Đề tài: Một số phơng pháp giúp trẻ hình thành và phát triển nhân
cách
Bố cục của đề tài:
Phần I: Đề cơng
I. Lý do chọn đề tài:
II. Đối tợng nghiên cứu:
IV. Kế hoạch và thời gian nghiên cứu:
Phần II: Nội dung chính
A. Đặt vấn đề
B. Giải quyết vấn đề
C. Kết quả - Bài học kinh nghiệm
Phần III: kết luận và ý kiến đề xuất
Phần IV: Tài liệu tham khảo
Phần I: Đề cơng
I. Lý do chọn đề tài:
Trong xã hội hiện đại ngày nay cùng với xu thế phát triển của toàn toàn
cầu phần lớn luôn lo nghĩ làm giàu và tính kế sinh nhai nên phần thời gian để lo
cho sự hình thành và phát triển của con nhỏ là rất ít.
Cùng với sự phát triển của nguồn thông tin đại chúng, luôn kích động đến
tâm hồn trong sáng của trẻ thơ song với lứa tuổi mầm non hầu hết các cháu cha
phân biệt Thiện - ác, tốt xấu mà chỉ bắt chớc theo cảm tính.
Cùng với yêu cầu của ngành giáo dục cũng nh yêu cầu của bộ chuẩn phát
triển trẻ em 5 tuổi theo những tiêu chí, chỉ số cụ thể chính vì vậy tôi lựa chọn đề
tài.
II. Đối tợng nghiên cứu: Trẻ mẫu giáo lớp 5 tuổi D năm học 2013 2014.
Số lợng 29 trẻ: 13 trẻ nữ, 16 trẻ nam
IV. Kế hoạch và thời gian nghiên cứu:
- Qua quan sát, trao đổi với phụ huynh để nắm bắt tình hình về đặc điểm,
thói quen của các cháu trong lớp.
- Phân loại trẻ theo nhóm đặc điểm đã thu thập đợc.
- Giáo dục, định hớng phát triển về nhân cách theo hớng tích cực qua các

B. Giải quyết vấn đề:
I. Cơ sở lý luận thực tiễn:
Hoà cùng với không khí phát triển của đất nớc nói chung, sự phát triển
của ngành giáo dục mầm non nói riêng mà bản thân tôi luôn trăn trở là mình
phải làm nh thế nào để nâng cao chất lợng giảng dạy trẻ đặc biệt là làm thế nào
để giúp cho trẻ tự tin, mạnh dạn, sáng tạo, nhận biết phân biệt cái tốt cái xấu,
cái gì cần phải học - phải lu giữ, cái gì là cái mà không thể chấp nhận đợc cái
gì cần phải tránh xa Nói chung là làm thế nào để giáo dục đợc đạo đức, lẽ
sống cho trẻ: Biết yêu đồng bào, biết kính trên nhờng dới, yêu quý kính trọng
ngời thân, biết bảo vệ các truyền thống bất khuất của dân tộc ta, những sản vật
quý của ông cha ta đã để lại
Cùng với Nghị quyết trung ơng Đảng lần thứ XI và chuyên đề giáo dục
hiện nay đó là Học tập và làm theo tấm gơng đạo đức hồ Chí Minh
Cùng với sự tin tởng của các phụ huynh học sinh: Đa con em mình đến
các cơ sở giáo dục với mong muốn là con mình đợc học tập tốt, có đạo đức tốt,
nói chung là mong muốn là con mình đợc tốt toàn diện.
Cũng nh lời dạy của bác phạm Văn Đồng con ngời cần phải có 2 thứ đó là
kiến thức và đạo đức thông qua câu nói:
Có Tài mà không có Đức là ng ời vô dụng,
Có Đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó .
Hay bất cứ ai bớc chân đến các cổng trờng cũng đều nhìn thấy biểu ngữ:
Tiên học lễ, hậu học văn tức là vào học ở trờng trớc hết phải học đạo đức, lễ
nghĩa, đạo làm ngời sau đó mới là học kiến thức, học cái sinh tồn của con ng-
ời.
Điều đó chứng tỏ rằng cái Đạo đức , hay Nhân cách con ngời lúc nào
cũng thực sự quan trọng trong sự nghiệp trồng ngời
II. Thực trạng của vấn đề:
4
Trong xã hội phát triển hiện nay mỗi gia đình chỉ có một đến hai con, ai
cũng mong muốn là làm thế nào để con của mình đợc hởng Vinh hoa phú quý

lực phát triển tốt, nhng lại rất hiếu động hay quậy phá - nghịch ngợm, có những
cháu thì tố chất tốt nhng lại rụt dè nhút nhát, có những cháu thì phát triển
chậm, thể lực yếu, nhút nhát rụt dè. Với tôi tôi sử dụng phơng pháp này qua
sự gần gũi, động viên, khích lệ trẻ, yêu thơng trẻ coi trẻ nh con của mình. Chẳng
hạn ở lớp tôi cháu Thành, cháu Tuấn b, cháu Tuấn Huy nhận thức rất nhanh, thể
lực tốt nhng lại hay nghịch ngợm thì mỗi lần trẻ mắc lỗi tôi thờng gọi trẻ lại gần
hỏi han lý do đánh bạn, hay trèo cây, ngứt lá, vứt rác không đúng nơi quy định
Trớc hết để trẻ trình bày, tự nhận ra lỗi của mình, tự nhận hình phạt, rồi tôi mới
ân cần nói những điều con vừa nêu cô thấy cũng có lý do song việc con đánh
bạn là cha ngoan, lần sau nếu bạn có lỗi gì với con thì trớc hết con phải tha với
cô để cô phân tích bảo bạn chứ không đợc đánh bạn, đồng thời cũng gọi cháu bị
bạn đánh tôi cũng hỏi lại, cho trẻ nêu đợc lý do vì sao mà bạn đánh con, rồi phân
tích cho trẻ, cuối cùng là động viên cả hai trẻ, lúc nào cũng phải coi trẻ nh con
mình để c xử, từ đó mới có hiệu quả. Đối với hoạt động học thì tôi thờng giảng
nội dung nh trong bài hát, câu chuyện kể, bài thơ có những nhân vật có tính
cách giống trẻ tôi thờng hỏi trong chuyện này nhân vật này giống với bạn nào
trong lớp, con có thích nhân vật này không (Với những nhân vật phản biện thì
cho trẻ đa ra lời khuyên với nhân vật để tất cả mọi ngời đều yêu quý, hoặc
những nhân vật yếu đuối không vợt qua đợc những thử thách tôi cũng hỏi trẻ để
vợt qua đợc những thử thách này thì các con có ý kiến gì?) vậy với bạn A trong
lớp con rất giống nhân vật trong chuyện nhút nhát nh chú Dê trắng thì rất hay bị
bắt nạt vậy con có sợ bị bắt nạt không? Vậy con có mạnh mẽ nh Dê Đen không
con hãy cố gắng lên cô tin con sẽ làm đợc, theo con con có thể làm đợc không
nếu cứ nhút nhát nh vậy thì đôi lúc rất nguy hiểm đến tính mạng của mình. Hay
trong giờ hoạt động góc trớc khi vào hoạt động tôi thờng hỏi con sẽ chơi ở góc
nào, chơi gì trong góc đó, khi chơi phải chơi nh thế nào rồi cho trẻ về các góc để
tham gia hoạt động, trong khi trẻ đã ổn định ở các góc tôi đến từng góc chơi để
quan sát xem trẻ sẽ hoạt động nh thế nào, có tuân thủ theo các quy định của
nhóm chơi không, có biết bảo quản đồ dùng đồ chơi không, khi đó tôi thờng tạo
6

7
không tham gia chỉ ngồi yên vô hồn thậm chí đến nhu cầu cá nhân mà cháu
cũng không thực hiện để đến lúc cô phát hiện rồi bế ra nhà vệ sinh để giải quyết
Hậu quả. Từ những biểu hiện trên tôi bắt đầu chú ý đầu tiên tôi mời cháu tham
gia chơi cùng các bạn cháu chỉ nhìn mà không đáp lời cô, các cháu trong lớp thì
nói ở nhà bố mẹ bạn ấy gọi bạn ấy là Con súng đấy cô ạ, các đồng chí có biết
Con súng là gì không? nó có nghĩa là súng bắn cũng không lay chuyển. Tôi
tiếp tục dùng lời khích lệ và mời cháu tham gia trong một vài cuộc chơi, trò chơi
với sự động viên dần dà cháu đã nhập hội. Trong hoạt động học tôi cha khẳng
định là cháu nhận thức chậm nhng ở đầu năm học khi giao nhiệm vụ nào, bài tập
nào thực hiện cháu cứ ngồi yên nh phỗng không thực hiện, có cháu nói bạn ấy
Ngu lắm cô giáo ạ, bạn trả làm đợc gì đâu? Tôi đến bên cháu tôi hỏi: Con có
biết đây là chữ gì không, số gì không, khi vẽ tranh này thì bắt đầu từ đâu nào
con cha biết con nhìn kỹ lần nữa cô sẽ giúp con, rồi tôi cầm tay cháu con làm
nh thế này này, con làm đợc chứ, rồi đi quanh lớp bao quát quá trình hoạt động
của lớp - đó chỉ là giả vờ để xem cháu sẽ làm thế nào, lúc sau tôi quay lại thấy
cháu bắt đầu thực hiện, tôi bắt đầu động viên: Con giỏi lắm đấy cô thấy đẹp hơn
cả bạn Hùng ngồi cạnh con rồi, cuối buổi nêu gơng những bạn có sản phẩm đẹp,
tốt trong lớp tôi không quên nêu gơng cháu: Cả lớp cùng nhìn xem đây là bài
của ai các con có đoán đợc không? bài của bạn Thảo đấy, giờ trớc bạn còn làm
bài cha đợc tốt nhng hôm nay bạn đã thật tiến bộ bạn đã hoàn thành bài của
mình rồi, cả lớp hãy khen bạn nào! đồng thời tôi dùng lời nói để khuyến khích
và hỏi cháu: Giờ sau con có cố gắng để có sản phẩm đẹp hơn hôm nay không?
Con nói to cho cả lớp cùng nghe nào! Cứ nh thế đến những tháng đầu của học
của kỳ 2 cháu đã dần mạnh dạn tự tin, bắt đầu có nhóm bạn chơi, mạnh dạn
giao tiếp . Khi tôi tổ chức hoạt động học và hoạt động góc trong kỳ thi giáo viên
dạy giỏi cấp huyện, lúc đầu tôi cũng lo cháu sẽ không dám hoạt động khi có ng-
ời lạ đến dự lớp, nhng thật kỳ diệu chỉ những lời động viên kịp thời, chỉ những
niềm tin tôi đặt vào cháu, bằng tình thơng yêu vô bờ bến ấy mà cháu thực hiện
hoạt động một cách không chút do dự. Tôi tự nghĩ thế là bớc đầu tôi đã thành

vì vậy mà Tin tởng và tôn trọng trẻ em là một nguyên tắc quan trọng, chi phối
toàn bộ phơng pháp, hình thức giáo dục trẻ em. Đó cũng là t tởng của khoa học
9
giáo dục tiến bộ là coi trẻ em, đối tợng đợc giáo dục là chủ thể của quá trình
giáo dục và đào tạo nhân cách của con ngời trong suốt quá trình sống và làm
việc.
Với phơng pháp Động viên, khuyến khích, nêu gơng, khen thởng kịp
thời.
Trong một ngày hoạt động ở trờng của bé, ta không quên trong ngày ta có
hoạt động Nêu gơng Cắm cờ , trong một tuần thì có buổi thứ sáu các cháu
đợc nhận bé ngoan. Hoạt động này đợc lặp đi lặp lại từ đầu năm học đến cuối
năm học nhng các cháu lúc nào cũng hào hứng và mong muốn đợc cắm cờ, đến
buổi thứ 6 cho cả lớp cùng kiểm tra xem ai đợc nhiều cờ, ai đợc ít cờ? nêu lý do
bạn A có nhiều cờ trong ống, bạn B có ít cờ trong ống, trong lớp thì những bạn
nào đợc nhận bé ngoan dán vào sổ bé ngoan bạn nào không đợc dán bé ngoan
vào sổ. Từ những lời nhận xét của các bạn trong lớp, bao giờ cũng có phần để
cháu mắc lỗi trong tuần tự nhận ra việc làm của cháu có ảnh hởng gì đến cháu,
ảnh hởng gì đến các bạn xung quanh, rồi cháu h thì bố mẹ cháu ở nhà có vui
không? Cháu có muốn tuần sau cũng đợc bé ngoan nh các bạn không? Vậy cháu
phải làm gì? Với những trờng hợp đặc biệt dù cháu trong tuần có mắc nhiều
lỗi cũng có thể đợc bé ngoan với lý do cháu đã có sự tiến bộ, thẳng thắn nhận
lỗi, cô thởng bé ngoan cho cháu là để động viên, nhng khi thởng ta cũng phải
nói lên đợc lý do cô vẫn thởng cho bạn.
Nh trong câu chuyện Ai ngoan đợc ăn kẹo đến cháu tên Tộ không giám
nhận kẹo của Bác và khẽ tha Tha Bác hôm nay cháu không vâng lời cô giáo,
cháu cha ngoan ạ giọng Tộ nghẹn ngào, hối hận. Bác hiền từ xoa đầu đứa cháu
bé bỏng nhng đã dũng cảm nhận khuyết điểm. Bác khen: - Cháu biết nhận lỗi
nh thế là ngoan lắm đấy! Cháu vẫn đợc nhận phần kẹo nh các bạn khác. Tộ sung
sớng quá, ngẩng lên nhìn Bác đặt phần kẹo vào tay em .
Qua việc thực hiện hoạt động một ngày của trẻ ở trờng, cũng nh qua mẩu

làm quá sức của mình với độ tuổi cha thể làm đợc.
Trong phơng pháp này tôi minh chứng một việc làm có thể nói là bớc đầu
hình thành nhân cách cho trẻ đó là việc: Vệ sinh môi trờng, ý thức vệ sinh cá
nhân và một số nền nếp thói quen hàng ngày:
11
+ Với trẻ ở nhóm trẻ 24 36 tháng nh ở trờng ta thì đòi hỏi ở trẻ cuối độ
tuổi là gì? Chắc chắn là đòi hỏi trẻ biết nhờ ngời lớn rửa tay, chải đầu hay có
biểu hiện khi có nhu cầu cá nhân, hay biết cũng cô giáo nhặt lá rụng trên sân tr-
ờng, có những biểu hiện chào hỏi
+ Với trẻ 3 4 tuổi ngoài những yêu cầu nh trẻ ở nhóm trẻ thì biết rửa tay
trớc khi ăn, sau khi đi vệ sinh, biết để rác đúng nơi quy định, biết chào cô, biết
chơi đoàn kết, biết xếp dọn đồ dùng, đồ chơi cùng cô.
+ Với trẻ 5 6 tuổi ngoài những yêu cầu của 3 độ tuổi trên thì đã có
những chỉ số đòi hỏi rõ ràng: Đầu năm biết rửa tay trớc khi ăn, sau khi đi vệ
sinh, biết không đợc ăn những loại thức ăn ôi thiu, biết không đi theo ngời lạ,
biết xếp dọn đồ dùng đồ chơi, biết tham gia lao động tự phụ vụ
Từ những minh chứng trên đòi hỏi ngời dạy phải biết lựa chọn nội dung,
giáo dục sau cho phù hợp với đúng độ tuổi của trẻ và cũng không đợc làm mất
đi tính hồn nhiên của trẻ
Với phơng pháp: Kết hợp đồng bộ giữa gia đình, nhà trờng và xã hội
trong giáo dục trẻ em.
Để dạy trẻ đợc tốt, đặc biệt là việc giáo dục nhân cách trẻ, việc đào tạo cốt
cách của một con ngời. Để làm tốt đợc việc này trớc hết ngời thầy luôn phải là
một tấm gơng sáng để trẻ học tập và noi theo, song bên cạnh việc cô giáo dạy
trẻ, giáo dục trẻ cần sự phối kết hợp của gia đình trẻ, cùng trao đỏi với gia đình
trẻ để có những biện pháp hữu hiệu để giáo dục trẻ. Tục ngữ có câu:
Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao
Từ câu tục ngữ đấy, cùng với hớng dẫn trong việc nuôi dỡng giáo dục trẻ
tôi thấy việc kết hợp với gia đình , với các lực lợng xã hội là hoàn toàn hữu hiệu

luyện sau này của trẻ.
* Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
+ Đối tợng: Trẻ lớp mẫu giáo 5 6 tuổi D.
+ Sau một năm thực hiện, áp dụng các phơng pháp và trải nghiệm các ph-
ơng pháp đề tài: Một số phơng pháp giúp trẻ hình thành và phát
13
triển nhân cách vào trẻ tôi đã thấy kết quả đợc nâng lên rõ dệt và đợc so
sánh với năm học trớc, năm học 2012 2013 khi cha áp dụng các phơng pháp
trên cụ thể nh sau:

Nội dung
Đầu năm học Giữa năm học Cuối năm học
2012 -
2013
2013 -2014 2012-2013
2013
-2014
2012 -2013 2013 - 2014
- Biết để rác đúng nới
quy định, ăn cơm biết ăn
hết xuất không nói
chuyện khi ăn, bảo vệ
đồ dùng - đồ chơi
21/33
= 64%
18/29
= 62%
25/33
= 76%
25/29

22/29
= 76%
30/33
= 91%
27/29
= 93%
- Trẻ mạnh dạn trong
giao tiếp, hòa đồng với
bạn bè, biết bày tỏ
những tâm t, nguyện
vọng
20/33
= 61%
15/29
= 52%
25/33
= 76%
23/29
=79%
30/33
= 91%
29/29
= 100%
- Sẵn sàng nhận nhiệm
vụ và hoàn thành tốt
nhiệm vụ đợc giao
22/33
= 67%
19/29
= 66%

Sau khi tiến hành áp dụng và trải nghiệm những phơng pháp theo quan
điểm của Hồ Chí Minh vào công tác giáo dục trẻ tôi xin có một số đề xuất sau:
+ ý kiến đề xuất với Ban giám hiệu nhà trờng: Luôn đẩy mạnh công tác
Học tập và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí minh vào các hoạt động của
nhà trơng, thực hiện các phong trào thi đua trong nhà trờng luôn đợc công bằng
dân chủ để mọi giáo viên trong trờng phát huy hết khả năng của mình, đặc biệt
là giám nói những tâm t nguyện vọng của mình để chị em cùng nhau chia sẻ.
+ Với tổ chuyên môn: Xây dựng một số hoạt động ngoại khóa cho trẻ,
động viên khuyến khích chị em kịp thời, đóng góp ý kiến kịp thời cho chị em
không chỉ trong chuyên môn mà ngay cả những quan điểm, những lối sống cha
đẹp.
15
+ Với các đồng nghiệp: Tôi mong muốn 100% chị em áp dụng các phơng
pháp mà tôi đã lựa chọn theo quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh vào việc
chăm sóc giáo dục trẻ và hình thành nhân cách tốt cho trẻ vào các hoạt động
trong ngày của bé đặc biệt là có những nghĩa cử cao đẹp trong quan hệ đồng
nghiệp và quan hệ với trẻ trong môi trờng s phạm.Phần IV: Tài liệu tham khảo
16
1. Sách bồi dỡng nghiệp vụ hè năm 2011 2012.
2. Một số quan điểm trong giáo dục của chủ tịch Hồ Chí Minh.
3. Tuyển tập thơ ca chuyện kể cho trẻ mẫu giáo lớn.
4. Sách Tâm lý học đại cơng
5. Chơng trình giáo dục mầm non nhà xuất bản giáo dục Việt nam
17