Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Phần I
Giới thiệu chuyên đề thực tập
Hiến pháp và pháp luật của nhà nớc ta quy định rõ chức năng của từng cơ
quan trong bộ máy nhà nớc(BMNN). Trong đó có tổ chức Toà án, Điều 127 Hiến
pháp 1992 (sửa đổi năm 2001) khẳng định: Toà án nhân dân tối cao, các toà án
nhân dân địa phơng, các toà án quân sự và các toà án khác do luật định là những
cơ quan xét xử của nớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Từ quy định này ta
có thể thấy Toà án nhân dân(TAND) có vị trí vô cùng quan trọng trong tổ chức
BMNN, chỉ có Toà án mới có thẩm quyền xét xử. Hoạt động của BMNN đạt hiệu
lực và hiệu quả cao khi mà chức năng của từng cơ quan đợc tôn trọng và chấp
hành nghiêm chỉnh. Nhng thực tế vẫn còn diễn ra không ít những sai phạm về
chức năng làm ảnh hởng không tốt đến hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cả hệ
thống chính trị. Hơn nữa chúng ta đang hớng tới xây dựng nhà nớc pháp quyền xã
hội chủ nghĩa đòi hỏi mọi ngời mà trớc hết là các Đảng viên, các công chức nhà n-
ớc phải sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, phải thực hành đúng chức
năng của cơ quan mình và tôn trọng chức năng của cơ quan khác. Do đó việc tìm
hiểu chức năng của TAND nói riêng, các cơ quan trong BMNN nói chung là rất
quan trọng.
Thanh Oai là huyện với diện tích tơng đối rộng của tỉnh Hà Tây, nằm dọc
theo quốc lộ 21B. Trong những năm gần đây Thanh Oai đang trên đà phát triển về
kinh tế, văn hoá và xã hội. Tuy nhiên cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội thì
tình hình phạm tội và những mâu thuẫn do mặt trái của cơ chế kinh tế thị trờng
ngày càng tăng. Quá trình xét xử của TAND huyện Thanh Oai đợc thực hiện nh
thế nào có phù hợp với quy định của pháp luật không là một vấn đề rất đáng đợc
quan tâm. Chính vì vậy, em đã quyết định tìm hiểu đề tài: Chức năng xét xử của
toà án nhân dân địa phơng thực trạng và giải pháp trong quá trình thực tập tại
TAND huyện Thanh Oai để làm chuyên đề báo cáo thực tập cho sinh viên cuối
khóa.
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368

một công chức Toà án, đợc nghiên cứu và đọc một khối lợng khá lớn các loại án
xét xử những năm gần đây . Ngoài ra, em còn đợc tìm hiểu đề tài này
thông qua công tác xét xử công khai bằng việc trực tiếp tham dự phiên toà xét xử
các vụ án hình sự , dân sự, hôn nhân và gia đình.
2.2. Phơng pháp thu thập
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Một đề tài nghiên cứu đạt đợc kết quả cao hay không phụ thuộc rất nhiều
vào phơng pháp thu thập tài liệu. Chủ nghĩa Mác Lênin về nhà nớc và pháp
luật, quan điểm của Đảng và Nhà nớc ta về tổ chức bộ máy nhà nớc, là cơ sở
quan trọng để từ đó có cách nhìn toàn diện, khách quan về căn cứ, nội dung, trình
tự của việc thực hiện chức năng xét xử của TAND địa phơng.
Để có một cái nhìn toàn diện về trình tự thực hiện chức năng xét xử của toà
án nhân dân địa phơng, em đã tiến hành thu thập thông tin bằng cách thống kê,
nghiên cứu hồ sơ các loại án trong những năm gần đây, đọc báo cáo tổng kết hàng
năm với những số liệu cụ thể tại Toà án nhân dân huyện Thanh Oai. Em còn trực
tiếp thu thập thông tin thông qua việc tiếp cận với quá trình nhận và thụ lý đơn; đi
xác minh tại các xã trong huyện và tham dự các phiên toà.
Nhằm làm cho đề tài sinh động và hoàn chỉnh tôi đã sử dụng có chọn lọc
các nguồn t liệu thu thập đợc. Những thông tin, số liệu mà em có đợc dù bằng các
phơng pháp khác nhau nhng đều mang tính thực tế và gắn với trọng tâm của đề
tài.
2.3. Nguồn thu thập t liệu
Đề tài đợc hoàn thành qua việc thống kê, phân tích, tổng hợp đánh giá các
số liệu ở các nguồn tài liệu sau:
- Hồ sơ các loại án của TAND huyện Thanh Oai từ năm 2004 đến năm
2007.
- Báo cáo công tác xét xử giải quyết án của TAND huyện Thanh Oai từ
năm 2004 đến năm 2007.
- Thống kê hàng năm của TAND huyện Thanh Oai.

nhận kết hôn (nếu có), giấy khai sinh của con (nếu có), giấy tờ về quyền sở hữu
tài sản liên quan đến quan hệ cần giải quyết.
Sau khi nhận đơn, Toà án thực hiện việc xem xét, áp dụng pháp luật để tiến
hành việc thụ lý hay trả lại đơn hoặc yêu cầu bổ sung thêm tài liệu. Công việc này
đợc tiến hành trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn.
Toà án thụ lý vụ án trong các trờng hợp sau:
- Trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận đợc giấy báo của Toà án về việc
nộp tiền tạm ứng án phí, ngời khởi kiện có đến nộp tiền tạm ứng án phí. Tòa án
thụ lý vụ án khi ngời khởi kiện nộp biên lai thu tiền tạm ứng án phí.
- Khi nhận đợc đơn khởi kiện và tài liệu chứng cứ kèm theo trong trờng hợp
ngời khởi kiện đợc miễn hoặc không phải nộp tiền tạm ứng án phí, án phí.
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Sau khi thụ lý, Chánh án TAND ra Quyết định phân công thẩm phán giải
quyết vụ án. Thẩm phán đợc phân công tiến hành các bớc: thông báo việc thụ lý
vụ án cho bị đơn, ngời có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết vụ
án; yêu cầu đơng sự nộp tài liệu, chứng cứ khi phát sinh tranh chấp với ngời thứ
ba. Khi đơng sự không thể tự mình thu thập thêm chứng cứ và có yêu cầu toà án
thu thập thì Thẩm phán tuỳ từng vụ việc có thể gửi văn bản yêu cầu cá nhân, cơ
quan có liên quan cung cấp tài liệu cần thiết, lấy lời khai,
Giai đoạn 2: Hoà giải và chuẩn bị xét xử.
Thời hạn chuẩn bị xét xử đối với vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình
là bốn tháng kể từ ngày thụ lý vụ án. Trong thời hạn trên, những vụ án không
thuộc trờng hợp không đợc hoà giải hoặc không tiến hành hoà giải đợc thì toà án
tiến hành hoà giải để các đơng sự thoả thuận với nhau về việc giải quyết vụ án.
Thành phần tham gia phiên hoà giải gồm: Thẩm phán chủ trì phiên hòa giải; Th ký
ghi biên bản; Các đơng sự hoặc ngời đại diện hợp pháp của các đơng sự. Nếu các
đơng sự tự nguyện thoả thuận đợc với nhau về vấn đề phải giải quyết trong vụ án
thì Toà án lập biên bản hòa giải thành và gửi ngay cho các đơng sự tham gia hoà
giải. Hết thời hạn bảy ngày kể từ ngày lập biên bản hoà giải thành mà không có đ-

+ Chủ tọa giới thiệu những ngời tiến hành tố tụng và hỏi những ngời có
quyền xin thay đổi ngời tiến hành tố tụng có yêu cầu thay đổi ai không. Nếu có thì
HĐXX hỏi rõ lý do xin thay đổi, căn cứ xin thay đổi và sau đó thảo luận tại phòng
nghị án để quyết định theo đa số là có chấp nhận hay không. Nếu không có yêu
cầu thay đổi hoặc không có lý do hoãn phiên toà thì Chủ toạ hỏi đơng sự có yêu
cầu triệu tập thêm ai không, tuyên bố kết thúc thủ tục bắt đầu phiên toà và chuyển
sang thủ tục hỏi tại phiên toà.
- Thủ tục hỏi tại phiên toà.
+ Trớc tiên, Chủ tọa hỏi các đơng sự có bổ sung, thay đổi, rút một phần hay
toàn bộ yêu cầu hay không. Nếu có thì HĐXX căn cứ vào Điều 218 Bộ luật tố
tụng dân sự 2005 để giải quyết: Chấp nhận việc thay đổi , bổ sung yêu cầu nếu
việc thay đổi, bổ sung yêu cầu của họ không vợt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện,
yêu cầu phản tố hoặc yêu cầu độc lập ban đầu; Chấp nhận và đình chỉ xét xử đối
với phần yêu cầu hoặc toàn bộ yêu cầu đơng sự đã rút nếu việc rút yêu cầu của họ
là tự nguyện.
+ Chủ tọa phiên tòa hỏi các đơng sự có thoả thuận đợc với nhau về việc giải
quyết vụ án không. Nếu có sự thỏa thuận và sự thoả thuận của họ là tự nguyện,
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
không trái pháp luật, đạo đức xã hội thì HĐXX ra Quyết định công nhận sự thoả
thuận đó. Quyết định này có hiệu lực pháp luật.
+ Trong trờng hợp các đơng sự vẫn giữ nguyên yêu cầu và không có sự thoả
thuận về việc giải quyết vụ án thì HĐXX bắt đầu xét xử vụ án bằng việc nghe lời
trình bày của các đơng sự . Trờng hợp có luật s, luật s các bên trình bày nội dung
khởi kiện và các chứng cứ, sau đó các đơng sự bổ sung vào nội dung trình bày của
luật s bảo vệ cho mình. Nếu đơng sự không có ngời bảo vệ quyền và lợi ích hợp
pháp thì họ có thể tự trình bày về yêu cầu, đề nghị của mình và chứng cứ để chứng
minh cho yêu cầu, đề nghị đó.
+ Sau khi nghe các đơng sự trình bày thì Chủ tọa phiên toà sẽ hỏi từng ngời
về từng vấn đề, tiếp đó đến Hội thẩm, ngời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của

đến việc sữa chữa, bổ sung; ngời khởi kiện và Viện kiểm sát cùng cấp. Việc sữa
chữa, bổ sung phải do các thành viên HĐXX thực hiện.
+ Trong thời hạn ba ngày làm việc kể từ ngày kết thúc phiên toà, các đơng
sự, cơ quan, tổ chức khởi kiện đợc Toà án cấp trích lục bản án. Bản án đợc Toà án
giao hoặc gửi cho các đơng sự, cơ quan, tổ chức khởi kiện và Viện kiểm sát cùng
cấp trong thời hạn mời ngày kể từ ngày tuyên án.
3.1.2. Trình tự thực hiện xét xử vụ án hình sự
Theo quy định tại chơng XVI Bộ luật tố tụng hình sự 2003 về thẩm quyền
của Toà án các cấp thì TAND cấp huyện có thẩm quyền xét xử sơ thẩm những vụ
án hình sự về những tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng
và tội phạm rất nghiêm trọng trừ một số tội. TAND có thẩm quyền xét xử vụ án
hình sự là Tòa án nơi tội phạm đợc thực hiện. Tại thời điểm có hiệu lực của Bộ luật
tố tụng hình sự 2003 (ngày 01/07/2004) 90 Toà án cấp huyện và 17 Toà án quân
sự khu vực đợc thực hiện thẩm quyền xét xử vụ án hình sự mới. TAND huyện
Thanh Oai đợc tăng thẩm quyền từ ngày 01/10/2007. Để thực hiện chức năng xét
xử các vụ án hình sự, TAND huyện Thanh Oai tiến hành theo 3 giai đoạn sau:
Giai đoạn 1: Nhận hồ sơ và thụ lý vụ án.
Khi nhận hồ sơ do Viện kiểm sát cùng cấp chuyển đến, Toà án sẽ tiến hành
kiểm tra tài liệu trong hồ sơ có khớp với bản kê tài liệu không và bản cáo trạng đã
đợc giao cho bị can cha. Nếu các tài liệu cha đủ hoặc cáo trạng cha đợc gửi cho bị
9
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
can thì Toà án không nhận hồ sơ. Nếu các tài liệu trong hồ sơ đầy đủ và cáo trạng
đã đợc gửi cho bị can thì Toà án tiến hành thủ tục nhận hồ sơ và vào sổ thụ lý.
Sau khi nhận hồ sơ và thụ lý vụ án, Chánh án toà án quyết định phân công
Thẩm phán , Hội thẩm nhân dân giải quyết, xét xử vụ án hình sự và Th ký tiến
hành tố tụng.
Giai đoạn 2: Chuẩn bị xét xử .
- Thời hạn chuẩn bị xét xử đối với từng loại tội phạm là: 30 ngày đối với tội
phạm ít nghiêm trọng, 45 ngày đối với tội phạm nghiêm trọng, 2 tháng đối với tội