I
I
TRUNG
TAM
KHOA
HQC
XA
H<)I
I
VA
NHAN
VAN
QUOC
GIA
VI:¢N
KINH
Tft
HQC
'
,_.
NGUYEN
NGOC
QUANG
. .
M6T
s6
vAN
DE
_
LY
LUAN?vA

q~~IL_
LUAN
A.N
PH6
TIEN sf
KHOA
HOC
KINH
TE
NGlfCH HlfONG
DAN:
PTS.
DO
HOAI
NA.M.
HA
NQI-
·1994
!
1
MlJCLl)C
PHAN
MO
DAU
Clnwng
I. L Y LU \N
VE
CONG
TY
CO

trie'n n'en
kinh
tif tilj tnrc'mg.
I.l.
Quan
ni¢m
cd
bdn
v~
sd
lulu
trong
n~n
kinh
tf
t/zl
tntong .
I.2.
xa
h9i
hod
sa
lulu
tll
nlz(l/l trong
qua
trznh plzdt trie'n
nC?n
kinh.
rt

t~
thj
truilnv
II.l.
Ljch
Sll
hznh
thimh
va
plu:Zt
triln
cong ty
c6
phflll.
II.l.l.
Hinh
thai
kinh
doanh
rn¢t
chu~
II.l.2.
Hlnh
thai
kinh
doanh
chung
von.
II.l.J.
Hlnh

ty
cO
ph'im.;
Trang
5
9
;
9
9
If
!:·
1:"1
14
14
::;j
17
·:
J.
·1
21
•·{
'
i
.i
22
l
I
22
l
'!

Chudng
II.
NHUNG
VAN_DE THT)C
TII~N
CO
_PHAN
HOA
DOANH
NGHII;:P

NHA
NVOC
QUA
KHAO
q.Ju KINH NGHJEi\f
MQT
SO
NVOC
TREN
THE
GIOI.
40
I.
Khu
vvc
nh:J. nuc1c va
qua
trinh
aanh

- m(Jt
b(J
plzqn
CLla
qua
trinh
cdi
t6
khu
v:_tc
k.inlz
uf
nha
mtrJc.
1.2.1.
Tinh
pha·
bien
cua
co
phan
hoa
cac
doanh
nghi~p
nha
nude
I.2.2.
Thve
.chat

nude
1.2.5.
Cac
phuong
phap
co
phan
hoa
doahh
nghi~p
nha
nude
II.
Tht.tc
tien
c6 phfin
hoa
donnh
nghi~p
nha
nude
tn!n
the' gibi
ILl.
To'ng
quan
v~
qua
trinh
ca·

II.1.3.
Co
phan
hoa
6
nh6m
ca.c
nude
XHCN
trudc
day
thu¢c
Dong
au
11.2.
Kluio c{tu
th4lC
tiln
c6
phdn
lzoa
a m(Jt
so
nude dijc
tnlng
II.2.1.
Qua
tr1nh
thve
hi~n

hi~n
co
phan
hocl.
o c(lng
hoa
Trieu
Tien
1
'(@Mc)t
s6
die'm
nit
ra
tit
kinh
nghi~m
ci) ph:1n
hor1
cj
cftc
ntdlc
I ,
tren
the
gifli
III.l.
Tfnh
ph6
bien

91
99
99
100
3'
III.3. Tfnh
chiln
htr;c clia qua trinh
tlz~tc
hifn
c,6
phan
hod·
irr.4.
T{nh
qua
trinh ctia vi¢c tlz(tc
Jzi¢n
c6
ph'an
hod
IIi.S.
M6i
tntong
phap
ly
cda
vifc
tlz~tc
hi?n

va
nhu
cftu
ddi
mM
I.l.
Th~tc
tr(lng cda
khu
v~tc
kinh te'
nhii.
nude
a nw3c
ta
I.2.
lvf(Jt
s6
nguyen nlu1n clui
yilt
dan
de}z
tinh tr(lng ho(lt d(Jng kern hi¢u
qud
ctia klzu
v~tc
kinh
ttf
nhii.
nude

'vii
ctfu tntc i(li
klw
vt,tc
kinh
ti
nlza
nude
113
II.2 .
.!vf~tc
tieu
c6
plz'an hod
m(it
sci dqanh
nghir?p
nlul
mtdc
trong
giai
do(ln
hir?n
nay a
nude
ta
II.3. Nlu1ng
ylu
t6
tac d()ng difn qua trinh

doanlz nglzhlp
nlu2
mtrJc
116
·119
119
121
III.
1\tl()t
s6 v:ln
d'e
kinh
te vi
m6
lien
quan
den
qu{l
trinh
cd
phfin
hoa
·doanh
nghi~p
nh~
nude
137
III.l.
Moi
tntong plu1p

l<1p
m9t
cd
quan
Nlza m((Jc
c6
quyfJn lztc
di
thztc
hi¢n
clutdn.g
trinh
c6
plzfm hod doanh nglzi?p nha
nude
KET
LUAN
DANH
Ml)C
TAI
LII;:U THAM KHAO
141
143
145
5
PHANMODAU
't. LtJa
chon
d~
tai

yeu
cua
~\1
phat
trien.
Trong
dieu
ki~n
co
che
qmln
ly
thay doi, khi
hi~u
qua
sfm
xuat
kinh
doanh
tro
thanh
yeu to song con cua moi
doanh
nghi~p
thi
de
doanh
nghi¢p
thu<)e
khu

nham
nang
cao hi¢u
qua
va vai
tr6
chu
d?o
cua
n6
thea
tinh
than
cac
Nghl
quyet
Dq.i
h9i
VI
v~
VII cua
Dang?
M¢t
trong
nhung giai
phap
co tinh chien
luQc
de
giai quyet van

doanh
va xac
l?p
m¢t
rna
hinh
doanh
nghi~p
hflu
hi~u
trong nen kinh
te
thi
trubng.
D~y
cung la giai
phap
c6 tinh
pho
bien
de
cai each
khu
vvc kinh
te
nha
nude
o
hau
het

vE:
c6
PHAN
HoA. DOANH NGHIG:P
NHA
NV6c • vdi
mong
muon
g6p
m<)t
phan
nh6
vao vi¢c xac l?p nhung
quan
diem
co
ban
lam co so
khoa
hQc
cho
qua
trinh
doi
md1
khu
vvc kinh
te
nha
nude

tu
nhan
de
Jam r6
Sl,t
tien
hoa
cua
cac
hi'nh
thai
doanh
nghi~p
trong lich su,
qua
d6
neu
b~t
vai tro
va
dl},c
diem
uu
vi~t
cua
hinh
thai
c6ng
ty
co

phan
hoa
doanh
nghi~p
nha
nud~
0 m(lt so nude
tren
the
gidi
de
qua
d6
rut
ra
nhung
van
de
c6 tinh
phuong
phap
Iurin
gc;i
y cho
sv
v~n
dt,mg
vao
qua
trinh co

nha
nude
trong
dieu
ki~n
hi~n
nay
o
nude
ta.
3.
D6i
tuc.lng
va
ph~m
vi nghien ctiu.
De
tai e6
the
duc;e nghien
c1ru
va tiep
c~n
tren nhieu
phuong
di~n
khae
nhau,
nhung
0 day,

quan
diem
co
ban
hon
la di sau vao cac
bi~n
phap
to .chuc cv
the
trong
thvc tien.
Phc;tm
vi
nghien
eUU
: de tai chi
de
C~p
den
m(lt
SO
van de ed
ban
xet
0
tam
vi rna doi
VOi
qua

phap
tri!U
tUQng
hoa, ket
hQp
trinh bay
16
gie va !:sh
~~1,
h~
thong
hoa
va
khai
quat
hmi.
qua
eae phUdng
phap
thong ke, SO sanh va
phan
tich
thi,J'e
ehl1ng
1
5. D'e tai
da
dttQc
nghien
ctiu de'n

bo
tren cac
lo~i
an
ph~m
khac
nhau
deu
neu
len
thl,!c
tr~ng
khu
vve kinh te
nha
nude va nhung
huang
doi moi khi
ehuyen
sang
nen kinh
te
thj
trubng
c6
sv
dieu
tit~t
djnh httdng cua Nha nude, trong do co van
de

nude
K.X03
- 07 -
05
mang
ten "Cd s6 k.hoa
hQe
cua·vi~c
chuyen
mC)t
so
doanh
nghi~p
nha
nude
thanh
cong
ty
co
phan
o
Vi~t
nam"
nam
1993
cua
B¢
tEd
chinh:
-

khu
V1JC
kinh
te
quae
doanh"
tha.ng 4/1992.
-
Cae
tai
li~u
HC)i
thao
quae
te vdi cong ty Dawai
(Nh~t
ban)
ve thi trudng chung
khoan
va co
phan
hoa, to eh{ic thang 9/1992 6
BC)
tai chinh.
- "Doi
mdi
va
phat
trien eae
thanh

Thi
Doan,
Ha
nC)i-1992.
Nhung
cong
trinh
n6i
tren
da de
c~p
den
nhieu khia
c~nh
c6 tinh
Iy
lu~n
va
thvc .
tien.
Tuy
nhien,
cac
cong trinh nay
deu
chu yeu de c?p den cac van
de
c6 tinh giai
phap
pham

qua
trinh
co
phan
hoa
d~t
trong
moi
quan
h~
phat
trien
eua
nen kinh
te
thi trudng.
6.
Dong gop
moi
cua
ll).(in {m.
a.
Trude
het
Ia
each
tiep
c~n
nghien cuu van
de

phan, g6p
phan
djnh hudng cho
qua
trinh
co
phan
hoa
doanh
nghi~p
nha
nude.
b.
Neu
ra
m¢t
so
nh~n
xet khai
quat
tu
vi~c
khao cuu kinh nghi¢m
c6
phan
boa
c
cac
nude
nham

hoa
cac doanh
nghi~p
nha nude trong thbi gian tdi.
7. Ke't cftu ciia
Iu~n
an.
Lu~n
an gam 3 ehuong :
Clutdng
1:
Ly
lu~n
ve
cong ty co
phan-
cd so khoa
hQc
djnh
huang
cho
qua
trinh co
phan
hoa
cac doanh
nghi~p
nha nude o
Vi~t
nam.

nc)i
dung cua
lu~n
an
,
9
CHlJONG I
LY
LU

\N
vE
c6NG
1Y
c6
PIIAN.
co
so
KHOA
noc
DTNH
HTJ6NG CHO
QUA
TRINH
c6
PH \N HOA
c \c
DOANH
NGHiitP
Nn:A

trien doi hoi
phai
c6
SlJ
phat
trien
cua
so
him
tu
nhari va
phan
cong lao dOng xa h¢i. Kinh te thi
truong
Ia sv
phar
trien
o trinh
·
d¢
cao
cua
kinh
te
hang
hoa
vdi
sv
ra doi cua h¢ thong ngan hang, thi
trubng

nhan.
Dva
tren
each tiep
c~n
nay, chung
ta
se
ly
giai nguon goc
cua
sv
hinh
thanh
va
phat
trien
hinh
thai cong ty
co
phan
bang vi¢c
phan
tich
ph~m
tru so huu
v~n
d¢ng
va
.

c(tu
ph?rn tru so hfru se
bat
dau
tu
nen kinh
te
hang
hoa
va
sau
d6
thea
d6i
SlJ
V~TI
dc)ng
CUa
n6 trong nen kinh te thj trudng.
I.l
Quan
ni~m
co
ban
vt!
sd htiu trong nt!n kinh
te'
thj tni<)ng.
Trude
het, chung ta hay xac djnh

Jinh
VlJC
san
XUat
v?t
chat
Vi
khong
CO
san
XUUt
thi
khong
c6 so hfru.
10
Thea
quan
ni~m
cua
chu nghia Mac, o
d<,mg
trim
tUQng
cua
n6, so
huu
Ia
quan
h~
giua

qua
tr1nh con ngubi
chiem
huu
gidi
tV
nhien
de
lam
ra
san
pham
phl,lC
V\1
cho con ngudi
va
xa
hoi.
Vi
the
c6
the
n6i,
Sd
huu Ia
ph?m
tru
Cd ban,
bao
trum

m¢t
~V
chiem
huu
nao
ca
va
do d6
cupg khong
the
c6 so huu.
Bat
k)'
m¢t
ho?t
d(lng
nao
cua
con
ngubi
nham
chi
em
huu
nhung
dieu ki¢n ph\lc
V\1
cho
lQi
ich

nhu
the
nao'?
Voi tl.l each
Ia
lao
d9ng
chung,
tntu
tlif/ng
CLta
con ngrtbi, so
huu
bieu
hi¢n
nhu
la
mot
quan
h¢
san
xuat;·
phan
anh
lao
d¢ng
xa hoi tong
the
cua con ngubi
tac

ca
bi¢t
bieu
hi~n
d
thdi
gian
lao d¢ng·
crdf
thiet rna xa h¢i
phai
gianh ra
de
san
xu
at
m¢t
san
ph<'fm
tieu
dung
nhat
d\nh.
Xet
ve
m?t
nay. so him
bao
gib cung mang tinh xa hoi
phan

qua
trinh
chiem
huu
thtJC
te
bang
lao
d¢ng
cac doi
tUc)ng
C\}
the
de
lam
ra
m¢t
V~t
pham
tieu dung.
Xet
ve
m?t
nay, so huu bao gid cling mang tfnh
ca
bi~t,
phan
anh
mot
d?ng

n6
mang' tinh chat
hai
m~t
do
tinh
chat
hai
m~t
c~a
lao d(lng
san
xuat
hang
hoa
quy
dinh :
- S6
huu
duQc
hit~u
la
sd
lu7u
xa lu)i
dung
de
chi
quan
h~

di'eu
ki~n
khach
quan
tn,rc
tiep
cua
lao
d<)ng.
Quan
h~
giua
Sd
huu
xa.
hoi va chiem
huu
thvc
u~
trong phr,tm
tru
Sd
huu
Ia
quan
h¢
bi~n
chung,
vi:ra
thong

dUQC
hieu
nhU
Ja
mot
dfeu
ki¢.n
khach
quan
CO
truck, quy
djnh
Jao
dong
trudc
khi ket
hQp
vdi
tu
Ii~u
san
xuat, tuc Ia quy dinh
qmitrinh
chiem
huu
thvc
te.
+
S()
huu

mot
c6ng
xa,
phuong
h¢i,
quae
gia

)
+
So
huu
xa
h(li Ia
tong
the
cua cac
qua
trlnh
chiemhfru
thVc te,
boi
vi
lao
dc)n_g
xa
h¢i
tong
the
Ia tong so cac

anh
trinh
d(l
cua
Sd
hilU
xa
h(li, trinh d(l
lao
d(ing
vOi
thUdc
do
cua
n6
nang
xuat
]ao d(lng
phim
anh
trinh
d¢
chiem
huu
tht,lc
te
cua
so
huu.
Khong

chung
giua
Sd
huu
xa
h(li va chiem huu
thlJC
te
trong
ph?m
tru so
httu
c6
the
vi
nhu
ngon ngu cua c¢ng
dong
va
ngon
ngu
etta
ca
nhan
trong
xa ht)i. M(lt
ca
nhan
nao
d6

ducjc
ca.
nhan
thi:ta nh:}n
va
su
d1,mg
nhu
Ia
ngon
ngli
chung
.
cua
c¢ng
dong.
Ngon
~gU
cua
ca.
nhan
ma
khong
mang
tinh
c<)ng
d(lng
cung
vo
nghia

m~t
cua
ph~m
tn)
so
hf1u
tu
nhan
v~n
d(lng
nhu
the
nao
khi
san
xm1t
va
trao
doi
hang
hoa
chiem
uu
the
trong
qua
trinh
san
xuat
xa

gid
hi~n
ra
la
qua
trinh
san
xuat
ra
gia
tri
trao
doi. Khi
san
pham
da
mang
hinh thai gia tri
trao
doi
thi
n6
kbong
chi
thu¢c
ve
ban
than
ngudi
san

ngudi
lao' d(lng vdi
tu
each
Ia ngudi so huu, tuc Ia boi
ho~m
l?i
cac
dieu
ki¢n
khach
quan
ca
ve
m~t
hi~n
vat
Ian ve
m~t
gia tri
de
tiep
t\}C
qua
trinh
tai
san
xuat.
Dong
thdi,

khau
cua
h~
thong
phan
cong
lao
d¢ng
xa
h(li.
Mau
thuan
giua
tin'h
chat
hai ml)t
cua
Sd
huu
ducjt
phan
anh
trong
mau
thu_an !!iua
lao
d(lng
xa
h(li
trim

huu
cling
v~n
d(lng
khong
ngi:tng
va
ngay cang b(lc l(lra
ben
ngoEti
thanh
rnau
thuan
giua
hang
hoa
va
tfen.
Chinh
vi
v~y,
Sl,l
tach
rdi giUa so
huu
xa h(li va chiem
hC!u
tu
nhan
mdi

v:}n
d(lng cua n6 Ia cac gia
tr1
v~n
d¢ng
rna
bieu
hi~n
co
dQng o
hinh
thai
tien.
Con
chiem
huu
thvc
te
Juan
luon
ducjc
thvc
hi~n
dudi
13
mQt
d1;1ng
ho~t
d('lng
C\1

tren
c6
the
nh~n
djnh ding
:
f
-
Sv
tach
roi giUa
so
huu
xa
h¢i va
chiem
huu
tu
nhan
Ia
m¢t
qua
trinh
!ich
su
trong
d6
hinh
thai
xa

nhl!ng
hinh
thai
SO
huu,
trong
d()
san
xuat
nham
m\lC
dich
de
baa
ton, duy tri nguoi lao
d¢ng
nhu
Ia
nguoi
so
huu
va
'dUQC
thay
the
bang
hinh
thai
SO
huu

d(lng.
' .
-
Cua
cai (
h~y
sv
,glau
c6
)
nhu
la
ID\lC
dfch
cua
Sd
huu
trong
nen
san
xuat
va
trao
doi
hang
hoa,
khong
phai
la
con

gja
tri
thi
khong
c6 d(lng
h,tc
va
ID\lC
dich
v~n
d¢ng
cung
nhu
khong
mang
l~i
m¢t
n¢i
dung
. .
ldnh
te
nao
ca.
Dieu
nay
Ia
m¢t
Ult
yeu

khong
nham
m\lc.
dich
sinh lei.
-
Chi
til khi
cua
cai
mang
hinh
thai
la
m¢t
gja
tri
trao
doi
thi
s6
huu
ngay
cang
coi
bo
mQi
hinh
thai
tV

m~t
cua
lao
d(lng
san
xuat
hang
hoa
da
mang
l~i
cho
so
huu
m()t
sv
v~n
d¢ng
c6 tinh hai
m~t
vita
thong
nhnt
l~i
vita
tach
bi~t
nhau
: lvf9t mijt, so
huu

l~i
phai
luon Juan 0
m¢t
tr~ng
th<ii/d()ng
Cl,l
the,
m(lt s\r
chiem
huu
gia
tri
su
d\lng
nhat
djnh.
Vi
v~y,
n6
baa
gjo cling thuc)c ve mc)t
qua
trinh
chiem
14
huu
th\{C
te
hay

djnh
(chang
h~n
bit!u
hi~n
duoi
hinh
thai tien
Ia
1
tri~u
USD)
hoan toan
khong
ph~t
tlwr)c vao hinh
tluli
Cl'la
btft
kY
mr)t
s~t
chilm
lulu nao : n6 c6
the
Ia
mc)t
nha
may,
mc)t

nha
may,
rnc)t co
phan
cong ty hay
rnc)t
bat
dc)ng
san

-
H~
qua
cua
·sv
tach roi nay
dan
toi
rnc)t
sv
phan
bi¢t giiia quyen so
huu
va
quyen su
dl;lng
(ho~c
quyen kinh doanh). Quyen so
hu:J.I
chi

gia tri - n6 la
phuong
ti~·n
de
tang
gia tri.
Quan
h¢ giiia chtmg la
quan
h~
giiia
ITil,IC
dich va
phuong
ti¢n.
Chinh
S\1
tach
bi¢t nay
t~p
ra
nhung
t~ng
lop th\{c
lQi
trong xa h(li - kh6ng trvc tiep kinh
doanh
nhung
van
thu

nhu
the
nao
va
chung
ta se thay
sv
tach bi¢t
hai
m~H
trong
ph~m
tru.nay
Ia
m(lt
qua
trinh Ijch su
g6p
phan
cho sv
ra
J!Ji va
phat
trien
thi
truong
tai chinh va cong
ty
co
phan

trinh xa h(li
hoa
so huu gan lien vdi
S\f
ra
doi va
phat
trit~n
nen
'
'.
t.:o.!''c~
"~}
san
xuat
va
trao
doi
hang
hoa.
S\{
tan
ni
cua
SO
huujcung vdi
St,l
phat
trien
SUC

ca
nhan
la rn¢t
thanh
vien cua c¢ng xa.
C6
the
n6i san
xuat
va trao doi
hang
hoa
15
mot
mift, giai
the
so him cong xa
thanh
nhung
so
hf1u
tu
nhan
dOc
l~p,
va mift
klu1c,
gan
kt!t cac so
huu

h~
thong
ph
an cong lao· d(lng, con cac
mat
khau
cua
h~
thong
d6
Ia
nhung
ca
nhan
chiem huu thvc
te
cac dieu
ki~n
khach
quan
cua lao dl}ng
va
san
pham
lam
ra
thuOc ve
hQ
nhu
nhung

tieu dung tn,tc tiep
nham
duy tri
S\1
ton
t~i
CUa
nguoi lao d(lng chuyen sang
phudng
thuc
san
xuat
hang ho:i lay
vi~c
san xuat
ra
gia tri
trao
doi
nham
ffi\}C
dich tim kiem
VU
tang
them
cua cai.
S1,1
ph:it
trien
cua

tieu
dung
nhu
truck
dUQC
nua.
Trang
guong
may
cua
san
xuat
va
trao
doi
hang
hoa,
hQ
la
nhung
mat
khau
d(lc
l~p
cua
h~
th6ng
phan
c6ng lao
d¢ng

bien,
ngubi
so
huu
tu
nhfi'n.·
cang chuyen
man
hoa
o
mOt
lao dOng
c1,1
the
nhat
dinh thi
san
pham
cua
hQ
lam
ra
ngay cang "rdi xa"
hQ,
tuc la kh6ng
phai
de
tieu dung rna chi la
"v~t
mang"

mvc
dich
tV
lh:hrm
cua
ho~t
d¢ng
chiem huu
cua
hQ.
Nhung
cung til d6,
sv
ton
t~li
so hilu
cua
hQ
ngay
cang
het
sue mong
manh
do guy
lu~t
gia
tn
chi ph6i.
Phv
thuc)c vao thi trubng,

cua
cai
bhng
tien
dan
dan
t~p
trung trong tay thudng nhan va den chu nghia tv
ban
thi n6 dien
ra
m~nh
me
chua
tung
thay. N6 khong chi
phan
hoa
giau· ngheo, tach
mQi
lao
d¢ng
ra
khoi
mQi
so huu rna ngay cang chuyen
thanh
qua
trinh chit!m huu
TBCN

cho
san
xuat
va
trao
doi
hang
hoa
dq.t
den
trq.ng thai
dien
hinh
kieu.TBCN.
Va
SlJ
v(m
d(>ng
cua
Sd
hilu
nhung
ngUdi
san
xuat
hang
hoa
nho
ngay cang bj thay
the

tufm
thea
quy
luc).t
khach
quan
CUa
SlJ
trao
doi
ngang
gia.
D6
Ia
quy
luc).t
gia
tri-
guy
luc).t
Cd ban cua
san
xuat hang
]10a.
Mac
da
chi r6 :
"Chung
nao
rna

hQp
vdi
nen
san
xuat
hang
hocl.
Cung
m¢t
quyen
so
huu
d6
.
van
c6
hi~u
ltJC
trong
l~c
dau-
khi
san
phclm-thUQC
ve
ngUdi
san
xuat
Va
bang

ngay
cang
r(>ng
ldn,
bien
thanh
sd
huu
cua
ke c6
kha
nang
thuong
xuyen
kh6ng
ngirng
chiem
huu
lao
d¢ng
khong
cong
cua
nguoi kbac"(5,105-106) va
Mac
ket
lm}n·:"San
xm1t
hang
hoa

c~mgbien
thanh
nhung
quy
luc).t
chiem huu
TBCN"
(5,106).
Nhu
vc).y,
thong
qua
trao
doi,
qua
trinh
v~n
d¢ng
ljch su
cua
so
huu
chuyen
hoa
thea
xu hudng,
m(>t
m~it,
tv
Ii~u

cua
nguoi lao
d¢ng
nhu
Ia
nguoi so
hvu
va
m?t
khac,
thong
qua
trao
doi, cac tu
li~u
san xuat ngay
dmg
t~p
trung
lq.i
nhu m¢t
qua
trinh xa
h(Yi
hoa,
chiu
S\1
thong
tri ella
tu

St,r
phan
tich so
hvu
o
tren
cho
thay,
nho
c6
trao
doi
hang
hoa,
so huu mdi c6 duQc
sv
tach
bi~t
hai
m?t,
trong
d6
thu¢c
tinh xa
p·

17
hQi
Clia
SO

chiem
huu
tu
nhan
trong
qua
trlnh xa h¢i
hoa
san xuat.
Trang
nen
kinh
te
hang
hoa
do
S\1
phat
trien
m<,mh
me
cua
che
de)
tin
dl,lng,
qua
trinh
x:i
h(>i

nhung
d~c
trung
cua
qua
trinh
xa h¢i
hoa
so
huu
tu
nhan, thuc
day
sl,l
ra
doi cua
h~
thong
ngan
hang,
thftrudng
tai chinh va hinh thai
cong
ty co phan.
1.2.2. X a ht)i hod sd lulu
thong
qua tfn
d~mg
Khi
chung

tang
gia tri, thi c6
the
hinh
dung
duQc tin dl,lng
da
gop phan thvc
hi~n
qua
trinh
xa
h¢i
hoa
so
hf:ru
nhu
the
nao

I .
;
~~.
~~
I"
Trang
Jich
st'.t
phat
trien

thvc
hi~n
chuc
nang
thanh
toan
cua
tien
t~.
Cac
lol;li
tien tin dl,lng
(pho
·:·
-'
~\
' .
,
~.
\ I
:',
:
bien
I a cac
kY
phieu)
trvc
tiep
ph
at

pho
bien
thi tfn dzpzg tlulong
nghi~p
ngay
cang
c6
duc;)e
manh
dat
mau
rna
de
phat
trien.
Trang
nen
kinh
te
hang
hoa, nguoi
nao
cung
m(>t
tay thi di vay,
m¢t
tay
khae
thi
cho

khi can vay
.
tien,
mua
hang, gan nQ.v.v doi vdi nguoi
chu
cua
n6 thay ti'en. St; Juu
thong
phuc t?p
cua
cac
lo~i
kY
phieu
khac
nhau dil g6p
phan
day
nhanh
qua
trinh
tuan
hoan
va chu
chuyen
cua
hang
hoa
va lam cho

hang
hoa.
N'en.
kinh
te
hang
hoa
ngay cang
phat
trien
thi
mQi
sv
giao djch
cang
dUQC
tht;c
hi~n
thuan
tuy
bang
thanh
toan, va
do
d6, dun
dan
hinh
thanh
n1l)t
SO

cua
tat
ca
nhung
nguoi chu
Sd
huu
tu
nhan
trong
ho?t
dOng kinh
doanh.
Song
song
vdi
qua
trinh tren,
sv
phat
trit~n
cua eric lo?i tin
d1,1ng
thuang
nghi~p
da
md
r¢ng
va.
an

tfen
nhat
d!nh
de
tiep
tt,IC
qua
trinh
tfli
san
xuat
trong
khi
hang
hoa
chua
ban
duoc
ho(lc
chua
den
h?n
thanh
toan.
Nguoc
l?i, c6 nhfrng nguoi
thira
ra
nhDng khmin tien
chua

thanh
tang
ldp
cho
vay
Hiy
lai
len
loi giua
nhung
nguoi chu
san
xuat hang hoa.
Nhung
hinh
thuc
tin
d1,1ng
ngan
hang
h1c
ban
dau
chi
dan
thuan
la
ho?t
d¢ng
buon

CtJa
tat
ca
cac giai
cap
deu
dUQC
dem
gUi
vao ngan hang. Cling
tu
d6,
ngan
hang
ngay cang lam
chuc
nang
xa h¢i
d6ng
vai
tr6
trung gian giua nguoi c6 ti'en
cho
vay va ngubi di vay.
' .
C6
the
n6i,
sv
phat

d¢ng
tin
d1,1ng
duc)c
d~y
nhanh
han
baa
gib het.
S~r
ra
doi cua ngan
hang
va
h~?t
d(>ng
cua
n6
Ia
tam
guang
phan
anh
tr1nh d¢ xa
h¢ihoa
sc1
huu
thong
qua qua
tri.nh

-·

-~''):
T"'U'.NG
-
~J
THU·VItN
~-t
9xJoH
19
vdi
qua
trinh
phat
trien
nen kinh
te
thi
trubng
TBCN,
da
t~o
co
so
hinh
thanh
thi
trubng
tai chinh va cho
phep

lam
cho cac hinh thai chiem
huu
tu
nhan
phLJ-
thuoc trong nhilng m6i lien
lz¢
milt xfch, chdng chit
l6n
nhau
va
ddn dftn hoa
nhqp
vao
nhau
trong
qua
trinh
ttii
sdn xwft xa hoi.
St,1
hoa
nh(lp nay
d~t
den
tr~ng
thai
dit~n
hinh

sv tich
t1,1
cua
tung ngubi chu
~d
huu rieng le nua,
ina
bang
tin
d1,1ng,
c6
the
t(lp trung
tu
ban
xa h(li va
md
r(lng guy m6 kinh
doanh
len
gap
nhieu
Ian.
-
Vao
thbi
d~i
cua minh, Cac
Mac
da

hinh rna loi
keo
nhung
khoan
tiex1
ldn
hay
nh6
nam
phan
tan tren
be
mi;it
xa
h¢i
vao
tay nhung
nha
tu
ban
ca
the
hay
Hen
h~p
; chtmg
baa
}au,
n6
trd

Mac, chinh
Ia
h~
th6ng ngan hang, sb giao dich va cac .
cong ty co
phan
(5,155) .
.
Tu
St,l
trinh
bay khai q'uat
tren
ve
qmi
trinh
xa h¢i hoa
Sd
huu
tu
nhan
trong
nen
kinh
te
thi trubng, chung
ta
c6
the
rut

b¢c
1¢
day
du
va r6 rang. Chu sb
huu
voi
tu
each la
sv
chi
phoi rn()t
IVQng
gia tri nham ffil,JC dich tim kiem m¢t gia trj Ion hon tach roi
hoan
toan
khoi
st;t
tham
gia chiern huu trvc tiep
bang
qua
trinh lao d¢ng, khong gi6ng
nhu
nhung
nguoi chu trong nen san
xugt
hang
hoa
nh6.

xa
h¢i hoa,
v~n
dc)ng
het
sue
m~nh
me
va
baa
trum
to~m
b¢
qua
tdnh
tai
san
xuat
xa h¢i.
M¢t
chu
sd
huu
c6
the
tham
gia vao nhfeu
ho~t
d¢ng chiem huu
thl,fc

san
XUat
rna
ca
djch
-·
'
Vl),
y te,
van
boa,
giao dvc rna kb6ng
bj
1¢
thu(lc vao m(lt hinh thai chiem
hf:lu
thl,!C
te
nao
ca.
-
Sv
phat
trien
cua
h¢ thong trao doi va tin dvng
da
gitip cho
qua
trinh

hoa-phat
trien.
Cung
vdi
S\f
' '
v~n
d(lng
cua
nen
kinh
te
thi trubng
TBCN,h¢
thong ngan hang,thi
trudng
tai
chinh va
cac
c6ng
ty ngay cang gan
ket
va thong
nhat
vdi nhau
tl;lO
th~mh
m(lt b(l
may
xa h(li

buu
xa
bc)i
vdi nhung
lUQng
gia
tfi
khong
Jo,
chi phoi
hau
het
cac
linh
VlJC
san
xuat
va
VIi
djcb/trong
xa h(li.
-
Che
d¢
tin
d~ng
phat
trien
da
lam hinh

. .
nhu
m(lt
tat
yeu kinb te, ngay cang doi hoi
sv
tbam
gia
dac
l\fc
cua
Nha
nude
nhu
m¢t
chuc
nang
xa h(li vao
S\f
phat
trien kinb te.
Trang
qua trinh
phat
trien
eua
nen
kinb
te
thi

nen
kinh
te
nham dieu tiet
SlJ
phat
trit~n
CUa
XU
b(li.
-
Sl,!
tham
gia
cua
Nha
nuoc vao nen kinh
te
thi trudng
cang
dUQC
de
cao
khi
Iy
thuyet
dfeu chinh kinh te
cua
Keynes
ra

S\1
tham
gia dfeu tiet cua
Nha
nude
d!Ja
tren· cac nguyen tac
cua
thi
,trubng
Ia
dZic
trung
eua
qua
trinh xa
hc)i
hoa so huu ngay
m~y.
N6
the
hi~n
C1
S\l
song
hanh
eua
hai
qua
trinh

St,1
can
thi~p
cua
SO
huU
nha
m:idc
trong
qu:i tr]nh
phftt
trien
kinh te.
II.
CONG
TY
c6 PHAN
LA
SAN
PHAM CUA NEN KINH
rt
THJ TRUONG.
Ngay
nay,
trong
nen
kinh
te
thi trubng c6 rat nhieu
]O?i

hon
16
tri~u
don
vi
kinh doanh
My.
da
so
Ia
nh,jng
don
v]
. .
c6
quy rna
rat
nho
va
thu¢e
quyen
Sd
huu rieng cua m¢t nguoi -
sa
lulu cti tlzl.
M¢t
so
.
)a
nhung

tfnh
ap
dao.
Nhung
ve gia
tr:i.
do
Ia,
ve quyen
ll,1c
chinh
tr:i
va kinh te, ve quy rna
tr<i
luong
ho~c
thue
ngubi lam, vai
tram
"cang
ty
khong lo" chiem
vi
tri chien
lut)c~
Paul
Samuelson
da
rna
ta cac to chuc kinh

djch
V\1
khac.(57,2,71-72).
Buc
tranh
ve cac
lo~i
hinh
doanh
nghi~p
o
My
c6 phan
anh
moi lien h¢ .ben
trong
nao
gan lien vai nguon goc lich su cua
st,1
phat
trien hinh thai c()ng
ty
co
phan
11ay
khong?
St,1
trinh bay o
tren
ve

trong
ph?m
vi
cua van
de
nghien cuu chung
ta
se
chi
de
c~p
het
sue co
dQng
Sl.}
phat
trien
cua
hinh
thai kinh
doanh
nay.
· ·
St,t
trinh
bay
o
mvc
I.2
da

diem
ngu6i so
huu
dong
thoi
Ia
ngu6i lao d¢ng va ngu6i
d6
chi
c.6
the
lam giau
bang
lao
d¢ng
cua
chinh
minh,
do
vf).y
Sl.}
phat
tr.t!n
CO
dUc;)c
rat
chf).m
Ch?p, guy rna mo rc)ng til til tuy
thea
st,t

trao
doi, thanh
toan
cung
nhu
tich
tru
tien
t~
nhu
]a
hinh thai va
mvc
dich
tl.}
than
cua
S\t
vf).n
dong so huu, va dfeu d6, g6p phrm lam thay doi
dan dan
ban
chat
cua
phudng
thuc
kinh
doanh
nay.
Trang

th~mh
nen kinh
te
thi
tru6ng
TBCN,
d6
Ia
tzt
bdn thuong nghi?p
va
tzt
bdn clw
vay
nifng ltli. Chung
ta
hay Jan
luc;)t
xem xet vai
tro
cua
tung
yeu t6 nay :
- D6i voi
tu
ban
thuong
nghi~p.
C6
the

each
pho
bien
; n6 lam
tan
ra
cac hinh thai to chuc san xuat
Hfy
gia tri
sit
dt,mg
lam ITI\)Cdich va
thuc
day sv
phan
cong lao dong xa h¢i tren cd so m¢t thi
tru6ng
thong nhat.
Cung
vdi
.S\1
phat
trien
cua
tU
ban
thVdng
nghi~p
h1nh
thai tien

D6
Ia
co so
sftu_
xa
de
ngay cang xac
IQ.p
rn6i
guan
ht;
ph\1
thu¢c
ch~t
che
cua
nhung
ngu6i san xuat hang hoa nho vao thuong nhan. Tit cho
d6ng
24
vai
tro
mai
gidi
giua
nhung
nguoi
san
xuat
vdi tri truong, tu bfm

su,
thea
S\1
phan
tich
cua
Mac,
d6
]a each
pho
bit~n
de
chuyen
cac
nganh
thu
cang
c6
tinh
chat
phunng
h¢i
cua
cang
nghi¢p
thanh.
thi
thoi
phong
kien

tro'ng
nganh
d¢t
cua
nhung
nguoi
th<;l
thu
cang
nhu
sau
:
"Trang
qua
trinh
gian
ddn
ay,
ra
r_ang
thUdng
nhan
khang
chuan
bj nguyen
]j~u,
cang
Ct_.I,
tU
!i~U

vao
thuong
nhan,
va
rot
CUQC
chi san xuat cho
han
va thong qua
S~{
tnmg
gian ctia !zdn.
Luc
ban
dau,
han
rima
lao
d¢ng
cua
hQ
chi
bang
each
mua
san
pham
lao
d¢ng
cua

trao
doi
toan'
b¢
lao
d¢ng
cua
hQ
de
c6
the
tiep
tt_.IC
ton
t9-i
thi
hQ
rdi vao
SlJ
chi phoi
CUa
han,
va
CUOi
cung, ngay
ca
cai ve
be
ngoai
lam

phamva
ch<ing
,•
baa
lftu
Ve
cang
Ct_.I]ao
d(lng,
hoi;ic
de
cang
Ct_.l
ay l?i nhu_m(lt
ao
anh
cua
SO
hfru
nham
rut
bot
nhung
chi
phi
cua
ban
than
han"(9,83-84)Dan
dan,cung

sau
d6
nam
ch~t
hQ
va
khuan
hQ
vao
·
nhung
cang
vi¢c
~nh
doanh
cua
han
nhu
nhung
nguoi
lam
thue.
Rot
CUQC,
hQ
bj
keo
ra
khoi
que

cua
nhung nguoi
san
xuat
hang
hoa
nho
len
phuong
thuc
kirih
doanh
TBCN
da
dien
ra
vdi sv
tham
gia
dac
Ivc
cua
tu
ban
thuong
nghi¢p.
M(>t
nen
san
xuat

cho
cac
nha.
tu
ban
cc,)ng.
nghi~p
ra
dbi, ph(lt
trien
va
khang
djnh
m(lt
phuong
thuc
kinh
doanh
mdi.
- D6i
vdi
tu ban cho vay n(mg
Hii.
Tu
b~m
tien
t~
ho~t
d()ng o
thdi

va
cac
tieu
chu
thu
cong
chiem
dia
vj
chu
yeu
11
(8,166)
sv
phat
trien
cua
tien
t~
Jam
chuc
nang
phuong
ti~n
thanh
toan
da
tro
thanh
m¢t

to,
cong
n~p,
thue
rna
deu
phai
'
thanh
toan
bang
tien.
M~t
khac, do
thuong
nghi~p
ngay
dmg
phat
trit~n,
san
xuat
hang
hoa
ngay
dmg
pho
bien, thdi gian
mua
ban

vay
n~ng
lai
phat
trien
va
n6
da
tham
gia
dac
lt;tc
vao
vj~c
lam
cho
nhung
ngudi
san
:X'Uat
ngay
cang
mac
nc)
nhieu
hon,
dan
dan
mat
het

t~p
trung
hoa
dan dan
I~i
dudi
hinh
thuc
cua
cai
bang
tien
bang
each
xam
nh?p
vao
cac
nganh
san
.
xuat
dudi
d~ng
cam
co va
lam
chu
nc).
N6

hyp
l~i,
khanh
ki~t
va
tan
ra.
N6
dong
vai tro
nhu
Ia rn(lt
chat
phan
giai
d~y
nhanh
qua
trinh, m(lt
m~t,
tich luy tu
ban
dudi
hinh thai
cua
cai
bang
tien
va
rn~t

cho
vay
ni.;lng
lai
gif1
hai vai tro : mOt
Ia,
n6i
chung
n6
lam cho
nhung
tai
san
d¢c
l~p
bang
ti'en duc)c
hinh
thanh
ben
c~nh
tu
ban
thuong
nghi¢p ; hai
Ia,
n6
chiern
do~t