Đề án môn học
__________________________________________________________________________
Mục lục
phần a: Đặc điểm kế toán của ngành xây lắp xây dựng cơ bản và
phơng pháp tập hợp chi phí sản xuất trong các đơn vị xây lắp và
tính giá thành sản phẩm xây lắp
I. Ngành xây lắp xây dựng cơ bản và đặc điểm kế toán
II. Khái quát về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp xây dựng cơ
bản
1. Chi phí sản xuất trong các đơn vị xây lắp
a. Khái niệm
b. Phân loại
2. Giá thành sản phẩm xây lắp
a. Khái niệm
b. Phân loại
3. Phân biệt chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
III. Tập hợp chi phí sản xuất trong các đơn vị xây lắp
1. Đối tợng tập hợp chi phí sản xuất
2. Phơng pháp tập hợp chi phí sản xuất
3. Trình tự tập hợp chi phí sản xuất
4. Nội dung tập hợp chi phí sản xuất
a. Tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
b. Tập hợp chi phí nhân công trực tiếp
c. Tập hợp chi phí sử dụng máy thi công
d. Tập hợp chi phí sản xuất chung
IV. Tính giá thành sản phẩm xây lắp
1. Đối tợng tính giá thành sản phẩm xâylắp
2. Phơng pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp
3. Tính giá thành sản phẩm và bàn giao cho đơn vị chủ đầu t
4. ý nghĩa
Phần b: Một số nhận xét và kết luận

chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp xây dựng cơ bản.
Lê Thị Thanh Hà - KT 9b 2
Đề án môn học
__________________________________________________________________________
Phần A: Đặc điểm kế toán trong các đơn vị xây lắp, ph ơng
pháp tập hợp chi phí sản xuất ở các đơn vị xây lắp và tính
giá thành sản phẩm xây lắp.
I. Ngành xây lắp xây dựng cơ bảnvà đặc điểm kế toán
Ngành xây lắp xây dựng cơ bản là ngành sản xuất vật chất quan trọng, nhằm
tạo ra cơ sở hạ tầng cho nền kinh tế quốc dân. Đây là một ngành sản xuất mang
tính chất công nghiệp có nhiều điểm khác biệt so với các ngành sản xuất khác chi
phối rất lớn đối với công tác quản lý và hạch toán.
Sản phẩm xây lắp là những công trình, vật kiến trúc có quy mô lớn, kết cấu
phức tạp, mang tính chất đơn chiếc, thời gian sản xuất dài...Đặc điểm này đòi hỏi
công tác hạch toán phải lập dự toán chi phí quá trình sản xuất, phải thờng xuyên
kiểm tra, so sánh việc thực hiện chi phí dự toán, phải lấy chi phí dự toán là thớc đo
để từ đó xem xét nguyên nhân vợt, hụt dự toán và đánh giá hiệu quả kinh doanh.
Bên chủ đầu t và bên nhận thầu sẽ căn cứ vào giá trị dự toán của công trình, hạng
mục công trình xây lắp để xác định giá bán của công trình xây lắp, giá bán của
công trình sẽ không quá giá dự toán. Việc tiến hành xây dựng sẽ thông qua bản
hợp đồng kinh tế giữa đôi bên.
Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất, còn các điều kiện sản xuất nh
máy móc, thiết bị thi công, ngời lao động... phải di chuyển theo địa điểm đặt sản
phẩm, quá trình thi công và điều kiện thi công không có tính ổn định, luôn biến
đổi theo địa hình xây dựng và giai đoạn thi công công trình. Ngoài ra, các công
trình sản phẩm xây lắp còn chịu ảnh hởng trực tiếp của khí hậu, thuỷ văn tại nơi thi
công . Do đó việc quản lý nhân công, bảo quản vật liệu, đảm bảo chất lợng công
trình là hết sức khó khăn và phức tạp.
Quá trình thi công công trình đợc chia ra làm nhiều giai đoạn nh: giai đoạn
dọn mặt bằng, thi công phần móng, phần thô, phần trần và phần hoàn thiện..., mỗi

lắp XDCB
1. Chi phí sản xuất:
a. Khái niệm:
Trong bất cứ một xã hội nào việc sản xuất và tái sản xuất là một điều tất yếu,
chỉ có vậy xã hội mới có thể tồn tại và phát triển đợc. Nhng để tiến hành sản xuất
và tái sản xuất cần phải có đầy đủ 3 yếu tố cơ bản: lao động, đối tợng lao động và
công cụ lao động. Sự kết hợp giữa ba yếu tố này trong quá trình sản xuất sẽ tạo ra
những sản phẩm, dịch vụ để phục vụ nhu cầu của con ngời và của xã hội. Nh vậy ta
đã tiêu hao một lợng nhất định về các yếu tố trên để sản sinh ra các sản phẩm, dịch
vụ đó nh thể ngời ta nói sự tiêu hao đó là chi phí. Vậy ta có thể nói rằng chi phí
sản xuất là lợng hao phí về lao động sống và lao động vật hoá trong một thời kỳ
nhất định để sản xuất và tái sản xuất ra hàng hoá và dịch vụ.
Trong xây lắp xây dựng cơ bản, chi phí sản xuất cũng là sự tiêu hao về lao
động sống và lao động vật hoá trong một thời kỳ nhất định để thi công, lắp đặt các
công trình xây lắp và cấu thành nên giá thành sản phẩm xây lắp.
b. Phân loại
Lê Thị Thanh Hà - KT 9b 4
Đề án môn học
__________________________________________________________________________
* Phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố: các yếu tố có cùng tính chất kinh tế đợc
xếp chung vào một yếu tố, không kể chi phí phát sinh ở đâu hay dùng vào mục
đích gì trong quá trình sản xuất. Đối với xí nghiệp xây dựng có các yếu tố chi phí
sau:
- Chi phí nguyên vật liệu nh xi măng, sắt thép, cát, gạch, vôi, sỏi,... nửa thành
phẩm mua ngoài nh bê tông đúc sẵn, panel, cửa gỗ... và các loại phụ tùng thay
thế công cụ dụng cụ nh găng tay, áo bảo hộ lao động, mũ, xẻng, búa, dao xây,...
- Chi phí nhiên liệu và động lực mua ngoài nh xăng dầu, mỡ, khí nén, điện,...
- Tiền lơng và phụ cấp có tính chất lơng là tiền lơng của công nhân viện trực tiếp
và gián tiếp sản xuất thi công, các khoản phụ cấp, trợ cấp, bảo hiểm xã hội, chi
phí công đoàn, bảo hiểm y tế, ... và các chi phí liên quan khác.

móc thi công đó là những khoản chi nh khấu hao máy móc thiết bị, nguyên vật
liệu sử dụng cho máy chạy, tiền thuê máy móc thiết bị, tiền lơng trả cho công
nhân, vận hành, điều khiển máy, chi phí lán trại tạm thời để bảo vệ máy, chi phí
vận chuyển, chạy thử,... nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ xuất dùng cho quản
lý đội nói chung, chi phí dịch vụ mua ngoài và các chi phí bằng tiền khác dùng
vào các việc nh: hội nghị, tiếp khách, sửa chữa tài sản,... của bộ phận sản xuất.
Việc phân loại chi phí sản xuất theo khoản mục giá thành giúp doanh nghiệp
biết đợc cơ cấu chi phí sản xuất trong giá thành để quản trị nội bộ doanh nghiệp,
giám sát tình hình thực hiện kế hoạch giá thành và hạ giá thành của doanh nghiệp.
2. Giá thành sản phẩm xây lắp XDCB:
a. Khái niệm
Trong sản xuất kinh doanh, chi phí thể hiện nên sự hao phí đi, còn chất lợng
sản xuất kinh doanh đợc xem xét thông qua mối quan hệ giữa chi phí chi ra và kết
quả thu đợc của quá trình sản xuất. Chính mối quan hệ so sánh này đã hình thành
nên chỉ tiêu đó là giá thành sản phẩm.
Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của tổng số các hao phí về lao
động sống và lao động vật hoá cho đơn vị khối lợng sản phẩm, dịch vụ và lao vụ
nhất định.
Giá thành sản phẩm xây lắp là toàn bộ những chi phí chi ra nh chi phí vật t,
chi phí nhân công, chi phí máy móc thi công và những chi phí khác tính cho từng
công trình, hạng mục công trình, hoặc khối lợng xây lắp hoàn thành.
b. Phân loại
Trong xây dựng cơ bản, do đặc điểm riêng của ngành mà hình thành nên các
loại giá thành khác nhau:
* Giá thành dự toán (Z
dt
): là tổng số chi phí dự toán để hoàn thành khối lợng xây
lắp công trình, đợc xác định theo định mức và khung giá qui định. Giá thành dự
toán nhỏ hơn giá trị dự toán công trình xây lắp ở phần lợi nhuận định mức.
Lê Thị Thanh Hà - KT 9b 6

thành đa vào sử dụng và đợc bên A chấp nhận.
Chỉ tiêu giá thành thực tế luôn đợc so sánh với chi tiêu giá thành kế hoạch
và đợc kiểm tra lúc quyết toán. Hai chỉ tiêu này luôn bổ sung và liên quan chặt chẽ
lẫn nhau.
c. Cơ cấu giá thành
Nh cách phân loại trên ta thấy cấu tạo nên giá thành có ba khoản mục chi
phí đó là: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí
sản xuất chung. Giá thành sản phẩm xây lắp không cố định đối với cùng một sản
phẩm nh nhau, do đó kết cấu giá thành thay đổi tuỳ thuộc vào điều kiện sản xuất,
chất lợng công trình, loại công trình. Tuy nhiên phần đông các công trình xây lắp
có tỉ lệ lớn về chi phí nguyên vật liệu từ 70% - 75%, chi phí nhân công từ 10%-
15% và chi phí sản xuất chung khoản từ 10%-15%. Đối với các công trình lắp đặt
thì khoản mục chi phí nhân công chiếm tỉ trọng cao nhất.
3. Phân biệt chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm:
Lê Thị Thanh Hà - KT 9b 7
Đề án môn học
__________________________________________________________________________
Giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ chặt chẽ với
nhau.
Xét về mặt chất, thì chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm đều là những hao
phí về lao động sống và lao động vật hoá.
Xét về mặt kế toán, thì tập hợp chi phí sản xuất tạo cơ sở số liệu để tính giá
thành sản phẩm. Ngời ta nói công việc tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành
sản phẩm là hai bớc công việc liên tiếp và gắn bó hữu cơ với nhau.
Tuy vậy, chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm cũng có sự phân biệt rõ
ràng:
Nếu chi phí sản xuất là tổng hợp những chi phí phát sinh trong một thời kỳ
nhất định thì giá thành sản phẩm lại là tổng hợp những chi phí chi ra gắn liền với
việc sản xuất và hoàn thành một lợng công việc xây lắp nhất định đợc nghiệm thu,
bàn giao thành toán, nó không bao gồm những chi phí cho khối lợng dở dang cuối

Phơng pháp tập hợp chi phí sản xuất theo đơn đặt hàng
Phơng pháp tập hợp chi phí theo từng đơn vị thi công.
Trờng hợp xí nghiệp xây lắp xác định đối tợng tập hợp chi phí sản xuất là
hạng mục công trình hay công trình thì hàng hàng tháng chi phí phát sinh liên
quan đến hạng mục công trình hay công trình nào thì tập hợp cho hạng mục công
trình hoặc công trình đó bằng phơng pháp trực tiếp hoặc gián tiếp. Các khoản chi
phí đó đợc phân chia theo các khoản mục giá thành. Giá thành thực tế của đối tợng
đó chính là tổng số chi phí đợc tập hợp cho từng đối tợng kể từ khi khởi công cho
đến khi hoàn thành.
Trờng hợp xí nghiệp xây lắp xác định đối tợng tập hợp chi phí sản xuất là
đơn đặt hàng thì các chi phí sản xuất phát sinh sẽ đợc tập hợp và phân loại theo
đơn đặt hàng riêng biệt. Khi đơn đặt hàng hoàn thành thì tổng số chi phí tập hợp
theo đơn đặt hàng đó kể từ khi khởi công cho đến khi hoàn thành chính là giá
thành thực tế của đơn đặt hàng đó.
Trờng hợp xí nghiệp xác định đối tợng tập hợp chi phí sản xuất là các đơn vị
thi công ( các công trờng, các đội thi công) thì xí nghiệp áp dụng phơng pháp tập
hợp chi phí sản xuất theo các đơn vị thi công. Theo phơng pháp này, các chi phí
phát sinh đợc tập hợp theo từng đơn vị thi công, trong mỗi đơn vị thi công các chi
phí lại đợc tập hợp theo mỗi đối tợng chịu phí nh là hạng mục công trình, nhóm
hạng mục công trình,... Cuối tháng tổng số chi phí sản xuất phát sinh ở từng đơn vị
thi công đợc so sánh với dự toán cấp phát để xác định kết quả hạch toán kinh tế
nội bộ. Khi các công trình, hạng mục công trình hoàn thành thì phải tính giá thành
riêng cho từng công trình, hạng mục công trình đó bằng phơng pháp thích hợp.
3. Trình tự tập hợp chi phí sản xuất:
Chi phí sản xuất của doanh nghiệp bao gồm nhiều loại với tính chất và nội
dung khách nhau, phơng pháp hạch toán và tính nhập chi phí vào giá thành sản
phẩm cũng khác nhau.
Lê Thị Thanh Hà - KT 9b 9
Đề án môn học
__________________________________________________________________________

và giữ lại.
Lê Thị Thanh Hà - KT 9b 10