BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO
TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
TRẦN HỮU TUÂN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT
TIỂU THỦ CÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG BỀN VỮNG
Ở HUYỆN VĨNH TƯỜNG, TỈNH VĨNH PHÚC Chuyên ngành: KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
Mã số: 60.31.10
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. NGÔ THỊ THUẬN
HÀ NỘI - 2013
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…… ………………………
ñịnh lượng ñã giúp ñỡ và có những ý kiến ñóng góp quý báu cho tôi trong quá
trình học tập, nghiên cứu vừa qua.
Qua ñây tôi cũng xin ñược gửi lời cảm ơn tới ðảng Bộ huyện, UBND
huyện Vĩnh Tường, ðảng Uỷ, UBND các xã An Tường, Lý Nhân và Việt
Xuân, các cán bộ phòng Công thương, Chi cục thống kê, phòng Tài nguyên
và Môi trường huyện, cán bộ Khuyến công 3 xã cùng các hộ sản xuất tiểu thủ
công nghiệp tại 3 làng nghề Mộc Bích Chu, Rèn Bàn Mạch và Cơ khí Vận tải
Thuỷ Việt An ñã tạo ñiều kiện thuận lợi giúp ñỡ cho tôi trong suốt quá trình
nghiên cứu thực hiện ñề tài.
Cuối cùng tôi xin cảm ơn gia ñình, bạn bè và ñồng nghiệp ñã cổ vũ,
ñộng viên nhiệt tình và tạo ñiều kiện giúp ñỡ mọi mặt ñể tôi hoàn thành tốt
chương trình học tập và nghiên cứu ñề tài khoa học này.
Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng 11 năm 2013
Tác giả luận văn
TRẦN HỮU TUÂN
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…… ………………………
iiiMỤC LỤC
Trang
1. MỞ ðẦU 1
1.1 Tính cấp thiết nghiên cứu ñề tài 1
2.2.1 Tình hình phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp ở một số nước trên
thế giới 27
2.2.2 Tình hình phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp ở Việt Nam 31
2.2.3 Bài học kinh nghiệm 32
2.3 Các nghiên cứu trước ñây có liên quan ñến phát triển tiểu thủ công
nghiệp trên thế giới và Việt Nam 34
2.3.1 Trên thế giới 34
2.3.2 Ở Việt Nam 35
3. ðẶC ðIỂM ðỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 37
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…… ………………………
iv
3.1 ðặc ñiểm ñịa bàn 37
3.1.1 ðiều kiện tự nhiên 38
3.1.2 ðặc ñiểm kinh tế - xã hội huyện Vĩnh Tường 41
3.1.3 Phát triển kinh tế - xã hội 46
3.2 Phương pháp nghiên cứu 50
4.1.7 Tiêu thụ sản phẩm 71
4.1.8 Kết quả phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp toàn huyện 73
Bảng 4.4 Một số chỉ tiêu thể hiện kết quả phát triển sản xuất 73
tiểu thủ công nghiệp của huyện Vĩnh Tường 73
4.2 Thực trạng phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp của hộ gia ñình
huyện Vĩnh Tường 74
4.2.1 ðặc ñiểm của hộ sản xuất tiểu thủ công nghiệp 74
4.2.2 Nguồn lực cho sản xuất tiểu thủ công nghiệp 76
4.2.3 Chủng loại và khối lượng sản phẩm 83
4.2.4 ðầu tư chi phí sản xuất tiểu thủ công nghiệp 86
4.2.5 Tiêu thụ sản phẩm 88
4.2.6 Kết quả và hiệu sản xuất tiểu thủ công nghiệp của hộ ñiều tra 90
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…… ………………………
v
4.3 ðánh giá tình hình phát triển ngành nghề tiểu thủ công nghiệp theo
hướng bền vững ở huyện Vĩnh Tường 93
5.2.1 ðối với Nhà nước 133
5.2.2 ðối với các cấp chính quyền ñịa phương 134
5.2.3 ðối với các cơ sở và hộ sản xuất kinh doanh tiểu thủ công nghiệp 135
TÀI LIỆU THAM KHẢO ix
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…… ………………………
vi
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT CNH:
Công nghiệp hóa
Lð:
Lao ñộng
GTNT:
Giao thông nông thôn
HTX NN:
Hợp tác xã nông nghiệp
GTSX:
Giá trị sản xuất
SXKD:
Sản xuất kinh doanh
TNHH:
Trách nhiệm hữu hạn
NTM:
Nông thôn mới Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…… ………………………
vii
DANH MỤC BIỂU, BẢNG, SƠ ðỒ, HÌNH ẢNH
Trang
1 Hình 3.1
12 Bảng 4.2 Lao ñộng sản xuất tiểu thủ công nghiệp toàn
huyện 67
13 Bảng 4.3 Khối lượng sản phẩm tiểu thủ công nghiệp toàn
huyện 72
14 Bảng 4.4 Một số chỉ tiêu thể hiện kết quả phát triển sản
xuất tiểu thủ công nghiệp của huyện Vĩnh Tường
75
15 Bảng 4.5 Thông tin cơ bản của hộ SX TTCN ñiều tra
huyện Vĩnh Tường 76
16 Bảng 4.6 Tình hình ñất ñai của hộ SX TTCN ñiều tra
H.Vĩnh Tường 78
17 Bảng 4.7 Tình hình lao ñộng của hộ sản xuất tiểu thủ công
nghiệp ñiều tra huyện Vĩnh Tường
80
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…… ………………………
viii
18 Bảng 4.8 Tình hình vốn và tài sản cố ñịnh của các hộ ñiều
tra 82
19 Bảng 4.9 Khối lượng một số sản phẩm chính năm 2012 của
ba ngành nghề tiểu thủ công nghiệp của các hộ
ñiều tra huyện Vĩnh Tường 87
28 Bảng 4.15 Kết hợp ñiểm mạnh, yếu với cơ hội và thách thức
trong phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp
theo hướng bền vững huyện Vĩnh Tường 112
Giải pháp phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp theo hướng bền vững ở huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…… ………………………
1
1. MỞ ðẦU
1.1 Tính cấp thiết nghiên cứu ñề tài
Việt Nam là một nước nông nghiệp ñang trong quá trình thực hiện sự
nghiệp CNH - HðH với 68% lao ñộng sống và làm việc ở nông thôn. Cùng
với sự phát triển của ñất nước, thời gian gần ñây, sự phát ngành nghề tiểu thủ
công nghiệp ñã góp phần thúc ñẩy chuyển dịch cơ cấu nông thôn theo hướng
giảm nhanh tỉ trọng giá trị sản xuất nông nghiệp, tăng giá trị sản xuất công
nghiệp và dịch vụ, góp phần giải quyết việc làm cho nhiều lao ñộng.
Theo kết quả ñiều tra do Cục Chế biến, Thương mại nông lâm thuỷ sản
và nghề muối (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) và JICA thực hiện
năm 2008 thì Việt Nam hiện có 2017 làng nghề với nhiều loại sản phẩm khác
nhau, thu hút hàng chục vạn cơ sở sản xuất kinh doanh thuộc các loại hình
khác nhau như doanh nghiệp, tổ sản xuất, hộ gia ñình, và ñặc biệt là các nghệ
nhân. Ngành nghề tiểu thủ công nghiệp và làng nghề phát triển ñã tạo việc
làm cho người dân nông thôn trong thời gian nông nhàn, tạo thêm việc làm
mới cho số người mới ñến tuổi lao ñộng, nông dân không còn ruộng do bị thu
hồi trong quá trình CNH - HðH và lao ñộng dôi dư trong quá trình sắp xếp lại
doanh nghiệp nhà nước. Theo ước tính, cứ sản xuất và xuất khẩu ñược 1 triệu
USD sản phẩm ngành nghề tiểu thủ công nghiệp thì giải quyết ñược việc làm
cho khoảng 3000 - 4000 lao ñộng. Sản phẩm của nhiều ngành nghề ñã phát
triển mạnh cả ở trong và ngoài nước. ðiều ñó nói lên tiềm năng phong phú, ña
khác. Do vậy, làm thế nào ñể tạo ñiều kiện khôi phục và thúc ñẩy mạnh sự
phát triển các ngành tiểu thủ công nghiệp trong giai ñoạn hiện nay và những
năm tiếp theo một cách bền vững là vấn ñề cấp bách cần ñược các cấp các
ngành nghiên cứu cả về lý luận và thực tiễn.
Vĩnh Tường là một huyện ñồng bằng có 29 xã và thị trấn, trong ñó có 4
xã giáp với các xã miền núi của huyện Lập Thạch, Tam ðảo và thành phố
Việt Trì của tỉnh Phú Thọ.
Giải pháp phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp theo hướng bền vững ở huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…… ………………………
3
Nguồn sống chính của người dân trong huyện từ lâu ñời là nông
nghiệp. Ngoài nghề nông, Vĩnh Tường còn có các nghề như: Mộc ở An
Tường, Rèn ở Lý Nhân. Các mặt hàng tiểu thủ công nghiệp ở ñịa phương ñã
có mặt cả trên thị trường trong và ngoài nước. Bên cạnh các nghề trên, Vĩnh
Tường còn có các nghề phụ như: gia công cơ khí, làm gạch ngói, chế biến
nông sản (làm bánh, bún, làm ñậu ), xây dựng, nghề ñóng tàu Trong những
năm gần ñây, các ngành nghề thủ công ở Vĩnh Tường phát triển mạnh mẽ, sản
phẩm sản xuất ra phong phú ña dạng về mẫu mã, chất lượng ngày càng ñổi
mới ñáp ứng nhu cầu của các ñối tượng khách hàng. Các sản phẩm tiểu thủ
công nghiệp của Vĩnh Tường ñã có chỗ ñứng trên thị trường trong nước, ñược
xuất khẩu ra nhiều nước trong khu vực và trên thế giới.
Thực hiện Nghị Quyết của Ban chấp hành ðảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc, ñề
án về ñẩy mạnh phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp của UBND tỉnh
Vĩnh Phúc, huyện Vĩnh Tường xác ñịnh mục tiêu lâu dài là: "Tiếp tục khai
thác thế mạnh sẵn có ñể duy trì, phát triển và mở rộng ngành nghề ở nông
thôn; kêu gọi ñầu tư phát triển nghề mới, sản phẩm mới. ðầu tư xây dựng các
cụm tiểu thủ công nghiệp và làng nghề phục vụ thúc ñẩy chuyển dịch cơ cấu
kinh tế và phân công lao ñộng trong nông thôn, giải quyết nhiều việc làm cho
người lao ñộng, góp phần phát triển kinh tế xã hội, giữ vững an ninh quốc
- Hệ thống hóa lí luận và thực tiễn về ngành nghề tiểu thủ công nghiệp
và phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp theo hướng bền vững;
- ðánh giá thực trạng phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp tại huyện
Vĩnh Tường trong thời gian qua;
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng ñến phát triển sản xuất tiểu thủ công
nghiệp theo hướng bền vững tại huyện Vĩnh Tường;
- ðề xuất một số giải pháp nhằm phát triển sản xuất tiểu thủ công
nghiệp theo hướng bền vững ở huyện Vĩnh Tường trong thời gian tới.
Giải pháp phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp theo hướng bền vững ở huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…… ………………………
5
1.3 ðối tượng và phạm vi nghiên cứu
1.3.1 ðối tượng nghiên cứu
ðối tượng nghiên cứu của ñề tài là các hoạt ñộng sản xuất tiểu thủ công
nghiệp theo hướng bền vững ñược thể hiện qua các ñối tượng khảo sát sau:
- Các hộ sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp sản xuất và tiêu thụ sản
phẩm; người mua buôn các sản phẩm tiểu thủ công nghiệp;
- Các cơ quan quản lí sản xuất tiểu thủ công nghiệp;
- Các cơ chế chính sách có liên quan ñến phát triển sản xuất tiểu thủ
công nghiệp theo hướng bền vững.
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: ðề tài tập trung nghiên cứu những vấn ñề cơ bản liên
quan ñến tổ chức quản lí, quy mô, cơ cấu, tốc ñộ phát triển, ñầu tư sản xuất,
nguồn cung cấp nguyên liệu, thị trường tiêu thụ, vấn ñề về môi trường; ðánh
giá kết quả và hiệu quả sản xuất kinh doanh của các nghề chủ yếu là nghề
Mộc, nghề Rèn và nghề Cơ khí vận tải thủy trên ñịa bàn huyện Vĩnh Tường.
- Phạm vi về không gian: ðề tài ñược tiến hành trên ñịa bàn huyện
Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Một số nội dung chuyên sâu ñược khảo sát tại
các xã, hộ, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế ñại diện.
- ðể phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp theo hướng bền vững ở
huyện Vĩnh Tường, cần có những giải pháp nào ñược thực hiện?
- Các tổ chức kinh tế và cơ quan quản lí cần có sự quan tâm, hỗ trợ như
thế nào ñể sản xuất tiểu thủ công nghiệp ở huyện Vĩnh Tường phát triển theo
hướng bền vững?
Giải pháp phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp theo hướng bền vững ở huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…… ………………………
7
2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT
TIỂU THỦ CÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG BỀN VỮNG
2.1 Lí luận về phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp theo hướng bền
vững
2.1.1 Ngành nghề tiểu thủ công nghiệp
a) Khái niệm
Ở Việt Nam, Chính cương của ðảng lao ñộng Việt Nam (1951) lần ñầu
tiên nói ñến thuật ngữ công nghiệp, thủ công nghiệp. Ban ñầu, thuật ngữ này
là thông dụng. Mặc dù các văn bản chính thức của Nhà nước chỉ dùng chung
một thuật ngữ “thủ công nghiệp” nhưng ñều hiểu rằng nó bao hàm cả công
nghiệp và tiểu thủ công nghiệp. Nhiều ngành nghề trước ñây chủ yếu làm
bằng tay, sử dụng các công cụ thô sơ. Ngày nay, với sự phát triển của khoa
học kĩ thuật, con người ñã biết sử dụng máy móc thiết bị vào nhiều khâu,
công ñoạn trong sản xuất thủ công nghiệp. Chính vì vậy mà các nhà nghiên
cứu ñề xuất ý kiến dùng thuật ngữ “tiểu công nghiệp”.
Có quan niệm cho rằng; Ngành nghề tiểu thủ công nghiệp là ngành sản
xuất chủ yếu phụ thuộc vào ñôi bàn tay khéo léo của con người; các sản phẩm
thủ công ñược sản xuất theo tính chất phường hội, mang bản sắc truyền thống
và có những bí quyết công nghệ riêng của từng nghề, từng vùng. Quan niệm
này mang tính cổ ñiển. Trong ñiều kiện hiện nay, do trình ñộ khoa học kỹ
thuật phát triển nhanh chóng, trên thế giới ñã trải qua nhiều cuộc cách mạng
của nông thôn (ñất ñai, lao ñộng, nguyên liệu và các nguồn lực khác) và có
ảnh hưởng lớn tới quá trình phát triển kinh tế xã hội của nông thôn”. Sản
xuất tiểu thủ công nghiệp, ñó là những ngành sản xuất bằng tay và bằng công
cụ thô sơ hoặc cải tiến có từ lâu ñời gắn với các làng nghề hoặc các hộ làm
nghề, tạo ra những mặt hàng tiêu dùng truyền thống và có kỹ xảo phục vụ tiêu
dùng trong nước và xuất khẩu".
Giải pháp phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp theo hướng bền vững ở huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…… ………………………
9
Từ các quan ñiểm trên, chúng tôi cho rằng: ngành nghề tiểu thủ công
nghiệp là một bộ phận của ngành nghề nông thôn, bao gồm các ngành nghề
phi nông nghiệp có quy mô khác nhau do các thành phần kinh tế thực hiện,
sản xuất bằng tay và các công cụ thô sơ, cải tiến ñể tạo ra những sản phẩm
truyền thống phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.
b) Phân loại ngành nghề tiểu thủ công nghiệp
Có nhiều cách phân loại. Trong nghiên cứu này, căn cứ tính chất ngành
nghề tiểu thủ công nghiệp, chúng tôi thấy có hai loại:
- Ngành nghề tiểu thủ công nghiệp truyền thống: là những ngành nghề
phi nông nghiệp phát triển tới mức trở thành nguồn sống chính hoặc nguồn
thu nhập quan trọng của người dân làm nghề; là ngành nghề tiểu thủ công
nghiệp có từ thời thuộc Pháp còn tồn tại ñến nay, kể cả những nghề ñược cải
tiến hoặc sử dụng những máy móc hiện ñại ñể hỗ trợ sản xuất nhưng vẫn tuân
thủ những công nghệ truyền thống.
- Ngành nghề tiểu thủ công nghiệp mới: là những ngành nghề phi nông
nghiệp mới ñược hình thành do phát triển từ các ngành nghề truyền thống
hoặc tiếp thu những nghề mới ñể ñáp ứng nhu cầu của xã hội phát sinh.
c) Vị trí, vai trò của ngành nghề tiểu thủ công nghiệp trong nông thôn
Tiểu thủ công nghiệp có vị trí quan trọng trong phát triển công nghiệp
nông thôn. Phát triển tiểu thủ công nghiệp nông thôn sẽ góp phần sử dụng lao
Ngành nghề tiểu thủ công nghiệp nông thôn phát triển sẽ là ñộng lực
quan trọng cho sự nghiệp CNH - HðH nông nghiệp, nông thôn; thúc ñẩy quá
trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao ñộng nông thôn, giải quyết việc
làm cho lao ñộng nông nhàn và dư thừa ở nông thôn, tạo thu nhập thường
xuyên và ổn ñịnh cho người lao ñộng, là ñộng lực quan trọng góp phần thực
hiện thắng lợi mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.
Giải pháp phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp theo hướng bền vững ở huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…… ………………………
11
2.1.2 Phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp theo hướng bền vững
a) Các khái niệm
* Phát triển sản xuất
Phát triển sản xuất là sự gia tăng về quy mô gắn liền với sự hoàn thiện
cơ cấu, thể chế kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống người lao ñộng.
Muốn phát triển sản xuất, trước hết phải có sự gia tăng về quy mô. Nhưng
không phải cứ gia tăng về quy mô mà ñạt sự phát triển. Phát triển sản xuất ñòi
hỏi phải thực hiện 3 nội dung cơ bản sau
Một là: Sự gia tăng về quy mô ñược xác ñịnh theo chỉ tiêu hệ thống tài
sản quốc gia (SNA).
Theo ngành, cấp vĩ mô gồm các chỉ tiêu: Tổng giá trị sản xuất (GO);
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP); Tổng thu nhập quốc dân (GNP); Thu nhập
quốc dân (NI); Thu nhập quốc dân sử dụng (NDI);
Trong từng doanh nghiệp, cơ sở sản xuất gồm các chỉ tiêu: số lượng lao
ñộng, số vốn, giá trị tài sản, giá trị sản xuất, doanh thu và lợi nhuận.
Hai là: Sự thay ñổi cơ cấu kinh tế theo hướng tiến bộ.
Cấp vĩ mô thể hiện ở tỉ trọng của các ngành dịch vụ và công nghiệp
trong GNP tăng lên, tỉ trọng nông nghiệp ngày càng giảm xuống. Nội dung
này phản ánh chất lượng tăng trưởng, trình ñộ kĩ thuật của nền sản xuất ñể có
thể ñảm bảo cho sự phát triển sản xuất bền vững;
ñảm bảo tính ñồng bộ trong cả nền kinh tế; có ñộ linh hoạt cao với biến ñộng
thị trường;
+ Bền vững về phương diện xã hội: là ñảm bảo công bằng xã hội, rút
ngắn khoảng cách về thu nhập giữa dân cư các vùng, các khu vực;
+ Bền vững về phương diện tài nguyên, môi trường: là tài nguyên ít bị
suy giảm hoặc suy giảm ở mức ñộ kiểm soát hoặc tái tạo ñược, vấn ñề môi
trường phát sinh không ảnh hưởng lớn ñến phát triển và chất lượng sống, có
thể hạn chế trong tương lai.
Giải pháp phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp theo hướng bền vững ở huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…… ………………………
13
* Phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp theo hướng bền vững
Phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp theo hướng bền vững là việc
mở rộng các mô hình, các ngành nghề sản xuất tiểu thủ công nghiệp mang
lại hiệu quả kinh tế cao, ổn ñịnh; ñồng thời hướng ñến việc giảm bớt năng
lượng cần sử dụng, giảm thiểu sử dụng các vật liệu ñộc hại, giảm thiểu
lượng chất thải và các chất ô nhiễm phát thải trong quá trình sản xuất nhằm
tránh gây nguy hại ñến môi trường và sức khỏe của những người xung
quanh và thế hệ mai sau.
b) ðặc ñiểm của phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp theo hướng bền vững
* Sản phẩm mang tính hàng hóa cao
Trước hết phải khẳng ñịnh rằng sản phẩm của ngành nghề tiểu thủ công
nghiệp là sản phẩm hàng hoá. Sản phẩm công nghiệp ñược sản xuất hàng loạt
nhưng sản phẩm của ngành nghề tiểu thủ công nghiệp nông thôn lại ñược sản
xuất ñơn lẻ, thậm chí là ñộc nhất vô nhị. Những nét hoa văn tinh tế luôn ñược
cải tiến, thêm thắt, uốn lượn tỷ mỉ như sự thách ñố máy móc ñể sản xuất ra
sản phẩm này. Hơn nữa những sản phẩm của ngành nghề tiểu thủ công nghiệp
nông thôn lại luôn ñược tạo ra bởi bàn tay của các nghệ nhân tài hoa, sản
phẩm ấy còn mang theo cả tính bí truyền của nghề nghiệp vào giá trị sản
ñây, một số tỉnh thành ñã và ñang tiến hành lập quy hoạch ngành nghề nông
thôn ñến năm 2020. Tuy nhiên, phần lớn các quy hoạch này ñều chưa xác
ñịnh vùng nguyên liệu cụ thể. Hơn nữa, các quy hoạch chỉ tiến hành cho từng
tỉnh, từng ñịa phương riêng rẽ mà chưa gắn kết trên quy mô vùng nhằm tận
dụng tối ña thế mạnh của mỗi vùng, miền trên cả nước. Phát triển sản xuất
ngành nghề tiểu thủ công nghiệp theo hướng bền vững luôn luôn phải ñảm
bảo ñược khu vực cung cấp nguyên vật liệu liên tục. Vì vậy, khi sản xuất phát
triển thì kéo theo sự xuất hiện các tổ chức, cá nhân làm dịch vụ cung cấp
nguyên vật liệu cho các hộ, các cơ sở chuyên làm nghề.
Giải pháp phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp theo hướng bền vững ở huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…… ………………………
15
* Công nghệ thủ công kết hợp cơ giới
Công nghệ sản xuất ñược sử dụng ñược coi là một trong những nhân tố
quan trọng, ảnh hưởng ñến sự phát triển của ngành nghề. Bởi vì nó liên quan
ñến vấn ñề tiết kiệm nguyên vật liệu, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo vệ
môi trường. ðể phát triển ngành nghề sản xuất tiểu thủ công nghiệp theo
hướng bền vững luôn phải tính toán ñến vấn ñề công nghệ. Công nghệ phù
hợp sẽ giúp giảm ñược chi phí sản xuất, tăng giá trị sản phẩm, tiết kiệm ñược
nguyên vật liệu và nhiều các chi phí khác.
Ngày nay, công cụ sản xuất tiểu thủ công nghiệp có phần ñược cải tiến,
máy móc thiết bị ñược sử dụng vào một số khâu của quá trình sản xuất. ðối
với những nét văn hoa tinh tế vẫn sử dụng công cụ thủ công là chủ yếu. Có
những ngành nghề phát triển ñã ứng dụng một số công nghệ mới vào sản xuất,
ñã có tác dụng nhiều ñến sản xuất, ñặc biệt là giải phóng lao ñộng khỏi những
khâu nặng nhọc, ñộc hại, nâng cao năng suất lao ñộng, giảm ô nhiễm môi
trường. Việc cải tiến công nghệ sản xuất cần phải ñược nghiên cứu thận trọng
và kỹ lưỡng bởi ngành nghề tiểu thủ công nghiệp luôn gắn liền với tính truyền
thống và có thể không ñược phổ biến rộng rãi.
lý ñiều hành các lao ñộng khác trong quá trình sản xuất.
Có những sản phẩm của ngành nghề tiểu thủ công nghiệp mang tính
nghệ thuật, do ñó ñòi hỏi người lao ñộng phải là những nghệ nhân, những
người thợ lành nghề có trình ñộ tay nghề cao như: chọn nguyên liệu, thiết kế,
tạo các hoa văn, hoạ tiết của sản phẩm…
Ngược lại, có những công việc chỉ ñơn giản như khuân vác, vận
chuyển… lại không cần những thợ có tay nghề cao. Có những khâu
công việc của nghề chỉ cần học theo cách truyền nghề, nhưng cũng có
những khâu như tạo dáng, thiết kế mẫu mã sản phẩm mới, marrketing
thì phải qua trường lớp ñào tạo mới có hiểu biết và thực hiện một cách
bài bản và có kết quả tốt.
Copyright: Tài liệu đại học ©