MỤC LỤC
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
2. Mục đích, nhiệm vụ của đề tài.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
4. Phương pháp nghiên cứu.
B. PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1. Hiện trạng thời trang trên thế giới và ở Việt Nam.
1.1.1. Thời trang trên thế giới.
1.1.2. Thời trang ở Việt Nam.
1.2. Lịch sử của nghệ thuật gấp giấy Nhật Bản ORIGAMI.
1.2.1. Xuất xứ và sự phát triển của nghệ thuật gấp
giấy Nhật Bản.
1.2.1.1. Xuất xứ
1.2.1.2. Sự phát triển
1.2.2. Đặc trưng của nghệ thuật gấp giấy Nhật Bản.
1.2.3. Kỹ thuật gấp giấy Nhật Bản.
1.2.4. Ứng dụng và đóng góp của nghệ thuật gấp
giấy Nhật Bản.
1.2.4.1. Ứng dụng
1.2.4.2. Đóng góp
1
CHƯƠNG 2. PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC SÁNG TÁC
2.1. Cách thức tổ chức sáng tác
2.1.1. Những yếu tố được rút ra sau quá trình nghiên cứu.
2.1.2. Nghiên cứu xu hướng thời trang dạo phố xuân hè
2008 trên thế giới.
2.1.3. Tìm hiểu và học hỏi nhà thiết kế trên thế giới.
2.1.4. Nhận định xu hướng mốt 2007_2008 và đưa ra hình
kết cấu
có điểm tương đồng. Giấy và vải tuy khác nhau về mặt cơ lý hóa nhưng
chúng có điểm chung là cùng một mặt phẳng 2 chiều.Thay kỹ thuật
“cắt” để tạo hình cho sản phẩm bằng kỹ thuật “gấp” trong
Gấp giấy ORIGAMI tạo nên một cách nhìn mới, một quan niệm
mới trong lĩnh vực thời trang. Những kỹ thuật được đưa vào gấp giấy đó
liệu có thể áp dụng vào gấp vải được không? Khi đưa vào trang phục thì
những kỹ thuật nào sẽ phù hợp và ở mức độ liều lượng ra sao? Thời
3
trang không tồn tại độc lập mà luôn bị tác động bởi nhế giới vật chất
xung quanh và nghệ thuật gấp giấy thì không ngoại lệ.
Đặc biệt, ORIGAMI như một trò ảo thuật đã biến một tờ giấy hình
vuông (2 chiều) thành những mẫu hình phức tạp khác nhau (3 chiều) rồi
lại trở về là một tờ giấy. Thí dụ ứng dụng ORIGAMI vào trong thiết kế
tạo dáng cho sản phẩm, ngành đồ chơi đã tạo ra sản phẩm “2 trong 1” có
tính công năng cao: một ô tô biến thành chiếc giầy trượt patin, biến
thành một robot, hay như sản phẩm thời trang : một chiếc quạt nhựa
biến thành chiếc mũ Những sản phẩm này là một bước đột phá cho
ngành mỹ thuật ứng dụng và cũng là nguyên nhân lớn khiến tôi tìm đến
nghệ thuật gấp giấy ORIGAMI.
Từ lòng yêu thích bộ môn nghệ thuật này, cùng với sự tò mò
muốn tìm hiểu “thế giới gấp giấy” đầy những điều kỳ diệu là nguồn cảm
hứng cho đồ án Tốt nghiệp của tôi có tên “Sáng tác trang phục dạo phố
cho nữ thanh niên dựa trên nghiên cứu nghệ thuật gấp giấy Nhật
Bản ORIGAMI”. Với mong muốn tạo lên những bộ trang phục gây ấn
tượng mạnh nhằm tôn vinh vẻ đẹp huyền bí sự thu hút đến lạ kỳ khiến
bạn trở lên tự tin thể hiện cái tôi một cách khéo léo và táo bạo.
2. Mục đích và nhiệm vụ của đề tài
2.1. Mục đích
- Tạo dựng hình ảnh nữ thanh niên trẻ trung hiện đại, có cái “tôi”
cá nhân mạnh mẽ nhưng không thiếu phần gợi cảm.
sự khéo léo, là nguồn cảm hứng bất tận cho các nhà mỹ thuật nói chung
hay các nhà thiết kế nói riêng. Khoảng những năm gần đây nghệ thuật
gấp giấy đã trở lại và phát triển mạnh mẽ. Đề tài này đã được các nhà
thiết kế nước ngoài khai thác theo nhiều khía cạnh. Cụ thể ở 3 khía cạnh
sau:
Một cách đơn giản là đưa các biểu tượng hình con giống lên
các sản phẩm thời trang thông qua kỹ thuật “in ấn”. Các biểu tượng hình
con giống mang ý nghĩa biểu chưng cho một quan niệm nào đó, được in
lên theo ý đồ của nhà thiết kế hay do thị hiếu khách hàng. Những sản
phẩm này được các bạn trẻ Nhật rất yêu thích.và đặc biệt là những nghệ
sĩ gấp giấy.
Ngoài cách in ấn thì kỹ thuật “gắn”, ghép các chi tiết lại với nhau để tạo
nên một sản phẩm hoàn thiện, nhà thiết kế Jose Castro-sp-2008 đã cho
ra bộ sưu tập lấy biểu tượng bông hoa trong gấp giấy làm mô típ chủ đạo
cũng rất ấn tượng.
8
Những bông hoa dược đặt ở những vị trí rất hợp lý khiến cho mỗi
bộ trang phục có những vẻ đẹp khác nhau. Một bông hoa to được đăt
trước ngực gây sự chú ý tò mò, còn nhiều bông đứng túm tụm lại với
nhau tạo nên vẻ đep lãng mạn tăng thêm phần gợi cảm.
- Bên cạnh bộ sưu tập của nhà thiết kế Jose Castro
là chiếc áo cưới do bà Mariana Leung thiết kế đã
sử dụng kỹ thuật “gắn” hình những con hạc mang
biểu trưng hạnh phúc, cũng rất cầu kỳ được may
bằng chất liệu lụa
thô không
nhuộm.
- Sử dụng kỹ thuật gấp trực tiếp để tạo nên bề mặt, hay tạo “form” cho
sản phẩm là cách khai thác độc đáo, khác hoàn toàn với cách “gắn” dễ
bị bắt chước và nhái lại. Còn ở đây những sản phẩm được tạo nên
về phong cách và không khí thời trang theo mùa ở Việt Nam
Thị trường Việt Nam với nhiều phong cách tràn ngập và xu hướng
Origami đang bắt đầu xuất hiện ở các shop nổi tiếng như Nem New,
Levis
Trong cuộc thi Vietnam collection, NTK Nguyễn Trọng Hoàng đã
đoạt giải ấn tượng với cảm hứng từ “ánh sáng ngân hà” và ứng dụng
nghệ thuật gấp Nhật Bản Origami để tạo lên những “form”, khối, đường
cắt, đường kết nối rất ấn tượng.
12
- Nếu xét về phương diện sản xuất trong công nghiệp thì sản phẩm của
NTK Hoàng đáp ứng được tính thẩm mỹ, tính độc đáo song về tính hợp
lý và tính
+kinh tế thì không. Để may lên những bộ trang phục như thế mất rất
nhiều thời gian và công sức, kinh tế không rẻ bởi trang phục đó tốn rất
nhiều vải (NTK Hoàng đã sử dụng 100 miếng vải thành 50 lớp, mỗi lớp
2 miếng tạo thành bộ “khung” của các trang phục). Hơn nữa tính ứng
dụng của các trang phục đó không cao vì chỉ mặc được trong các buổi
dạ hội.
1.2. Nghệ thuật gấp giấy Nhật Bản Origami
1.2.1. Xuất xứ và sự phát triển của nghệ thật gấp giấy Nhật Bản
1.2.1.1. Xuất xứ
ORIGAMI, tên gọi được quốc tế hóa hiện nay của nghệ thuật xếp
giấy - là một từ Nhật bản ( Oru = xếp, Kami = giấy, khi ghép 2 từ lại,
thành origami ). ORIGAMI có thể xuất hiện ở Trung Quốc (vì giấy được
phát minh ở Trung Quốc) nhưng Nhật Bản mới chính là quê hương
chính thức của môn nghệ thuật này. Bởi người Nhật bắt đầu sử dụng
những tác phẩm gấp giấy đầu tiên cho mục đích tôn giáo (đạo Shinto)
trong khoảng cuối thế kỷ thứ VI và đầu thế kỷ thứ VII. Người Nhật rất
quý giấy, họ làm ra rất nhiều thứ thiết yếu từ giấy, thậm chí cả nhà cửa
cũng bằng giấy và chính từ đây. Nhật là nước đã làm cho nghệ thuật xếp
chi tiết, phức tạp thiên về kỹ thuật. Ngày nay thì các tiêu chuẩn về thẩm
mỹ Đông Tây cũng như mọi phát triển khoa học kỹ thuật khác đều được
cả hai bên tiếp thu và biết đến rộng rãi qua sách báo và các phương tiện
14
truyền thông hiện đại.Thế hệ các cao thủ Origami hiện nay cả Đông và
Tây đều có những người mạnh cả về kỹ thuật lẫn nghệ thuật. Các cao
thủ xếp giấy hiện đại bao gồm các nghệ sĩ, các nhà toán học, vật lý học,
kỹ sư, các aỏ thuật gia v.v Nhiều kỹ thuật xếp mới được phát minh và
các mẫu Origami ngày nay có thể phức tạp tới mức khó tưởng tượng
được. Có thể nói hầu như bất cứ cái gì cũng có thể "xếp" ra được từ một
tờ giấy.
Cả hai "trường phái" xếp giấy - phức hoá và giản hóa, thiên về kỹ
thuật hay nghệ thuật, đều được phát triển. Với một chú bọ Origamị,
nhận ra được nó thuộc họ bọ nào, với đầy đủ ăng ten, chân, cánh, đúng
tỷ lệ được xếp từ một tờ giấy hình vuông (không dùng kéo) - hay ngược
lại, một mẫu origami trừu tượng đơn giản vài nếp gấp. Có mẫu phức tạp
phải xếp cả tuần hay mấy tuần mới xong, lại có các tác phẩm xếp giấy
như bộ xương khủng long khổng lồ.
1.2.3. Kỹ thuật xếp giấy Nhật Bản Origami:
Thế giới của ORIGAMI được hình thành từ 3 phần: Tờ giấy hình
vuông; hình cơ bản và các mẫu gấp. Từ một tờ giấy hình vuông tạo ra
một số lượng nhất định các hình cơ bản. Từ hình cơ bản tạo ra vô vàn
các mẫu gấp giấy. Hình cơ bản Các mẫu gấp giấy
15
-Trong đó có 2 cách gấp: gấp nguyên một tờ giấy thành một mẫu, cách
khác là gấp từng bộ phận ghép thành một mẫu.
Gấp nguyên một tờ giấy thành một mẫu:
tác phẩm
sẽ giữ
dược lâu
và bền
hơn.
vật liệu
-Giấy gồ rất nhiều loại, gần với giấy là
giấy dán tường, thường xếp với hồ dùng cho
loại này, vì giấy dán tường thường không giữ
nếp như giấy thường nên dùng keo dán ở
một vài điểm cố định.
-Các tấm kim loại mỏng cũng xếp được nhưng khó mà chỉ xếp
những mẫu đơn giản
- Lưới kim loại dễ kiểm soát hơn khi xếp, các loại lưới sắt, đồng xếp
lớn thì có thể để ngoài trời, trang trí trong vườn xếp thường phải cẩn
thận.
-Lưới kim loại dễ kiểm soát hơn khi xếp, các loại lưới sắt, đồng xếp
lớn thì có thể để ngoài trời , trang trí trong vườn Xếp thường phải cẩn
thận
18
-Ở Ý hay Tây Ban Nha bán mặt nạ bằng da được “Xếp” rất
phóng khoáng, họ dùng lửa hay dụng cụ làm nóng uốn nắn sau khi
làm ướt - một hình thức “xếp ướt”.
- “Giấy đất sét” (hoặc một loại đất sét cán mỏng) xếp xong đem nung
như làm gốm. Giấy đất sét là loại có lớp đất sét mỏng kẹp giữa 2 lớp giấy,
khi nung thì phần giấy sẽ bị hủy. Loại này chỉ dùng xếp những mẫu đơn
giản.
- “Vải”: thường sử dụng xếp khăn ăn, mền, khăn tắm
Toán học:
. Hình học :
21
- Nhận diện hình thể, góc, khối, các khái niệm hình học ( đối xứng,
vuông góc )
- Phép chia ( chia cạnh giấy hay góc thành nhiều phần bằng nhau )
- Đo
- Tỷ lệ
. Không gian : hình khối, các mặt trên dưới, trong ngoài của vật thể
Xã hội học: biết tìm hiểu thêm về phong tục, lịch sử, xã hội qua nhiều
mẫu đặc thù ( ví dụ các mẫu truyền thống Nhật, các mẫu lễ Giáng Sinh,
lễ tình nhân )
Khoa học: Nghiên cứu về cấu trúc động vật, thực vật, khí động học khi
tạo mẫu thú, hoa cỏ hay máy bay Nghiên cứu về giấy, cách làm
giấy
Nhận thức về bảo vệ môi trường: có thể dùng đủ loại giấy loại để xếp,
tận dụng giấy bỏ đi
Trí nhớ: khi xếp giấy, học xếp cần sự tập trung, khi xếp mẫu không xem
sách cần trí nhớ tốt và nhớ theo trình tự các bước .
Logic, khả năng "giải mã": khi xếp hay sáng tác
Sáng tạo , nhận thức về các cách nhìn khác nhau : Origami kích thích sự
sáng tạo . Khởi đầu với các thế xếp căn bản từ đó cho ra nhiều mẫu khác
nhau . Một ng ười nhìn mẫu xếp đến 1 giai đoạn nào đó có thể thấy nó
giống cái này, người khác lại nhìn ra cái khác - nếu tiếp tục , sẽ cho ra
mẫu khác nhau . Sáng tạo cũng bắt đầu khi người xếp thay đổi mẫu
( người khác ) theo ý mình
Chữa bệnh:
Origami được đưa vào các chương trình trị liệu và vẫn còn là đề tài cần
nghiên cứu trong lĩnh vực này .
Origami được thử nghiệm dạy cho người mù ( người mù / người thầy
phục.
Những mẫu gấp được chia thành 2 loại gấp cơ bản sau- xếp nếp
liên tục và gấp chuyển đổi.
+ Xếp nếp liên tục: là loại xếp chỉ có thể tạo được cách gấp trên
cùng một mặt của giấy mầu. Xếp nếp không đơn thuần là những mẫu
xếp đối nhau hay cùng chiều mà nó có sự thay đổi cách gấp khác nhau
trên cùng một mặt phảng. cách gấp này tạo nên những hình khối uyển
chuyển, nhịp nhàng tạo sự nối tiếp liên tục.
+Gấp chuyển đổi tạo hiệu ứng lé màu: Người Nhật thường hay tạo
ra loại giấy mầu hai mặt để gấp nên những mẫu hình đặc sắc.Họ tìm
cách nghiên cứu sao cho chỗ lộ ra của mặt bên phải hợp lý.
25
Copyright: Tài liệu đại học ©