PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN KHÁNH SƠN
TRƯỜNG MẦM NON 1/6
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
Hãy mang dân ca đến gần hơn với trẻ 5- 6 tuổi.
Giáo viên: Nguyễn Thị Bạch Út
Độ tuổi: 5- 6 tuổi.
Khánh Sơn, tháng 04 năm 2013.
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1
I.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1.CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Âm nhạc là một bộ phận không thể thiếu trong cuộc sống của con người.
Đối với trẻ mầm non, âm nhạc có vai trò vô cùng quan trọng trong việc giáo dục nhân
cách. Âm nhạc là nguồn cảm hứng nội tâm, là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới
xung quanh, phát triển ngôn ngữ, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm, âm nhạc của trẻ là
thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc. Điều đáng nói là âm nhạc tạo nên những cung bậc tình
cảm rất tinh tế, thuần hóa tâm thức, đưa con người về với nhân cách vốn có của mình.
Chính vì âm nhạc tác động lên mặt xúc cảm và tư tưởng nên âm nhạc đóng vai trò
không kém phần quan trọng trong việc giáo dục con người, nhất là thế hệ trẻ. Có thể
thông qua âm nhạc để giáo dục tư tưởng, đạo đức cho trẻ. Âm nhạc giúp con người, nhất
là thời thơ ấu đang phát triển, lớn lên về mọi mặt: văn, thể, mỹ, đức, trí…
Đứng trước tình hình đổi mới của đất nước, cùng với sự phát triển không ngừng
của nền giáo dục nước nhà, đất nước đang trên đường mở cửa những ảnh hưởng không
nhỏ của nhiều nền văn hóa khác nhau thì việc giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa
vốn có của ông cha ta từ ngàn xưa là nhiệm vụ cần và cập nhật nhất…. Đặc biệt là
những điệu nhảy “Hip hop”; “Rock”… đã ảnh hưởng không nhỏ đến thế hệ trẻ . Chính
vì vậy, việc bảo tồn và phát huy các giá trị của dân ca là đưa dân ca đến mọi tầng lớp,
nhất là các em học sinh ở các bậc học, để dân ca dần trở thành một nhân tố âm nhạc
không thể thiếu của cuộc sống hiện đại.
2. CƠ SỞ THỰC TIỄN:

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
4
A.TÌNH HÌNH CHUNG:
Đầu năm, tôi được phân công dạy ở lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi, qua khảo sát thực tế ở
độ tuổi này cho thấy:
Trẻ mạnh dạn, tự tin: 43/67 cháu- đạt 64,17%.
Khả năng cảm thụ âm nhạc: 35/67 cháu- đạt 52,23%.
Thẩm mỹ: 45/67 cháu- đạt 67,16%.
Ngôn ngữ: 40/67 cháu- đạt 59,7%.
Vốn từ: 42/67 cháu- đạt 62,68%.
Tình cảm, tình yêu quê hương, đất nước, con người: 46/67 cháu- đạt 68,65%.
1.THUẬN LỢI:
Được sự quan tâm, giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường cùng các bạn đồng
nghiệp.
Cơ sở vật chất được trang bị đầy đủ: có phòng đa năng, máy tính, ti vi, đầu đĩa…
và một số trang phục, đạo cụ để thuận tiện cho việc tổ chức các hoạt động âm nhạc.
5
Trang phục, đạo cụ phục vụ cho hoạt động âm nhạc
Trong lớp được bố trí đủ 2 giáo viên/ lớp. Giáo viên luôn nhiệt tình trong công
tác, luôn có tinh thần trách nhiệm, yêu nghề, mếm trẻ, tâm huyết với nghề.
Được sự quan tâm giúp đỡ của phụ huynh về mọi mặt.
2.KHÓ KHĂN:
Một số trẻ chưa mạnh dạn, tự tin, chưa nhanh nhẹn, còn thụ động.
Giáo viên chưa linh hoạt, mềm dẻo trong các động tác múa, vận động minh họa.
B.NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
Dân ca là những bài hát do nhân dân sáng tác ra, không rõ tác giả. Đầu tiên có thể
do một người nghĩ ra rồi truyềng miệng qua nhiều người, từ đời này qua đời khác và
được phổ biến từng vùng, từng dân tộc… Các bài hát được gọt giũa, sàng lộc qua nhiều
năm tháng nên có sức sống bền vững với thời gian.
Dân ca của mỗi nước, mỗi dân tộc hay mỗi vùng miền đều có âm điệu, phong

đất nước Việt Nam ta. Sự chịu thương chịu khó, tảo tần, vất vả của những người dân lao
động tay lấm chân bùn qua điệu lý “Lý chiều chiều”. Từ đó trẻ càng yêu quý và kính
trọng những người dân lao động….
Chủ điểm nước và hiện tượng thiên nhiên tôi giới thiệu cho trẻ biết thêm “Mưa”
cũng là một trong những hiện tượng thiên nhiên thông qua bài hát “ Mưa rơi” dân ca Xá.
7
Chủ điểm động vật tôi trò chuyện với trẻ về những động vật sống trong gia đình,
sau đó dẫn dắt giới thiệu với trẻ bài hát "Gà gáy le te" dân ca Cống khao.
Trẻ hát múa các bài hát mang đậm bản sắc Tây Nguyên
2. Giảng giải nội dung giúp trẻ hiểu nội dung bài dân ca nhằm phát triển ngôn ngữ,
phát triển tình cảm, giáo dục nhân cách cho trẻ:
Khi dạy cho trẻ hát dân ca không chỉ là để trẻ thuộc là đủ, mà qua đó trẻ còn hiểu
thêm về nội dung của từng bài hát, từng làn điệu dân ca; biết được thể loại của làn điệu
dân ca đó.
VD: Bài “Lý chiều chiều” cô giới thiệu và giảng giải cho trẻ biết đây là bài dân ca
Nam Bộ. Bài hát ca ngợi tình yêu lao động, trân trọng những giá trị của sự lao động, sự
cần cù chịu thương chịu khó của người phụ nữ Nam Bộ nói riêng và người phụ nữ Việt
Nam nói chung.
Với bài “Inh lả ơi” cô nói với trẻ đây là dân ca Thái, bài hát ca ngợi cảnh núi rừng
Tây Bắc thật xinh đẹp với muôn ngàn hoa nở. Qua bài hát trẻ càng thêm yêu và gắn bó
với quê hương đất nước Việt Nam.
8
Hoặc với bài “Trống cơm” cô giới thiệu với trẻ đây là bài hát vui nhộn, duyên
dáng … là một trong những làn điệu dân ca Quan họ Bắc Ninh.
Bài “Bà Còng”, đây là bài hát phổ nhạc từ ca dao cổ nói về một bà già lưng đã
còng, khi bà đi chợ, không may bà đã làm rơi tiền. Các bạn nhỏ khi nhìn thấy đã nhặt và
trả lại cho bà. Qua bài hát cô giáo dục trẻ kính trọng, giúp đỡ người mọi người nhất là
những người lớn tuổi như: ông bà, cha mẹ… giáo dục trẻ thái độ kính trọng người khác.
Qua giảng giải nội dung nhằm mở rộng vốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung
quanh, trẻ biết thêm về các làn điệu dân ca của các vùng miền khác. Đồng thời ngôn

ca đến gần với trẻ hơn.
12
Đạo cụ đi kèm khi trẻ biểu diễn các bài hát dân ca.
Hay là bài “Xòe hoa” dân ca Thái thì đạo cụ đi kèm có thể là dù….; Bài “Hoa
trong vườn” dân ca Thanh Hóa có thể sử dụng quạt múa….
13
Điều đặc biệt hơn nữa là khi dạy trẻ hát múa thì không thể thiếu nhạc cụ, vì đây là
yếu tố để tạo cho bản nhạc thêm sinh động, thêm phần lôi cuốn, hấp dẫn. Và khi trẻ hát
hoặc múa trẻ phải chú ý nghe nhạc để vào nhịp cho đúng… điều này đã giúp trẻ rèn
luyện tai nghe và khả năng cảm thụ âm nhạc. Vì vậy khi dạy trẻ hát múa dân ca tôi
không chỉ chuẩn bị trang phục, đạo cụ mà ngay cả nhạc cụ tôi đều chuẩn bị rất chu đáo.
Khi nhìn trẻ say sưa thể hiện các làn điệu dân ca, sự kết hợp nhịp nhàng các động
tác và khả năng phối hợp nhuần nhuyễn, thuần thục các bài dân ca đã đưa chúng ta về
với những vùng đất có những làn điệu dân ca mượt mà, thiết tha đến thế. Từ đó, khơi
gợi ở trẻ lòng khát khao tìm về cội nguồn dân tộc….
4.Công tác phối hợp với các bậc phụ huynh:
Trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ việc phối hợp với phụ huynh là vấn đề cần
thiết, vì trẻ ở lứa tuổi này dễ nhớ nhưng chóng quên do đó những gì trẻ được học ở trên
lớp thì khi về nhà trẻ cũng cần được ôn lại để trẻ nhớ và khắc sâu hơn. Chính vì vậy, cô
giáo cần tuyên truyền với phụ huynh về tầm quan trọng của việc mang dân ca đến gần
hơn với trẻ để khi về nhà bố mẹ có thể hướng dẫn trẻ hát hoặc có thể mở những bài hát
dân ca cho trẻ nghe. Như vậy, những bài hát mà ở trường trẻ đã được học thì giúp trẻ
cũng cố, khắc sâu hơn đồng thời mở rộng thêm cho trẻ về những làn điệu dân ca khác
mà trẻ chưa biết.
Đặc biệt khi tổ chức các ngày lễ, hội ở trường thì đây là cơ hội để trẻ thể hiện tài
năng của mình, do đó tôi đã cố gắng lựa chọn những bài hát dân ca để cho trẻ được múa
hát, được thể hiện mình. Đây chính là cơ hội để phụ huynh thể hiện sự quan tâm của
mình đối với trẻ và thể hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa cô giáo với phụ huynh. Đó là cô
giáo và phụ huynh cùng nhau chuẩn bị trang phục và đạo cụ cho trẻ, cùng hướng cho trẻ
trong việc lựa chọn các làn điệu dân ca hay và phù hợp với lứa tuổi của mình.

Sau một thời gian nghiên cứu và thực hiện với sự nổ lực, cố gắng và tính kiên trì
của bản thân, tôi đã rút ra được bài học kinh nghiệm như sau:
Trước hết, là một giáo viên mầm non bản thân mình phải làm tốt vai trò của
mình: luôn sáng tạo, linh hoạt, không ngừng tìm tòi, học hỏi, nâng cao trình độ chuyên
môn nghiệp vụ… để góp phần hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ và trang bị
những gì tốt đẹp nhất cho thế hệ trẻ mai sau, đó là giữ gìn câu hát dân ca và phát huy
truyền thống quý báu của dân tộc.
Vì dân ca có sức ảnh hưởng lớn như thế, cho nên các bậc phụ huynh, những
người làm công tác giáo dục cần phải lưu tâm nhiều hơn nữa về vấn đề này. Trong nhà
trường, trong các sinh hoạt tập thể nên lựa chọn những loại âm nhạc có nội dung lành
mạnh, phù hợp với lứa tuổi của trẻ để dạy trẻ, để cho trẻ nghe. Trong gia đình, các bậc
phụ huynh nên khuyên nhủ và định hướng cho con em mình lựa chọn âm nhạc để nghe,
hướng dẫn cho các em biết cách cảm thụ âm nhạc, đặc biệt là các làn điệu dân ca.
Bản thân tôi không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức để nâng cao trình độ chuyên
môn nghiệp vụ. Nghiên cứu, sưu tầm những bài hát dân ca phù hợp với trẻ và mang tính
16
giáo dục cao để đưa vào chương trình. Đồng thời trao đổi với đồng nghiệp để mọi người
thấy được tầm quan trọng của việc mang dân ca đến với trẻ để đưa vào áp dụng phù hợp
với từng nhóm lớp.
Trên đây là một số biện pháp “ Hãy mang dân ca đến gần hơn với trẻ 5- 6 tuổi”.
Trong quá trình nghiên cứu chắc chắn cũng không sao tránh khỏi những thiếu sót. Rất
mong nhận được sự đóng góp ý kiến của hội đồng khoa học, các Thầy Cô để đề tài
ngày càng được hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn!

Khánh Sơn, ngày 18 tháng 04 năm 2013
Xác nhận của nhà trường Người viết

Nguyễn Thị Bạch Út
17
MỤC LỤC

Trống cơm- Dân ca Quan họ Bắc Ninh
Xòe hoa- Dân ca Thái
Hoa trong vườn- Dân ca Thanh Hóa
Lý Kéo chài- Dân ca Nam Bộ
Hò ba lý- Dân ca Quảng Nam
Lý hoài nam- Dân ca Quảng Trị- Thừa Thiên
Gà gáy le te- Dân ca Cống Khao
Hoa thơm bướm lượn- Dân ca Quan họ Bắc Ninh
Ru em- Dân ca Xê Đăng
20
PHỤ LỤC
1. Một số bài hát ru của người Raglay:
RU EM
Du du du bẽn. Pìq pìq veq bẽn, pìq pìq veq bẽn, pìq pìq veq bẽn.
Pìq veq bẽn, peq voh tuwùq, du adơi bẽn. Bẽn pìq, pìq veq bẽn, pìq veq bẽn, pìq
veq bẽn.
Peq voh ruvai, dai adơi maluh du pìq.Pìq veq bẽn, pìq veq bẽn, pìq veq bẽn.
(Ngủ ngủ đi em. ngủ đi em, ngủ đi em, ngủ đi em.
Ngủ đi em, hái quả bí rừng, ru em, em ngủ. Ngủ đi em, ngủ đi em, ngủ đi em.
Hái trái đậu cúc, đưa võng cho em ngủ. Ngủ đi em, ngủ đi em, ngủ đi em).
RU CON
Pìq pìq veq nai, Awơi ngãq vu.
Ama nãu ga djuh, suơi di wơq.
Awơi nãu ga ia, suơi di va.
21
(Ngủ ngủ đi em, mẹ nấu cơm.
Bố đi gùi củi, lâu mới về.
Mẹ đi lấy nước, lâu mới về).
RU CON
Du du nai. Pìq pìq veq nai. Pìq veq nai, pìq veq nai, pìq veq nai.