Vấn đề lợi ích kinh tế của nông dân trong thời
kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam
hiện nay

Trần Thanh Giang

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Luận án TS Chuyên ngành: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật
lịch sử
Mã số 62 22 80 05
Người hướng dẫn: PGS.TS. Phạm Văn Đức, TS. Lê Văn Lực
Năm bảo vệ: 2013 Abstract. Làm rõ một số vấn đề lý luận chung về lợi ích kinh tế của nông dân, những
nhân tố tác động đến lợi ích kinh tế của nông dân Việt Nam trong thời kỳ Công nghiệp
hóa (CNH), Hiện đại hóa (HĐH) đất nước. Phân tích và đánh giá những tác động của
CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn đến lợi ích kinh tế của nông dân Việt Nam hiện
nay và những vấn đề đặt ra. Đề xuất quan điểm và giải pháp chủ yếu nhằm đảm bảo
lợi ích kinh tế của nông dân trong thời kỳ CNH, HĐH ở Việt Nam hiện nay.

Keywords. Triết học; Kinh tế; Công nghiệp hóa; Hiện đại hóa; Nông dân. MỤC LỤC

2.2.2. Những tác động tiêu cực của công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông
nghiệp, nông thôn đến lợi ích kinh tế của nông dân 112
2.3. Những vấn đề đặt ra về lợi ích kinh tế của nông dân do tác động của công
nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn hiện nay 122
2.3.1. Việc thực hiện chưa tốt Quy chế Dân chủ cơ sở ở xã trong quá trình
công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn đã ảnh
hưởng trực tiếp đến lợi ích kinh tế của nông dân 122
2.3.2. Khoảng cách về thu nhập và mức sống giữa thành thị và nông thôn
gia tăng 125
2.3.3. Áp lực giải quyết các vấn đề lao động, việc làm và thất nghiệp gia
tăng 127
2.3.4. Những hiệu ứng bất đồng thuận xã hội từ mặt trái của quá trình
công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn 129
2.3.5. Ô nhiễm môi trường tại các khu vực nông thôn gia tăng và diễn biến
phức tạp 134
2.3.6. Những tồn tại, bất cập trong chính sách đầu tư cho phát triển nông
nghiệp, nông dân, nông thôn 135
Chương 3. QUAN ĐIỂM VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM ĐẢM BẢO
LỢI ÍCH KINH TẾ CỦA NÔNG DÂN TRONG THỜI KỲ CÔNG
NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 140
3.1. Những quan điểm giải quyết lợi ích kinh tế cho nông dân trong thời kỳ
công nghiệp hóa, hiện đại hóa 140
3.1.1. Giải quyết lợi ích kinh tế cho nông dân trong thời kỳ công nghiệp
hóa, hiện đại hóa phải đảm bảo sự hài hòa với các loại lợi ích khác
của nông dân; giữa nông dân với các chủ thể lợi ích khác 141
3.1.2. Giải quyết lợi ích kinh tế cho nông dân trong thời kỳ công nghiệp
hóa, hiện đại hóa gắn với việc giải quyết vấn đề sở hữu tư liệu sản
xuất chủ yếu trong nông nghiệp 142
3.1.3. Giải quyết lợi ích kinh tế cho nông dân trong thời kỳ công nghiệp
hóa, hiện đại hóa gắn liền với việc phát huy vai trò làm chủ của

giáo (4).
4. Quan hệ lợi ích kinh tế của xã hội, của tập thể và
cá nhân người lao động trong chặng đường đầu tiên của thời kỳ quá độ lên
chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam         

5. Đặc trưng của nền kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
6.           (5/8/2008), Nghị
quyết 26-NQ/TƯ ngày 5/8/2008 về “nông nghiệp, nông dân, nông thôn, 


.
7. 2000), Một số vấn đề công tác vận động nông dân
ở nước ta hiện nay
8.      (2000), Thực trạng và giải pháp phòng ngừa
giải quyết “điểm nóng” ở cơ sở nông thôn nước ta hiện nay

9. Tài liệu nghiên cứu các Nghị quyết Hội
nghị Trung ương sáu khóa X
10. Tài liệu nghiên cứu các Nghị quyết Hội
nghị Trung ương bảy khóa X 
11. - 
thôn (2002), Con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông
thôn Việt Nam
12. Báo Đầu tư (10/9/2008).
13. Báo Nông thôn ngày nay (19  25/8/2008).
14. Trí thức trong công cuộc đổi mới đất nước, Nxb

15. Phát triển nông nghiệp hàng hóa trong quá trình công
nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta     

hội - những hình thức kết hợp và phát triển chúng trong lĩnh vực kinh tế xã
hội chủ nghĩa ở Việt Nam

24. Về chính sách đất nông nghiệp ở nước ta hiện
nay, 
25. Nhu cầu - động lực và định hướng xã hội, Nxb Khoa

26. 
Báo Nhân dân.
27. (2004), Nghị định số 197/2004/NĐ: Về bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư khi Nhà nước thu hồi đất, .
28. (27/3/2006), Chỉ thị số 11/2006/CT-TTg Về giải pháp hỗ trợ dạy
nghề và việc làm cho lao động vùng chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông
nghiệp, .
29.  (2007), Chỉ thị số 09/2007/CT - TTg Về tăng cường quản lý sử
dụng đất của các quy hoạch và dự án đầu tư, .
30. Báo cáo về việc thực hiện chính sách, pháp luật về
đền bù, giải phóng mặt bằng và giải quyết việc làm cho người dân có đất bị
thu hồi, trong thời gian 5 năm (2001 - 2005)- NN ngày

31. Triết học Mác về lịch sử

32. 08)
Tạp chí lý luận chính trị .
33. Lợi ích kinh tế nông dân ở nước ta hiện nay,

34. Quan điểm của Lênin về vai trò của nông dân trong
cách mạng xã hội chủ nghĩa và việc phát huy vai trò nông dân ở nước ta
hiện nay


49. Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới
(Đại hội VI, VII, VIII, IX), , 

.
50.  Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ X, 
51. Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp
hành Trung ương khóa X, 
52.     , B      Nghị
Quyết 26 - NQ/TƯ “Về nông nghiệp, nông dân, nông thôn”, .
53. Những vấn đề lý luận và thực tiễn về nông
nghiệp, nông dân, nông thôn - kinh nghiệm Việt Nam, kinh nghiệp Trung
Quốc, 
 
54. Quan hệ lợi ích kinh tế giữa công nhân, nông dân
và trí thức ở Việt Nam hiện nay, 
55. 
Tạp chí Triết học (1),
tr.13-20.
56. 
, Tạp chí Triết học (3), tr3-9.
57. Vấn đề kết hợp lợi ích kinh tế giữa các giai cấp,
tầng lớp xã hội ở nước ta hiện nay,  

58.               
, Tạp chí Triết học (5), tr.76-82.
59. Nâng cao tính tích cực xã hội của người lao động
Việt Nam trong quá trình đổi mới

60. 

71. Đặc điểm và xu hướng biến đổi của giai cấp nông
dân nước ta trong giai đoạn hiện nay
-  
72. LIKT của công nhân trong các doanh nghiệp
có vốn đầu tư nước ngoài tại miền Đông Nam Bộ hiện nay

73. 
, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt
Nam (http://www.cpv.org.vn).
74.  (1995), Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
ở Việt Nam và các nước trong khu vực.
75. Liên minh giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ
nghĩa xã hội ở Việt Nam - cái phổ biến và cái đặc thù

76.     Biến đổi cơ cấu ruộng đất và kinh tế nông
nghiệp ở vùng châu thổ sông Hồng trong thời kỳ đổi mới (qua khảo sát một
số làng xã), Nxb Chính tr
77. Lợi ích - động lực phát triển xã hội, Nxb Khoa

78.     Góp phần nghiên cứu quan hệ lợi ích, Nxb

79. -), Thời báo Kinh tế Việt
Nam, tr. 70.
80. Triết học Mác-Lênin với việc xác định con đường
và động lực đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay

81. Quan hệ cá nhân - xã hội trong tư tưởng đạo đức Hồ
Chí Minh với vấn đề giáo dục đạo đức cách mạng cho cán bộ lãnh đạo, quản
lý hiện nay


94.     Lợi ích - động lực của sự phát triển bền vững,
Luận án Tiến sĩ Triết học, XN

95.  - 
, Tạp chí Hoạt động khoa học (7).
96. Tuyển tập
97. Toàn tập

98. Toàn tập
99. 3), Toàn tập

100. Toàn tập

101. Toàn tập

102. Toàn tập, 

23, 



, Hà

103. Vấn đề lợi ích vật chất của người lao động trong
các doanh nghiệp Nhà nước hiện nay (qua thực tế ở Thành phố Đà Nẵng),


104. HToàn tập
105. Toàn tập, 9, , .
106. Toàn tập, 

 (http://www.tuyengiao.vn).
119. Công nghiệp nông thôn Việt Nam - Thực trạng và
giải pháp phát triển, 
120. Nền kinh tế quá độ trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa
xã hội ở Việt Nam, 
121. Về mâu
thuẫn cơ bản, mâu thuẫn chủ yếu và cách giải quyết trên con đường phát
triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, 

122. Kinh tế hộ gia đình ở nông thôn
Việt Nam, thực trạng và giải pháp phát triển, 

123. Một số giải pháp nhằm phát triển bền vững
nông thôn vùng đồng bằng Bắc Bộ trong quá trình xây dựng, phát triển các
khu công nghiệp (qua khảo sát các tỉnh Vĩnh Phúc, Hải Dương, Ninh Bình),

124. Xây dựng quan hệ sản xuất định hướng xã hội chủ
nghĩa và thực hiện tiến bộ công bằng xã hội ở Việt Nam, 

125.  (2001), Công nghiệp hóa từ nông nghiệp, lý luận, thực tiễn
và triển vọng áp dụng ở Việt Nam
126.     Kinh nghiệm quốc tế về nông nghiệp, nông thôn,
nông dân trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, 

127. Một số kinh nghiệm điển hình về phát triển nông thôn
theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa
128. 
, Tạp chí Khoa học phụ nữ (6).
129. Vai trò động lực của lợi ích kinh tế đối với sự nghiệp
xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam,


.
144.  (2002), Quan hệ giai
cấp dân tộc - quốc tế, 
145.    Niên giám thống kê 2000, 

146.      Kết quả điều tra mức sống hộ gia đình năm
2002, 
147.     Niên giám thống kê 2004, 

148.    Niên giám thống kê 2005 

149.    Niên giám thống kê 2006 

150.    Niên giám thống kê 2007 

151.  T   Niên giám thống kê 2008 

152.    Niên giám thống kê 2010 

153. Niên giám thống kê 2011, Nxb. 

154. 
, Báo Người đại biểu nhân dân.
155. Sự biến đổi cơ cấu xã hội - giai cấp ở Việt Nam
trong quá trình phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần
 
156. Từ điển Tiếng Việt, 

, tr. 587.

cơ bản về động lực phát triển đất nước đến năm 2020

168. Chính sách di dân trong quá trình phát triển kinh tế
- xã hội ở tỉnh miền núi phía Bắc, .
169. Một số vấn đề về xây dựng nông thôn mới ở Việt
Nam hiện nay, 
170. C) (1999), Tâm lý nông dân đồng bằng Bắc Bộ trong
quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn hiện nay

171.  Xuân (2004), Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp,
nông thôn ở Bắc Trung Bộ (qua khảo sát các tỉnh Thanh - Nghệ - Tĩnh), Nxb

172. Phát triển công nghiệp chế
biến nông sản ở Việt Nam, N
173. Võ Tòng Xuân (4/2/2006Báo Nhân dân
điện tử, (http://www.nhandan.com.vn).
174. - 
Đại từ điển Tiếng Việt

175. Http://en.wikipedia.org/wiki/Farmer
176. Http://www.baomoi.com/Nam-2010-Tong-san-luong-luong-thuc-co-hat-
tang-29-so-voi-nam 2009/148/5449921.epi.
177. Http://daibieunhandan.vn/default.aspx?tabid=75&NewsId=125589.
178. Http://www.vca.org.vn/Default.aspx?tabid=123&CategoryID=13&News=2329
179. Http://www.vca.org.vn/Default.aspx?tabid=123&CategoryID=13&News=2329
180. Http://www.baomoi.com/Viet-Nam-doi-mat-thach-thuc-o-nhiem-moi-
truong-do-con-nguoi-tao-ra/144/11184229.epi ngày 5/6/2013.
181. Http://qh-hdqna.gov.vn/Default.aspx?tabid=97&ctl=tcb&tc=150.
182. Http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/
183. Http://www.labelmaster.com/Hazmat-Source/hazardous-materials-