M C L CỤ Ụ
Trang
Lời mở
đầu……………………………………………………………
3
Nội
dung………………………………………………………………
3
1. Khái niệm sơ đồ tư
duy…………………………………………
3
2. Đặc điểm của sơ đồ tư
duy……………………………………….
5
3. Cách xây dựng sơ đồ tư
duy………………………………………
6
3.1. Các bước xây dựng Sơ đồ tư
duy…………………………….
6
3.2. Các cơ sở xây dựng Sơ đồ tư
duy……………………………
7
3.2.1. Nhấn
mạnh…………………………………………….
7
3.2.2. Liên
kết…………………………………………………
7
3.2.3. Mạch
lạc………………………………………………

sự đáng kinh ngạc, nhất là trong lĩnh vực giáo dục và kinh doanh.
Lập sơ đồ tư duy là một cách thức cực kỳ hiệu quả để ghi chú. Nó
giúp bạn liên kết các ý tưởng và tạo các kết nối với các ý khác.
2
Nhưng để có thể sử dụng sơ đồ tư duy một cách hiệu quả nhất ta cần
phải tìm hiểu rõ về sơ đồ tư duy, đặc điểm, cách xây dựng sơ đồ tư
duy… sao cho việc ứng dụng sơ đồ tư duy hiệu quả nhất.
NỘI DUNG.
1. Khái niệm Sơ đồ tư duy.
Từ trước đến nay, chúng ta được dạy và đã làm quen với việc
ghi chép thông tin bằng các ký tự, đường thẳng, con số. Với cách
ghi chép này, chúng ta mới chỉ sử dụng một nửa của bộ não – não
trái mà chưa hề sử dụng kỹ năng nào bên não phải, nơi giúp chúng
ta xử lý các thông tin về nhịp điệu, màu sắc, không gian và sự mơ
mộng. Hay nói cách khác, chúng ta vẫn thường đang chỉ sử dụng
50% khả năng bộ não của chúng ta khi ghi nhận thông tin. Cách ghi
chép này có những nhược điểm sau:
- Từ khóa bị chìm khuất: không nắm được khái niệm trọng tâm
cũng như các mối liên kết của nó.
- Khó nhớ nội dung: vì chỉ có một màu đơn điệu và một chuỗi
dài không có gì khác biệt.
- Không kích thích não sáng tạo: cản trở não tìm các mối liên
kết, làm cho não có cảm giác “đã xong”.
Những nhược điểm này gây nên những hậu quả sau cho người
học:
- Mất khả năng tập trung.
- Mất tự tin vào bản thân, buồn chán, thất vọng.
- Đánh mất sự đam mê học hỏi.
3
Sơ đồ tư duy (mind map) khai thác cả hai khả năng của bộ não

thời gian, không gian, màu sắc. Chúng ta có thể sử dụng sơ đồ tư
duy vào mọi mặt của cuộc sống, qua đó nâng cao kết quả học tập và
khả năng tư duy mạch lạc.
Sơ đồ tư duy có 4 đặc điểm chủ yếu:
• Đối tượng cần quan tâm được tóm lược trong một hình ảnh
trọng tâm.
• Từ hình ảnh trọng tâm, những chủ đề phát sinh được lan tỏa
thành các nhánh.
• Các nhánh được cấu thành từ một hình ảnh chủ đạo hay từ khóa
trên một dòng liên kết, những vấn đề phụ cũng được biểu thị bởi các
nhánh gắn kết với nhánh có thứ bậc cao hơn.
• Các nhánh tạo thành một cấu trúc nút liên kết nhau.
Cũng nên sử dụng màu sắc, hình ảnh, kí hiệu, kích thước để
làm phong phú, nổi bật sơ đồ tư duy, làm tăng sự thu hút, hấp dẫn
5
và tính độc đáo, nhờ đó mà người viết phát huy tính sáng tạo, khả
năng nhớ lâu hơn.
Khi lập sơ đồ tư duy, bắt buộc người làm phải “động não” và
biết sử dụng hình ảnh càng nhiều, càng tốt (hạn chế sử dụng ngôn
ngữ) để liên kết các ý với nhau. Ý trung tâm cần được thể hiện bằng
một hình ảnh trung tâm (và không quên sử dụng kỹ năng diễn đạt từ
ngữ và kỹ năng tạo ảnh làm tăng gấp bội sức mạnh tư duy).
3. Cách xây dựng Sơ đồ tư duy.
3.1. Các bước xây dựng Sơ đồ tư duy.
Chỉ cần bút và giấy là chúng ta đã có thể tạo lập một sơ đồ
thông thường gồm ba thao tác:
Thao tác 1: Vẽ chủ đề chính ở trung tâm tờ giấy với hình ảnh và
màu sắc nổi bật, bổ sung thêm từ ngữ nếu chủ đề không rõ ràng.
Thao tác 2: Từ chủ đề trung tâm vẽ các nhánh, mỗi nhánh biểu
thị cho một nội dung.

- Dùng màu sắc, kí hiệu: giúp cải thiện khả năng nhớ.
3.2.3. Mạch lạc
7
- Mỗi dòng chỉ có một từ khóa.
- Luôn dùng chữ in: tạo thói quen ngắn gọn khi trình bày.
- Viết in từ khóa trên vạch liên kết.
- Vạch liên kết và các từ khóa luôn cùng độ dài.
- Các vạch liên kết nối liền nhau và các nhánh chính luôn nối với
hình ảnh trung tâm.
- Vạch liên kết trung tâm dùng nét đậm.
- Đường bao “ôm sát” các nhánh.
- Ảnh vẽ phải thật rõ ràng.
- Sơ đồ tư duy luôn nằm theo chiều ngang.
- Luôn viết chữ in thẳng đứng.
3.2.4. Tạo phong cách riêng theo sở thích của bạn nhưng
vẫn phải đảm bảo các qui tắc của Sơ đồ tư duy.
Sơ đồ tư duy là một công cụ hỗ trợ trí nhớ hiệu quả, là một kĩ
thuật ghi chú giúp phân tích thông tin, kích thích tư duy sáng tạo
(đặc biệt, nên ghi chú cả những ý nghĩ bất chợt “lóe” lên trong đầu
để làm tăng tính sáng tạo của tư duy).
4. Ứng dụng của Sơ đồ tư duy.
4.1. Lợi ích của Sơ đồ tư duy:
 Sơ đồ tư duy hỗ trợ trí nhớ tận dụng tất cả các kĩ năng của võ
não, nhờ đó khả năng nhớ lên mức rất cao.
 Kích hoạt não ở mọi cấp độ, làm cho não nhớ tốt hơn và nhạy
hơn.
 Tạo điều kiện cho khả năng nhớ ngẫu nhiên phát triển.
8
 Giúp cải thiện trí nhớ.
 Kỹ năng nhớ cơ bản sẽ được tăng lên về mức độ sau mỗi lần sử

Một điều tuyệt vời là thuyết trình bằng Mindmap bạn sẽ tự do
thêm vào các liên kết là các flie hình, pdf, word hay excel… Trên
các nhánh bạn còn có thể đưa vào các đường link web giúp cho bài
thuyết trình thêm sống động.
 Lập kế hoạch: Chúng ta có thể phải lập cho mình rất nhiều kế
hoạch như lịch làm việc, hội họp, phác thảo kế hoạch… Khi sử
dụng Mindmap những điều này sẽ được giải quyết dễ dàng và vô
cùng trực quan vì bạn sẽ nhìn thấy bức tranh toàn thể của kế hoạch.
Bạn chia nội dung và công việc ra thành nhiều mục nhỏ, mỗi mục
này được thể hiện bằng một nhánh chủ đạo với nhánh trung tâm.
Tiếp tục, từ nhánh chủ đạo các nhánh con sẽ được thêm vào và lan
tỏa. Những nhánh chứa thông tin liên quan hãy liên kết chúng lại
với nhau và có thể thiết lập mức độ ưu tiên cho các nhánh trong
Mindmap của bạn.
 Tổng hợp kiến thức, thông tin hàng ngày: Bạn đang đọc báo
và muốn ghi lại một thông tin quan trọng từ bài viết ấy, bạn say mê
dọc một cuốn sách và muốn tạo cho mình bản tóm tắt nội dung…
mindmap sẽ giúp bạn làm được những điều ấy vì Sơ đồ tư duy là
10
một công cụ tổ chức theo hướng cấu trúc nên thông tin cũng được
sắp xếp rất khoa học và rõ ràng.
 Kết hợp với phần mềm để quản lí dự án: Thêm vào sơ đồ tư
duy này các tác vụ, thời hạn hoàn thành, thời gian thực hiện… bạn
sẽ thấy được toàn cảnh dự án của mình
 Kích thích giải pháp sáng tạo: Sơ đồ tư duy kích thích bạn
“phơi bày” ý tưởng của mình, tạo điều kiện cho bạn nhìn vấn đề từ
nhiều góc cạnh khác nhau.
 Làm việc nhóm: Sơ đồ tư duy giúp bạn kết hợp các thành
viên trong nhóm một cách cởi mở, mọi thành viên sẽ thoải mái thể
hiện ý tưởng và sức sáng tạo của mình, từ đó kế hoạch, dự án, bài

Hồ Chí Minh, 2011.
3. Tư duy sáng tạo để mở lối thành công, Nguồn:
/>Tu_duy_sang_tao_de_mo_loi_thanh_cong.vnrs
4. Phạm Nguyễn Huy Cường, 7 ứng dụng của sơ đồ tư duy –
mindmap dành cho doanh nhân hiện đại,
Nguồn: />dung-cua-so-do-tu-duy-mindmap-danh-cho-doanh-nhan-
hien-dai/
5. Sơ đồ tư duy, Nguồn:
/>Id/3447/ArticleId/3445/Default.aspx
6. Sơ đồ tư duy là gì?, Nguồn:
/>la-gi/
13
7. Nguyễn Văn Sản, Bản đồ tư duy và đổi mới phương pháp
dạy học, Nguồn: />va-hc-tp/52-bn-d-tu-duy-va-di-mi-phuong-phap-dy-hc
14