CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Phường 4, ngày 25 tháng 3 năm 2015
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
- Họ và tên : Hà Thanh Hải
- Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Văn Lang
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1.Tên sáng kiến: “Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm và dạy học lớp 5
theo mô hình VNEN”.
2. Sự cần thiết ( Lý do nghiên cứu):
Chúng ta có câu tục ngữ “ Không thầy đố mày làm nên”. Vâng! Đây là câu tục ngữ
đúng với đạo lý trong giáo dục của dân tộc ta từ xưa đến nay. Vì mỗi con người chúng
ta ngoài sự chăm sóc, dạy dỗ của gia đình để trở thành người công dân có ích cho xã
hội thì bên cạnh đó còn có người thầy đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục
nhân cách, tri thức, hành vi của mỗi người. Mặt khác để đáp ứng nhu cầu nước ta
ngày càng phát triển và hội nhập với các nước khác trên thế giới thì giáo dục là một
trong những lĩnh vực phải gắn liền với sự phát triển đó. Vì giáo dục hình thành những
con người có tri thức, có trình độ khoa học nhất định để phục vụ cho đất nước. Mà
trong hệ thống giáo dục bậc Tiểu học là một nền tảng quang trọng vì sự thành công
của giáo dục Tiểu học có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển và chất lượng của các
bậc học tiếp theo. Đây là bậc học tạo nền móng cho sự phát triển của một Quốc gia.
Mục tiêu giáo dục của bậc Tiểu học hiện nay: “ Hình thành những cơ sở ban đầu cho
sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, định hướng
con người biết tự học, tự sáng tạo ra những sản phẩm mới để phục vụ cho xã hội.
Từ đó dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và nhu cầu cần thiết của xã hội thì
Bộ Giáo dục đã và đang tích cực thực hiện đổi mới phương pháp dạy và học theo định
hướng mô hình VNEN. Một số trường trong các tỉnh thành ở nước ta đang thực hiện
dạy thử nghiệm mô hình trường học mới. Bắt đầu từ năm học 2012 – 2013 đến nay,
trường tôi được chọn dạy thử nghiệm theo mô hình trường học mới (VNEN). Bản
thân tôi được trực tiếp giảng dạy lớp 5B. Đây là năm thứ ba thực hiện đổi mới phương
+ Bản thân tôi cùng các giáo viên ở trường ham thích dạy theo mô hình VNEN
vì nó mang lại hiệu quả tích cực và thuận lợi trong việc dạy và học.
- Khó khăn:
Tuy nhiên bên cạnh những thuận lợi cũng còn gặp rất nhiều khó khăn trong công
tác chủ nhiệm và dạy học theo mô hình VNEN như sau:
+ Về cơ sở vật chất phòng học và bàn ghế chưa phù hợp với mô hình học
VNEN ( Vì phòng học nhỏ hơn so với số lượng học sinh, bàn ghế di chuyển chưa
thuận lợi trong việc thảo luận nhóm).
+ Đa số các em chưa phát huy được Hội đồng tự quản của lớp.
+ Các trưởng Ban ở các lớp dưới lên hoạt động chưa mạnh dạn.
+ Một số em có hoàn cảnh gia đình khó khăn, phải giúp đỡ gia đình nên không
có thời gian học tập; một số em thì do ảnh một số vấn đề về môi trường xung quanh
như: Tình trạng chốn học chơi điện tử, một số em thiếu sự quan tâm của phụ huynh
2
nên các em đi học không đều, học lực yếu, thiếu dụng cụ học tập khi đến lớp hay đến
lớp không thuộc bài, chưa làm làm bài tập…
+ Dạy học theo mô hình này đòi hỏi giáo viên phải có một trình độ nhất định
nào đó và mặc dù không yêu cầu soạn giáo án nhưng giáo viên phải xem nội dung bài
trước để giải đáp những thắc mắc của các nhóm gặp khó khăn trong lúc thảo luận. ( Vì
tài liệu này không có sách hướng dẫn) và đặc biệt là khâu hình thành các nhóm và
hướng dẫn cho các em thành một thói quen tự học, tự chiếm lĩnh những kiến thức mới
thông qua thảo luận nhóm và liên hệ thực tế hàng ngày cùng với sự gợi ý của giáo
viên.
+ Một số em chưa quen với việc tự học, tự chiếm lĩnh kiến thức cho mình. ( Vì
trước đây các em đã quen với phương pháp học theo sự giảng giải của giáo viên các
em nghe sau đó thực hành theo, hoặc đôi lúc thảo luận nhóm nhưng cũng chỉ với hình
thức chứ chưa thật sự học sinh chủ động trong việc học nhóm); một số em không tích
cực học tập mà còn trông chờ vào những bạn học giỏi trong nhóm không chịu hoạt
PHÓ CT HĐTQ
PHÓ CT HĐTQ
BAN
HỌC TÂP
BAN
THƯ VIỆN
BAN
QUYỀN LỢI
HỌC SINH
BAN
ĐỐI NGOẠI
BAN
SỨC KHỎE
VỆ SINH
BAN
VĂN NGHỆ
TDTT
Sau khi bầ u ra Hộ i đồ ng tự quả n củ a lớ p thì tiế p theo bầ u cá c trưở ng
nhó m. Bỏ phiếu bầu các trưởng nhóm giống như bầu chủ tịch và phó chủ tịch.
Sự thay đổi của tổ chức lớp học theo mô hình VNEN với Hội đồng tự
quản học sinh có thể thay đổi nếu như cá c thà nh viên trong hộ i đồ ng hoạ t
phương, dân tộc, các tác phẩm thơ ca hò vè, trò chơi dân gian….Các sản phẩm của địa
phương làm ra. Chính hoạt động này kích thích các em hứng thú tìm tòi, sưu tầm, giới
thiệu và qua đó cũng sẽ giúp các em thêm yêu văn hóa, lịch sử truyền thống một cách
tự nhiên, bền vững.
Ví dụ: Ở vùng đất Cà Mau: Thì truyền thống về nghề dệt chiếu ở Tân Thành thuộc
thành phố Cà Mau, nghề chài, lưới, nuôi tôm, lấy ong, làm đủa đước,… ở các huyện
như Năm Căn, Đầm Dơi, U Minh,…
- Góc thư viện : Là tủ sách thân thiện có sự đóng góp của phụ huynh, học sinh , giáo
viên, có sự giúp đỡ của nhà trường và địa phương tạo điều kiện cho các em ham đọc
sách, mở rộng hiểu biết, phát triển khả năng đưọc cho các em. Rèn kĩ năng sống có
trách nhiệm, có ý thức bảo quản tài sản chung, có thói quen sống gọn gàng, ngăn nắp.
Ngoài việc đọc sách tăng thêm vốn tri thức, học sinh còn tham gia các hoạt động giới thiệu
quyển sách của em do giáo viên phụ trách lớp hướng dẫn, giúp các em tự tin hơn, diễn đạt tốt
hơn. Đây là một trong những kĩ năng sống rất cần thiết cho học sinh sau này.
- Góc sáng tạo: Giúp học sinh trưng bày những sản phẩm thực hành, thí nghiệm đạt hiệu quả
tốt, hay những bài toán khó, bài văn hay các em đính lên đó để các bạn khác tham khảo, hay
quan sát học tập và nêu gương theo.
Ví dụ: Các em sáng tạo dòng điện dùng sức nước ở môn khoa học, hay những quy luật, công
thức tính trong toán học, … các em đính vào góc sáng tạo để các bạn quan sát và học tập theo.
- Góc môi trường: Thông qua góc môi trường giúp các em có ý thức gìn giữ môi trường
xung quanh và chăm sóc cây xanh, yêu thích thiên nhiên.
Ví dụ: Vào đầu giờ của mỗi buổi học các em thay nhau phân công để trực tưới cây, hoa cho
góc môi trường thêm xanh tươi và đẹp.
2.3 Xây dựng phong trào học tập:
a. Phát huy vai trò của nhóm trưởng:
Học theo mô hình VNEN, bàn ghế sẽ được sắp xếp cho học sinh ngồi đối diện nhau.
HS tự thảo luận, tự tìm vướng mắc và tự đưa ra phương án giải quyết.
Ưu điểm của phương pháp học nhóm được phát huy rất rõ nét trong học nhóm theo
mô hình VNEN, tất cả học sinh trong nhóm đều được luân phiên nhau làm nhóm
trưởng, hướng dẫn các bạn trong nhóm để điều hành các hoạt động do giáo viên yêu
không tự giải quyết được công việc. Nếu nhóm nào thực hiện nhanh có nhiều học sinh
giỏi thì giáo viên có thể thêm một lượng bài tập hoặc câu hỏi nâng cao để phát huy
khả năng học sinh giỏi càng ngày tiến bộ hơn; bên cạnh đó cũng động viên và nhắc
nhỡ những nhóm học tập còn chậm hay giao nhiệm vụ một số nhóm thực hiện tốt hỗ
trợ cho nhóm thực hiện còn chậm.
b. Thi đua học tập giữa các nhóm:
Để phát huy thi đua học tập của các nhóm thì sau mỗi tiết học đều nhận xét và tuyên
dương những cá nhân hay nhóm thực hiện tốt.
Ví dụ: Bình chọn những nhóm thảo luận hay thực hành tốt. ( Cho các nhóm bình
chọn lẫn nhau có thể bằng cách vỗ tay hay thưởng một bông hoa cho nhóm thực hiện
tốt rồi đính lên góc thi đua học tập để cuối tuần tổng kết xem nhóm nào nhiều bông
hoa hơn,... )
6
Đầu tháng tôi đều bám theo chủ điểm của tháng đó để lên kế hoạch cho các em thi
đua cùng nhau học tập có tiến bộ.
Ví dụ: Chủ điểm “ Chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11” phát động thi đua
lập thành tích thi đua cá nhân hoặc nhóm học có tiến bộ để khen thưởng. Ngoài ra,
còn lồng ghép giáo dục đạo đức cho các em vào các môn học như: Đạo đức lối sống,
Tập đọc , Lịch sử,…
Mỗi ngày đều thực hiện công tác chủ nhiệm 15 phút đầu giờ để nhắc nhở các em
như xem lại bài, vệ sinh lớp học, các nhóm trưởng báo cáo việc kiểm tra dụng cụ học
tập, chuẩn bị đồ dùng học tập của các thành viên trong nhóm mình …
Mỗi tuần trong giờ sinh hoạt lớp đều đánh giá và nhận xét trong tuần. Có thể đóng
góp ý kiến của các thành viên trong lớp rồi tổng kết lại từng nhóm xem nhóm nào học
tập, vệ sinh, nền nếp đạt hiệu quả cao nhất ( có thể khen thưởng) rút kinh nghiệm
những nhóm còn hạn chế. Tìm ra nguyên nhân khắc phục để tiến bộ hơn.
Kết thúc tháng đều nhận xét và đánh giá những mặt thực hiện tốt, những mặt còn
hạn chế. Từ đó đưa ra phương hướng và kế hoạch cho tháng tiếp theo thực hiện tốt
tra hay nhắc nhỡ các nhóm trưởng kiểm tra tập vở, các bài tập ở các nhóm và trong
các giờ học trưởng ban học tập có thể giúp các nhóm khó khăn trong việc thảo luận
nhóm.
Trưởng ban thể dục thể thao: Kết hợp với giáo viên thể dục, Tổng phụ trách đội
hướng dẫn cho các bạn tập luyện thường xuyên.
Ví dụ: Rèn đội tuyển bóng đá, chạy xa, ném bóng, tập nghi thức Đội,..
Trưởng ban quyền lợi học sinh: Trưởng ban này có thể thắc mắc những vấn đề
thiếu sót trong việc nhận xét đánh giá giữa các bạn học sinh với nhau, hay nhận xét
đánh giá của giáo viên với học sinh. Ví dụ trong các giờ sinh hoạt lớp hay cuối các tiết
học các nhóm bình chọn nhận xét với nhau không chính xác thì trưởng ban này có thể
thắc mắc hay kiến nghị với giáo viên xem xét lại…
Trưởng ban sức khỏe, vệ sinh: Trưởng ban này có nhiệm vụ nhắc nhỡ, kiểm tra
việc trực nhật của các nhóm đầu giờ, hay việc giữ gìn vệ sinh chung và vệ sinh cá
nhân.
Trưởng ban đối ngoại: Có nhiệm vụ trong các giờ như: cắm trại, hay giao lưu với
các lớp khác trong trường hay trường khác thì trưởng ban này có thể liên hệ, làm quen
để tạo điều kiện cho lớp giao lưu, vui chơi, học tập.
2.4. Giáo dục học sinh thông qua các hoạt động ngoại khóa:
Ngoài việc phát huy các hoạt động của các nhóm, các ban thì các hoạt động của
nhà trường, hoạt động ngoại khóa và sinh hoạt tập thể cũng không kém phần quan
trọng. Vì đây cũng là các hoạt động nhằm động viên các em tích cực tham gia các
phong trào của trường, của lớp:
Ví dụ : Do nhà trường phát động: Viết văn hay chữ tốt, văn nghệ, TDTT, viết báo
tường, vẽ tranh theo chủ đề,…
Sinh hoạt ngoại khóa: Tổ chức cho các em vui chơi, tham quan, sinh hoạt phong
trào văn nghệ, thăm các gia đình thương binh, liệt sĩ, các bà mẹ Việt Nam anh hùng,
thăm viếng một số di tích lịch sử ở địa phương. Phù hợp điều kiện học tập của nhà
trường tổ chức.
Ví dụ: Thăm viếng Phủ thờ Bác ở Phường 1, nghĩa trang Mười Người ở Phường
9, Chùa Phật Tổ Phường 4,…
Động viên ửng hộ những bạn gặp khó khăn trong học tập.
* Ngoài các biện pháp trên giáo viên phải mẫu mực trước học sinh và một tấm
gướng sáng cho các em noi theo đúng với cuộc vận động phong trào thi đua: “ Xây
dựng trường học thân thiện. Học sinh tích cực.”
III. TÍNH MỚI, TÍNH HIỆU QUẢ VÀ KHẢ THI, PHẠM VI ÁP DỤNG:
1. Tính mới: Đối với sáng kiến này có những tính mới như sau:
- Công tác chủ nhiệm lớp và dạy học theo chương trình VNEN khác với cách tổ
chức và chủ nhiệm lớp ở chương trình hiện hành là: Tổ chức và dạy học theo chương
trình VNEN giáo viên chủ nhiệm cơ bản là người định hướng, tổ chức cho mọi hoạt
động nhóm và cá nhân thực hiện nhẹ nhàng, như khâu tổ chức Hội đồng tự quản, các
góc học tập có thể kết hợp sự tham gia đóng góp ý kiên và ủng hộ của các phụ huynh.
Vì đây là chương trình mang tính chất cộng đồng và xã hội cùng tham gia xây dựng.
- Phương pháp dạy học theo mô hình trường học mới VNEN khác phương pháp dạy
học hiện hành: Đây là mô hình dạy học không những đổi mới về tổ chức lớp học, về
trang trí lớp mà quá trình dạy học cũng được đổi mới từ dạy - học cả lớp sang dạy học theo nhóm. Nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, tăng cường phát huy tính tích
cực, chủ động, sáng tạo của học sinh. Lấy học sinh làm trung tâm trong các hoạt động
dạy học, giúp các em tự chiếm lĩnh kiến thức và tạo mọi điều kiện tốt nhất để mọi học
sinh được tham gia vào quá trình học tập giáo viên tổ chức hoạt động học tập giúp
học sinh vừa tự lực nắm các tri thức, kĩ năng mới, đồng thời được rèn luyện về
phương pháp tự học, được tập dượt phương pháp nghiên cứu. Giáo viên quan tâm vận
dụng vốn hiểu biết và kinh nghiệm của từng cá nhân và của tập thể học sinh để xây
dựng bài học. Phương pháp học theo nhóm luôn hiện hữu, cố định, xuyên suốt cả quá
trình tham gia học tập của học sinh. Học theo phương pháp này các em được học tập
thoải mái, được trải nghiệm, được vui chơi trong giờ học giúp các em rất tự tin, nên
các em rất thích đến lớp đến trường và hứng thú trong học tập. Phương pháp dạy học
theo mô hình trường học mới giúp học sinh phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo
trong học tập và rèn luyện một số kĩ năng cơ bản như kĩ năng hợp tác, kĩ năng học
9
TL
SL
TL
SL
TL
SL
TL
TIẾNG VIẾT
4
10,3
5
12,8
19
48,7
11
MÔN
9-10
7-8
5-6
Dưới 5
SL
TL
SL
TL
SL
TL
SL
TL
TIẾNG VIẾT
17
/
KHOA HỌC
30
76,9
9
23,1
/
/
/
/
LS VÀ ĐL
25
64,1
11
28,2
-
Số học sinh thi văn nghệ vòng trường đạt: 3 tiết mục.
10
-
Kể chuyện về Bác Hồ vòng trường đạt : 1 em.
Thi nghi thức Đội ở trường đạt giải nhất toàn trường. Lớp được chọn làm chi
Đội mẫu.
-
Thi bóng đá mi ni vòng trường đạt giải nhất.
-
Phong trào mũi nhọn đat :
+ 3 em đạt giải toán bằng tiếng Anh trên internet cấp tành phố.
+ 1 em đạt giải toán bằng tiếng Việt trên internet cấp thành phố
+ 1 em đạt giải toán bằng tiếng Anh trên internet cấp tỉnh.
- Nhiều lần lớp được biểu dương trước buổi sinh hoạt dưới cờ đầu tuần ở trường
như : Vệ sinh lớp sạch sẽ, thực hiện nghiêm túc nội quy của nhà trường, một vụ việc
mà cả trường đều ghi nhớ hình ảnh của một em học sinh nhặt được một cái ví gồm: 1
chiếc điện thoại di động và hơn 500.000 nghìn đồng trả lại cho người bị mất.
-
Lớp được công nhận lớp tiên tiến xuất sắc.
các em phát huy tốt các kĩ năng: Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hợp tác, kỹ năng tự đánh
giá lẫn nhau trong giờ học.
- Giáo viên chủ nhiệm chú trọng khai thác và sử dụng những kinh nghiệm của học
sinh trong đời sống hàng ngày. Gắn kết giữa nội dung dạy học với đời sống thực tiễn
của học sinh, của cộng đồng thông qua hoạt động ứng dụng của mỗi bài, rèn cho các
em kĩ năng giải quyết các vấn đề, các khó khăn của nhóm và chính bản thân các em
trong mõi tiết học, phát huy tính tích cực, chủ động, khả năng tự học của học sinh.
Tăng khả năng thực hành, vận dụng, tích hợp được hoạt động phát triển ngôn ngữ của
học sinh thông qua các hoạt động học tập.
11
- Để có được kĩ năng tổ chức hoạt động nhóm, đòi hỏi người giáo viên nói chung và
giáo viên chủ nhiệm nói riêng phải không ngừng nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi và rèn
luyện.
- Phải nắm vững yêu cầu về quan điểm dạy học, chương trình, nội dung dạy học.
- Nắm vững các cách chia nhóm và tổ chức nhóm.
- Khai thác hiệu quả các góc: Góc học tập, góc sáng tạo, hợp thư bè bạn, góc môi
trường,..
- Phát huy nguồn lực các trưởng nhóm, các trưởng ban một cách có hiệu quả.
- Rèn luyện cách chia nhóm thông qua các tiết học một cách thường xuyên.
- Chuẩn bị tốt cho mình bộ đồ dùng phục vụ cho việc học nhóm của HS.
- Hoạt động nhóm có thể áp dụng được cho tất cả các tiết học ở tất cả các khối lớp ở
cấp Tiểu học, đặc biệt là mô hình trường học mới VNEN.
- Ngoài ra, giáo viên chủ nhiệm dạy chương trình VNEN phải tích hợp nhiều hoạt
động trong công tác giáo dục học sinh và tổ chức dạy học.
Ý kiến đề xuất:
Trong quá trình sáng kiến kinh nghiệm cũng gặp những mặt thuận lợi và khó
khăn. Từ đó tôi xinh trình bày một số kiến nghị và đề xuất như sau:
- Cần tổ chức sinh hoạt chuyên môn cấp cụm trường với các trường dạy thí điểm
Phường 4, ngày 25 tháng 03 năm 2015
BÁO CÁO
TÓM TẮT NỘI DUNG, HIỆU QUẢ SÁNG KIẾN
- Tên sáng kiến: “Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm và dạy học lớp 5 theo mô
hình VNEN”.
- Tên cá nhân thực hiện: Hà Thanh Hải
- Thời gian đã được triển khai thực hiện: Từ ngày 15/08/2014 đến: 25 /05/2015
1 .Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến:
Để đáp ứng nhu cầu nước ta ngày càng phát triển và hội nhập với các nước khác
trên thế giới thì giáo dục là một trong những lĩnh vực phải gắn liền với sự phát triển
đó. Vì giáo dục hình thành những con người có tri thức, có trình độ khoa học nhất
định để phục vụ cho đất nước. Sự thành công của giáo dục Tiểu học có ý nghĩa to lớn
đối với sự phát triển và chất lượng của các bậc học tiếp theo. Đây là bậc học tạo nền
móng cho sự phát triển của một Quốc gia, mà mục tiêu giáo dục của bậc Tiểu học hiện
nay: Hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo
đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, định hướng con người biết tự học, tự sáng tạo ra những
sản phẩm mới để phục vụ cho xã hội. Xuất phát từ những nhận thức đó nên tôi chọn
sáng kiến kinh nghiêm: “Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm và dạy học lớp 5 theo mô
hình VNEN”.
2. Mô tả sáng kiến ( nội dung sáng kiến)
- Thuận lợi và khó khăn khi thực hiện sáng kiến.
- Các giải pháp:
2.1 Hình thành Hội đồng tự quản của lớp:
2.2 Trang trí lớp học:
2.3 Xây dựng phong trào học tập:
a. Phát huy vai trò của nhóm trưởng
5-6
Dưới 5
SỐ HS
SL TL SL TL
SL
TL
SL
TL
TIẾNG VIẾT 17 43,6 18 46,1
4
10,3
/
/
TOÁN
20 51,2 15 38,5
4
10,3
/
/
39/11
KHOA HỌC
30 76,9 9 23,1
/
/
/
/
LS VÀ ĐL
25 64,1 11 28,2
3
7,7
- Tài liệu hướng dẫn học (sách giáo khoa) cung cấp kịp thời và đầy đủ các môn học
để các em có đủ sách học một cách tốt nhất.
Ý kiến xác nhận
của Thủ trưởng đơn vị
Ngày 25 tháng 3 năm 2015
Người báo cáo
Hà Thanh Hải
14
Copyright: Tài liệu đại học ©