CHỦ NGHĨA MÁC-LÊININ VƯỢT QUA SỰ NGĂN CẢN CỦA THỰC DÂN PHÁP
TRUYỀN BÁ VÀO VIỆT NAM
HOÀNG THỊ HÀ PHƯƠNG
LÍP K47 CLC LỊCH SỬ
MỞ ĐẦU
Sự xâm lược và đặt ách thống trị của thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX đã
biến Việt Nam từ một nước phong kiến Phương Đông trở thành một thành viên
trong hệ thống thuộc địa của Pháp. Đồng nghĩa với sự xác lập một hình thức
thống trị mới trên một đất nước Phương Đông xa lạ và lạc hậu, người Pháp đã
mang đến một không khí mới cho Việt Nam lúc bấy giê. Lần đầu tiên người Việt
Nam được thực sự tiếp xúc với một nền văn hoá mới lạ so với nền văn hoá
phương Đông cổ truyền. Song một tác dụng trái ngược mà thực dân Pháp không
muốn có khi truyền bá làn sóng âu hoá vào Việt Nam chính là sự đổi mới trong tư
tưởng của một bộ phận quần chúng. Trong cuộc đấu tranh yêu nước sôi nổi diễn
ra cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, người ta đã chứng kiến những khuynh hướng
đấu tranh mới mẻ được bắt nguồn từ làn sóng tư tưởng mới mà trong đó không
thể không nhắc tới là hai khuynh hướng đấu tranh của hai nhà Nho yêu nước theo
tư tưởng dân chủ tư sản Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh. Tuy nhiên, vấn đề
đặt ra lúc đó là sự bế tắc trong đường lối cứu nước của các nhà yêu nước. Lịch sử
đã chứng kiến nhiều cuộc thử nghiệm song tất cả các khuynh hướng đều thất bại.
Ngọn cờ giải phóng dân téc, giải phóng giai cấp đã được trao vào tay giai cấp vô
sản với hệ tư tưởng là chủ nghĩa Mác-Lênin.Và thực tế đã chứng minh đây là con
đường đúng đắn nhất để có thể giành lại độc lập dân téc và giải phóng giai cấp
khỏi ách thống trị của thực dân và phong kiến tay sai. Con đường duy nhất đúng
đó là thành quả của quá trình tìm đường gian khổ mà người thanh niên xứ Nghệ
Nguyễn Tất Thành- người sau này là chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại của dân téc
Việt Nam đã trải qua.
Quá trình tìm hiểu, tiếp cận, xác định, lùa chọn và truyền bá chủ nghĩa
Mác-Lênin vào Việt Nam của Nguyễn Ái Quốc là một quá trình lâu dài, gian khổ,
1
CHỦ NGHĨA MÁC-LÊININ VƯỢT QUA SỰ NGĂN CẢN CỦA THỰC DÂN PHÁP

CHỦ NGHĨA MÁC-LÊININ VƯỢT QUA SỰ NGĂN CẢN CỦA THỰC DÂN PHÁP
TRUYỀN BÁ VÀO VIỆT NAM
HOÀNG THỊ HÀ PHƯƠNG
LÍP K47 CLC LỊCH SỬ
năm 1917, Cách mạng Xã hội chủ nghĩa thắng lợi trên một nước Nga rộng lớn,
cắt đứt một mắt xích quan trọng trong hệ thống tư bản chủ nghĩa. Chính vì vậy
hơn bao giê hết giới tư bản hằn học với thắng lợi của giai cấp công nhân. Giai cấp
công nhân thắng lợi cùng hệ tư tưởng Chủ nghĩa Mác-Lênin đồng nghĩa với việc
giai cấp tư sản và giới tư bản đã thua , những mối lợi to lớn trong việc bóc lột giai
cấp công nhân và nhân dân lao động là không còn . Mét cuộc Cách mạng Xã hội
chủ nghĩa đứng về phía quần chúng và nhân dân lao động, đi ngược lại với quyền
lợi của giai cấp tư sản lại nổ ra vào lúc các nước đế quốc đang cấu xé lẫn nhau để
tranh giành thuộc địa làm các nước đế quốc giật mình hoảng hốt. Vì vậy, trước
mét cuộc bùng nổ bất ngờ, giai cấp tư sản đã huy động mọi phương tiện để xuyên
tạc về nước Nga Xôviết và ngăn chặn tiếng vang của cuộc Cách mạng Tháng
Mười. Tại nước Pháp, giai cấp tư sản và bọn cơ hội điên cuồng chống lại Cách
mạng tháng Mười, chúng dùng mọi thủ đoạn để công kích và phá hoại. Tổng
thống Pháp lúc bấy giê là Poanh Carê đã chủ trương đem quân đi tiêu diệt nước
Nga Xôviết song ý đồ này đã bị thất bại trước sức mạnh của chính quyền Xôviết.
Không thể dùng “bạo lực” để khuất phục nước Nga, Poanh Carê đã tiến hành bao
vây, cấm vận kinh tế, tẩy chay mọi quan hệ với nước Nga. Không những vậy,
Poanh Carê còn cho vẽ tranh chống cộng sản với cái tên “Bônsêvích hai hàm răng
ngậm dao”. Đế quốc Pháp đã xuyên tạc những điều hết sức vô lý và nực cười về
nước Nga Xôviết như : Nước Nga kiệt quệ và đói rách, hay chính quyền Xôviết
quốc hữu hoá phụ nữ, ai muốn dùng phụ nữ phải xuất trình phiếu Xô-viết, ai
muốn ăn gà phải xin phép chính quyền Xô-viết…
1
.
Những phản ứng của giai cấp tư sản Pháp trước thắng lợi của Cách mạng
Tháng Mười là phản động và tiêu cực. Và “thái độ”, luận điệu trên đã gây ảnh

Xuvarin “Lời ca tụng những người Bôn-sê-vich”,NXB Tia sáng, Pari, 1919.
Chính vì vậy, Lênin đã nhận xét về sự việc này như sau: “… ở nước ngoài, người
ta biết rất Ýt, Ýt đến kinh khủng, Ýt đến nực cười, về cuộc cách mạng của chúng
4
CH NGHA MC-LấININ VT QUA S NGN CN CA THC DN PHP
TRUYN B VO VIT NAM
HONG TH H PHNG
LP K47 CLC LCH S
ta. y ch kim duyt quõn s khụng lt mt tớ gỡ qua c V cng
chớnh Lờnin ó nhn xột v t bỏo Nhõn o l mt t bỏo cc oan, nú ng
trờn quan im ca nhng ngi Xó hi ch ngha theo kiu bn Mensờvớch v
bn xó hi ch nghacho n nay nú vn úng vai trũ ca k iu ho
2
.
Nhng hot ng chng phỏ k trờn th hin thc cht ni s hói ca chớnh
quyn Phỏp núi riờng v cỏc nc quc núi chung trc thng li ca Ch
ngha Mỏc-Lờnin m hin thõn l Cỏch mng Thỏng Mi Nga. Ni s nh
hng ca Ch ngha Mỏc-Lờnin v Cỏch mng Thỏng Mi Nga lan truyn
khụng ch chớnh quc m cũn khi dy v khuy ng phong tro u tranh
cỏc nc thuc a. Vỡ vy chớnh ph Phỏp khụng nhng ngn chn nhng hot
ng cú liờn quan n Ch ngha Mỏc-Lờnin chớnh quc m cũn ngn chn
cỏc nc thuc a trong ú cú Vit Nam. S ngn chn ny nhm mt mc ớch
lm th no khụng cho cỏc nc thuc a trờn th gii liờn kt vi nhau thc
hin thnh cụng cuc cỏch mng gii phúng dõn tộc v gii phúng giai cp. Ti
H Ni, Anbe Xarụ n hi Khai trớ tin c din thuyt e ngi An Nam
khụng c theo bn quỏ khớch nh Nga , ụng ta e do v bp bm v mt
nc Nga khụng cú trong thc t m ch cú trong tng tng ca nhng tờn thc
dõn Va ri, tụi thy trong my t bỏo Trung Quc cú ng li kờu gi ca bn
cỏch mng An Nam. Bn ú mun ũi cho An Nam c c lp H li mun
lỳc ny thay i nn chớnh tr ca chỳng tụi, mun lm hay lm tt hn chỳng tụi.

4
Bằng sự kết hợp đồng bộ mọi thủ đoạn
chính trị, quân sù, kinh tế, văn hoá…, thực dân Pháp đã bóc lột nhân dân ta tới tận
xương tuỷ và đẩy nhân dân ta tới vực thẳm của sự nghèo đói.
Trong hoàn cảnh này đã có nhiều phong trào đấu tranh yêu nước nổ ra, kể
từ phong trào khởi đầu là phong trào Cần Vương năm 1885, kéo dài hơn mười
năm cho đến những cuộc khởi nghĩa của nhân dân các địa phương như khởi nghĩa
Yên Thế của Hoàng Hoa Thám hay các cuộc khởi nghĩa của các nghĩa quân của
4
Paul Doumer, Indochine francaise, Ed. Vuibert Nony, Paris, 1905,p.11
6
CH NGHA MC-LấININ VT QUA S NGN CN CA THC DN PHP
TRUYN B VO VIT NAM
HONG TH H PHNG
LP K47 CLC LCH S
cỏc dõn tộc Thanh Hoỏ, Ninh Bỡnh, Sn La, Lai Chõu Trong mt s t liu
cũn lu tr nm ri rỏc th kh Phỏp, ngi ta cũn thy ri rỏc nhng thụng tin
mt bỏo tng thut t m c th v nhng cuc chin, tuy chờnh lch v lc
lng v trang song tinh thn anh dng v hy sinh cao ca ngha quõn v
nhng ngi lónh o cỏc cuc khỏng chin ny ó lm k thự pha kinh ngc v
kớnh phc. Mt s quan Phỏp ó vit: iu chỳng ta nờn bit rng, An Nam l
mt nc cú lch s, cú vn hin v rt bit gi gỡn nn t ch. Chỳng ta phi bit
l nhng th k trc õy, h ó tng b xõm lng, nhng h bit ch ỳng thi
c ginh li nn c lpõy l mt dõn tộc rt c ỏo, tinh thn gi nc
ca h khụng bao giờ mt
5

6
.Mc dự nhiu ngi trong tng lớp s phu yờu nc
lỳc by giờ tip thu c nhng t tng mi m cng mong mun chn hng

*Tại Pháp.
Để ngăn chặn Chủ nghĩa Cộng sản vào Việt Nam chính quyền ở cả chính
quốc và thuộc địa đều phối hợp theo dõi những Việt kiều yêu nước tại Pháp. Có
lẽ chúng lo sợ đây là mầm mèng cho sự truyền bá chủ nghĩa cộng sản tới Đông
Dương.
Trong các nhóm người Việt Nam sống ở Pháp có nhóm người Việt Nam
yêu nước mà đứng đầu là Phan Châu Trinh , Phan Văn Trường được chú ý hơn
cả. Mọi tài liệu của mật thám Pháp lúc bấy giê chỉ chú trọng đến hai nhóm người
Việt Nam yêu nước này mà chưa hề quan tâm tới người thanh niên yêu nước
Nguyễn Ái Quốc.
Trước khi trở thành một người cộng sản, Nguyễn Ái Quốc là một người
theo chủ nghĩa yêu nước chân chính. Nguyễn Ái Quốc tên thật là Nguyễn Tất
Thành sinh ra trong bối cảnh xã hội trên đồng thời lại xuất thân trong mét gia
đình trí thức yêu nước, ngay từ nhỏ Nguyễn Tất Thành đã được tiếp xúc với
những nhà Nho có tinh thần yêu nước trong đó có những người có tinh thần tiến
8
CHỦ NGHĨA MÁC-LÊININ VƯỢT QUA SỰ NGĂN CẢN CỦA THỰC DÂN PHÁP
TRUYỀN BÁ VÀO VIỆT NAM
HOÀNG THỊ HÀ PHƯƠNG
LÍP K47 CLC LỊCH SỬ
bộ như nhà Nho yêu nước Phan Bội Châu, hay Phan Châu Trinh. Sớm được tiếp
xúc với những người đứng đầu trong những phong trào cứu nước cộng với nỗi
đau của người dân mất nước, nỗi cảm thông với nhân dân sống trong cảnh cơ hàn
của một dân téc mất chủ quyền, ngay từ nhỏ Nguyễn Tất Thành đã nuôi một tình
yêu nước và một ý chí quyết tâm cứu nước. Nhưng làm thế nào để cứu dân téc
đây trong khi những phong trào yêu nước cứ lần lượt thất bại. Sự thất bại của các
phong trào yêu nước với những khuynh hướng khác nhau đã hối thúc người thanh
niên yêu nước đi tìm một con đường cứu nước chân chính, một con đường duy
nhất đúng, con đường có thể nhân dân, dân téc thoát khỏi ách áp bức, thoát khỏi
cuộc sống nô lệ.

về việc thành lập một cơ quan tình báo phối hợp giữa hai bộ và liên kết mật thiết
với sở Mật thám đông dương nhằm đối phó với tình hình mới ở Đông dương.
“Bấy lâu nay một số người Đông Dương hiện ở Pháp biểu lé trạng thái tư tưởng
xấu mà chúng tra cần có sự chú ý đặc biệt. Những báo cáo gần đây của các tiểu
ban kiểm soát bưu phẩm khẳng định tính chất khẩn cấpc ủa vấn đề và cho biết
rằng cacs thư tín nhằm truyền bá về Đông Dương nưhgnx mưu đồ lật đổ tới mức
dự kiến cả nền độc lập thuộc địa…Theo đề nghị của ngài Xarô tôi vừa chuẩn y
cho thành lập một cơ quan tình báo chính trị có nhiệm vụ theo dõi mọi hành động
của người An Nam tại Pháp và các mối quan hệ của họ với người trong nước”.
Bức thư xác định nhiệm vụ của Acnu và yêu cầu Bộ Nội Vụ có kế hoạch phối
hợp chặt chẽ. “Cơ quan này trực thuộc Tổng nha giám sát người Đông Dương,
được giao cho ông Acnu, giám đốc sở Mật thám của phủ toàn quyền Đông
dương, hiện đang nghỉ phép ,. Đương nhiên những cố gắng của viên chức này sẽ
vô hiệu nếu ông ta hành động đơn độc. Vì vậy, tôi đã nghĩ đến việc bổ nhiệm ông
ta làm việc bên cạnh sở Cảnh sát và tổng nha mật thám…Là một người chuyên
sâu các vấn đề bản xứ, ông Acnu sẽ là ngừoi liên lạc giữa các cơ quan này với
7
Hång Hµ, Thêi thanh niªn cña B¸c Hå, NXB. Thanh niªn, H.1994, tr.71
10
CHỦ NGHĨA MÁC-LÊININ VƯỢT QUA SỰ NGĂN CẢN CỦA THỰC DÂN PHÁP
TRUYỀN BÁ VÀO VIỆT NAM
HOÀNG THỊ HÀ PHƯƠNG
LÍP K47 CLC LỊCH SỬ
tổng nha giám sát người Đông dương sẽ đề xuất và định hướng cho các cuộc truy
tìm cần thiết nhằm thu được những tin tức cho các cuộc truy tìm cần thiết nhằm
thu được những tin tức tình báo mà hiện nay chóng ta chưac có.”
Như vậy cho đến nửa cuối năm 1919 đã có một số cơ quan đặc trách theo
dõi mọi hoạt động của người Việt Nam yêu nước trong đó có hoạt động của
Nguyễn Ai Quốc và những người yêu nước khác như Phan Chu Trinh, Phan Văn
Trường. Sau khi nhạn nhiệm vụ Acnu và tay chân là người Việt trà trộn trong giới

h khộo lộo giu mt nhõn vt chớnh tr thc no ú sng ti chớnh quc, gỏn cỏi
tờn gi cho mt k phin lon no ú v t cho nhõn vt giu tờn ang hot ng
l Cng ể m ta bit hin nay ang sng an ton ti Nht Bn. Nhng bớ mt
ú lm tỡnh hỡnh cng tr nờn khú khn
Mụnghilo
8
.
Ngy 3/11/1919 mt thỏm Jean cung cp cho Acnu 6 dim v Nguyn i
Quc
1. Nhng tin tc thu c t nhúm (Vit Kiu) Aubervilliers v Vincennes
cho phộp khng nh rng nhõn vt Nguyn i Quốc l cú tht; thc ra anh ta tờn
l i ch khụng phi l Quc.
2. Anh ta ó cú mt Phỏp khỏ lõu, anh nhn lm ph bp cho hóng vn ti
sang Phỏp.
3. Ngi ta núi rng Anh ó sng 6 nm M v 2 nm Anh
4. Ngi ta núi cha th bit rừ anh t õu n, cng nh lai lch gia ỡnh anh
nh th no.
5. Hỡnh nh anh nhn cỏc thc phm An Nam em bỏn, nh bn bi bp lm
trung gian.
8
Vụ án Nguyễn Ai Quốc ở Hồng Kông (1931-1933),nxb. Chính trị quốc gia-Bảo tàng Hồ Chí Minh. H.2004,tr.20
12
CHỦ NGHĨA MÁC-LÊININ VƯỢT QUA SỰ NGĂN CẢN CỦA THỰC DÂN PHÁP
TRUYỀN BÁ VÀO VIỆT NAM
HOÀNG THỊ HÀ PHƯƠNG
LÍP K47 CLC LỊCH SỬ
6. Anh giỏi chữ Hán (còn tiếng Pháp chưa biết được bao nhiêu)”
9
Qua tập báo cáo tháng 12 của tên Jean thì hình như chúng đã biết Nguyễn
Ái Quốc là Nguyễn Tất Thành: “Ngày 22/12/1919 ông Bảy nói với tôi rằng theo

10
.
Trong khi mật thám Jean đã phần nào khai thác được về Nguyễn Ái Quốc
những chi tiết gần sự thật thì những tên mật thám khác vẫn mò mẫm. Để tiếp cận
với Nguyễn Ái Quốc mật thám Pháp đã dùng nhiều thủ đoạn khi thì đóng trong
vai nhà buôn, khi thì trà trộn vào hội Việt Nam yêu nước và không thể phủ nhận
rằng chúng đã lấy được lòng tin của họ và một số còn được coi như những bạn bè
tốt. Tuy nhiên sau nhiều lần bị lấy cắp thông tin và theo dõi, những lần tiếp xúc
đối mặt với bọn mật thám trà trộn vào trong giới Việt kiều yêu nước Nguyễn Ái
Quốc rất cảnh giác không tạo sơ hở cho chóng lợi dụng. Đối phó với lũ mật thám
bám riết từng bước chân nhất là bọn tên Jean, tên e thường kiếm cớ thăm người ở
số 6 Villa des Gobelins , Nguyễn Ái Quốc phải bố trí nhiều địa chỉ khác nhau để
trực tiếp hoạt động hoặc nhận thư từ của Việt kiều yêu nước. Tiếp xúc với những
tên mật thám người Việt trà trộn vào trong hội những người Việt kiều yêu nước,
Nguyễn Ái Quốc thường khéo léo qua chuyện trò mà giáo dục chúng về lòng yêu
nước giúp chúng hiểu đúng hơn nỗi cơ cực của đồng bào, chính sách bóc lột tàn
bạo và ngu dân thâm độc của thực dân Pháp ở Việt Nam về tinh thần đấu tranh
kiên cường bất khuất của nhân dân ta. Nhiều lần Nguyễn Ái Quốc vạch mạt lũ tớ
thầy mật thám về những hoạt động theo dõi đê tiện cũng như những lời hăm doạ
bỉ ổi của chúng. Kể lại những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ Tịch, tác
giả Trần Dân Tiên viết “ Vì lần đầu tiên trong lịch sử, có một người Việt Nam
tuyên bố trước toàn thế giới chủ trương giành độc lập cho dân téc minh, lần đầu
tiên trong lịch sử có một ngừoi Việt Nam dám bóc tràn những tội ác của thực dân
Pháp ngay ở Paris, và cũng chính vì vậy mà ông Nguyễn bị bọn thực dân thù
10
NguyÔn Phan Quang: NguyÔn ¸i Quèc ë Ph¸p 1917-1923. Nxb. C«ng an nh©n d©n, tr 40-41.
14
CHỦ NGHĨA MÁC-LÊININ VƯỢT QUA SỰ NGĂN CẢN CỦA THỰC DÂN PHÁP
TRUYỀN BÁ VÀO VIỆT NAM
HOÀNG THỊ HÀ PHƯƠNG

15
CHỦ NGHĨA MÁC-LÊININ VƯỢT QUA SỰ NGĂN CẢN CỦA THỰC DÂN PHÁP
TRUYỀN BÁ VÀO VIỆT NAM
HOÀNG THỊ HÀ PHƯƠNG
LÍP K47 CLC LỊCH SỬ
đăng đều đặn và chi tiết văn kiện của 2 đại hội đó. Trong 21 điều kiện kết nạp vào
Quốc tế cộng sản Nguyễn Ái Quốc tâm đắc đặc biệt với điều thứ 8 :“ Về vấn đề
thuộc địa và dân téc bị áp bức thì các đảng của các nước của giai cấp tư sản có
thuộc địa và áp bức các dân téc khác phải có đường lối đặc biệt rõ ràng minh
bạch. Đảng nào muốn ra nhập quốc tÕ thứ III đều buộc phải thẳng tay vạch mặt
những thủ đoạn xảo trá của bọn đế quốc nước mình ở các thuộc địa, ủng hộ bằng
thực tế chứ không phải bằng lời nói, mọi phong trào giải phóng ở thuộc địa, đòi
hỏi phải trục xuất bọn đế quốc ra khỏi các thuộc địa Êy, gây trong công nhân
nước mình thái độ anh em chân thành với nhân dân lao động các nước thuộc địa
và các dân téc bị áp bức, tiến hành tuyên truyền có hệ thống trong quân đội nước
mình chống mọi sự áp bức dân téc thuộc địa ”… Có thể nói những sự kiện chính
trị diễn ra trong thời điểm này đã củng cố thêm niềm tin vững chắc vào Lênin và
Quốc tế Cộng sản vào nước Nga Nguyễn Ái Quốc.
Nguyễn Ái Quốc đã tham gia rất tích cực trong phong trào Bônxevích hoá
đảng xã hội Pháp. Với tinh thần Quốc tế Cộng sản Nguyễn Ái Quốc đã đến với
đại hội Tua - đại hội quyết định bước chuyển căn bản theo đường lối của tư tưởng
cộng sản. Từ sự chuyển biến tư tưởng chính trị khởi đầu với việc nghiên cứu luận
cương của Lênin Nguyễn Ái Quốc đã đi đến một quyết định sáng suốt về tổ chức
Đảng cộng sản và tham gia sáng lập Đảng cộng sản Pháp . Từ chủ nghĩa yêu nước
chân chính Nguyễn Ái Quốc trở thành người Cộng sản Việt Nam đầu tiên. Việc
Nguyễn Ái Quốc tham gia sáng lập Đảng cộng sản Pháp có một ý nghĩa trọng đại
đó là thông qua Nguyễn Ái Quốc giai cấp công nhân và nhân dân lao động Việt
Nam đã bắt tay với giai cấp công nhân Pháp trong một mặt trận chung là chống
giai cấp tư sản Pháp. Việc bỏ phiếu tán thành Quốc tế Cộng sản là sự khởi đầu
một bước ngoặt căn bản trong lịch sử và sự nghiệp cách mạng của dân téc Việt

Trong cụng vn mt s 367 S.R., ngy 21/3/1922 ca Tng thanh tra nhng
ngi ụng Dng Phỏp gi ton quyn ụng Dng v vic Nguyn i Quc
12
Vụ án Nguyễn ái Quốc ở Hồng Kông (1930-1933),nxb.Chính trị quốc gia-Bảo tàng Hồ Chí Minh, H 2004,tr.23
17
CH NGHA MC-LấININ VT QUA S NGN CN CA THC DN PHP
TRUYN B VO VIT NAM
HONG TH H PHNG
LP K47 CLC LCH S
ó mang n cuc hp ca U ban Nghiờn cu v thuc a ca ng cng sn
Phỏp mt t truyn n kờu gi ni dy v d kin thit lp cỏc Xụvit ụng
Dng: Tin nghiờm trng thu thp c t một ngi cung cp tin ỏng tin
cy v ngu nhiờn.Cỏch õy khong tỏm ngy, U ban Nghiờn cu v thuc a
ca ng Cng sn ó cú cuc hp ti nh ca Ngh s Berthon số 75, i lộ St-
Michel, d hp cú cỏc thnh viờn ca U ban( trong ú cú ngi An Nam
Nguyn i Quc) v ụng Babut. Nguyn i Quc ó mang n cuc hp mt t
truyn n kờu gi ni lon, ty chay v d kin thit lp cỏc Xụvit ti ụng
Dng (Khụng bit rừ t truyn n ny l bn vit tay, in ấn hay ỏnh
mỏy).ễng Babut phn i v núi nhng phng phỏp ấy ngc li v cú hi cho
ng bo ca Quc v ụng ta bin lun rng ỏp dng nhng phng phỏp ấy s
a li kt qu chc chn v tc thi l nhng bin phỏp n ỏp gay gt( nhng
cuc bt b hng lot nhng ngi b tỡnh nghi hay nhng ngi An Nam b tỡnh
nghi) ca nh cm quyn Phỏp cng thờm vo ú l s tng cng tham nhũng
ca nh cm quyn An Nam. ễng Babut núi thờm rng cũn lõu na mi cú th
ngh n mt t chc Xụvit cỏc x An Nam
13
Trong thi gian hot ng Phỏp t nm 1919 - 1923, Nguyn i Quc ó
s dng phng tin tuyờn truyn Ch ngha Cng sn ch yu l ra sỏch bỏo,
din thuyt, thnh lp v tham gia vo cỏc hi, on th tuyờn truyn cho hot
ng ca nhng ngi dõn thuc a yờu nc ng thi vch trn b mt tht

b ỏp bc thoỏt khi cỏc th lc chớnh tr, thc hin tỡnh thng yờu hu ỏi
16
.
Cũng chớnh t s on kt gia nhng ngi cựng chớ hng m mc dự cũn rt
khú khn song số 1 ca bỏo LeParia ó ra i trong s úng gúp cựng s chia.
ú l s úng gúp ca 8 ngi bao gm : Nguyn i Quc 8 fr ; Blụngcua 100fr
; Hỏtgiali 50fr ; Mụnnộcvin 50 fr ; Stephanni 25 fr ; ễnụri 10 fr ; Ralaimụnggụ
10 fr ; Phucnirờ 10 fr. Riờng Nguyn i Quc t ng h bỏo u n mi thỏng
25 fr
17
14
PGS.TS.Phạm Xanh: Nguyễn ái Quốc với việc truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam (1921-
1930),nxb.Chính trị quốc gia, H.2001,tr.36.
15
PGS.TS Phạm Xanh: Nguyễn ái Quốc với việc truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam (1921-
1930),nxb.Chính trị quốc gia, H.2001,tr.40.
16
PGS.TS Phạm Xanh: Nguyễn ái Quốc với việc truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam (1921-
1930),nxb.Chính trị quốc gia, H.2001,tr.44.
15
Hồng Hà: Thời thanh niên của Bác Hồ, nxb.Thanh niên,H.1994,tr.131.
17

15
Hồng Hà: Thời thanh niên của Bác Hồ, nxb.Thanh niên,H.1994,tr.131.
19
CH NGHA MC-LấININ VT QUA S NGN CN CA THC DN PHP
TRUYN B VO VIT NAM
HONG TH H PHNG
LP K47 CLC LCH S

CHỦ NGHĨA MÁC-LÊININ VƯỢT QUA SỰ NGĂN CẢN CỦA THỰC DÂN PHÁP
TRUYỀN BÁ VÀO VIỆT NAM
HOÀNG THỊ HÀ PHƯƠNG
LÍP K47 CLC LỊCH SỬ
bản thân Nguyễn Ái Quốc cũng tự đi phát hành báo. Người đem báo đến bán ở
các cuộc mitting đông người dự, phát không cho mọi người song Người thường
nói trên diễn đàn “Báo này kể cho các bạn biết bọn thực dân áp bức chúng tôi thế
nào. Báo này để biếu các bạn. Nhưng bạn nào có lòng tốt giúp báo một xu, mét
quan cũng được thì cho chúng tôi xin cảm ơn”. Nhờ vậy mà tờ báo nhận được
nhiều sự ủng hộ, nhiều người cho tiền, kiều bào ở Pari, các tỉnh khác bí mật gửi
tiền về ủng hộ báo. Ngoài ra báo còn nhận được những thư đặt báo của những
người dân ở các nước đặc biệt là các nước thuộc địa có chung vấn đề dân téc
19
.
Thậm chí Người còn nhận được những lá thư đặt báo và bày tỏ sự ủng hộ đối với
báo Le Paria. Sau đây là bức thư của một người Haiti gửi cho Nguyễn Ái Quốc:
“ Kính gửi ông Nguyễn ái Quốc.
Hôm qua khi ra khỏi khách sạn tôi đang ở tại số nhà 12 phè êcôn, Paris tôi
gặp một ông đẹp trai đưa tay tôi một số báo Le Paria. Tôi rất sung sướng được
cầm tở báo. Tôi mới tới Paris được một tuần nay. Đúng như người ta đồn, báo Le
Paria luôn luôn mở chiến dịch bảo vệ chủng téc chúng tôi, tôi xin sẵn sàng gửi tới
Ban biên tập báo sử dụng một vài bài nhỏ nói về tình hình chính trị và tài chính
của nước Cộng hoà Haiti của chúng tôi.
Trong khi chờ đợi tôi xin mua một năm báo của ông.
Kính chào ông.
Lơvayăng Cađe
Khách sạn vườn Mônggiơ.
Số nhà 12 phè êcôn, Paris.”
20
Đây chính là một nguồn động viên cổ vũ lớn lao cho Nguyễn ái Quốc hăng



23
Trong cụng vn ngy 08/10/1923 ca B trng B Ni v Phỏp gi B
trng B Thuc a Phỏp ó a tin v vic Nguyn ỏi Quc mt tớch nh sau:
Qua in s 822 ngy 30 thỏng 08 va qua, ụng cú bỏo cho tụi bit vic Nguyn
ỏi Quc mt tớch Tụi hõn hnh bỏo cho ụng bit Nguyn Tt Thnh vi tờn
thng bit l Nguyn ỏi Quc cho n nay vn cha truy tỡm c. Ngi nc
ngoi ny ó di khi ch ti s 6 Villa des Gobelins ngy 13 thỏng 6 i Xavoa.
21
PGS.TS .Phạm Xanh: Nguyễn ái Quốc với việc truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam (1921-
1930),Nxb.Chính trị quốc gia, H.2001,tr.50.
22
E.Cô Bêlép: Đồng chí Hồ Chí Minh, tr 86.
23
Nguyễn Phan Quang: Nguyễn ái Quốc ở Pháp 1923, Nxb. Công an nhân dân, tr 51.
22
CH NGHA MC-LấININ VT QUA S NGN CN CA THC DN PHP
TRUYN B VO VIT NAM
HONG TH H PHNG
LP K47 CLC LCH S
T do ấy, Nguyn ỏi Quc khụng h cú tin tc gỡ cho bn bố v ch cho thuờ
nh. Ngoi ra cng khụng cú tin tc gỡ truy tỡm ụng ta trong nhng ỏm cng
sn m ụng ta thng lui ti, c bit l Cõu lc b Ngoi ụ. Nguyn i Quc vn
do cỏc c quan ca S tụi theo dừi
24
. Tip theo cụng vn ngy 24/11/1923 ca
B trng B Ni v Phỏp gi B trng B Thuc a Phỏp bỏo tin vic truy
tỡm Nguyn i Quc Thng Xavoa: Tip theo cụng vn ca ụng s 822 ngy
30 thỏng 8 va qua cú liờn quan n s mt tớch ca Nguyn i Quc tụi xin

n ch xem sỏch, n ni hi hp. Sau ú tin chc rng Bỏc chng i õu na,
chỳng v nh vui thú gia ỡnh. Hụm ú, hai tay ỳt túi, Bỏc ung dung lờn xe
buýt i tham gia mt cuc mớttinh ngoi ụ Paris. na giờ sau Bỏc lng l
qunh v ga xe la. Mt ng chớ tin cn ó ch sn ú, trao cho Bỏc mt vộ xe
la hng nht ( vỡ hng nht ch cú nhng khỏch sang trng, ít b tỡnh nghi) v
mt cỏi valy con Bỏc c chn tnh nhng n khi xe la ra khi biờn gii Phỏp
- c trong ngc mi ht php phng
26
.
T sau khi Nguyn i Quc mt tớch S An ninh quc gia Phỏp ó truy
lựng rỏo rit cho n ngy 19/11/1923 ó nhn c mt bỏo ghi: Nguyn i
Quc l hi viờn chi hi Cng sn th 5 vựng Seine v Club du Faubougg.
Nguyn ó n Nga t thỏng 4
27
va qua cụng tỏc trong vic t chc tuyờn
truyn cng sn ti vựng ụng. Do Nguyn ri Phỏp thỡ vn ti a ch s 3
ng Marchộ des Patriarches( Phm Xanh. Nguyn i Quc vi vic truyn bỏ
ch ngha Mỏc-Lờnin vo Vit Nam. Nxb.Chớnh tr Quc gia, H.2001, tr 224).
Thỏng 10/1924 Chớnh quyn Phỏp mi nhn c mt in ca i s quỏn Phỏp
gu t Liờn Xụ v bỏo tin: Ngi Cng sn gõy ri Nguyn i Quốc ó xut
hin ti Mỏtcva t thỏng 1 nm 1924
28
Vo nhng nm 20 ca th k XX ụng Dng l ni c Quc t Cng
sn chon l mt trng im ca vic truyn bỏ ch ngha Cng sn. Quc t Cng
sn n lc thnh lp õy mt c s tuyờn truyn Ch ngha Mỏc-Lờnin song
nhng c gng ú u b thc dõn Phỏp thuc a phỏ hoi. Thụng qua t liu
26
Hồng Hà: Thời thanh niên của Bác Hồ. Nxb. Thanh niên, H.1994, tr 17
27
Niên đại này không chính xác. Nguyễn ái Quốc rời Pháp vào tháng 6-1923 chứ không phải nh mật thám Pháp đã

L’Humanité song văn kiện đầu tiên của Quốc tế cộng sản gửi nhân dân ta đã đến
được đúng địa chỉ. Trong thời gian ở Liên Xô, mặc dù đã ra khỏi nước Pháp song
Nguyễn Ai Quốc vẫn bị sự theo dõi và kiểm duyệt của thực dân Pháp. Với
phương tiện truyền bá như báo chí, Nguyễn Ai Quốc đã sử dụng một số phương
25