I. TÊN ĐỀ TÀI:
MỘT VÀI BIỆN PHÁP TÍCH CỰC RÈN KỸ NĂNG SO
SÁNH CÁC SỐ CÓ HAI CHỮ SỐ CHO HỌC SINH
LỚP MỘT
II. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Là giáo viên trực tiếp giảng dạy lớp Một nhiều năm, tôi thấy chương
trình “Toán Tiểu học” là một bước đột phá mới cả về nội dung lẫn hình thức
dạy – học. Nó được kế thừa và phát huy những thành tựu về dạy học Toán lớp
Một chương trình cải cách giáo dục. Việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy
học và hình thức dạy học trong từng tiết học đã làm cho các em học sinh lớp
Một học tập hứng thú hơn; các em nắm bắt kiến thức một cách nhanh nhạy, tự
nhiên hơn và đặc biệt các em đã biết áp dụng kiến thức đã học vào thực hành
luyện tập một cách thành thạo, vững chắc ở tất cả các môn học, nhất là môn
Toán.
Ở lớp Một, ngoài việc giáo viên dạy cho các em nghe, nói, đọc, viết
Tiếng Việt; dạy các em nắm được các kiến thức tự nhiên cơ bản ban đầu của
các môn học, chúng ta còn phải dạy các em học Toán và biết làm Toán. Như
vậy, môn Toán cũng là một môn học hết sức quan trọng đối với học sinh lớp
Một.
Qua việc học tập môn Toán, các em học sinh sẽ biết đọc, viết các số có
đến hai chữ số; các em nắm được một số kiến thức cơ bản, đơn giản về phép
đếm, nắm được thứ tự các số và cấu tạo của các số trong phạm vi 100 (cộng
trừ không nhớ); biết giải Toán có lời văn; nắm được các kiến thức ban đầu về
đo độ dài, hình học… và đặc biệt là các em có kỹ năng so sanh số có hai chữ
số.
Trong bài viết này, tôi xin trình bày “Một vài biện pháp tích cực rèn kỹ
năng so sánh các số có hai chữ số cho học sinh lớp Một”.
1
III. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Ở lớp Một, việc so sánh đúng các số có hai chữ số là một vấn đề tương
đối khó. Các em mới chỉ từ mầm non lên, tư duy của các em còn non nớt; các

lớn hơn thì số đó lớn hơn. Nếu số nào có chữ số hàng chục bé hơn thì số đó bé
hơn.
2. Nếu các số có hai chữ số đều có các chữ số hàng chục bằng nhau thì
ta so sánh tiếp các chữ số hàng đơn vị: nếu số nào có các chữ số hàng đơn vị
lớn hơn thì số đó lớn hơn, số nào có chữ số hàng đơn vị bé hơn thì số đó bé
hơn.
3. Nếu cả chữ số hàng chục và chữ số hàng đơn vị của số đó bằng nhau,
thì các số đó bằng nhau.
Khi so sánh các số có hai chữ số, học sinh thực hiện theo các bước trên
là các em đã có kỹ năng “So sánh các số có hai chữ số” ở lớp Một. Tuy nhiên,
ở mỗi bước trên, giáo viên phải có các biện pháp cụ thể và có những câu hỏi
gợi mở cùng với các phương pháp dạy học phù hợp để giúp các em so sánh
đúng các số có hai chữ số một cách tích cực và sáng tạo. Cụ thể như sau:
Ở trong bài “So sánh các số có hai chữ số”, sách giáo khoa và sách giáo
viên lớp Một tiến hành như sau:
PHẦN I: So sánh chữ số hàng đơn vị với chữ số hàng đơn vị. Cụ thể là
so sánh số 62 với số 65.
Để giúp học sinh so sánh được hai số này, trước hết giáo viên hướng
dẫn học sinh so sánh số que tính rồi từ đó dẫn đến so sánh hai số.
Cụ thể:
- 62 que tính gồm 6 thẻ chục que tính và 2 que tính rời.
- 65 que tính gồm 6 thẻ chục que tính và 5 que tính rời.
- Vì 6 thẻ chục que tính bằng 6 thẻ chục que tính nên ta so sánh số que
tính rời.
- Ta thấy: 2 que tính ít hơn 5 que tính nên 62 que tính ít hơn 65 que
tính.
Do đó 62 < 65 hay 65 > 62.
Sau đó, giáo viên đưa ra các ví dụ để học sinh so sánh:
- So sánh số 53 với số 59.
+ Ta thấy 5 chục = 5 chục.

- So sánh số 78 với số 87 ( học sinh tự nêu được)
+ Ta thấy 7 chục bé hơn 8 chục.
+ Nên 78 < 87 hay 87 > 78.
* Qua ví dụ trên, giáo viên cũng giúp học sinh nhận ra được: Trong các
số có hai chữ số, số nào có chữ số hàng chục lớn hơn thì số đó lớn hơn. Số
nào có chữ số hàng chục bé hơn thì số đó bé hơn.
Với trình tự bài dạy như trên của Sách giáo khoa và Sách giáo viên
Toán lớp Một, tôi thấy sau khi học xong bài “ So sánh các số có hai chữ số”,
học sinh áp dụng kiến thức đã học để làm bài khá tốt. Tuy nhiên, vẫn còn một
số em làm bài chưa đúng vì các em này thường so sánh các chữ số hàng đơn
vị trước. Nếu thấy số nào có chữ số hàng đơn vị lớn ( hay bé) hơn thì các em
kết luận luôn là số đó lớn ( hay bé) hơn.
Để giúp các em khắc phục điểm yếu trên, khi dạy bài “ So sánh các số
có hai chữ số” ở Sách Toán 1- trang 142 tôi đã đưa phần II: So sánh chữ số
hàng chục với chữ số hàng chục lên trước. Cụ thể là so sánh 63 với 58 để rút
ra kết luận 1:
Trong các số có 2 chữ số, số nào có chữ số hàng chục lớn hơn thì số đó
lớn hơn. Số nào có chữ số hàng chục bé hơn thì số đó bé hơn.
Còn phần I: So sánh chữ số hàng đơn vị với chữ số hàng đơn vị, tôi đưa
xuống dạy sau.Cụ thể là so sánh số 62 với số 65 để đưa ra kết luận 2: Trong
các số có hai chữ số, có chữ số hàng chục bằng nhau, số nào có chữ số hàng
4
đơn vị lớn hơn thì số đó lớn hơn. Số nào có chữ số hàng đơn vị bé hơn thì số
đó bé hơn.
Sau khi dạy xong hai phần lí thuyết trên như ở SGK, tôi lại cho học
sinh làm thêm một ví dụ:
- So sánh số 24 với số 24 ?
Giáo viên giúp học sinh nhận thấy:
+ Số 24 có 2 chục và 4 đơn vị.
+ Số 24 cũng có 2chục và 4 đơn vị.

b) 97, 94, 92
c) 91, 87, 69
d) 45, 40, 38
Sau khi học sinh làm bài xong, giáo viên cần có một số câu hỏi để củng
cố kiến thức của các em:
5
Phần a: Tại sao em khoanh vào số 80 ? (Vì trong các số 72, 68, 80 có
chữ số hàng chục là 7, 6, 8 mà 8 > 7 > 6 nên 80 > 72 > 68, em khoanh số 80 là
số lớn nhất).
Phần b: Tại sao em khoanh vào số 97 ? (Vì các số 97, 94, 92 có chữ số
hàng chục bằng nhau; chữ số hàng đơn vị là 7, 4, 2 mà 7 > 4 > 2. Nên 97 > 94
> 92, số 97 lớn nhất).
- Vậy muốn so sánh các số có hai chữ số, ta so sánh chữ số hàng nào
trước ? (Hàng chục).
Bài tập này nhằm củng cố phần lí thuyết. Sau khi chữa bài xong, giáo
viên cần cho học sinh nêu lại cách “so sánh các số có hai chữ số”. Làm như
vậy các em sẽ hình thành được kĩ năng: khi so sánh các số có hai chữ số bắt
buộc ta phải so sánh chữ số hàng chục trước.
2. Bài 4 (trang 143 – SGK Toán 1)
Viết các số 72, 38, 64:
a) Theo thứ tự từ lớn đến bé;
b) Theo thứ tự từ bé đến lớn.
* => Với dạng bài tập này, giáo viên cần cho học sinh thấy được: muốn viết
được các số theo thứ tự lớn dần hay bé dần thì các em phải so sánh các số đó
với nhau trước. Sau khi so sánh các em nhận ra được số lớn nhất, số bé nhất
để thực hiện viết lại theo yêu cầu của bài tập. Cụ thể, giáo viên phải giúp học
sinh nhận ra được:
Phần a:
+ Các số có chữ số hàng chục lần lượt là 7, 3, 6.
+ Ta thấy 7 > 6 > 3. Nến 72 > 64 > 38.

Do đó 16 = 10 + 6.
-> Giáo viên cũng cho học sinh nhận xét sau đó cũng kết luận cách làm
này là đúng, bạn đã phân tích số 16 thành 10 + 6 để so sánh.
* Với phép tính 15 … 10 + 4, học sinh cũng đưa ra được hai cách làm
như trên để có được 15 > 10 + 4.
=> Như vậy, với dạng bài tập này, giáo viên cũng cần có những câu hỏi
gợi mở để học sinh đưa ra được hai cách làm:
- Cách 1: Tính kết quả phép tính trước rồi đưa về dạng so sánh các số
có hai chữ số.
- Cách 2: Phân tích số có hai chữ số thành tổng của số chục và số đơn
vị để so sánh.
4. Với dạng bài tập như bài 3 (trang 160 – SGK Toán 1)
>; <; = ?
35 – 5 … 35 – 4 43 + 3 … 43 – 3
30 – 20 … 40 – 30 31 + 42 … 41 + 32
Ở bài tập này, sau khi học sinh làm bài xong, giáo viên cũng cần có các
câu hỏi để yêu cầu các em giải thích cách làm.
- Vì sao: 35 – 5 < 35 – 4 ?
Học sinh 1: Vì 35 – 5 = 30.
35 – 4 = 31.
Mà 30 < 31. Nên 35 – 5 < 35 – 4.
Giáo viên cho học sinh nhận xét và kết luận: cách làm trên là đúng: tính
kết quả trước rồi so sánh hai số một cách trực tiếp rồi điền dấu <.
- Ai có cách làm khác ?
Học sinh 2: Vì đều là số 35 trừ đi một số khác là 5 và 4. Mà 5 > 4.
Nên 35 – 5 < 35 – 4.
=> Giáo viên chốt: cách làm đó cũng đúng và nhanh hơn nhưng lưu ý
phải là cùng một số trừ đi các số khác.
- Ngoài cách làm là tính kết quả trước rồi mới so sánh và điền dấu, với
phép tính: 43 + 3 … 43 – 3, ai có cách làm khác ?

số” cho học sinh lớp 1A, ở trường tôi, tôi thấy giờ dạy của tôi có hiệu quả rõ
rệt. Học sinh ở lớp này cũng so sánh các số có hai chữ số rất tốt ở các dạng
bài khác nhau. Qua kết quả chứng minh trên, tôi thấy “Một số biện pháp tích
cực rèn kĩ năng so sánh các số có hai chữ số cho học sinh lớp Một” trong bài
này đã góp phần làm cho hiệu quả của giờ dạy Toán đạt chất lượng cao hơn.
Đây chính là các kĩ năng tiền đề để các em học sinh lớp Một học tốt
cách so sánh số ở các lớp cao hơn.
9
VII. KẾT LUẬN
Trên đây, tôi đã trình bày “Một số biện pháp tích cực rèn kĩ năng so
sánh các số có hai chữ số cho học sinh lớp Một – trường Tiểu học Trịnh Thị
Liền.
Qua thực tế giảng dạy như trên tôi đã rút ra bài học là: khi “so sánh các
số có hai chữ số” bắt buộc các em học sinh lớp Một phải làm theo các bước
sau:
1. So sánh các chữ số hàng chục trước: nếu số nào có chữ số hàng chục
lớn hơn thì số đó lớn hơn, số nào có chữ số hàng chục bé hơn thì số đó bé
hơn.
2. Nếu hai số có chữ số hàng chục bằng nhau thì: số nào có chữ số hàng
đơn vị lớn hơn thì số đó lớn hơn, số nào có chữ số hàng đơn vị bé hơn thì số
đó bé hơn.
3. Nếu cả chữ số hàng chục và chữ số hàng đơn vị của các số đó bằng
nhau thì các số đó bằng nhau.
Ngoài ra, ở mỗi dạng bài tập “So sánh các số có hai chữ số” khác nhau
thì các em cũng có cách làm khác nhau nhưng các em phải lựa chọn xem cách
làm nào là khoa học nhất, nhanh nhất, chính xác nhất.
Thông qua “Một số biện pháp tích cực rèn kĩ năng so sánh các số có hai
chữ số cho học sinh lớp Một” như trên, tôi thấy 100% học sinh lớp tôi so sánh
đúng các số có hai chữ số ở các dạng bài khác nhau một cách khoa học và rất
tự tin. Tôi rất mong các bạn đồng nghiệp thực hiện biện pháp rèn kĩ năng “So