


 !"#$%&$'()*+,-
Dạy và học là một nghệ thuật. Nghệ thuật ấy không phải ai cũng thể nghiệm
giống ai. Người giáo viên lên lớp cũng giống như người nghệ sĩ khi lên sân khấu
để cuốn hút được khán giả thì ngoài năng khiếu ra còn đòi hỏi cả một nghệ thuật.
Để giờ giảng của mình thực sự sinh động và học sinh có thể tiếp thu bài một
cách có hiệu quả thì ngoài những tri thức vốn có của mình còn một yếu tố không
thể thiếu được là năng lực sư phạm - hay nói cách khác là phương pháp, kĩ năng
truyền thụ. Chính vì vậy việc đổi mới phương pháp, kỹ thuật dạy học là rất cần
thiết. Với định hướng “Đổi mới phương pháp dạy học” là “Phương pháp dạy học
phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh
tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” (Điều
28. 2. Luật giáo dục công bố năm 2005).
Năm 2010 – 2011 Bộ giáo dục và Đào tạo đã ban hành hướng dẫn thực hiện
chuẩn kiến thức - kỹ năng trong chương trình giáo dục phổ thông các môn học
và đưa ra một số kỹ thuật dạy học tích cực có thể có thể sử dụng trong giảng dạy
môn giáo dục công dân.
./0123/$14 5/$6 +7)*89:%;)*<389
:=>?@1A)*+,- *$A+7  B)*+C)
Kỹ thuật dạy học là những biện pháp, cách thức hành động của giáo viên
và học sinh trong các tình huống/hoạt động nhằm thực hiện giải quyết một
nhiệm vụ/nội dung cụ thể. Vì vậy việc vận dụng một cách linh hoạt các kỹ
thuật dạy học tích cực này sẽ giúp cho học sinh lĩnh hội kiến thức một cách
chủ động, sáng tạo. Từ đó khẳng định một điều là các kỹ thuật dạy học tích
cực này có vị trí, vai trò rất quan trọng trong việc lĩnh hội tri thức của học
sinh.
D 1,)* 5/$6 EF+7)*89:%;)*<389
:G>?@  1'H)*I
Việc áp dụng các kỹ thuật dạy học tích cực này đóng vai trò rất lớ ntrong

- Làm cho học sinh có niềm tin, thêm yêu thích chú tâm vào môn học mà
mình giảng dạy.
- Trong quá trình áp dụng đề tài này tôi mong muốn đạt được kết quả tốt và
tốt hơn nữa.
- Nếu đề tài của tôi được đồng nghiệp hưởng ứng và sử dụng thì tôi hy
vọng sẽ đạt được hiệu quả như tôi đã làm và hơn thế nữa.
L$6%/7
Có những nhiệm vụ như sau:
- Thông qua kỹ thuật mảnh ghép, kỹ thuật “KWL” rèn cho học sinh kỹ
năng làm việc nhóm theo nhiều cách, tạo không khí sôi nổi, hứng thú, tích cực
trong giờ học, tạo điều kiện cho học sinh gần gũi, hiểu nhau và đoàn kết với
nhau hơn. Biến những giờ học trở nên thú vị hơn.
-Vận dụng hai kỹ thuật này một cách sáng tạo để các kỹ thuật giảng dạy
này đạt hiệu quả cao, thổi một luồng sinh khí mới vào cách nhìn nhận về tầm
quan trọng của bộ môn khoa học này.
- Làm cho phương pháp này phải đạt hiệu quả.
MN$'O)*/P8 Q)*$) R
- Đối tượng nghiên cứu: Các kỹ thuật dạy học tích cực: Kỹ thuật mảnh
ghép, kỹ thuật “KWL” vào môn giáo dục công dân
2
- Khách thể nghiên cứu: Quá trình dạy học môn giáo dục công dân 10
- Đối tượng tác động: Học sinh lớp 10 trường THPT 4 Thọ Xuân
ST$&$,),%/$)U$+)*)*$) R
- Giới hạn nghiên cứu: Các kỹ thuật dạy học trong chương trình giáo dục
công dân 10
- Phạm vi nghiên cứu: Học sinh lớp 10 trường THPT 4 Thọ Xuân, giáo viên
giảng dạy bộ môn giáo dục công dân cấp THPT huyện Thọ Xuân.
- Nội dung nghiên cứu: Nếu ứng dụng tốt các kỹ thuật mảnh ghép, kỹ thuật
‘KWL” sẽ nâng cao hiệu quả giảng dạy môn giáo dục công dân 10
VI'()*)*$) R

trình hợp tác (Không chỉ nhận thức hoàn thành nhiệm vụ ở vòng 1 mà còn phải
truyền đạt kết quả và hoàn thành nhiệm vụ ở vòng 2).
- Vòng 1: Hoạt động theo nhóm, mỗi nhóm đựoc giao 1 nhiệm vụ
VD: Nhóm 1: Nhiệm vụ A; Nhóm 2: Nhiệm vụ B; Nhóm 3: Nhiệm vụ C,
-> Đảm bảo mỗi thành viên trong nhóm đều trả lời được tất cả các câu hỏi
trong nhiệm vụ được giao, trình bày được kết quả câu trả lời của nhóm.
- Vòng 2: Hình thành nhóm mới (1 người từ nhóm 1, 1 người từ nhóm 2, 1
người từ nhóm 3, )
-> Sau khi chia sẻ thông tin vòng 1, nhiệm vụ mới sẽ được giao cho
nhóm vừa thành lập để giải quyết và trình bày kết quả nhiệm vụ vòng 2.
.>9:G>?@
Là kĩ thuật dạy học nhằm tạo điều kiện cho người học nêu được những
điều đã biết liên quan đến chủ đề, những điều muốn biết về chủ đề trước khi học,
và những điều đã học sau khi học.
4
Dựa trên sơ đồ KWL, người học tự đánh giá được sự tiến bộ của mình
trong việc học, đồng thời giáo viên biết được kết quả học tập của người học, từ
đó điều chỉnh việc dạy học cho hiệu quả.
K ( Điều đã biết)
Know
W ( Điều muốn biết)
What
L ( Điều học được)
Learn
 J(Eg8A-  5/$6 EF+7)*89:%;)*<389:
G>?@/PA/$6 *$;)*+,%B)*$A+7  B)*+C)8N$hI
(Egc2c:)-
Quá trình dạy học bao gồm nhiều thành tố có mối quan hệ mật thiết với
nhau như: M ục đích, nội dung, phương pháp, kỹ thuật và phương tiện dạy học.
Có thể biểu diễn mối quan hệ của các thành tố trong quá trình dạy học

Một trong những phương pháp, kỹ thuật hỗ trợ đắc lực trong quá trình
dạy học nói chung và dạy học môn giáo dục công dân nói riêng thức phong
phú, là chiếc cầu nối giữa các hiện tượng tự nhiên và khả năng nhận thức của
con người. Đó chính là kỹ thuật dạy học mảnh ghép, kỹ thuậtt “KWL”.
Tuy nhiên, cần phải luôn luôn thấy rằng ngoài các kỹ thuật dạy học
tích cực này người giáo viên cũng cần phải vận dụng linh hoạt các phương
pháp, kỹ thuật dạy học tích cực và các phương tiện dạy học khác.
 (EgC%c2-
Lứa tuổi học sinh THPT thường dao động trong khoảng 14 đến 18
tuổi, là giai đoạn đầu của lứa tuổi thanh niên. Ở THPT, người học sinh bước
vào giai đoạn cuối của quá trình chuẩn bị nền tảng cho sự tham gia vào hoạt
động nghề nghiệp và các dạng lao động xã hội khác. Có thể nói, học sinh
THPT là
m ột nhóm ngư ời xã hội đặc biệt, được chuẩn bị để bước vào các lĩnh vực học
tập nghề nghiệp hoặc trực tiếp tham gia lao động xã hội.
Đặc điểm nổi bật về sự phát triển trí tuệ của học sinh THPT là: tính ch ủ
động, tính tích cực và tự giác cao, được thể hiện ở tất cả các quá trình nhận
thức. Cảm giác đã đạt tới mức độ tinh và nhạy của người lớn. Tri giác không
gian và tri giác thời gian không
mắc sai lầm như lứa tuổi trước. Tri giác có chủ
định phát triển, năng lực quan
sát được nâng cao, quan sát trở nên có hệ
thống, có mục đích và toàn diện hơn. Tuy nhiên, một số em còn quan sát
kém, phiến diện dẫn đến nhiều khi kết luận thiếu cơ sở thực tiễn. Hơn nữa, ở
lứa tuổi này, năng lực tư duy trừu tượng cũ ng phát triển rất mạnh, sự vận
dụng các thao tác tư duy đã khá nhuần nhuyễn, các năng lực: Phân tích, tổng
hợp, phán đoán, suy luận, năng lực khái quát hóa và trừu tượng hóa cũng phát
triển mạnh. Bởi thế các em lĩnh hội
m
ột cách thuận lợi các khái niệm khoa học

j
c6k
A. Mức độ nhận thức
- Rất cần thiết.
- Cần thiết.
- Không cần thiết.
9
3
0
75
30
0
B. Các lí do
- Kích thích được hứng thú học tập của học sinh.
- Phát huy được tính tích cực, độc lập, sáng tạo
của học sinh trong quá trình dạy học.
- Đảm bảo kiến thức vững chắc.
- Chuẩn bị công phu, mất nhiều thời gian, hiệu
quả bài học không cao.
- Không thi cử
9
10
9
2
0
75
83,3
75
16,7
0

g
iá của
giáo viên và
k
ế t quả điều tra được trình bày trong bảng 2.
Bảng 2. Kết quả khảo sát mức độ sử dụng kỹ thuật mảnh ghép, kỹ thuật
“KWL”

trong dạy học môn giáo dục công dân ở trường
THPT.

Từ kết quả thu được tôi có thể đi đến một số nhận định sau: Trong các
trư ờng THPT hiện nay, giáo viên đã sử dụng kỹ thuật mảnh ghép, kỹ thuật
“KWL” trong quá trình dạy học nhưng mức độ sử dụng là không thường
xuyên (66,7% giáo viên thỉnh thoảng có sử dụng ).
Kết quả này phản ánh thực trạng là mặc dù giáo viên đã nhận thức đúng
đắn về sự cần thiết
của
kỹ thuật mảnh ghép, kỹ thuật “KWL” trong quá trình
KR "UEF+7)* _N$e jc6lkm
- Thường xuyên.
- Thỉnh thoảng
- Không sử dụng
4
8
0
33,3
66,7
0
8

học tích cực trong dạy học giáo dục công dân.
 Kn_oppqrIpTr>s[at\

>9:%;)*<
u2+7 :
 $e)P)v
4)*vw%G )EC@
Lớp học sẽ được chia thành các nhóm (mỗi nhóm 6 người). Các nhóm
được giao một nhiệm vụ với những nội dung học tập khác nhau
Trong bài “ Sự vận động và phát triển của thế giới vật chất” Bài: 3. GDCD 10.
Giáo viên giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm “chuyên sâu” tìm hiểu các hình thức vận
động của thế giới vật chất
Nhóm1: Thế nào là vận động cơ học? VD
Nhóm2: Thế nào là vận động hóa học? VD
Nhóm3: Thế nào là vận động vật lý? VD
Nhóm4: Thế nào là vận động sinh học? VD
Nhóm5: Thế nào là vận động xã hội? VD
4)*JvGw%%;)*<@
9
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ ở giai đoạn 1, mỗi học sinh ở nhóm chuyên
sâu khác nhau tập hợp lại thành những nhóm “ mãnh ghép”. Trong nhóm “mãnh
ghép” mỗi em là chuyên gia về một chủ đề nhỏ trong nội dung sự vận động và
phát triển của thế giới vật chất. Học sinh lần lượt trình bày phần chuẩn bị của
mình cho các thành viên khác trong nhóm.
Nhiệm vụ mới được giao: Các hình thức vận động này có gì giống và khác
nhau? Giữa chúng có mối quan hệ gì?
u2+7J :
4)*vw%G )EC@
Chủ đề: Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức
Giai đoạn 1:

l s khỏc nhau
*Theo ngha trit hc
Mỏc - Lờ Nin mõu
thun l mt chnh th,
trong ú hai mt i
lp va thng nht vi
nhau, va u tranh
vi nhau
Nh th no l mt i
lp, mt thng nht,
mt u tranh?
Mt i lp: ú l
nhng khuynh hng,
tinh cht, c im
M trong quỏ trỡnh vn
ng, phỏt trin ca s
vt, hin tng chỳng
phỏt trin theo nhng
chiu hng trỏi ngc
nhau.
S thng nht gia cỏc
mt i lp: Hai mt
i lp liờn h gn bú
vi nhau, lm tin
tn ti cho nhau.
Mt u tranh chỳng
luụn luụn tỏc ng bi
tr, gt b nhau,
u2+7J :
Tờn ch : Tỡm hiu v vn nhn thc

ngoài của sự vật, hiện
tợng.
*Nhận thức lý tính: Là
giai đoạn nhận thức
tiếp dựa trên các tài
liệu do nhận thức cảm
tính đem lại, nhờ các
11
bao gm hai giai on:
*Nhn thc cm tớnh
* Nhn thc lớ tớnh
thao tác t duy nh phân
tích, so sánh, tổng hợp,
khái quát hoá tìm ra
bản chất, quy luật của
sự vật, hiện tợng.
* Mối quan hệ giữa
hai giai đoạn nhận
thức:
- Là 2 giai đoạn của
một quá trình nhận
thức.
- Nhận thức cảm tính
là cơ sở của nhận thức
lý tính, cung cấp những
tài liệu ban đầu cho
nhận thức lý tính.
- Nhận thức lý tính
giúp cho quá trình
nhận thức của con ngời

- Biết quý trọng cuộc sống của mình, tôn trọng mọi người, mong muốn
được góp sức vào sự phát triển của cộng đồng và xã hội.
- Đồng tình và tích cực tham gia vào các hoạt động về sự tiến bộ và phát
triển của đát nước, của nhân loại.
I'()*>9:+,-
- Phương pháp đàm thoại, nêu vấn đề, thuyết trình
- Kỹ thuật mảnh ghép, kỹ thuật KWL
P$c$6/P'()*$6)+,- 389)…)*EN)*
- SGK, SGV GDCD lớp 10.
- Tình huống GDCD 10, Thực hành GDCD 10
- Kỹ năng: Tìm kiếm, xử lí thông tin, hợp tác, giải quyết vấn đề
A,"U)*+,/P- 
1. Ổn định tổ chức.
2. Kiểm tra bài cũ.
? Em hãy giải thích vì sao con người là chủ thể sáng tạo các giá trị vật chất và
giá trị tinh thần? Lấy ví dụ minh hoạ ?
3. Học bài mới.
Con người tư cách là một sinh vật có ý thức, có ý chí trong quan hệ với thế giới
bên ngoài. Cho nên sự phát triển của xã hội phải là vì con người và chủ nghĩa xã
hội với mục tiêu phát triển con người toàn diện như thế nào? hôm nay thầy và
các em đi tìm hiểu tiếp bài 9 – tiết 2:
A,"U)* 5*$A/$) A,"U)* 5- E$)
13

Giáo viên sử dụng kỹ thuật mảnh ghép để
tổ chức cho học sinh thảo luận .
GV chia lớp thành 4 nhóm mỗi nhóm 8
em/32 em
Vòng 1: Nhóm chuyên sâu:
Các nhóm thảo luận những chủ đề:

w%M
? Theo em chúng ta cần làm gì
để khắc phục tình trạng đó?
Sau hoàn thành nhiệm vụ ở giai
đoạn 1 mỗi học sinh ở nhóm
“chuyên sâu” tạo thành nhóm
mảnh ghép tiếp tục thực hiện
nhiệm vụ mới
? Theo em vì sao con người là
mục tiêu phát triển của xã hội?
HS lần lượt trình bày
14
=> '/:v Con người là chủ thể của lịch
sử nên con người cần phải được tôn trọng,
cần phải được đảm bảo quyền chính đáng
của mình, phải là mục tiêu phát triển của
mọi tiến bộ xã hội.
.5)*ˆ†‡U$/&$ED1$Q)AP)
+$6) 5 A))*'H$
Giáo viên sử dụng kỹ thuật KWL giúp cho
học sinh so sánh sự tồn tại và phát triển của
các chế độ xã hội. Từ đó rút ra mặt tiến bộ,
ưu việt của chủ nghĩa xã hội.
.  5  )*ˆ  †‡  U$  /&$  ED
1$Q)AP)+$6) 5 A)
)*'H$
Tên chủ đề: Tìm hiểu: Chủ nghĩa
xã hội với sự phát triển toàn diện
của con người.
Tên học sinh:

của
các
chế
độ xã
hội
nêu
lên
mặt
ưu
việt
của
chế
Chủ nghĩa
xã hội với
sự phát
triển toàn
diện của
con người,
xã hội
loài
người đã
và đang
trải qua
năm chế
độ xã hội
nhưng chỉ
có CNXH
mới thực sự
15
đầu xuất

nhưng còn
chưa khắc
phục được
quan hệ
giữa con
độ xã
hội
XHC
N?
Mục
tiêu
của
Chủ
nghĩa
xã hội
với sự
phát
triển
toàn
diện
của
con
người
như
thế
nào?
coi con
người là
mục tiêu
phát triển

chủ, văn minh” là mục tiêu cao cả nhất của
nước ta hiện nay.
GV nêu câu hỏi tiếp theo
GVnhận xét bổ xung:
‰$)6/&$)'& 
+ Chính sách xoá đói giảm nghèo
+ Chính sách giáo dục, y tế
+ Chính sách với thương binh, liệt sĩ, người
tàn tật
- '/:v Mọi chủ trương, chính sách của
Đảng và Nhà nước ta đều vì phát triển con
người toàn diện với mục tiêu: Dân giầu,
người.
Những
mâu thuẫn
vốn có
trong lòng
xã hội tư
bản.
*Chủ
nghĩa xã
hội:Không
có áp bức
bóc lột, có
sự thống
nhất giữa
văn minh
và nhân
đạo. Con
người tự

Thọ Xuân với đối tượng
học sinh lớp 10 của năm học 2012 – 2013.
- Kết quả: Sau khi áp dụng sáng kiến có nhiều chuyển biến tích cực, học
sinh có thái độ học tập tích cực, yêu thích môn học và chất lượng bộ môn có
nhiều chuyển biến. Cụ thể:
j$EAE) Jhh‰Jh
'+7)*
_>
Jh‰JhJ
'+7)*
_>
JhJ‰JhL
r+7)*_>
Điểm bình quân
các bài kiểm tra
6.20 6.27 7.25
Chất lượng giáo
dục bộ môn giáo
dục công dân
Giỏi 5%, Khá
32%, TB 48%,
Yếu15%, kém
5%.
Giỏi 5%, Khá
30%, TB 51%,
Yếu 13%, kém
6%.
Giỏi 12%, Khá
37%, TB 46%,
Yếu 5%

20
1. Bộ GD & ĐT Dự án Việt – Bỉ - Tài liệu tập huấn dạy và học tích cực . Một số
phương pháp và kĩ thuật dạy học
2. GS.TS. Trần Bá Hoành. Đổi mới phương pháp dạy học, chương trình SGK.
NXB ĐHSP Hà Nội 2006
3. GDCD 10 Nhà xuất bản GD
4. Luật giáo dục năm 2005
21