LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. LÝ LỊCH SƠ LƯỢC
Họ và tên: Trần Thị Đan Thanh Giới tính: Nữ
Ngày, tháng, năm sinh: 19/03/1988 Nơi sinh: Biên Hòa
Quê quán: Đồng Nai Dân tộc: Kinh
Địa chỉ liên lạc: 4A/ 10, KP 2, Hố Nai 1, Biên Hòa – Đồng Nai
Điện thoại: 0936.342.617 E-
mail:
II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO
Đại học
Hệ đào tạo: Chính quy Thời gian đào tạo: 9/2006 đến 5/2011
Nơi học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. Hồ Chí Minh
Ngành học: Công Nghệ May
III. QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP
ĐẠI HỌC
Thời gian Nơi công tác Công việc đảm nhiệm
Từ 2012 đến nay Trường Trung Cấp Nghề Hòa Bình Giáo viên
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai
công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Tp. Hồ Chí Minh, ngày ……tháng … năm 2013
(Ký tên và ghi rõ họ tên)
Trần Thị Đan Thanh
LỜI CẢM ƠN
Người nghiên cứu xin chân thành cảm ơn đến:
Thầy TS. Nguyễn Trần Nghĩa – Hiệu trưởng trường Cao Đẳng Nghề Tp HCM
đã hướng dẫn khoa học. Thầy đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tạo mọi điều kiện thuận
lợi cho tôi trong suốt quá trình làm đề tài.
ngành may Việt Nam.
Đề tài gồm 3 phần: phần mở đầu, phần nội dung, kết luận và kiến nghị
Phần mở đầu: Lý do chọn đề tài, mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu, khách thể và
đối tượng nghiên cứu, giới hạn đề tài, giả thuyết nghiên cứu và phương pháp nghiên
cứu.
Phần nội dung:
Chương 1: Cơ sở lý luận về vấn đề nghiên cứu
Chương 2: Cơ sở thực tiễn về vấn đề nghiên cứu
Chương 3: Dạy học tích hợp mô đun Công Nghệ Sản Xuất nghề May Thời
Trang hệ trung cấp tại trường Cao Đẳng Nghề Đồng Nai.
Kết luận và kiến nghị
Kết quả nghiên cứu của đề tài:
- Từ cơ sở lý luận về dạy học tích hợp và kết quả khảo sát thực tiễn tại cơ sở
nơi người nghiên cứu thực hiện, người nghiên cứu cơ cấu nội dung mô đun
Công Nghệ Sản Xuất thành các bài dạy tích hợp và đưa ra phương pháp dạy
học theo hướng tích hợp để áp dụng tại cơ sở.
- Thiết kế hoạt động dạy và học theo hướng tích hợp cho mô đun Công Nghệ
Sản Xuất
- Xây dựng và áp dụng dạy thực nghiệm 02 bài trong mô đun Công Nghệ Sản
Xuất. Bước đầu đã đạt được những kết quả nhất định trong việc phát huy tính
tích cực, chủ động, tư duy sáng tạo của người học. Góp phần hình thành
năng lực hành nghề và phát triển năng lực giải quyết vấn đề trong thực tiễn
sản xuất ở người học.
ABSTRACT
Vietnam has been switching to the transition to the market economy. The
transition is raising a huge problem with educating human sources. Education joins
in market as a labour supplier. Therefore, educators must train students who become
a productive force with high quality. It satisfies requirement of reality. As a result,
there were some specific results for maximizing diligence, sense of initiative
and creative thinking of students. It partly contributes to improve the
capability to perform work and develop the capable of solving problems in
reality production.
MỤC LỤC
Trang
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
STT Các từ viết tắt Các từ viết đầy đủ
1 LĐTB & XH Lao động thương binh và xã hội
2 NXB Nhà xuất bản
3 CBT Compatency base training
4 GV Giáo viên
5 TL Tỉ lệ
6 SL Số lượng
7 UBND Ủy ban nhân dân
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng Trang
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình Trang
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ Trang
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Lý do khách quan
mẫu, sổ sách quản lý dạy và học trong đào tạo nghề, trong đó có mẫu
giáo án tích hợp gồm mục tiêu, hình thức tổ chức dạy học, trang thiết bị,
nội dung thực hiện. trong nội dung thực hiện gồm dẫn nhập, giới thiệu
chủ đề, giải quyết vấn đề, kết thúc vấn đề, hướng dẫn tự học. [5, 12]
Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện xảy ra nhiều bất cập. Bên cạnh việc xác
định mục tiêu, nội dung không phản ánh được yêu cầu thực tiễn thì việc lựa chọn
phương pháp dạy học trong đào tạo dạy nghề chưa hợp lý dẫn đến sự tách biệt giữa
lý thuyết và thực hành. Chính những hạn chế đó cùng với xu hướng đổi mới giáo
dục ở Việt Nam, quan điểm dạy học theo hướng tích hợp đã được chú trọng.
1.2. Lý do chủ quan
Dạy học tích hợp là xu hướng dạy học hiện đại. Xu hướng này đã và đang
được các nước trên thế giới áp dụng, trong đó có Việt Nam. Việc dạy học tích hợp
làm cho quá trình học tập có ý nghĩa bằng cách gắn học tập với cuộc sống hằng
ngày, làm cho nhà trường gắn với thực tiễn cuộc sống. Trong dạy nghề quan điểm
đổi mới chất lượng dạy học là trang bị cho người học các năng lực thực hiện nhiều
hơn là những tri thức có tính chất tái hiện. Chương trình được thiết kế theo quan
điểm kết hợp môn học và mô đun kỹ năng nghề.
Để thực hiện quan điểm dạy học theo hướng tích hợp thì chương trình đào
tạo được thiết kế theo mô đun năng lực thực hiện và phương pháp dạy học theo
hướng tích hợp. Phương pháp dạy học theo hướng tích hợp là cách thức thực hiện
quá trình dạy và học, là sự phối hợp linh hoạt các phương pháp dạy học vào trong
bài dạy, nhằm đạt mục tiêu năng lực hành nghề ở người học.
Trong đào tạo nghề May Thời Trang, việc thiết kế, áp dụng phương pháp dạy
học theo hướng tích hợp, tổ chức dạy học theo hướng tích hợp trong các mô đun
chuyên môn nghề là rất cần thiết, đặc biệt là mô đun Công Nghệ Sản Xuất. Vì khi
gắn kết giữa dạy học lý thuyết chuyên môn ứng dụng ngay vào thực hành, luyện tập
thì mới hình thành năng lực hành nghề nhất định cho người học. Qua đó hình thành
ở người học năng lực giải quyết vấn đề trong thực tiễn và có thể huy động kiến
thức, kỹ năng để giải quyết một cách hữu ích tình huống khó khăn trong thực tế sản
Chương trình khung nghề May Thời Trang hệ Trung Cấp đã được xây dựng
thành mô đun, nhưng chưa phù hợp về cấu trúc, mục tiêu, nội dung.
Phương pháp dạy học mà giáo viên áp dụng cho mô đun Công Nghệ Sản Xuất
chưa phát huy cao tính tích cực của học sinh, hình thành năng lực hành nghề ở
người học.
Nếu việc thiết kế và tiến hành dạy học tích hợp mô đun Công Nghệ Sản Xuất
một cách khoa học, đầy đủ thì sẽ:
- Phát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo của người học, hình thành và phát
triển năng lực hành nghề ở người học.
- Tăng cường năng lực giải quyết vấn đề thực tế ở người học.
5. Giới hạn nội dung nghiên cứu
Trong đề tài này, người nghiên cứu tập trung vào việc nghiên cứu phương pháp
dạy học theo hướng tích hợp và tiến hành thực nghiệm sư phạm ở một số bài giảng
tích hợp để kiểm chứng giả thuyết.
6. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài này, người nghiên cứu thực hiện các phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu và thu thập tài liệu: phân tích quá trình dạy và học,
thu thập thông tin liên quan dạy học tích hợp
- Phương pháp quan sát: hoạt động dạy- học của giáo viên và học sinh tại
trường Cao Đẳng Nghề Đồng Nai
- Phương pháp điều tra- bút vấn: sử dụng bảng câu hỏi để khảo sát hoạt động
dạy và học tại trường Cao Đẳng Nghề Đồng Nai
- Phương pháp xử lý số liệu: kết quả khảo sát được xử lý dựa trên cơ sở thống
kê toán học đưa ra kết quả về hiệu quả dạy học tích hợp
- Phương pháp chuyên gia: thông qua hoạt động trao đổi lấy ý kiến những
người chuyên môn
- Phương pháp thực nghiệm: áp dụng vào thực tế để kiểm chứng giả thuyết
ban đầu.
theo quan điểm tích hợp đã được thực hiện.
Trong những năm đầu của thế kỉ XXI, quan điểm tích hợp đã ảnh hưởng tới
giáo dục Việt Nam. Điều này được thể hiện một phần trong chương trình và sách
giáo khoa tiểu học.
Ngày nay, quan điểm tích hợp được nghiên cứu sâu rộng từ giáo dục bậc tiểu
học, bậc trung học đến bậc trung cấp nghề, bậc cao đẳng nghề và đại học. Dạy học
tích hợp đã được nghiên cứu, vận dụng ở một số công trình nghiên cứu mà người
nghiên cứu đã tìm hiểu được:
- Dương Tiến sỹ (2002), Phương thức và nguyên tắc tích hợp các môn nhằm
nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, Tạp chí giáo dục, số 26.
- Nguyễn Văn Khải(2008), Vận dụng tư tưởng sư phạm tích hợp vào dạy học
vật lý ở trường trung học phổ thông để nâng cao chất lượng giáo dục học
sinh, Báo cáo tổng kết đề tài khoa học cấp Bộ.
- PGS. TS Đỗ Hồng Thái (2011), Tài liệu hướng dẫn dạy học tích hợp trong
dạy học lịch sử ở trường trung học phổ thông, Đề tài khoa học và công nghệ
cấp Bộ trọng điểm, đại học Thái Nguyên.
- Đinh Xuân Giang (2009), Vận dụng tư tưởng sư phạm tích hợp trong dạy
học một số kiến thức về “ chất khí” và “ cơ sở của nhiệt động lực học” (Vật
lý 10- cơ bản) nhằm phát triển hứng thú và năng lực vận dụng kiến thức của
học sinh, luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục, Đại học Thái Nguyên.
- Phan Gia Phước(2012), Tổ chức dạy học môn Access theo hướng tích hợp
tại trường cao đẳng Nghề Thủ Đức, Luận văn thạc sĩ Giáo dục học, Đại học
Sư Phạm Kỹ Thuật Tp HCM.
Trong các công trình nghiên cứu trên, các tác giả đã đi sâu vào từng khía cạnh
của chương trình giáo dục về đổi mới phương pháp, tổ chức dạy học nhằm phát
huy tính tích cực, tự lực, chủ động của người học trong quá trình nhận thức. Những
năm gần đây, việc nghiên cứu và vận dụng quan điểm dạy học theo hướng tích hợp
trong đào tạo nghề cũng được chú trọng. Tuy nhiên, để triển khai cụ thể và rộng rãi
ở từng cơ sở dạy nghề vẫn đang còn gặp nhiều vấn đề cần được nghiên cứu. Vì thế,
kết tri thức các môn học, đó là cơ hội phát triển năng lực của học sinh. Khi xây
dựng các tình huống vận dụng kiến thức, học sinh sẽ phát huy được năng lực tự lực,
phát triển tư duy sáng tạo. [13, 2]
Như vậy có thể hiểu dạy học tích hợp là vừa dạy lý thuyết vừa dạy thực hành
trong một bài dạy ở cùng không gian cùng thời gian nhằm hình thành năng lực hành
nghề ở người học. Lý thuyết và thực hành được lồng ghép, đan xen với nhau trong
bài dạy sao cho tạo thành một thể thống nhất. Đồng thời nội dung và hoạt động dạy-
học được gắn kết với các tình huống thực tế nghề nghiệp.
1.2.3. Mục tiêu, kiến thức, kỹ năng và năng lực thực hiện
Mục tiêu
Theo từ điển Tiếng Việt: “mục tiêu là đích cần đạt tới để thực hiện nhiệm vụ”.
[2, tr 627]
Theo R.F Mager: mục tiêu dạy học là một lời phát biểu mô tả về kết quả
những sự thay đổi có tính mong muốn ở người học sau quá trình dạy học. [25, 27]
Theo Chr. Moeller: mục tiêu dạy học là sự mô tả về trạng thái người học sau
quá trình dạy học đạt được. [25, 27]
Theo S. Bloom: “Nói đến mục tiêu dạy học là chúng tôi muốn nói đến lối phát
biểu rõ ràng về các phương thức theo đó chúng ta có thể mong đợi tạo nên sự thay
đổi hành vi ở học sinh thông qua dạy học. Nghĩa là các phương thức theo đó học
sinh thay đổi kiến thức (tư duy), tình cảm,và động cơ tâm lý hóa (kỹ năng kỹ xảo)”.
[25, 27]
Theo Xavier Roegiers: “ một mục tiêu là tác động của một kỹ năng lên một
nội dung” [35, tr 89]
Mục tiêu = (kĩ năng) x (nội dung)
Tóm lại mục tiêu dạy học là sự mô tả trạng thái mong muốn ở người học gồm
hành vi và nội dung sau quá trình dạy học cần đạt được.Mục tiêu dạy học chính là
mục tiêu cho quá trình dạy học. Quá trình dạy học có thể là quá trình dạy một phần
bài dạy, một bài, một môn học hay cả quá trình đào tạo.Mục tiêu dạy học chính là
mục tiêu đào tạo, mục tiêu của một môn học cụ thể nào đó, hoặc một phần của một
tiễn sản xuất. [7, 5]
1.2.4. Phương pháp dạy học
“Phương pháp” theo tiếng Hy Lạp là Methodos, nguyên văn là con đường,
cách thức vận động của một sự vật hiện tượng đi tới một cái gì đó, nghĩa là cách
thức đạt tới mục đích. [23, 86]
Phương pháp là hình thức vận động bên trong của nội dung. [25, 46]
Phương pháp là cách thức, con đường để đạt tới mục tiêu nhất định, giải quyết
những nhiệm vụ nhất định. [25, 46]
Như vậy, phương pháp bao giờ cũng được xây dựng trên cơ sở của đối tượng
nhất định, xuất phát từ mục tiêu để tìm ra phương pháp hành động. Xuất phát từ
mục tiêu để tìm ra phương pháp hành động. [25, 46]
Tóm lại đối tượng nào thì mục tiêu đó và phương pháp tương ứng.
Theo Bách khoa toàn thư của Liên Xô năm 1965: “phương pháp dạy học là
cách thức làm việc của giáo viên và học sinh, nhờ đó mà học sinh nắm vững kiến
thức, kỹ năng, kỹ xảo, hình thành thế giới quan, phát triển năng lực nhận thức”.
[25,47]
Phương pháp dạy học là những cách thức, là con đường, là phương hướng
hành động để giải quyết vấn đề nhận thức của học sinh nhằm đạt được mục tiêu dạy
học. [25, 47]
Trong quá trình dạy học, phương pháp dạy học là một nhân tố cơ bản quan
trọng cùng với nội dung mà người học có thể chiếm lĩnh. Đây là hình thức tổ chức
giờ học của giáo viên. Để đạt được mục tiêu dạy một giờ học, giáo viên cần phải
xem xét là giờ học ấy theo bước nào và việc lĩnh hội tri thức của học sinh theo con
đường logic nào. Vậy phương pháp dạy học là các bước thực hiện của giáo viên và
người học trong giờ học và dạy, là cấu trúc con đường lĩnh hội theo sự vận động
của nội dung dạy học. [25, 48]
1.2.5. Bài giảng tích hợp
Bài giảng tích hợp là bài giảng trong đó có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực
hành nhằm thực hiện năng lực nào đó. Trong một mô đun đào tạo có nhiều đơn
trình học tập, có ích trong cuộc sống hoặc là cơ sở cho quá trình học tập tiếp theo.
- Dạy sử dụng kiến thức trong tình huống:
Sử dụng kiến thức mà học sinh đã lĩnh hội được, tạo ra các tình huống học
tập để học sinh vận dụng kiến thức một cách sáng tạo, tự lực để hình thành người
lao động có năng lực, tự lập.
- Lập mối quan hệ giữa các khái niệm đã học:
Thiết lập mối quan hệ các khái niệm đã học nhằm đảm bảo cho học sinh khả
năng huy động có hiệu quả những kiến thức và năng lực của mình để giải quyết có
hiệu quả các tình huống xuất hiện và có thể đối mặt với những khó khăn bất ngờ,
tình huống chưa từng gặp.
1.4. Mục đích của dạy học tích hợp
Dạy học tích hợp nhằm hướng đến các mục đích sau:
2
- Định hướng vấn đề cần giải quyết- năng lực thực hiện công việc
- Định hướng cuộc sống thật, hoạt động nghề nghiệp thật, giải quyết những
vấn đề liên quan đến cuộc sống và nghề nghiệp.
- Phát triển năng lực thực hiện ở người học.
- Giảm sự trùng lặp kiến thức kỹ năng giữa các môn học.
1.5. Quan điểm tích hợp trong giáo dục
1.5.1. Tích hợp về chương trình
Đào tạo theo năng lực thực hiện giúp cho người học có khả năng hoàn thành
các nhiệm vụ, công việc đạt tiêu chuẩn nghề nghiệp trong hoạt động thực tiễn. Vì
vậy chương trình đào tạo theo năng lực thực hiện được cấu trúc thành các mô đun.
Tổng Cục Dạy Nghề (2011): Tài liệu tập huấn phương pháp biên soạn, tổ chức giảng dạy và đánh giá bài
giảng tích hợp. Tp HCM, trang 26
Copyright: Tài liệu đại học ©