Sáng kiến kinh nghiệm
ĐỀ TÀI:
LÀM THẾ NÀO XÂY DỰNG TỐT
CÁC GÓC CHƠI
ĐỂ GIÚP TRẺ HOẠT ĐỘNG TÍCH CỰC
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
Vui chơi là hoạt động chủ đạo, là nhu cầu tự nhiên của trẻ mẫu giáo, trẻ cần chơi như
cần cơm ăn, nước uống, không khí để thở. Chơi vừa là học tập, lao động vừa là giải trí,
nghỉ ngơi của trẻ, là nhu cầu sống không thể thiếu được. Qua chơi trẻ phát triển nhân
cách về mọi mặt. Để trẻ được vui chơi một cách trọn vẹn thì việc xây dựng góc trong lớp
là rất quan trọng, đó cũng là hình thức tổ chức giáo dục thích hợp với đặc điểm tâm sinh
lí của trẻ. Góc là nơi trẻ có thể
tự hoạt động vui chơi, học tập
tích cực một mình hoặc trong
nhóm nhỏ với những bạn cùng
sở thích, việc bố trí các góc
khuyến khích trẻ tự quyết định
chọn góc chơi, đồ chơi mà trẻ
yêu thích. Trong hoạt động góc trẻ được học cách chia sẻ, cộng tác hoặc chơi cùng với
bạn. Hoạt động góc góp phần làm cho chế độ sinh hoạt trong ngày linh hoạt, mềm dẻo,
trẻ được bớt cảm giác căng thẳng vì có thể chơi ở góc này hay góc khác tùy theo sở thích,
mở rộng hiểu biết cho trẻ về những nền tảng khác.
1
Hoạt động ở các góc cũng chính là môi trường học tập của trẻ vì thông qua hoạt động
này giúp trẻ vừa học vừa chơi, chính ở môi trường này tạo điều kiện cho trẻ hoạt động
tích cực hơn, sáng tạo ra nhiều cách chơi trong các hoạt động.
Giờ chơi hoạt động góc
Nhưng một thực tế khó khăn đối với tôi là:
Do nhận thức của một số phụ huynh còn hạn chế nên chưa chú ý đến nhu cầu phát
triển của trẻ thông qua hoạt động vui chơi.
Diện tích giữa các góc cho trẻ hoạt động còn quá chật.
Góc thư viện.
Góc thiên nhiên.
Góc học tập.
Khi bố trí các góc tôi chia phòng thành các khu vực chơi khác nhau. Tôi chú ý bố trí
các góc chơi động và góc chơi tĩnh càng cách xa nhau càng tốt để tránh ảnh hưởng lẫn
nhau.
Ví dụ: Góc xây dựng và góc phân vai khi chơi trẻ cần có sự trao đổi qua lại nên tôi bố
trí hai góc này gần nhau.
Góc học tập và góc đọc sách phải bố trí ở nơi yên tĩnh để trẻ xem sách, đọc truyện và
làm bài tập trí tuệ do đó tôi bố trí hai góc này ở gần nhau.
Tuy nhiên, giữa góc này và góc kia cần có sự phân định ranh giới bằng các giá tủ đồ
chơi, tủ bìa hoặc bức rèm che,… để giúp trẻ nhận dạng được phạm vi góc từ đâu đến đâu.
3
Ranh giới góc không che tầm nhìn của trẻ, giữa các góc phải có lối đi thuận tiện cho trẻ
hoạt động. Trong lớp nên dành khoảng trống rộng cho hoạt động chung của lớp.
Ở lớp tôi phòng trong là phòng đựng đồ dùng cá nhân của trẻ nhưng tôi tận dụng làm
phòng thư viện, tôi dùng bức màn
ngăn lại để bố trí góc đọc sách rất yên
tĩnh khi trẻ hoạt động.
Góc thiên nhiên bố trí ngoài sân để
trẻ chơi với cát, nước, chăm sóc cây
xanh được thuận tiện hơn.
Ví dụ: Đối với góc mở tôi tranh thủ
các mảng tường phía sau kệ đồ chơi để bố trí cửa hàng quần áo, mũ, giầy dép hoặc cửa
hàng thực phẩm. Khi chơi giáo viên kéo các kệ ra sẽ có thêm cửa hàng cho trẻ chơi.Đặt
tên góc làm sao cho trẻ
Giờ chơi cho cháu chăm sóc cây ở góc thiên nhiên
dễ hiểu và phù hợp với nội dung từng chủ đề đang thực hiện.
Ví dụ: Khi thực hiện chủ đề: “ Gia đình”, góc sách có thể đặt tên: “ Thư viện của gia
đình bé”. Nhưng ở chủ đề “ Thực vật”, góc sách có thể đặt tên “ Thư viện về các loại
suốt cả học kỳ hay cả năm học. Tuy nhiên cũng không nên rập khuôn, bắt chước các lớp
khác.
Giáo viên cần linh động để phát hiện các vật liệu, đồ chơi quá khó so với khả năng của
trẻ, cần chọn cẩn thận vật liệu cho các khu vực chơi, quá nhiều vật liệu sẽ gây phân tán,
quá ít sẽ không tạo hứng thú cho trẻ chơi. Tôi bớt đi những thứ cũ, thêm vào vật liệu mới,
cần quan tâm đến sự an toàn, loại bỏ những đồ chơi bị hỏng ở các khu vực chơi.
3. Xây dựng nội dung chơi ở các góc:
Trước đây do chưa chưa vận dụng biện pháp chọn trò chơi phù hợp với từng chủ đề và
chưa liên kết các góc chơi với nhau tôi đã tổ chức cho cháu chơi theo từng góc. Nhưng từ
khi thực hiện chương trình đổi mới tôi tổ chúc vui chơi các góc dựa vào từng chủ đề và
nội dung chơi ở các góc phải liên kết với nhau.
Như vậy tổ chức vui chơi các góc được diễn ra trong môi trường giáo dục, đồ dùng, đồ
chơi phong phú và môi trường giao tiếp cởi mở giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ.
Do vậy tôi chọn trò chơi ở các góc chơi liên kết với nhau sao cho phù hợp với từng
chủ đề. Và muốn trẻ chơi tốt tôi cũng cần hiểu được ý nghĩa của trò chơi xây dựng đối
với trẻ và loại trò chơi biểu hiện khả năng tạo hình của trẻ.
* Ở góc xây dựng: Để các cháu xây dưng được công trình, tôi sẽ chuẩn bị đa dạng,
sáng tạo các nguyên vật liệu: hàng rào, hình khối, với các kích thước, màu sắc khác nhau,
…các đồ chơi cho trẻ lắp ghép: ghép nhà, ghép xe, ghép bàn ghế, …
Đồng thời tôi cho cháu xem qua băng đĩa, tranh ảnh về một số công trình.
Ví dụ: Chủ đề: “Gia đình”
Cho trẻ xây nhà. Tôi cho trẻ xem một số kiểu nhà như: nhà trệt, nhà cao tầng, nhà sàn,
…qua đĩa hình. Và gợi ý trò chuyện với trẻ biết cách sắp xếp bố cục để xây dựng kiểu
nhà hợp lý.
6
Ví dụ: Chủ đề: “Thực vật”
Với đề tài chơi: “Xây dựng công viên” có thể cho trẻ xem qua một số công viên có các
khu vực vui chơi, có vườn hoa, cây xanh.
Trò chuyện về các đặc điểm của công viên như: Công viên sẽ trồng những loại hoa gì,
có khu vực vui chơi giải trí nào,
keo dán, …để cháu tham gia cùng cô, cùng bạn tô màu tranh truyện, vẽ phong cảnh nội
dung truyện thơ, làm rối, làm sách truyện; nghiên cứu làm thêm một số tranh truyện mới:
truyện dích dắc, truyện so le, ….; thường xuyên chuẩn bị thêm nhiều đồ dùng khác như
băng đĩa hình, …để thu hút cháu vào góc chơi ngày càng nhiều hơn.
Ví dụ: Chủ đề “Nghề nghiệp” cho cháu làm tranh truyện, album cùng cô; xem sách
tranh truyện, đọc thơ, …
* Góc thiên nhiên: Chuẩn bị một số đồ dùng như cào, xẻng nhỏ, bình tưới nước, …
Ở góc chơi này tôi khuyến khích luân phiên các nhóm trẻ cùng đươc tham gai vào các
hoạt động chăm sóc ở góc thiên nhiên, tạo cơ hội cho trẻ thể hiện cảm xúc của mình.
Ví dụ: Cho cháu chăm sóc cây xanh, hoa, nhặt lá vàng, tưới nước cho cây, …
Tôi luôn quan sát quá trình chơi và ghi chép lại những đồ chơi, nguyên vật liệu mà trẻ
thích để kịp thời cung cấp cho nhu cầu của trẻ.
4. Làm đồ dùng, đồ chơi cho hoạt động góc:
8
Trong giờ hoạt động góc nhu cầu về đồ dùng đồ chơi của trẻ là thiết yếu và vô tận. Để
thu hút trẻ trong giờ chơi hoạt động góc thì đồ dùng, đồ chơi phải đẹp, màu sắc hấp dẫn,
mới lạ. Vì vậy tôi luôn nghiên
cứu làm các đồ dùng, đồ chơi để
thu hút trẻ, tận dụng những
nguồn nguyên liệu, vật liệu có
sẵn trong thiên nhiên, của địa
phương để làm đồ chơi.
Ví dụ: Dùng vỏ sò, vỏ ốc làm
tôm, cua, cá. Thanh tre, gáo dừa làm phách gõ âm nhạc.
Tận dụng những vật liệu phế thải xung quanh làm đồ chơi
Các vỏ ốc, sò để làm đồ dùng, đồ chơi
Ví dụ: Lấy lon bia, lon nước ngọt làm bánh tét, nồi cơm điện, hộp giấy làm bánh
chưng, làm tủ, giường, bàn, ghế, lon sữa làm thùng tưới cây, làm trống, đĩa nhạc cũ làm
đàn, đồng hồ, vỏ trứng làm các con vật, hủ sữa chua làm các con vật.
Đồ dùng đồ chơi phải thay
Cháu chơi tích cực và thể hiện được vai chơi: Biết thỏa thuận vai chơi với bạn và sử
dụng ngôn ngữ phù hợp với vai chơi qua góc phân vai, biết xây dựng và bố trí công trình
hợp lí qua góc chơi xây dựng, …
Trẻ hiểu biết nhiều hơn về thế giới xung quanh qua các giờ hoạt động góc
Trẻ sử dụng ngôn ngữ một cách hiệu quả, giải quyết vấn đề một cách tốt hơn.
Trẻ thu nhận được nhiều khái niệm mới trong khi chơi, các ý tưởng của cuộc chơi
phong phú hơn. Cuộc chơi của trẻ diễn ra linh hoạt và trôi chảy.
Những trẻ nhút nhát tìm ra cách hòa nhập vào cuộc chơi đóng kịch.
Những trẻ chơi chưa hoà thuận với bạn biết chia sẻ ý tưởng và hợp tác trong khi chơi.
Các chủ đề chơi của trẻ có thay đổi và phức tạp dần lên.
Phụ huynh đã nắm được tầm quan trọng của hoạt động vui chơi và tích cực hỗ trợ cho
lớp đồ dùng, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động vui chơi của trẻ.
IV. BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Từ những cách tổ chức môi trường hoạt động cho trẻ ở các góc chơi mà kết quả đạt
được như trên tôi rút ra những kinh nghiệm sau:
Bản thân tôi không ngừng học tập, nâng cao trình độ về mọi mặt.
Luôn thay đổi hình thức ở các góc chơi sao cho tránh sự nhàm chán đối với trẻ.
Làm đồ chơi từ nguyên vật liệu phế thải để lôi cuốn trẻ vào các hoạt động tích cực
hơn.
Luôn luân chuyển các góc chơi sao cho linh hoạt tùy vào tình hình lớp, giúp trẻ hoạt
động tích cực, lôi cuốn trẻ.
Thường xuyên bổ sung đồ chơi mới sao cho phù hợp với các chủ đề.
11
Tuyên truyền để phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của hoạt động vui chơi đối với
sự phát triển toàn diện nhân cách của trẻ. Từ đó phụ huynh có thể quan tâm đến trẻ nhiều
hơn
Xuân Hưng, ngày 7 tháng 12 năm 2011
Duyệt của BGH Giáo viên
Trần Đặng Thùy Ngân
12