I/ TÊN ĐỀ TÀI. GIÚP HỌC SINH LỚP MỘT CÓ THÓI QUEN
GIỮ VỞ SẠCH- RÈN CHỮ ĐẸP

II/ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Lý do chọn đề tài:
Hạnh phúc lớn nhất của trẻ là được đến trường, được học đọc, học viết. Biết
đọc, biết viết thì cả một thế giới mới rộng lớn mênh mông sẽ mở ra trước mắt
các em.
Học chữ chính là công việc đầu tiên khi các em đến trường. Vì vậy, dạy chữ
chính là dạy người.Chữ viết cũng là biểu hiện của nết người .Dạy cho học sinh
viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp và góp phần rèn luyện cho học sinh tính cẩn
thận, tính kỷ luật, lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với thầy và bạn mình.
Chữ viết và dạy viết được cả xã hội quan tâm. Nhiều thế hệ thầy cô giáo đã
trăn trở, góp công, góp sức để cải tiến kiểu chữ, nội dung cũng như phương pháp
dạy học chữ viết. Tuy vậy , nhiều học sinh vẫn viết sai, viết xấu, viết chậm. Điều
đó ảnh hưởng không nhỏ tới các môn học khác.
Đối với học sinh tiểu học là bậc học nền tảng, dạy Tiếng Việt và tập viết
Tiếng Việt là chúng ta đã trao cho các em chìa khoá để mở ra những cánh cửa
bước vào tương lai, là công cụ để các em vận dụng suốt đời.
Nhận thức được tầm quan trọng đó, tôi đã mạnh dạng chọn đề tài: ‘ Giúp học
sinh lớp Một có thói quen giữ vở sạch rèn chữ đẹp”.
2. Thực trạng ban đầu :
Đầu năm, khi được phân công chủ nhiệm lớp 1D, ngay tuần đầu tiên nhận
lớp tôi có khoảng 8 em viết chữ tương đối đẹp, cẩn thận, bảo quản vở tốt, có
nhãn tên, bao bìa cẩn thận(TSHS 28 em). Bên cạnh đó, những em còn lại viết
cẩu thả, nét chưa đều, viết không ô li, dòng kẻ, vở thì lại bôi bẩn, góc vở, mép
vở quăn, không nhãn tên, không bao bìa, viết bài trong vở một cách tùy tiện
Đó là vấn đề tôi thực sự lo lắng và tôi cũng đã có ý kiến này trong cuộc họp tổ
chuyên môn.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do:
- Các em mới vào lớp Một chưa có ý thức ngồi học nghiêm túc.

vững:
1.Yêu cầu cơ bản của dạy tập viết ở lớp 1:
- Giúp học sinh có được những hiểu biết về đường kẻ, dòng kẻ, độ cao, cỡ
chữ, hình dáng, tên gọi các nét chữ, cấu tạo chữ cái, khoảng cách giữa các chữ,
chữ ghi tiếng, cách viết các chữ viết thường, dấu thanh và chữ số.
- Viết đúng quy trình nét, viết chữ cái và liên kết các chữ cái tạo thành chữ
ghi tiếng theo yêu cầu liền mạch. Viết thẳng hàng các chữ trên dòng kẻ. Ngoài
ra học sinh còn được rèn luyện các kỹ năng như: Tư thế ngồi viết, cách cầm bút,
để vở,….
- Muốn đổi mới phương pháp giảng dạy, giáo viên cần hiểu rõ ý đồ của vở tập
viết. Cấu trúc mỗi bài gồm phần tập viết chữ cái và từ ứng dụng.
Ở vở tập viết lớp 1 thì cứ sau bài học vần có một bài tập viết thêm để học
sinh rèn luyện cách viết các chữ vừa học.
- Các ký hiệu trong vở tập viết phải được học sinh nắm chắc như: đường kẻ
ngang, quy định độ cao chữ cái, dấu chấm là điểm đặt bút đầu tiên của chữ, ký
hiệu luyện viết ở nhà.
b/ Chương trình và vở tập viết hiện hành:
2
Vở Tập viết của BGD ban hành giúp học sinh không ngừng nâng cao về chất
lượng chữ viết mà còn phối hợp với các môn học khác nhằm phát huy vai trò
của phân môn tập viết. Chương trình tập viết lớp 1 gồm có:
Học kỳ I: Sau mỗi bài học vần, học sinh được luyện viết những chữ cái các em
vừa học và mỗi tuần có thêm một tiết tập viết.
Học kỳ II: Mỗi tuần có 1 tiết tập viết, mỗi tiết 35 phút và học sinh được làm
quen với chữ viết hoa.
IV/CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Tâm lý tình cảm có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình nhận thức. Nếu trẻ được
viết trong tư thế thoả mái, tâm trạng phấn khởi thì dễ có kết quả tốt. Ngược lại,
nếu trẻ buồn phiền thì chữ viết cũng bị ảnh hưởng.
1.Đặc điểm đôi tay trẻ khi viết:

3

Ví dụ:
→ Đường kẻ ngang

↓ Đường kẻ dọc
Cách xác định toạ độ trên khung chữ phải dựa vào đường kẻ dọc, đường kẻ
ngang và các ô vuông làm định hướng. Đây là một trong những điều kiện để dạy
chữ viết thành một quy trình. Quy trình được thực hiện lần lượt bởi các thao tác
mà hành trình ngòi bút đi qua toạ độ các chữ.
a.1/ Điểm đặt bút:
Là điểm bắt đầu khi viết một nét trong chữ cái. Điểm đặt bút có thể nằm trên
đường kẻ ngang, hoặc không nằm trên đường kẻ ngang.
a.2/ Điểm dừng bút:
Là vị trí kết thúc của nét chữ trong một chữ cái. Điểm dừng có thể trùng
với điểm đặt bút hoặc không nằm trên đường kẻ ngang.
a.3/ Toạ độ điểm đặt hoặc dừng bút:
Về cơ bản, toạ độ này thống nhất ở vị trí
3
1
đơn vị chiều cao chữ cái, có thể
ở vị trí trên hoặc dưới đường kẻ ngang.
a.4/ Viết liền mạch: Là thao tác đưa ngòi bút liên tục từ điểm kết thúc của nét
đứng trước tới điểm bắt đầu của nét đứng sau.
Ví dụ: a nối với m → am
x nối với inh → xinh
→ Các nét bút viết liền mạch khi viết không nhấc bút.
a.5/ Kỹ thuật lia bút:
Để đảm bảo tốc độ trong quá trình viết một chữ cái hay viết nối các chữ cái
với nhau, nét bút được thể hiện liên tục nhưng dụng cụ viết (đầu ngòi bút, phấn)

viết đúng dòng và đúng tốc độ quy định. Việc rèn luyện kỹ năng viết chữ phải
được tiến hành đồng bộ ở lớp cũng như ở nhà, ở phân môn tập viết cũng như ở
các phân môn của bộ môn Tiếng Việt và các môn học khác.
3. Rèn nếp viết chữ rõ ràng sạch đẹp:
Chất lượng về chữ viết của học sinh không chỉ phụ thuộc vào vào điều kiện
chủ quan (năng lực cá nhân, sự luyện tập kiên trì, trình độ sư phạm của giáo viên
mà còn có sự tác động của những yếu tố khách quan. Do vậy, muốn rèn cho học
sinh nếp viết chữ rõ ràng, sạch đẹp, giáo viên cần quan tâm hướng dẫn, nhắc
nhở các em thường xuyên về các mặt chủ yếu sau đây:
a/Chuẩn bị sử dùng đồ dùng học tập:
Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh được thực hành luyện viết thông
qua 2 hình thức: Viết trên bảng (bảng cá nhân - bảng con, bảng lớp) bằng phấn
và viết trong vở tập viết (tài liệu học chính thức do Bộ GD&ĐT qui định đối
với lớp 1) bằng bút chì, bút mực. Do vậy, để thực hành luyện viết đạt kết quả
tốt, học sinh cần có ý thức chuẩn bị và sử dụng có hiệu quả một số đồ dùng học
tập thiết yếu sau:
- Bảng con, phấn trắng (hoặc bút dạ, khăn lau):
+ Chuẩn bị bảng con, phấn, khăn lau đúng quy định: Bảng con có dòng kẻ
đồng dạng với dòng kẻ li trong vở tập viết. Phấn viết có độ dài vừa phải. Khăn
lau sạch.
+ Sử dụng bảng con hợp lý và đảm bảo vệ sinh: Cầm và điều khiển viên
phấn đúng cách. Viết xong cần kiểm tra lại. Tự nhận xét và bổ sung chỗ còn
thiếu, giơ bảng ngay ngắn để giáo viên kiểm tra nhận xét. Đọc lại chữ đã viết
trước khi xoá bảng.
5
- Vở tập viết, bút chì, buta mực:
+ Vở tập viết lớp 1 cần được giữ gìn sạch sẽ, không để quăn góc hoặc giây
bẩn. Bút chì dùng ở 3 tuần đầu lớp 1 cần được bọc cho cẩn thận, đầu chì không
nhọn quá hay dày quá để dễ viết rõ nét chữ. Riêng về bút mực, nên cho học sinh
viết bút lá tre hoặc bút mực để chữ viết đẹp.

+ Mua sắm cho con em mình đầy đủ sách vở và Đồ dùng học tập chất lượng
+ Thường xuyên quan tâm đến việc học tập của con ở nhà.
+ Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi triển khai chương trình họp trong
đó có nêu vấn đề về tầm quan trọng của việc "Giữ vở -rèn chữ" để giáo viên
cùng phụ huynh phối hợp thực hiện việc hướng dẫn con em mình cách giữ gìn
sách vở sạch sẽ.
c.Rèn chữ:
6
Rèn chữ được hiểu là hướng dẫn cho các em viết đúng, viết đẹp .Vì vậy giáo
viên cung cấp đầy đủ cả về kiến thức và kĩ năng viết chữ để góp phần vào việc
phát triển toàn diện cho học sinh.
*Về kiến thức : Cung cấp những khái niệm về đường kẻ, dòng kẻ, độ cao, độ
rộng, tên gọi các nét, các dấu thanh, cách nối nét, liên kết giữa các nét, Từ đó
hình thành cho các em biểu tượng về hình dáng các con chữ, tính thẩm mĩ của
chữ viết.
*Về kĩ năng : Dạy cho các em kĩ năng viết chữ, liên kết giữa các nét để tạo chữ
cái, liên kết giữa các chữ cái để tạo thành chữ ghi tiếng, hình thành kĩ năng viết
đúng mẫu và đẹp. Ngoài ra còn dạy cho các em tư thế ngồi viết, cách cầm bút ,
để vở, cách trình bày bài viết.Rèn luyện các em tính cẩn thận, kỉ luật.
Đối với học sinh lớp 1, việc rèn chữ viết ,chữ số tập trung chủ yếu vào giờ dạy
tập viết, luyện tập thực hành trong bài tập chép, chính tả. Một tuần 5 buổi học
đều có dành thời gian luyện viết trong giờ học vần. Đó cũng là điều kiện thuận
lợi đểcác em rèn chữ được tốt hơn.
*Các biện pháp :
Hướng dẫn thói quen,nề nếp, tư thế ngồi viết.
- Ngồi ngay ngắn,thẳng người, đúng vị trí,lưng thẳng, không tì ngực vào bàn
đầu hơi cúi,mắt cách vở khoảng 20-25cm,tay phải cầm bút, tay trái giữ vở.
Hướng đẫn cách cầm bút, để vở:
- Cầm bút vừa chặt để không trượt ,dùng ngón cái, ngón trỏ,ngón giữa để cầm
bút, hai ngón còn lại và phần dưới của bàn tay làm điểm tựa khi viết. Để vở hơi

Sau mỗi bài luyện viết tôi luôn đánh giá về chất lượng chữ viết của học sinh
để các em thấy được sự thành công hay hạn chế trong bài viết của mình và tuyên
dương những bài viết đẹp để các em khác học tập theo.
+ Bài tập ở nhà:
Hằng tuần vào chiều thứ 3 và chiều thứ 5 tôi hướng dẫn bài tập để các em
luyện viết thêm ở nhà. Các bài tập này sẽ được kiểm tra, đánh giá vào sáng hôm
sau.
- Hướng dẫn trò chơi:
+ Thi viết đúng, đẹp, nhanh:
Ở phần này, trong mỗi giờ tập viết tôi thường tổ chức cho các em chơi trò
chơi: "Thi viết đúng, đẹp, nhanh" nhằm củng cố lại kiến thức tập viết đã học và
tạo không khí sôi nổi, hứng thú sau mỗi giờ học.
Cách tiến hành: HS tự chọn mỗi tổ một em (3 tổ) lên bảng thi viết. Tôi đọc vài
từ bất kì trong khoảng thời gian nhất định, em nào viết đúng, đẹp, nhanh nhất là
thắng cuộc trong sự vỗ tay cổ động của cả lớp.
+ Lồng ghép trò chơi trong môn học khác:
VD: Môn Đạo đức có bài " Giữ gìn sách vở và đồ dùng học tập"
Qua bài học, tôi tổ chức cho các em trò chơi :"Thi sách vở ai đẹp nhất"
Cách tiến hành: Tôi nêu yêu cầu trò chơi và công bố thành phần ban giám khảo
(GV, lớp phó học tập, lớp trưởng).
- Có 2 vòng thi: vòng 1 thi ở tổ, vòng 2 thi ở lớp.
-Tiêu chuẩn chấm thi:
.Có đủ sách vở, đồ dùng theo quy định.
.Sách vở sạch sẽ, không bị dây bẩn, quăn mép,xộc xệch.
. Đồ dùng học tập đầy đủ, không xộc xệch ,cong queo.
Học sinh cả lớp cùng xếp sách vở , đồ dùng học tập lên bàn.
Các tổ tiến hành chấm thi và chọn ra 1-2 bạn khá nhất đẻ vào thi vòng 2.
* Tiến hành thi vòng 2.
Ban giám khảo chấm và chọn 1-3 em có bộ sách vở đẹp nhất được GV và cả
lớp tuyên dương khen thưởng.

thứ tự các nét).
+ Viết mẫu trên dòng kẻ ở bảng lớp( hoặc trên bảng con) để học sinh nắm
vững quy trình viết chữ cái. Giáo viên viết mẫu sau đó dùng que chỉ lại để mô tả
quy trình.
- Học sinh tập viết trên bảng con, giơ bảng để giáo viên kiểm tra uốn nén,
nhận xét kết quả( chú ý về hình dáng, quy trình).
3. Hướng dẫn học sinh viết ứng dụng:
- Giáo viên giới thiệu nội dung viết ứng dụng và viết viết nội dung từ ứng
dụng; sau đó gợi ý học sinh hiểu ý nghĩa từ ứng dụng sẽ viết.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát và nhận xét về cách viết ứng dụng
(chú ý đến các điểm quan trọng: độ cao các chữ cái, quy trình viết liền mạch-
nối chữ, khoảng cách giữa các chữ cái, đặt đầu ghi thanh,…)
- Giáo viên viết mẫu minh hoạ cách nối chữ (do giáo viên xác định trọng tâm
ở bài dạy) học sinh theo dõi.
- Học sinh tập viết theo trọng tâm nối chữ do giáo viên chọn( chữ ghi tiếng-
từ có thao tác nối). Giáo viên theo dõi, kiểm tra, uốn nắn và nhận xét.
9
4. Học sinh thực hành luyện viết trong giờ tập viết:
- Giáo viên nêu yêu cầu và nội dung luyện viết trong vở (viết chữ gì? Viét mấy
dòng? Cần lưu ý về điểm đặt bút ra sao? Viết từ ứng dụng mấy dòng? Cần lưu ý
về cách nối chữ và đặt dấu thanh, khoảng cách giữa các chữ ra sao?
- Học sinh luyện viết trong vở. Giáo viên theo dõi uốn nắn về cả cách viết và
tư thế ngồi viết( chú ý giúp đỡ học sinh yếu kém).
5. Chấm bài tập viết của học sinh:
- Giáo viên chấm bài cho học sinh đã viết xong ở lớp (số còn lại thu về nhà
chấm).
- Nhận xét kết quả chấm bài, khen ngợi những bài đạt kết quả tốt. Nếu bài học
đầu giáo viên có thể chọn dạy một nội dung tiêu biểu và học sinh luyện tập theo
nội dung tương ứng.
VI/ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:

6
2
35,7%
42,9%
46,4%
35,7%
21,4%
7,2%
12
7
2
0
0
0
42,9%
25%
7,2%
Trong đó năm học 2008-2009: Có em Đỗ Phương Lam Đạt giải Nhất khối cấp
Trường, tham gia dự thi cấp Huyện.
Năm học 2009-2010: Đạt 1 em giải KK cấp huyện: Nguyễn Hoàng Huy lớp
1D.
* Bài học kinh nghiệm:
- Giáo viên thấy được “ Giữ vở sạch – rèn chữ đẹp” là một nhiệm vụ cần thiết
trong việc nâng cao chất lượng dạy và học của bậc tiểu học ,từ đó phải có quyết
tâm thực hiện tốt việc rèn luyện cho học sinh có nề nếp và đạt chuẩn Vở sạch-
10
chữ đẹp. Đây không chỉ là phong trào mà còn là biện pháp rèn nết người, là điều
kiện để học tập tốt.
- Có kế hoạch nghiên cứu nắm vững yêu cầu khả năng rèn luyện học sinh có nề
nếp Giữ vở sạch – rèn chữ đẹp nói chung và yêu cầu kĩ năng viết của học sinh


IX. TÀI LIỆU THAM KHẢO:
- Vở luyện viết dành cho lớp 1 do NXBGD ban hành.
- Tham khảo qua sách báo.
- Bộ chữ mẫu của BGD ban hành.
11
MỤC LỤC
TT NỘI DUNG TRANG
I.
II.
1.
2.
3.
4.
III.
IV.
1.
2.
V.
1.
2.
3.
4.
VI.
VII.
VIII
.
IX.
X.
XI.

3
3
3
4
5
9
10
11
11
11
12
13
Người viết : Nguyễn Thị Lệ
12