Đề tài NCKHSP ứng dụng. Môn Ngữ văn 8
CNG HềA X HI CH NGHA VIT NAM
c lp T do Hnh phỳc
BN CAM KT
I.Tỏc gi
H v tờn: Lại Thị Lành
Sinh ngy 01 thỏng 01 nm 1976.
n v: Trng THCS Tam Hng
in thoi: 0313661693. Di ng: 01202277997.
E- mail: [email protected].
II. Sn phm :
ti nghiờn cu khoa hc s phm ng dng:
S DNG PHNG PHP BN TAY NN BT
TRONG DY HC NG VN.
III.Cam kt
Tụi xin cam kt tài ny l sn phm ca cỏ nhõn tụi. Nu cú xy ra tranh chp
v quyn s hu i vi mt phn hay ton b đề tài, tụi hon ton chu trỏch nhim
trc lónh o n v, lónh o s GD &T v tớnh trung thc ca bn cam kt ny.

Hi Phũng, ngy 01 /01/2014
Ngi cam kt

Li Th Lnh
GV: Lại Thị Lành - trờng THCS Tam Hng- - 1 - Năm học 2013-2014
§Ò tµi NCKHSP øng dông. M«n Ng÷ v¨n 8
DANH SÁCH CÁC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ VIẾT
TT Tên đề tài NCKHSPUD
Thuộc thể
loại
Năm
viết

Phụ lục 11-28
gi vả à
Tên tác gi v Tả à
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG:
SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP BÀN TAY NẶN BỘT
TRONG DẠY HỌC NGỮ VĂN.
I. Tóm tắt đề tài.
GV: L¹i ThÞ Lµnh - trêng THCS Tam Hng- - 3 - N¨m häc 2013-2014
Đề tài NCKHSP ứng dụng. Môn Ngữ văn 8
iu 23 trong lut giỏo dc nm 2005 ó sa i ghi rừ: Mc tiờu ca giỏo dc
ph thụng l giỳp hc sinh phỏt trin ton din v o c, trớ tu, th cht, thm m
v cỏc k nng c bn, phỏt trin nng lc cỏ nhõn, tớnh nng ng v sỏng to, hỡnh
thnh nhõn cỏch con ngi Vit Nam XHCN, xõy dng t cỏch v trỏch nhim
cụng dõn; chun b cho hc sinh tip tc i lờn hoc i vo cuc sụng lao ng,
tham gia xõy dng v bo v T Quc. i hi ng ln th XI cng xỏc nh
giỏo dc cú v trớ l quc sỏch hng u, l nn tng t nc ta phỏt trin theo
hng cụng nghip hoỏ - hin i hoỏ, vỡ vy cn: Nõng cao cht lng ngun nhõn
lc, i mi ton din v phỏt trin nhanh giỏo dc v o to; Tp trung nõng cao
cht lng giỏo dc, o to, coi trng giỏo dc o c, li sng, nng lc sỏng
to, k nng thc hnh, kh nng lp nghip; i mi c ch ti chớnh giỏo dc;
Thc hin kim nh cht lng giỏo dc, o to tt c cỏc bc hc; Xõy dng
mụi trng giỏo dc lnh mnh, kt hp cht ch gia nh trng vi gia ỡnh v xó
hi. Nh vy, dy hc khụng ch cung cp cho cỏc em nhng tri thc
v kinh nghim xó hi m loi ngi ó tớch lu c, m phi tớch cc vo vic
hỡnh thnh v phỏt trin nhõn cỏch theo mc tiờu o to: Hc sinh va cú c, va
cú ti; tham gia tớch cc ch ng vo cỏc hot ng hc tp t ú cỏc phm cht
nng lc ca cỏ nhõn cng sm c hỡnh thnh v phỏt trin, hon thin. Trong ú,
tớnh nng ng, sỏng to l nhng phm cht rt cn thit trong cuc sng hin i,
phi c hỡnh thnh ngay t khi ngi trờn gh nh trng.
Mc tiờu cụng nghip húa, hin i húa t nc n 2020 s khụng t nu Giỏo

phng phỏp ging dy. Bờn cnh cỏc phng phỏp tớch cc ó c ỏp dng trong ging
dy nh: Phng phỏp nờu vn , Phng phỏp Bn t duy , phng phỏp Bn tay
nn bt cng l mt phng phỏp tớch cc ó v ang c ỏp dng vo trong ging dy
tt c cỏc phõn mụn. ú l mt phng phỏp dy hc khoa hc da trờn c s ca s tỡm
tũi - nghiờn cu. Nguyờn lý cn bn ca phng phỏp Bn tay nn bt l dy hc cho hc
sinh da trờn hot ng tỡm tũi, nghiờn cu khỏm phỏ thc tin. Trong phng phỏp ny,
di s hng dn ca giỏo viờn, chớnh hc sinh khỏm phỏ thc tin, tin hnh thớ nghim,
thc nghim rỳt ra kin thc v hỡnh thnh k nng theo yờu cu (ting Anh l
"Learning by doing"). Phng phỏp Bn tay nn bt l mt trong nhng phng phỏp dy
GV: Lại Thị Lành - trờng THCS Tam Hng- - 5 - Năm học 2013-2014
§Ò tµi NCKHSP øng dông. M«n Ng÷ v¨n 8
học tích cực ở môn Khoa học: cải thiện khả năng làm việc nhóm; nâng cao năng lực phát
hiện và giải quyết vấn đề; đề cao thực hành, thực tiễn, …
Giải pháp của tôi là sử dụng phương pháp Bàn tay nặn bột vào giảng dạy Ngữ văn
8 thay việc chỉ sử dụng phương pháp cũ. Nghiên cứu được tiến hành trên hai lớp tương
đương 8A và 8B trường THCS Tam Hưng. Lớp 8A là lớp thực nghiệm và lớp 8B là lớp
đối chứng. Lớp thực nghiệm được thực hiện giải pháp thay thế khi dạy bài: Đề văn thuyết
minh và cách làm bài văn thuyết minh trong chương trình Ngữ văn 8. Kết quả cho thấy tác
động đã có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập của học sinh: Lớp thực nghiệm 8A đã đạt
kết quả học tập cao hơn so với lớp 8B đối chứng. Điểm bài kiểm tra đầu ra của lớp thực
nghiệm có giá trị trung bình là 8,4; điểm bài kiểm tra đầu ra của lớp đối chứng là 7,08. Kết
quả kiểm chứng t-test cho thấy p < 0,05 có nghĩa là có sự khác biệt lớn giữa điểm trung
bình của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng. Điều đó chứng minh rằng sử dụng phương
pháp Bàn tay nặn bột trong dạy học góp phần nâng cao kết quả giảng dạy, học tập Ngữ
văn 8 trường THCS Tam Hưng.
II. Giới thiệu.
Khi dạy học tiết Đề văn thuyết minh và cách làm bài văn thuyết minh nếu giáo viên
vẫn chỉ dùng các phương pháp dạy học cũ thì học sinh chán nản không muốn học, không
phát huy được khả năng tự học, tính sáng tạo đối với học sinh. Bản thân tôi cũng tham gia
giảng dạy, nếu giáo viên biết cách tổ chức thực hiện tốt tiết dạy trên theo phương pháp


tiết 51
Đề văn thuyết minh và cách làm bài văn thuyết minh theo phương pháp dạy học mới Bàn
tay nặn bột.
2. Vấn đề nghiên cứu.
Việc thiết kế dạy học tiết 51 Đề văn thuyết minh và cách làm bài văn thuyết minh
theo phương pháp “ Bàn tay nặn bột” có giúp học sinh trường THCS Tam Hưng được rèn
kĩ năng quan sát, phát hiện, suy nghĩ, tìm tòi những biểu hiện, giá trị của chuẩn mực đạo
đức không? Có biết vận dụng vào cuộc sống không? Có thay đổi dần bản thân không? Có
kích thích được sự say mê học tập trong học sinh không?
3. Giả thuyết nghiên cứu.
Dạy học tiết 51 Đề văn thuyết minh và cách làm bài văn thuyết minh theo phương
pháp “ Bàn tay nặn bột” sẽ giúp học sinh phát huy được khả năng tìm tòi, sáng tạo, hứng
GV: L¹i ThÞ Lµnh - trêng THCS Tam Hng- - 7 - N¨m häc 2013-2014
§Ò tµi NCKHSP øng dông. M«n Ng÷ v¨n 8
thú say mê tìm hiểu vấn đề và giải quyết vấn đề theo chiều hướng tốt mang tính nhân văn
cao.
Giáo viên là người xây dựng dự án học tập cho học sinh và hướng dẫn học sinh
thực thi từng bước theo tiến trình sư phạm. Các hoạt động giáo viên đề ra cho học sinh
được tổ chức trong các giờ học, gắn với chương trình và dưới sự giám sát của giáo viên.
III. Phương pháp:
1. Khách thể nghiên cứu.
Tôi lựa chọn học sinh lớp 8A và lớp 8B trường THCS Tam Hưng có lực học tương
đương nhau. Cả hai lớp trên đều do một giáo viên giảng dạy (GV Lại Thị Lành).
Bảng 1. Giới tính của HS lớp 8 trường THCS Tam Hưng.
Số HS các nhóm
Tổng số Nam Nữ
Lớp 8A 25 14 11
Lớp 8B 25 14 11
2. Thiết kế nghiên cứu.

bài văn thuyết minh theo các phương pháp thông thường.
- Ở lớp 8A - lớp thực nghiệm: Giáo viên giảng dạy tiết Đề văn thuyết minh và cách
làm bài văn thuyết minh theo phương pháp Bàn tay nặn bột.
b. Tiến hành dạy thực nghiệm:
- Thời gian tiến hành dạy thực nghiệm vào 21 tháng 11/2013.
4. Đo lường và thu thập dữ liệu.
- Bài kiểm tra trước tác động do tổ bộ môn ra đề kiểm tra chung cho cả hai lớp 8A
và 8B ( xem phụ lục).
- Bài kiểm tra sau tác động là bài kiểm tra sau khi dạy bài tiết Đề văn thuyết minh
và cách làm bài văn thuyết minh do tổ bộ môn ra đề kiểm tra (xem phụ lục).
- Tiến hành kiểm tra và chấm bài: việc chấm bài được giáo viên khác thực hiện.
IV. Phân tích dữ liệu và kết quả.
Đối chứng Thực nghiệm
Điểm trung bình 7,08 8,40
Độ lệch chuẩn 0,96 1,01
Giá trị p của t- test 0,000006
Chênh lệch giá trị trung bình
chuẩn ( SMD)
0,132
Như trên đã chứng minh: kết quả hai lớp trước tác động là tương đương. Sau tác
động kiểm chứng chênh lệch điểm trung bình bằng t-test cho kết quả p = 0,000006, đây là
kết quả rất có ý nghĩa, tức là sự chênh lệch kết quả điểm trung bình lớp thực nghiệm cao
hơn lớp đối chứng không phải do ngẫu nhiên mà do kết quả của tác động.
GV: L¹i ThÞ Lµnh - trêng THCS Tam Hng- - 9 - N¨m häc 2013-2014
§Ò tµi NCKHSP øng dông. M«n Ng÷ v¨n 8
Giá trị SMD =
8,40 7,08
1,32
1,0
−

- Kết luận: Việc thiết kế, sử dụng phương pháp Bàn tay nặn bột trong tiết dạy Đề
văn thuyết minh và cách làm bài văn thuyết minh Ngữ văn 8 - trường THCS Tam Hưng đã
nâng cao kết quả học tập môn Ngữ văn của học sinh.
- Khuyến nghị: Để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, sử dụng phương pháp
Bàn tay nặn bột có hiệu quả, mỗi giáo viên đều phải tích cực tự học bằng tất cả tâm huyết
nỗ lực của người thầy. Nhà trường phải có đầy đủ trang thiết bị, đồ dùng phục vụ cho việc
học tập của học sinh.
VI. Tài liệu tham khảo.
1. Chuẩn kiến thức kĩ năng- Bộ GD&ĐT.
2. Sách giáo khoa Ngữ văn 8 – NXB GD.
3. Sách giáo viên Ngữ văn 8 – NXB GD.
4. Một số vấn đề về đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS- Bộ GD&ĐT.
5. Tài liệu phương pháp bàn tay nặn bột.
6. Văn kiện đại hội Đảng lần thứ XI.
VII. Phụ lục của đề tài.
A. NỘI DUNG:
GV: L¹i ThÞ Lµnh - trêng THCS Tam Hng- - 11 - N¨m häc 2013-2014
§Ò tµi NCKHSP øng dông. M«n Ng÷ v¨n 8
Thiết kế tiết dạy Đề văn thuyết minh và cách làm bài văn thuyết minh Ngữ văn 8 theo
phương pháp “ Bàn tay nặn bột”.
Tiết 51: ĐỀ VĂN THUYẾT MINH VÀ CÁCH LÀM
BÀI VĂN THUYẾT MINH.
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT.
1. Kiến thức:
- Đề văn thuyết minh.
- Yêu cầu cần đạt khi làm một bài văn thuyết minh.
- Cách quan sát, tích lũy tri thức và vận dụng các phương pháp để làm bài văn thuyết
minh.
2. Kĩ năng:
- Xác định yêu cầu của một đề văn thuyết minh.

4. Vn dng cỏc phng phỏp thuyt minh vo bi vn thuyt minh nh th no?
5. Bi vn cú b cc my phn?
HS xut phng ỏn gii ỏp cỏc cõu hi: Hot ng cỏ nhõn; hot ng nhúm.

H CA THY H CA TRề NI DUNG CN T
T
GHI
CH
* HOT NG 2,3: TèM HIU BI:
- Thi gian: 20 phỳt.
- Phng phỏp: Vn ỏp, nờu vn , thuyt trỡnh , bn t duy.
- K thut: ng nóo, khn tri bn.
- Gv chiu cỏc bi.
? Ch ra i tng thuyt
minh ca cỏc bi?
? Nhn xột gỡ v i tng
thuyt minh?
? Ch ra cu to vn
thuyt minh?
- i tng:
- Yờu cu:
- Hs quan sỏt
bi.
- Xỏc nh i
tng thuyt
minh.
- Nhn xột.
- Xỏc nh cu
to.
1. vn thuyt minh.

- Hs nhắc lại các
bước làm một bài
văn.
+ Tìm hiểu đề.
+ Tìm ý, lập dàn
ý.
+ Viết bài.
+ Đọc lại và sửa
chữa.
- Hs thảo luận
nhóm 7 phút.
- Đại diện các
nhóm trình bày
kết quả thảo luận
7 phút.
- Hs phản biện.
- Đề văn thuyết minh: Nêu
các đối tượng để người làm
trình bày tri thức về chúng.
2. Cách làm bài văn
thuyết minh.
GV: L¹i ThÞ Lµnh - trêng THCS Tam Hng- - 14 - N¨m häc 2013-2014
§Ò tµi NCKHSP øng dông. M«n Ng÷ v¨n 8
2. Tìm ý và lập dàn ý:
* Tìm ý:
- Phạm vi tri thức về đối
tượng?
* Lập dàn ý:
- Mở bài:
- Thân bài:

hiện tại và tơng lai
- Nhng phng phỏp ó
c s dng:Phõn loi,
phõn tớch, lit lờ.
- Ngụn ng :Chớnh xỏc ,d
hiu.
- GV yờu cu cỏc nhúm ch
rừ cỏc phng phỏp thuyt
minh c s dng trong bi
vit t ú rỳt ra nhn xột.
GV: Vic tỡm hiu bi vn
trờn ó giỳp cỏc em tr li
c cõu hi my? ( Cõu
3,4,5)
GV: Nh vy qua quỏ trỡnh
tho lun va ri, cỏc em hóy
cht li nhng iu mun
bit l gỡ?
? Cỏc em ó tha món cha?
Cũn thc mc gỡ khụng?
- Nu hc sinh cũn thc mc
Gv tip tc t chc cho cỏc
em tỡm hiu tha món
* Mun lm bi vn thuyt
minh cn:
- Hiu k v i tng
thuyt minh, xỏc nh rừ
phm vi tri thc v i
tng.
- Phng phỏp thuyt minh

- Lp dn ý chi tit.
- Gv nhn xột, b
sung, hon chnh
- HS quan
sỏt.
- Tho lun
theo nhúm: 7
phỳt.
- Trỡnh by,
nhn xột
chộo: 5 phỳt.
- Lng nghe,
rỳt kinh
nghim.
II. Luyn tp .
Lp dn ý cho bi: Thuyt minh v
con trõu lng quờ Vit Nam.
* M bi: Gii thiu chung v con trõu
trong i sng ca ngi dõn quờ.
* Thõn bi:
- Gii thiu ngun gc.
- Gii thiu c im:
+ Hỡnh dỏng.
+ Cõn nng.
+ Mu lụng.
+ Cp sng.
+ Chõn, uụi
- Gii thiu cỏc thi kỡ sinh trng.: giai
on nghộ; giai on trng thnh.
GV: Lại Thị Lành - trờng THCS Tam Hng- - 17 - Năm học 2013-2014


* Mt s hỡnh nh s dng trong bi.
GV: Lại Thị Lành - trờng THCS Tam Hng- - 18 - Năm học 2013-2014
vn thuyt minh v
cỏch lm bi vn
thuyt minh
§Ò tµi NCKHSP øng dông. M«n Ng÷ v¨n 8GV: L¹i ThÞ Lµnh - trêng THCS Tam Hng- - 19 - N¨m häc 2013-2014
Đề tài NCKHSP ứng dụng. Môn Ngữ văn 8

* v ỏp ỏn kim tra trc tỏc ng:
I.Trc nghim (2 im): Khoanh trũn vo ỏp ỏn m em cho l ỳng nht.
Cõu 1. Hai bi th Cnh khuya v Rm thỏng giờng c Bỏc sỏng tỏc trong hon
cnh no?
A. Trong nhng nm u ca cuc khỏng chin chng Phỏp, ti chin khu Vit Bc.
B. Nm 1945, sau khi cỏch mng thỏng Tỏm thnh cụng.
C. Trong nhng nm u cuc khỏng chin chng M.
D. Giai on cui cuc khỏng chin chng quc M.
Cõu 2. Trong bi Cnh khuya Bỏc ó vớ Ting sui trong nh ting hỏt xa. Cỏch
so sỏnh nh vy em li hiu qu ngh thut nh th no?
GV: Lại Thị Lành - trờng THCS Tam Hng- - 20 - Năm học 2013-2014
§Ò tµi NCKHSP øng dông. M«n Ng÷ v¨n 8
A. Miêu tả được độ trong trẻo, ngân vang của tiếng suối trong đêm thanh tĩnh.
B. Khiến tiếng suối thiên nhiên trở nên hữu tình, gần gũi với con người, mang hơi
thở của cuộc sống con người.
C. Thể hiện sự cảm nhận tinh tế và cái nhìn hồn hậu của Bác với thiên nhiên.
D. Tất cả các ý trên.
Câu 3. Văn bản “Tôi đi học” của Thanh Tịnh được viết theo thể loại nào?

Chỳng tụi i theo vt cỏc anh
Nhng hn Trn Phỳ vụ danh
Súng xanh bin c, cõy xanh ngỳt ngn.
Em hóy phõn tớch giỏ tr ngh thut ca cỏc bin phỏp tu t trong on th trờn.
Cõu 2 ( 5 im) : Mt vic em ó lm gúp phn bo v mụi trng.
ỏp ỏn Biu im:
I.Trc nghim (2 im)
- Mi cõu tr li ỳng 0,25 im. Khụng chp nhn trng hp chn 2 ỏp ỏn
Cõu 1 2 3 4 5 6 7 8
ỏp ỏn A D C A C B B C
II. Phn t lun (8 im).
Cõu 1:
- Ch ra c 4 hỡnh nh hoỏn d ( 1 im).
-Phõn tớch giỏ tr ca 4 hỡnh nh hoỏn d trờn ( 2 im).
+ Trỏi tim: ch tỡnh yờu nc, thng dõn, tỡnh yờu lớ tng ca cỏc lit s cỏch mng.
+ Hn Trn Phỳ vụ danh biu th cỏc lit s cỏch mng ca ng v ca dõn tc.
+ Súng xanh v cõy xanh l hin tng, b phn ca bin, ca nỳi ngn, t nc,
biu th s trng tn, bt dit.
-> Qua cỏc hỡnh nh hoỏn d y, T hu ó ca ngi tỡnh yờu nc, thng dõn, lũng trung
thnh vi lớ tng cng sn ca cỏc lit s cỏch mng. Nh th khng nh: tờn tui v tinh
thn cỏch mng ca cỏc lit s nh Trn Phỳ i i bt t, trng tn vi t nc thõn
yờu.
Cõu 2.
a/. M bi: ( 0,5 im).
GV: Lại Thị Lành - trờng THCS Tam Hng- - 22 - Năm học 2013-2014
Đề tài NCKHSP ứng dụng. Môn Ngữ văn 8
- Dn dt, gii thiu khỏi quỏt v vic ó lm gúp phn bo v mụi trng ( hoc i t
suy ngh v ý ngha ca mụi trng vi cuc sng con ngi).
- Khỏi quỏt cm xỳc khi ngh v vic lm ú.
b/. Thõn bi: ( 4 im).

c)Vai trũ ý ngha ca dựng ú i vi bn thõn v vi mi ngi (1 )
d) Cỏch s dng dựng ú ra sao? dựng c lõu v hiu qu thỡ cn bo qun nú
nh th no? (1 )
* Kt bi : 1
- Tỡnh cm ca em vi vt thuyt minh nh th no? ( Nim t ho, gn bú).

B. Cỏc bng biu:
Kim tra tng ng cỏc nhúm

Nhúm i
chng
Nhúm thc
nghim Nhúm th
STT KT trc T KT trc T
KT trc
T
1
6 5
7
2
7 6
6
3
7 7
8
4
5 5
6
GV: Lại Thị Lành - trờng THCS Tam Hng- - 24 - Năm học 2013-2014
§Ò tµi NCKHSP øng dông. M«n Ng÷ v¨n 8

15
8 7
6
16
6 8
8
17
6 6
9
18
8 6
5
19
8 6
6
20
7 7
6
21
6 8

22
7 7

23
6 9

24
5 7