SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"PHÁT HUY TÁC DỤNG CÁC PHÒNG CHỨC NĂNG Ở TRƯỜNG
TIỂU HỌC"
Một trong những lợi thế của trường tiểu học đạt Chuẩn quốc gia là có được hệ thống
phòng chức năng để thực hiện việc đổi mới phương pháp và giáo dục toàn diện cho học
sinh. Tuy nhiên, để phát huy hoạt động các phòng chức năng một cách thực sự có hiệu
quả đang là vấn đề rất được quan tâm nhất là các nhà quản lí cấp tiểu học. Trong phạm
vi bài viết này, tôi xin chia sẻ cách làm của trường Tiểu học Đông Thái, huyện Đức Thọ
rất mong được đồng nghiệp trao đổi bổ sung.
1. Sắp xếp, bố trí các phòng chức năng hợp lý
Việc sắp xếp, bố trí các phòng chức năng sao cho hợp lý, có tác dụng lớn trong việc sử
dụng. Bởi, mỗi phòng có một chức năng riêng, yêu cầu riêng, nên phải bố trí ở từng vị trí
khác nhau. Phòng Giáo dục nghệ thuật khi sử dụng thì ồn ào, phòng Đọc và Thư viện thì
cần nơi yên tĩnh, phòng Thường trực thì cần nơi bao quát được toàn bộ khu vực trường,
phòng Truyền thống Đội thì cần vị trí trung tâm, việc làm này quả rất khó khăn bởi hầu
hết các trường khi xây dựng đều không có đủ kinh phí đề làm một lần mà phải xây dựng
thành nhiều đợt, mất nhiều năm mới xong. Do vậy, khi xây dựng đã bỏ quên mất việc bố
trí sắp xếp các phòng chức năng sao cho hợp lý. Cũng có những trường do diện tích
không đảm bảo để sắp xếp bố trí khoa học. Và không ít trường chỉ xây dựng các phòng
này cho đủ theo quy định trường đạt chuẩn quốc gia chứ chưa tính đến việc sử dụng.
ở trường Tiểu học Đông Thái, huyện Đức Thọ khi thiết kế xây dựng, chúng tôi đã bố
trí các dãy nhà theo hình chữ U. Dãy nhà chính giữa được dùng làm các phòng học văn
hoá, phòng học Tiếng Anh, Tin học (hai phòng này được bố trí ở tầng trên và về cuối dãy
nhà). Chính giữa dãy nhà này có các phòng Y tế học đường, phòng Truyền thống Đội và
phòng chờ giáo viên. Một cạnh là dãy nhà có các phòng Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng,
phòng Hội đồng, phòng Đọc sách, Thư viện, thiết bị, nhà Truyền thống. Cạnh chữ U còn
lại là dãy nhà có phòng Mỹ thuật, phòng Âm nhạc, phòng Thể thao và phòng Thường
trực.
Việc sắp xếp, bố trí các phòng chức năng như trên rất thuận lợi cho việc sử dụng,
từng phòng. Các nhóm lên kế hoạch mua sắm để thông qua Ban. Sau khi thống nhất trong
Ban, chúng tôi lấy ý kiến tập thể cán bộ giáo viên một cách công khai, dân chủ. Chúng tôi
đã mua sắm các thiết bị cho các phòng chức năng theo phương châm thiết thực, chất
lượng, tiết kiệm và ưu tiên các thiết bị sử dụng lâu dài, nhiều lần.
Sau khi đã mua sắm đủ các thiết bị dạy học theo kế hoạch, chúng tôi đưa toàn bộ các
thiết bị đó cùng số thiết bị trên cấp theo từng bộ môn sắp xếp ở các phòng chức năng để
tiện việc sử dụng dạy học ngay tại phòng. Ngoài ra, chúng tôi, cho sưu tầm một số tranh
ảnh phù hợp để trang trí làm cho các phòng thêm sự hấp dẫn, kích thích sự hứng thú học
tập của học sinh. Ví dụ: ở phòng Âm nhạc chúng tôi sưu tầm ảnh các nhạc sĩ có nhiều
sáng tác cho Thiếu nhi, các nhạc sĩ lớn của Việt Nam và thế giới. ở phòng Mỹ thuật thì
sưu tầm tranh ảnh của các hoạ sĩ nổi tiếng, các bức tranh vẽ của học sinh học qua từng
năm học, tất cả đều được bỏ vào khung và treo ở những vị trí thích hợp.v.v .
Việc làm này đã giúp cho giáo viên đặc thù phát huy hết khả năng, trách nhiệm của
mình, đồng thời làm nảy sinh trong các em tình yêu nghệ thuật, thẩm mĩ.
3. Phân công cán bộ, giáo viên phụ trách và khai thác sử dụng
Hiện nay, hầu hết các trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia đã có đủ giáo viên dạy các
môn Âm nhạc, Mỹ thuật, Tổng phụ trách Đội, một số trường đã có giáo viên Thể dục,
Tiếng Anh, Tin học nên việc phân công giáo viên phụ trách các phòng chức năng gặp
nhiều thuận lợi. Chúng tôi đã phân công giáo viên phụ trách các phòng Âm nhạc, Mỹ
thuật, Thể thao, Tin học, Ngoại ngữ cho giáo viên trực tiếp giảng dạy của bộ môn đó.
Phòng Truyền thống nhà trường phân công Bí thư Chi đoàn, phòng Truyền thống Đội
phân công Tổng phụ trách Đội; Thư viện, phòng đọc phân công cho nhân viên thư viện;
phòng Y tế học đường phân công Văn thư, phòng Hội đồng phân công BCH Công đoàn.
Cán bộ, giáo viên được phân công phụ trách ở phòng nào phải có trách nhiệm bảo
quản, sắp xếp các thiết bị dạy học, trang trí phòng đó sao cho khoa học, tiện lợi trong việc
sử dụng và đảm bảo tính thẩm mỹ.
Để phát huy hiệu quả hoạt động của các phòng chức năng, chúng tôi đã làm như sau:
Các tiết dạy, học chính khoá hay tăng buổi cũng như bồi dưỡng năng khiếu đều được đưa
về phòng chức năng của từng bộ môn. Khi học âm nhạc các em về phòng Âm nhạc, ở đó
có đủ các nhạc cụ: đàn, phách, song loan, tăng âm, loa. Phòng có không gian rộng, cách
có nhiều ý hay sẽ được nhà trường tuyên dương dưới cờ và có phần thưởng là một hay
hai quyển vở. ở trước phòng đọc, chúng tôi có đặt thêm 2 dãy ghế đá dưới các gốc cây
nhằm mở rộng không gian và tăng thêm chỗ ngồi cho độc giả khi cần thiết.
4. Bố trí thời khoá biểu và lịch hoạt động các phòng chức năng một cách hợp lý
Có phòng, có thiết bị, có giáo viên phụ trách mà không biết cách sắp xếp thời gian thì
sẽ không mang lại hiệu suất cao. Đây là vấn đề khó đối với những trường có đông giáo
viên và học sinh. Do vậy, phải sắp xếp thời khoá biểu thật khoa học, chuyển đổi các môn
học đặc thù sao cho các lớp không trùng nhau, có thể chuyển sang buổi 2. Hạn chế sự
trùng lặp các môn đặc thù trong một lớp học cùng một buổi. Các buổi học tăng buổi cũng
nên bố trí thêm các tiết của các môn Âm nhạc, Mỹ thuật, thể thao. Các môn học Tin học,
Ngoại ngữ nên bố trí vào buổi 2. Có như thế mới tránh được sự nhàm chán trong học tập,
các em được học toàn diện hơn, đảm bảo vừa học, vừa thực hành và vui chơi hợp lí. Việc
sắp xếp thời khoá biểu hợp lí sẽ góp phần làm giảm được áp lực cả về thời gian lẫn công
việc nhiều giáo viên văn hoá. Việc dạy và học sẽ không bị quá tải, tạo nên không khí vui
vẻ, thoải mái mà hiệu quả trong dạy học.
Trường Tiểu học Đông Thái chúng tôi được khẳng định là một ngôi trường có bề dày
truyền thống. Chất lượng dạy học ở đây thường xuyên đạt cao. Những năm gần đây, đặc
biệt là sau khi trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 thì chất lượng giáo dục toàn diện
được nâng lên rất rõ. Với 18 cán bộ giáo viên và hơn 211 học sinh mà có được 5 giáo
viên giỏi tỉnh và đội ngũ học sinh giỏi hàng năm xếp nhất nhì toàn huyện là một minh
chứng có sức thuyết phục cao, tạo được niềm tin trong phụ huynh nói riêng và chính
quyền địa phương nói chung. Năm qua, trường chúng tôi đã tham gia một số cuộc thi và
đều đạt giải cao: 100% học sinh dự thi vở sạch chữ đẹp cấp huyện đều đạt giải, có 12 em
dự thi cấp tỉnh trên tổng số 30 em của toàn huyện dự thi đều đạt giải, trong đó có 1 giải
Nhì và 6 giải Ba; 1 giáo viên dự thi Viết chữ đẹp đạt giải Ba cấp tỉnh; hồ sơ giáo viên đạt
giải Nhất toàn huyện; văn nghệ công đoàn, bóng chuyền nữ đạt giải Nhất, điền kinh học
sinh đạt giải Nhất, thể thao học sinh đạt giải Nhì; giải Nhất cuộc thi Giáo viên – Tổng
phụ trách giỏi cấp huyện và đạt giải Ba cấp tỉnh.
Cùng với việc phát huy tác dụng hiệu quả của các phòng chức năng để nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện, hàng năm, chúng tôi còn tổ chức cho các em nhiều buổi sinh