I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Ngoài những môi trường khác như gia đình, xã hội, trường học nói chung
và trường THCS nói riêng chính là môi trường quan trọng góp phần rèn luyện,
hình thành nên tri thức và nhân cách của học sinh. Trong đó, vai trò của trường
THCS là vô cùng quan trọng. Việc truyền thụ cho học sinh những tri thức khoa
học là nhiệm vụ chung của tất cả các giáo viên bộ môn ở mọi ngành khoa học
được giảng dạy qua các phân môn, còn hoạt động “đức dục” góp phần hình
thành nhân cách, đạo đức cho học sinh vai trò quan trọng nhất là ở người giáo
viên chủ nhiệm lớp.
Ở trường THCS, giáo viên chủ nhiệm lớp là người chịu trách nhiệm thực
hiện mọi quyết định quản lý của hiệu trưởng đối với lớp và các thành viên trong
lớp. GVCN lớp là người vạch kế hoạch, tổ chức cho lớp mình thực hiện các chủ
đề theo kế hoạch và theo dõi, đánh giá việc thực hiện của các học sinh, giáo viên
chủ nhiệm lớp chính là người trực tiếp, thường xuyên gần gũi với các em nhất.
Bên cạnh những giờ dạy trên lớp giáo viên chủ nhiệm còn có những giờ chào cờ,
giờ sinh hoạt hàng tuần để triển khai những công việc chung của trường, của lớp
và để giáo dục đạo đức, nhân cách cho học sinh. Với nhiệm vụ và vai trò như
thế, một lần nữa, có thể khẳng định, người giáo viên chủ nhiệm lớp chính là
người quan trọng nhất trong nhà trường trong quá trình tổ chức, giáo dục, hình
thành sự phát triển nhân cách, hình thành đạo đức của học sinh.
Là giáo viên chủ nhiệm chắc chắn ai cũng muốn lớp mình có những
thành tích xuất sắc, dẫn đầu trong các hoạt động của nhà trường. Ai cũng hiểu
rằng nề nếp lớp là một yếu tố quyết định ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng học
tập và việc hình thành nhân cách học sinh. Xây dựng nề nếp lớp là việc đầu tiên
mà giáo viên phải quan tâm khi nhận lớp chủ nhiệm. Với định hướng của ngành
giáo dục hiện nay là lấy học sinh làm trung tâm, cho các em tự học, tự quản, tự
chiếm lĩnh kiến thức. Qua kinh nghiệm cho thấy sự thành công hay thất bại dựa
vào năng lực đội ngủ ban cán sự lớp. Như vậy ban cán sự lớp đóng một vai trò
rất quan trọng cùng với giáo viên chủ nhiệm xây dựng một lớp học vừa có nề
nếp tự quản tốt vừa là một tập thể đoàn kết có tinh thần sẵn sàng giúp đỡ các bạn
trong học tập và tham gia tốt mọi hoạt động của trường đề ra.

Nề nếp là những việc làm, những thói quen tốt trong học tập, sinh hoạt của
bản thân mỗi học sinh, là khởi đầu của hành vi đạo đức thông qua việc chấp
hành những qui định của lớp, nội quy của trường. Biết làm những việc mang lại
2
lợi ích cho lớp, cho mình, nề nếp lớp học là nhân tố quyết định chất lượng học
tập của học sinh.
Học sinh nói chuyện riêng, đùa giỡn hoặc làm mất trật tự thì bản thân các
em sẽ không tiếp thu được bài còn làm ảnh hưởng đến cả lớp, làm cho các học
sinh khác bị lôi cuốn theo.
Lớp học mất trật tự sẽ làm giáo viên mất nhiều thời gian ổn định, có khi la
rầy, tức giận làm ảnh hưởng đến sức khỏe lại còn xúc phạm học sinh và khó đảm
bảo chất lượng giờ dạy.
Rèn nề nếp lớp cũng chính là rèn nề nếp cho từng cá nhân học sinh, giúp
các em có thói quen tốt trong sinh hoạt, học tập, biết làm chủ bản thân sau nầy.
Ngược lại, mỗi học sinh biết điều chỉnh mình sẽ tác động tích cực đến nề nếp
lớp. Các em biết điều gì nên làm và không nên làm để hòa đồng cùng các bạn.
Qua đó sẽ hình thành tính tự giác, tinh thần tập thể trong các em. C.Mác và Ăng-
ghen đã viết: “Sự phát triển của một cá thể phụ thuộc vào sự phát triển của nhiều
cá thể mà nó đã giao tiếp trực tiếp hay gián tiếp”.
2. Thực trạng của vấn đề
Vào đầu năm học 2013 - 2014, tôi được phân công chủ nhiệm lớp 7B. Qua
tìm hiểu tôi được biết các em rất “quậy”. Thật vậy, mặc dù các em rất đáng yêu,
lanh lợi… nhưng lại tùy tiện trong các hoạt động ở lớp. Từ tư thế ngồi, cách giơ
tay phát biểu, trong học nhóm… có nhiều em rất nghịch, hay chọc phá bạn,
không nghiêm túc trong giờ học. Khi có mặt thầy cô thì các em tương đối trật tự
nhưng khi giáo viên vừa quay lưng thì các em lại “nhộn”. Qua đó, cho thấy các
em chỉ “sợ” cô chứ chưa nhận thức được việc mình làm. Qua biên chế lớp đầu
năm trong lớp có tổng số 24 học sinh, trong đó có 10 em có học lực yếu, còn lại
là trung bình không có khá giỏi. Mặt khác có nhiều học sinh trong lớp vẫn đa số
là con em nông dân có hoàn cảnh kinh tế khó khăn.

thể lớp, về mối quan hệ công tác giữa các cán bộ lớp với nhau.
4
- Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cán bộ lớp, cán bộ chức năng, yêu cầu các
em hãy ghi nhiệm vụ của mình vào sổ công tác để ghi nhớ và thực hiện.
- Cho các em thảo luận, bàn biện pháp thực hiện bản kế hoạch công tác của
lớp, định hướng vào công việc của từng loại cán bộ lớp.
- Nếu cần, có thể tổ chức huấn luyện riêng cho rtừng loại cán bộ lớp theo
một chương trình huấn luyện do GVCN biên soạn.
3.3. Kĩ năng phân công nhiệm vụ cho ban cán sự lớp
- Ban cán sự lớp đại diện cho lớp, chịu trách nhiệm trước nhà trường về
toàn bộ hoạt động học tập, rèn luyện, đời sống của lớp trong thời gian học. Ban
cán sự lớp do tập thể lớp bầu ra, được GVCN quyết định công nhận, nhiệm kỳ
của Ban cán sự lớp là một năm.
- Cơ cấu của Ban cán sự lớp gồm:
+ Lớp trưởng.
+ Lớp Phó học tập.
+ Lớp Phó văn thể.
+ Lớp Phó lao động.
+Tổ trưởng tổ 1, 2, 3, 4.
- Nhiệm vụ của lớp trưởng: Lớp trưởng là người điều hành, quản lý toàn bộ
các hoạt động của lớp và từng thành viên trong lớp, cụ thể:
+ Tổ chức, quản lý lớp thực hiện các nhiệm vụ học tập, rèn luyện theo quy
định của nhà trường.
+ Theo dõi, đôn đốc lớp chấp hành đầy đủ và nghiêm chỉnh quy chế, quy
định, nội quy về học tập và sinh hoạt nhà trường. Xây dựng và thực hiện nề nếp
tự quản trong học sinh.
+ Tổ chức, động viên giúp đỡ những HS gặp khó khăn trong học tập, rèn
luyện và đời sống.
+ Chịu sự điều hành, quản lý của trực tiếp của GVCN lớp.
+ Chủ trì các cuộc họp lớp để đánh giá kết quả học tập, rèn luyện, bình xét

hoạt động, hướng dẫn học sinh chuẩn bị hoạt động điều khiển học sinh tham gia
hoạt động và đánh giá kết quả cuối cùng.
6
- Sau đó, GVCN giao dần cho đội ngũ cán bộ lớp tự tổ chức và điều khiển
các hoạt động của lớp, GVCN giúp đỡ học sinh với tư cách là người cố vấn, điều
chỉnh đúng hướng cho các em.
Tổ chức để học sinh tự đánh giá kết quả hoạt động của tập thể lớp, qua
đánh giá, các em rút ra được bài học kinh nghiệm để cho những hoạt động tiếp
theo đạt hiệu quả cao hơn. Mỗi lần như vậy là dịp để tập thể học sinh trưởng
thành.
3.6. Kĩ năng thay đổi vị trí lãnh đạo của ban cán sự lớp
Trong hoạt động học tập, rèn luyện chung của lớp, qua sự theo dõi khi thấy
có biểu hiện giảm sút về học tập và nề nếp thì giáo viên chủ nhiệm cần có kĩ
năng thay đổi vị trí lãnh đạo của ban cán sự lớp. Học sinh được phân công làm
cán sự lớp sẽ có khả năng lãnh đạo, mạnh dạn hơn, linh hoạt hơn, tự tin hơn, có
nhiều cơ hội để thể hiện bản thân đó cũng chính là các em đã được rèn luyện kỹ
năng sống, sau này trong cuộc sống học sinh đó có bản lĩnh, phát huy khả năng
đó hơn các học sinh cùng lớp khác.
3.7. Phối hợp với giáo viên bộ môn.
Trong trường THCS, cùng với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn là
người trực tiếp tiếp xúc, giảng dạy học sinh của lớp. Vì vậy, việc phối hợp với
giáo viên bộ môn để nắm được tình hình học tập của từng học sinh để đưa ra
phương pháp giáo dục hợp lí là vô cùng cần thiết và quan trọng. Để phối hợp tốt
với giáo viên bộ môn trong việc giáo dục học sinh, người giáo viên chủ nhiệm
lớp cần thực hiện tốt những điều sau:
- Thứ nhất, cần nắm được danh sách giáo viên bộ môn giản dạy lớp mình
về môn dạy, họ tên, số điện thoại, nơi ở để khi cần có thể liên lạc được ngay với
giáo viên bộ môn đó.
- Thứ hai, cần thường xuyên, chủ động gặp gỡ giáo viên của từng bộ môn
để nắm về tình hình học tập của từng học sinh và tình hình học tập chung của

nhở và động viên tinh thần các em, tạo động lực giúp cả lớp cố gắng hơn.
GVCN phải thật sự gắn bó, quan tâm tới lớp mới nắm rõ đặc điểm tâm sinh lý
và tình hình học tập của từng em. Từ kết quả học tập, năng khiếu, tính cách của
8
mỗi học sinh mà GVCN góp ý kiến với từng học sinh về việc lựa chọn nghề
nghiệp cho mình thật phù hợp.
Qua tiết sinh hoạt chủ nhiệm, người giáo viên chủ nhiệm lớp cần kết hợp
dạy các em cách học làm người, cách sống, cách ứng xử với mọi người. Cách
dạy các em cách học làm người, cách sống, cách ứng xử với mọi người, cũng
cần phải linh hoạt chứ không nên chỉ là những lời nói lí lẽ, lí thuyết đều đều. Để
giáo dục đạo đức học sinh đạt được hiệu quả cao nhất, người giáo viên chủ
nhiệm cần biết kết hợp nhiều những phương pháp giáo dục khác nhau như: phân
tích cho các em hiểu về cách sống, cách làm người, tổ chức đóng kịch tình
huống để các em bày tỏ quan điểm của cá nhân mình, tổ chức trò chơi, các buổi
diễn đàn, hội thảo nhỏ,
3.10. Kĩ năng giáo dục học sinh cá biệt
- Trước hết, về phía bản thân người giáo viên chủ nhiệm. Giáo dục học
sinh cá biệt, người giáo viên chủ nhiệm lớp cần dành cho các em một tình yêu
thương thực sự, thậm chí là cần nhiều hơn những học sinh bình thường khác,
cần kiên trì cố gắng động viên, giảng giải, phân tích những điều hay, lẽ phải để
giúp học sinh hiểu được phải làm gì và từ đó cố gắng vươn lên; tận tình sự giúp
đỡ học sinh đó trong học hành, lối sống. Cố gắng trở thành người bạn để học
sinh đó tâm sự, người anh, người chị, nguời cha, người mẹ thứ hai mẫu mực để
học sinh đó noi theo. Giáo viên chủ nhiệm lớp nên thường xuyên có những buổi
nói chuyện với các em kể cả gặp trực tiếp để hiểu các em hơn và cũng là để phân
tích cho các em sâu hơn thế nào là một học sinh ngoan, thế nào là một học sinh
tốt,
- Thứ hai, trong tập thể lớp. Giáo viên chủ nhiệm lớp cần duy trì thật tốt nề
nếp kỷ cương của lớp, của trường để mọi học sinh tự nhận thức, tự khép mình
trong những nội quy, quy chế chặt chẽ nhưng luôn được dân chủ bàn bạc, trao

Trong năm học qua tôi đã áp dụng những biện pháp trên và đạt hiểu quả.
Tuy nhiên cũng cần có sự phối hợp của ban giám hiệu nhà trường, các tổ chức
Đoàn, Đội. Đặc biệt sự quan tâm của phụ huynh, của ban đại diện cha mẹ đóng
vai trò rất lớn.
10
Đại đa số học sinh của lớp chủ nhiệm có ý thức, kỷ luật cao. Các em tự rèn
cho mình một ý thức giữ gìn lớp sạch đẹp, tự trang trí lớp học.
Kết quả xếp loại học lực, hạnh kiểm trong năm học như sau:
* Về học lực:
TSHS GIỎI KHÁ TB YẾU KÉM TB trở lên
24 SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL
Đối
chứng
0 0 0 0 14 58.3 10 41.7 0 0 14 58.3
Thực
nghiệm
0 0 6 25.0 17 70.8 1 4.2 0 0 23 95.8
Sơ đồ phân bố tỉ lệ chất lượng học lực của học sinh
* Về hạnh kiểm:
TSHS TỐT KHÁ TB YẾU KÉM TB trở lên
24 SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL
Đối
chứng
7 29.2 9 37.5 8 33.3 0 0 0 0 24 100.0
Thực
nghiệm
10 41.7 11 45.8 3 12.5 0 0 0 0 24 100.0
Sơ đồ phân bố tỉ lệ chất lượng hạnh kiểm của học sinh
III. Kết luận và đề xuất
1. Kết luận

khác
Lê Văn Vương
Ý KIẾN CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
12
MỤC LỤC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 2
1. Cơ sở lý luận 2
2. Thực trạng của vấn đề 3
3. giải pháp và tổ chức thực hiện 4
3.1. Kĩ năng lựa chọn một đội ngũ cán bộ lớp đủ uy tín và có năng lực điều khiển tập thể lớp 4
3.2. Kĩ năng tổ chức huấn luyện đội ngũ cán bộ lớp 4
3.3. Kĩ năng phân công nhiệm vụ cho ban cán sự lớp 5
3.4. Kĩ năng tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng cho toàn lớp về những nội dung xây dựng lớp tự
quản
6
3.5. Kĩ năng tổ chức các hoạt động thực tế để học sinh được rèn luyện các kỹ năng tự quản 6
3.6. Kĩ năng thay đổi vị trí lãnh đạo của ban cán sự lớp 7
3.7. Phối hợp với giáo viên bộ môn 7
3.8. Kĩ năng tổ chức học sinh theo dõi chéo giữa các tổ 8
3.9. Giáo dục đạo đức học sinh thông qua tiết sinh hoạt chủ nhiệm 8
3.10. Kĩ năng giáo dục học sinh cá biệt 9
4. Kiểm nghiệm 10