Rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 1
A - Đặt vấn đề
Bớc vào thế kỷ XXI, thế kỷ mở đầu một thiên niên kỷ mới đất nớc
chúng ta bớc vào thời kỳ CNH - HĐH và hội nhập quốc tế. Văn kiện Đại hội
Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ VIII tiếp tục nhấn mạnh " Giáo dục đào tạo
phải thực sự là quốc sách hang đầu, hoàn thành tốt việc đào tạo bồi dỡng
nguồn lực con ngời cho CNH - HĐH đất nớc. Cùng với đổi mới nội dung
giáo dục theo hớng cơ bản, hiện đại, phải tăng cờng giáo dục công dân ,
giáo dục thế giới quan khoa học, lòng yêu nớc, ý chí vơn lên vì tơng lai của
bản thân và tiền đồ của đất nớc. Bản sắc dân tộc và tính chất tiên tiến của
nền văn hoá phải đợc thấm đạm trong mọi lĩnh vực, sao cho ngời lao động
mới của đất nớc có cách t duy độc lập, có cách làm vừa hiện đại vừa mang
sắc thái Việt Nam"
Thực hiện những chủ trơng đúng đắn nêu trên, Bộ Giáo dục và đào tạo
đã triển khai đổi mới toàn diện và đồng bộ giáo dục - đào tạo, trong đó có
đổi mới chơng trình giáo dục các cấp, bậc học nói chung và tiểu học nói
riêng.
Năm học 2002 - 2003 chơng trình tiểu học mới đã chính thức áp dụng
đại trà trên toàn quốc và đợc đông đảo đội ngũ giáo viên tiểu học, các nhà s
phạm, các nhà quản lý giáo dục luôn luôn quan tâm đến vấn đề đổi mới cách
dạy, cách học của tất cả các bộ môn trong đó có bộ môn Tiếng Việt. Làm thế
nào để dạy tốt bộ môn này? Tiếng mẹ đẻ có vai trò cực kỳ quan trọng trong
đời sống cộng đồng và đời sống mỗi con ngời. Ước vọng cao nhất của mỗi
giáo viên tiểu học là học sinh ngày càng nâng cao tình yêu đối với tiếng mẹ
đẻ, nói và viết ngày một tốt hơn. Để đạt đợc ớc vọng này vấn đề quan tâm là
phảo đổi mới cách dạy học môn Tiếng Việt nói chung và phân môn Tập đọc
nói riêng.
Tập đọc là môn học mang tính tổng hợp và bên cạnh việc rèn luyện kỹ
năng đọc, chúng ta còn trau dồi kiến thức về Tiếng Việt, kiến thức về đời
sống, giáo dục tình cảm, mỹ cảm cho học sinh là chiếc cầu nối để đi đến
nắm vững kiến thức tiếng mẹ đẻ, là cửa ngõ để học sinh cảm thụ văn học. Do

Nét đặc trng cuả môn học Tập đọc là mang đậm đà tình yêu quê hơng,
đất nớc, tình cảm gia đình, tình yêu nhân loại. Do đó dạy Tập đọc không có
cảm giác khô khan nh các môn học khác. Để ngời nghe cảm nhận đợc cái
hay, cái đẹp của một bài văn thì ngời thể hiện đặc biệt quan trọng.
Dạy tập đọc không chỉ truyền đạt nội dung trong sách giáo khoa mà rèn
kỹ năng đọc cho học sinh là một việc làm hết sức cần thiết của ngời giáo
viên. Muốn luyện đọc cho học sinh là một việc làm hết sức cần thiết của
giáo viên . Muốn luyện đọc cho học sinh đợc tốt giáo viên phảo đọc tốt, nắm
đợc nội dung bài, xác định từ, câu chủ chốt trong bài đén việc hiểu ý nghĩa
văn bản. Đồng thời phải rèn luyện cho mình một giọng đọc hay, phù hợp nội
dung bài để thu hút sự chú ý học tập của học sinh, giáo viên cần luyện đọc
cho học sinh đọc đúng, đọc diễn cảm. có nh vậy học sinh mới cảm nhận đ-
ợc cái hay,cái đẹp của bài văn, bài thơ, xây dựng cho học sinh có thói quen
thờng xuyên luyện giọng đọc cuả mình phù hợp với nội dung bài học. Từ đó
các em hiểu đợc nội dung của bài văn, bài thơ, các mẩu chuyện,các em sẽ
thích truyện,sách, báo và tìm đọc để cung cấp thêm vốn hiểu biết về tự nhiên,
xã hội. Học sinh đọc tốt, đọc hay chính là các em hiểu đợc nội dung của bài
học.
Ngời giáo viên không thể luyện cho học sinh đọc hay khi mà bản thân
giáo viên cha xác định đợc bài tập đọc cần giọng điệu nh thế nào? Do đó
việc luyện đọc mẫu của thầy cô giáo là hết sức cần thiết không thể thiếu đợc
trong giờ Tập đọc.
II - Thực trạng " Rèn đọc cho học sinh lớp 1 " trờng
tiểu học Thanh lâm:
Mục đích yêu cầu chung của dạy học là rèn luyện cho học sinh sử dụng
thành thạo 4 kỹ năng: Nghe, nói, đọc, viết rèn kỹ năng đọc cho học sinh đợc
tiến hành trong tất cả các môn học, trong tuần hầu hết các giờ tập đọc , luyện
đọc cho học sinh là một trong những yêu cầu cơ bản của môn Tập đọc.
Năm học 2005 - 2006 đợc phân công chủ nhiệm lớp 1A với sĩ số 24 học
sinh. Trong đó : dân tộc 15 ; học sinh nữ 10 ; nữ dân tộc 6

Ngay ở lớp 1 các em phải đọc đúng và đọc lu loát các bài văn, bài thơ
song với học sinh lớp 1 tôi dạy chiếm 62% là học sinh con em đan tộc nên
phần nào cũng có sự ảnh hởng của tiếng địa phơng, nên các em đọc ngọng và
sai.
- Ngọng phụ âm đầu: ( b, v), ( k, kh), ( n, l).
- Ngọng các thanh điệu ( ~, ?, . )
và một số vần : ( anh, an), ( ai, ây) và các vần khác.
Tôi đã phân loại đối tợng và từ đó tôi dành nhiều thời gian cho những
em phát âm cha chuẩn đọc cha đúng đợc luyênj nhiều trong các giờ Tập đọc.
Sau việc rèn luyện giúp các em phát âm chuẩn, đọc đúng là một vấn đề phức
tạp đòi hỏi phải có nhiều thời gian, sự kiên trì cũng nh sự mềm dẻo. Vì thế
nên trong các giừo Tập đọc tôi luôn chú ý và thờng xuyên gọi các em đọc
các tiếng, từ, đoạn văn , câu thơ có những âm đầu, dấu thanh mà các em dễ
nhầm lẫn. Sau đó cùng uốn nắn sửa sai cho các em, chọn những học sinh
phát âm chuẩn hay chính cô làm mẫu để học sinh nghe quan sát rồitập phát
âm theo. Còn những học sinh đọc ngọng đã trở thành thói quen từ bé thì đòi
hỏi co và các Ban cần phảo có sự kiên trì luyện tập thờng xuyên, trong quá
trình rèn đọc tôi cho các em đọc từng âm, vần, thanh điệu mà đọc cha chuẩn
rồi ghép thành tiếng, từ để luyện. Đây là một trong những cách giúp các em
đọc ngọng dễ dàng sửa chữa.
Ví dụ: Trong bài" Tặng cháu" ( Tiếng việt tập 2 ) có rất nhiều từ, tiếng
mà học sinh lớp tôi phát âm sai ở phụ âm đầu, vần và thanh điệu. Tôi đã cho
các em tiến hành tìm các tiếng, từ có thanh " ?", vần " yêu" có phụ âm
đầu là " n", tôi phân ra làm 3 nhóm từ theo 3 kiểu sau của các đối tợng
trong lớp:
- Sai ngọng: (n, l) - nớc non
- Sai vần khó: ( yêu)
- Sai thanh điệu: ngọng "sắc"- ( vở, tỏ )
Sau đó tôi sẽ phát âm chuẩn các từ và tiếng đó để lớp lắng nghe rồi gọi
đến các đối tợng khác đợc đọc để thầy và trò cùng sửa sai giúp các em . Thời

đọc cá nhân, đọc theo đơn vị bàn, đọc theo tổ và đọc cả lớp để những em học
sinh đọc cha chuẩn sẽ đợc tham gia vào quá trình đọc nhiều hơn .Trong khi
luyện đọc những bài những em đọc tốt sẽ đọc cả bài , những em đọc khá đọc
một đoạn văn , còn những em đọc phát âm cha chuẩn sẽ đợc đọc một hoặc 2
câu văn, tổ chức nh vậy thì học sinh em nào cũng đợc tham gia vào quá trình
luyện đọc.
3 - Luyện đọc diễn cảm:
Đọc diễn cảm đợc một bài văn tho là thể hiện sự hiểu biết về nội dung
bài học, muốn học sinh đọc tốt thì khi hớng dẫn đọc tôi luôn luôn chú ý đến
tốc độ, cờng độ lời nói và giọng đọc do vậy các từ ngữ tôi đều dùng gần
gũi dễ hiểu và sá thực tế với học sinh. Đọc diễn cảm đói với học sinh lớp 1 là
khó vì hầu nh các em đều tởng rằng chỉ cần đọc to, rõ ràng , ngắt nghỉ hơi
đúng là đủ mà các em cha thấy rằng giọng đọc là cần thiết cho việc đọc diễn
cảm. Bớc đọc mẫu của giáo viên là hết sức quan trọng đợc coi là một mẫu để
học sinh làm thoa. Do đó muốn học sinh đọc diến cảm thì trớc tiên giáo viên
phải đọc đợc các nhân vật thật tốt, khi dạy bài " Vì bày giờ mẹ mời về" có
đoạn đối thoại giữa mẹ và cậu bé:
- Con làm sao thế?
- Con bị đứt tay
- Đứt khi nào thế?
- Lúc nãy ạ!
- Sao bây giờ con mới khóc?
- vì bây giờ mẹ mới về.
Khi hớng dẫn học sinh đọc đoạn này, tôi thực hiện nh sau:
Đây là lời nói của ai? Em cần đọc giọng của ngời mẹ nh thế nào?
(giọng ngời mẹ hoảng hốt khi thấy con khóc oà lên và giọng ngạc nhiên khi
hỏi " Sao bây giờ con mới khóc?")
Còn câu trả lời của cậu bé nh thế nào? (giọng cậu bé nũng nịu) sau đó
tôi đọc mẫu cho học sinh nghe và hớng dẫn học sinh đọc lời của ngời mẹ và
lời của cậu bé và học sinh thi đọc trớc lớp, cô và các bạn tuyên dơng những

Các em rất thích khi đợc đọc minh hoạ, từ đó các em ý thức tự đọc tốt, có ý
thức đọc diễn cảm, nắm đợc nội dung bài, cảm thu đợc cái hay cái đẹp của
bài văn, bài thơ.
Là năm học thứ 4 thực hiện chơng trình và sách giáo khoa mới cho học
sinh để nâng cao chất lợng học ở tiểu học nói chung và phân môn Tập đọc
nói riêng, tôi xin đề xuất một số ý kiến:
1 - Rất mong đợc sự quan tâm của các cấp lãnh đạo
- Cần tăng cờng bồi dỡng năng lực chuyên môn, nâng coa chất lợng đội
ngũ giáo viên thôn qua bồi dỡng thờng xuyên và tổ chức tôt các hội nghị
chuyên đề để từng bớc tháo gỡ những khó khăn, bỡ ngỡ mà giáo viên gặp
phải khi thực hiện chơng trình và sách giáo khoa mới.
- Đầu t cơ sở vật chất , các phơng tiện dạy học và tài liệu tham khảo
phục vụ kịp thời cho giáo viên dạy học.
2 - Đối với giáo viên:
Cần nắm đợc đặc trng phơng pháp dạy môn Tập đọc, phải vận dụng một
cách linh hoạt , sáng tạo các phơng pháp trong qúa trình giảng dạy đối với
từng bài và từng đối tợng học sinh.
- Năm vững mục đích yêu cầu của từng bài.
- Hệ thống các câu hỏi chặt chẽ, phát triển t duy của học sinh
- Phải chú ý rèn luyện đọc cho hóc sinh vì đây là nhiệm vụ cơ bản của
Tập đọc, giáo viên phải đọc thật chuẩn, phải có kiến thức về ngữ âm.
- Giáo viên phải nắm vững tâm lý của từng em trong lớp để coa phơng
pháp dạy thích hợp.
3 - Đối với phụ huynh học sinh:
- Học sinh cần tập trung chú ý vào khâu rèn đọc
- Học sinh có ý thức luyện nói, đọc, viết đúng chơng trình
- Phu huynh học sinh cần quan tâm đến việc tự học và hớng dẫn cách
học, cách phát âm của con em mình để nhắc nhở các em khi giao tiếp trong
gia đình và xã hội.
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân về " Rèn kỹ năng đọc