc tìm ra biện pháp tốt nhất để các em học tốt các môn học nói
chung và môn tập độc nói riêng. Yêu cầu phụ huynh giúp đỡ các em học tập tốt ở nhà.
Trong lớp tôi sắp xếp những học sinh đọc yếu ngồi cạnh những học sinh đọc khá,
giỏi để các em giúp đỡ lẫn nhau.
- Thờng xuyên kiểm tra bài cũ để biết đợc mức tiến bộ của các em để có biện pháp
hớng dẫn phù hợp.
- Phải biết kết hợp giáo dục tay ba giữa nhà trờng gia đình và xã hội.
2. Đổi mới phơng pháp dạy học môn tập đọc theo định hớng giao tiếp.
Tôi nghĩ rằng việc đổi mới phơng pháp dạy học theo định hớng này rất khó nhng
việc đổi mới dần dần từng bớc chắc chắn sẽ có hiệu quả, để cho các em làm quen cách
học này sẽ thực hiện phơng pháp tích cực hoá hoạt động của ngời học. Trong đó giáo viên
đóng vai trò ngời tổ chức hoạt động của học sinh, mỗi học sinh đều đợc hoạt động, mỗi
học sinh đều đợc bộc lộ mình và đợc phát triển đó chính là hoạt động giao tiếp (đặc thù
của môn Tiếng Việt).
n
2
Sáng kiến kinh nghiệm: Đổi mới phơng pháp dạy học tập đọc theo định hớng giao tiếp cho học sinh lớp 2
Trớc hết tôi kiên trì tập cho các em có nề nếp trong học tập đọc, yêu thích học tập
đọc. Khi tôi đọc mẫu, tất cả các em phải chú ý nhìn vào bài đọc và đọc thầm theo.
- Cứ một em đọc tất cả phải chú ý đọc thầm và sẵn sàng đọc tiếp. Những em đọc
yếu tôi thờng cho các em đọc tiếp nhận văn bản nhiều lần để giúp các em luyện đọc đúng
tiếng từ khó. Tôi cho các em luyện đọc từng câu đến đoạn ngắn và luôn có lời khích lệ,
động viên các em để các em khỏi ngại ngùng, mạnh dạn hơn, vừa động viên đợc các em
đọc yếu vơn lên tiến bộ mà còn làm cho các em tự tin ở mình hơn. Những em khá giỏi tôi
thờng cho các em đọc đoạn hoặc cả bài và sau đó theo dõi các bạn trung bình yếu để nhận
xét và nhắc nhở những tiếng bạn đọc sai.
Việc các em tự luyện đọc là rất quan trọng. Tôi có kế hoạch cho các em tập đọc tr-
ớc bài ở những tiết tự học. Những em đọc yếu phải đọc nhiều lợt cho quen mặt chữ.
Những em đọc khá giỏi đọc ít lợt rồi tìm hiểu nội dung, hiểu nghĩa từ.
Ngoài việc đọc to các em cần luyện đọc thầm bằng mắt. Những em đọc yếu về nhà

câu rồi cho học sinh kể về việc làm của Na và giúp các em hiểu việc làm ấy là tốt bụng.
Hoặc khi giảng từ "lặng lẽ" yêu cầu học sinh tìm từ cùng nghĩa là "yên lặng" từ đó học
sinh hiểu nghĩa từ đó là: không nói gì.
Khi dạy bài "Bạn của Nai nhỏ" cách tổ chức cho học sinh giải nghĩa từ "ngăn cản"
"hích vai".
Ngăn cản: Một học sinh đọc chú giải sách giáo khoa sau đó giáo vien đặt câu hỏi.
Trong câu "cha không ngăn cản con" ý của Nai bố là gì?
Hích vai: Một học sinh đọc chú giải rồi đa ra một vật tợng trng cho hòn đá và đề
nghị một học sinh lên làm động tác thể hiện hành động hích vai của bạn của Nai nhỏ.
Ngoài hiểu nghĩa từ giáo viên cần cho học sinh làm quen tìm nội dung chính của
từng đoạn trong bài.
Ví dụ: Khi dạy bài tạp đọc theo thể loại truyện "Sáng kiến của bé Hà" Tiếng Việt 2
trang 78. Sau phần tìm hiểu bài giáo viên tổ chức cho học sinh đặt tên cho mỗi đoạn:
+ Chọn ngày lễ
+ Bí mật của hai bố con
+ Niềm vui của ông bà.
* Luyện đọc nhanh:
Biện pháp luyện đọc nhanh: Giáo viên "cầm càng" giữ nhịp cho học sinh đọc theo
mẫu, cho học sinh đọc nối tiếp luyện đọc các câu dễ bị nói nhịu.
* Luyện đọc diễn cảm:
Qua nội dung chính của bài đọc giáo viên đọc mẫu giúp học sinh xác định giọng
đọc chung của cả bài: nhẹ nhàng, tha thiết, vui tơi, ngợi ca, trầm lặng, buồn thơng nhịp
điệu của bài nhanh, chậm, hơi chậm để các em đọc hay.
* Luyện đọc cho những em hay đọc sót tiếng và lạc dòng. Giáo viên luyện cho các
em làm chủ tia mắt khi đọc. Giáo viên phải quay lại với việc sử dụng que trỏ và thớc hoặc
cho học sinh đặt thớc trớc từng dòng để đọc, khi học sinh làm quen và làm chủ đợc tia
mắt rồi thì giáo viên không dùng que chỉ và học sinh không dùng ngón tay để chỉ khi đọc
nữa tránh tình trạng đọc nh đếm từng tiếng một.
* Luyện đọc chính âm cho những học sinh hay đọc sai (s/x ?/~/.)
Giáo viên cần uốn nắn ngay và cho các em đọc lại.

Gọi 2 em đọc bài: Tôm càng và cả cón
? Qua bài đọc em thấy Tôm càng có đức tính
gì đáng quý?
-Nhận xét cho điểm học sinh
B. Bài mới
1. Giới thiệu bài
Ghi tên bài lên bảng
2. Luyện đọc
Hai học sinh lên bảng nối tiếp nhau đọc bài
(mỗi em đọc 2 đoạn)
- Tôm càng rất thông minh, nhanh nhẹn. Nó
dũng cảm cứu bạn và luôn quan tâm lo lắng
cho bạn.
Theo dõi và đọc thầm theo
n
5
Sáng kiến kinh nghiệm: Đổi mới phơng pháp dạy học tập đọc theo định hớng giao tiếp cho học sinh lớp 2
a) Giáo viên đọc mẫu bài: giọng đọc nhẹ
nhàng, thán phục vẻ đẹp của Sông Hơng
b) Luyện phát âm
Gọi học sinh nối tiếp nhau đọc bài
- Giáo viên lu ý học sinh luyện đọc đúng các
từ khi mà học sinh phát âm sai.
- Giáo viên đính câu dài lên bảng:
Bao trùm lên cả bức tranh/là một màu
xanh/Có nhiều sắc độ đậm khác nhau/màu
sanh thẳm của da trời/màu xanh biếc của cây
lá/màu xanh non của những bãi ngô, thảm cỏ
in trên mặt nớc//
c) Luyện đọc đoạn

-Một em đọc to đoạn 1. Cả lớp đọc thầm để
trả lời câu hỏi
Bức tranh phong cảnh.
-Học sinh quan sát tranh và đọc thầm đoạn
1để trả lời câu hỏi.
n
6
Sáng kiến kinh nghiệm: Đổi mới phơng pháp dạy học tập đọc theo định hớng giao tiếp cho học sinh lớp 2
- Tìm những từ ngữ chỉ các màu xanh khác
nhau của Sông Hơng?
- Tìm từ chỉ mức độ khác nhau của màu
xanh?
- Ghi bảng: Sắc độ
Giáo viên: Cảnh Sông Hơng có rất nhiều màu
xanh, sắc độ dậm nhạt khác nhau đã tạo cho
Sông Hơng một nét đẹp quyến ruc, nên thơ,
thanh bình.
- Về màu hè Sông Hơng có sự thay đổi nh thế
nào?
Ghi bảng từ: Dải lụa đào.
-Do dâu mà hè đến Sông Hơng lại chuyển
màu nh một giải lụa màu hồng?
Giáo viên: Hai bên bờ này đợc trồng nhiều
Phợng vĩ, mùa hè đến hoa Phợng nở đỏ rực in
bóng xuống mặt nớc tạo cho Sông Hơng có
vẻ đẹp tác giả ví nh giải lụa màu hồng.
- Vào những đêm trăng sáng Sông Hơng có
vẻ đẹp ra sao?
GB: Lung linh dát vàng
- Vì sao tác giả lại ví Sông Hơng nh một đ-

Từ gần nghĩa với từ đặn ân là: ban tặng.
Vì Sông Hơng làm cho không khí thành phố
trở nên trong lành, làm tan biến những tiếng ồn
ào của chợ búa
n
7
Sáng kiến kinh nghiệm: Đổi mới phơng pháp dạy học tập đọc theo định hớng giao tiếp cho học sinh lớp 2
ơng rất đẹp trong khi đọc các em cần lu ý:
Đoạn 1: Khi đọc cần nhấn giọng ở những từ
gợi tả màu xanh: xanh thẳm, xanh biếc, xanh
non.
Đoạn 2: Nhấn giọng ở những từ ngữ gợi tả sự
thay đổi sắc màu của dòng sông nh dải lụa
đào, lung linh dát vàng.
Đoạn 3: Nhấn giọng ở các từ: đặc ân, trong
lành, tan biến, êm đềm, ca ngợi Sông Hơng.
- Gọi học sinh đọc bài.
5. Củng cố dặn dò:
- Gọi 1 em đọc toàn bài
? Học qua bài này em cảm nhận đợc gì về
Sông Hơng?
6. Liên hệ
- Em nào đã đợc cùng bố mẹ đi tham quan
thành phố Huế?
- ở thành phố Huế ngoài cảnh đẹp của Sông
Hơng còn có những cảnh đẹp nào?
GV: Nếu có dịp các em sẽ vào Huế để đợc
tận mắt ngắm những phong cảnh đẹp ở Huế?
- Vậy ở Nghệ An ta có những cảnh đẹp nổi
tiếng nào thu hút khách du lịch.

Phụ huynh học sinh tin tởng vào chơng trình và phơng pháp dạy học mới khi thấy
con em họ học tập ngày một tiến bộ rõ rệt, đọc bài, kể chuyện lu loát rõ ràng.
V. Bài học kinh nghiệm
Sự thành công trên là do tôi đã trực tiếp chỉ đạo đến từng học sinh trong lớp, kết
quả đạt đợc mặc dầu cha thật cao nhng đó là bớc khởi đầu của học sinh với sự cố gắng rèn
luyện vơn lên cùng với sự hớng dẫn chỉ bảo tận tình của giáo viên chủ nhiệm và sự giúp
đỡ của các bậc phụ huynh đã nhắc nhở các em trong việc học bài ở nhà. Tôi nhận thấy
giáo dục các em bằng tình cảm chân thành, bằng tấm lòng say mê nghề nghiệp của những
ngời giáo viên đứng trên bục giảng.
Là giáo viên tiểu học, phải chú trọng đầu t đều ở các môn học, không xem nhẹ bất
cứ môn nào. Giáo viên phải nhiệt tình yêu nghề và quan tâm tìm hiểu tâm lý học sinh.
- Luôn tham khảo tài liệu có liên quan đến bộ môn Tiếng Việt để lựa chọn phơng
pháp đầu t thích hợp vào từng giờ dạy để phù hợp với từng đối tợng học sinh. Gây hứng
thú học tập cho học sinh bằng kỹ năng giao tiếp để học sinh lĩnh hội kiến thức một cách
chủ động và sáng tạo.
- Phải tôn trọng nhân cách học sinh.
Mặt khác giáo viên phải luôn kết hợp biện pháp giáo dục, luôn tranh thủ vận động
các gia đình hội phụ huynh, các bạn bè đồng nghiệp trong và ngoài nhà trờng, kết hợp với
khả năng s phạm sẵn có của bản thân để tìm ra phơng pháp tối u nhất giúp các em học tập
tốt. Khi thực hiện dạy tập đọc theo định hớng giao tiếp tôi thấy dễ dạy và học sinh rất
hứng thú học tập, không nhàm chán có tiến bộ cả về tâm lý và khả năng tiếp thu môn tập
đọc.
Đặc biệt trong thời đại hiện nay giáo dục tiểu học là rất quan trọng vì "Bậc tiểu học
là bậc học nền tảng" phải đổi mới giáo dục là tiền đề cho sự phát triển xã hội mà con ngời
là nhân tố quyết định mọi thắng lợi. Bởi vậy nâng cao chất lợng dạy học trong Tiếng Việt
nói chung và phân môn tập đọc nói riêng trong trờng học là rất quan trọng vì học tốt môn
này các em mới có nền móng để học tập tốt các môn học khác.
n
9
Sáng kiến kinh nghiệm: Đổi mới phơng pháp dạy học tập đọc theo định hớng giao tiếp cho học sinh lớp 2