BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
-----***-----
TÀO THU MINH NGUYỆT
KT 30D
PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG CHỐNG RỬA TIỀN TRONG
HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG: THỰC TRẠNG VÀ
HƯỚNG HOÀN THIỆN
Chuyên ngành: Luật Tài chính – Ngân hàng
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Kiều Giang
HÀ NỘI - 2009
Trờng Đại học Luật Hà Nội Khoa Pháp luật kinh tế
LI CM N
Em xin chõn thnh cm n cỏc Thy, Cụ trng i hc Lut H Ni
ó tn tỡnh giỳp v truyn t nhng kin thc quý bỏu lm nn tng
em cú th hon thnh khúa lun ny.
c bit, em xin gi li cm n sõu sc nht ti Thy Nguyn Kiu
Giang - ngi ó nhit tỡnh hng dn em trong sut quỏ trỡnh thc hin
khoỏ lun. Em cng xin cm n tt c cỏc Thy, Cụ trong Khoa Phỏp lut
Kinh t ó to iu kin tt cho em hc tp v nghiờn cu ti trng.
Cm n gia ỡnh v bn bố ó nhit tỡnh ng viờn, chia s nhng kinh
nghim v nhng kin thc quý bỏu, giỳp em cú th lm tt cụng vic ca
mỡnh.
Mc dự ó c gng hon thnh khoỏ lun vi tt c s n lc ca bn
thõn nhng khoỏ lun khụng th trỏnh khi nhng thiu sút, kớnh mong s
ch bo ca Quý Thy, Cụ khoỏ lun c hon thin hn.
Mt ln na em xin gi ti tt c mi ngi li cm n chõn thnh nht!
H Ni, thỏng 4 nm 2009
Sinh viờn
To Thu Minh Nguyt

Sinh viªn: Tµo Thu Minh NguyÖt Líp KT30D
3
Trêng §¹i häc LuËt Hµ Néi Khoa Ph¸p luËt kinh tÕ
2.5. Biện pháp tạm thời được áp dụng trong phòng, chống rửa tiền….….35
2.6. Biện pháp lưu trữ hồ sơ………………………………….…………...38
3. Quy định về quyền hạn và trách nhiệm của cá nhân, tổ chức và cơ
quan nhà nước trong lĩnh vực phòng chống hoạt động rửa tiền trong
hoạt động ngân hàng…………………………………………………...39
3.1. Quy định về trách nhiệm phòng, chống rửa tiền nói chung…………39
3.2. Quy định về trách nhiệm của các tổ chức tín dụng trong hoạt động
phòng, chống rửa tiền…………………………………………..……40
3.3. Quy định về trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước trong hoạt động
phòng, chống rửa tiền…………………………………………….….41
4. Quy định về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực phòng, chống rửa tiền
trong hoạt động ngân hàng……………………………………………47
5. Quy định về chế tài xử lý vi phạm và các biện pháp tư pháp……….51
5.1. Quy định về chế tài xử lý vi phạm……………………………………51
5.2. Quy định về biện pháp tư pháp……………………………...……….56
KẾT LUẬN……………………………………………………………….…....59
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Sinh viªn: Tµo Thu Minh NguyÖt Líp KT30D
4
Trờng Đại học Luật Hà Nội Khoa Pháp luật kinh tế
LI NểI U
1. Tớnh cp thit ca ti.
Ra tin hin nay khụng ch l vn ca cỏc th trng ti chớnh hng
u th gii m ngay c cỏc quc gia ang trong quỏ trỡnh hi nhp vo nn kinh
t th gii cng khụng trỏnh khi. c bit l khi cỏc c quan chc nng ti cỏc
th trng, trung tõm tin t hng u th gii ang n lc chng li cỏc hot
ng ra tin thỡ nhng k ra tin li cú ng c v xu hng chuyn sang

rng, h thng ch ti x pht cha c th v nghiờm khc, nhng quc gia ang
phỏt trin rt d b cỏc bng nhúm ti phm li dng chu chuyn cỏc khon
thu do phm phỏp m cú.
Mc dự Vit Nam ó cú quy nh v phũng chng ra tin nm trong B
Lut hỡnh s nm 1999, Lut cỏc t chc tớn dng v ngy 06/07/2005 Chớnh
ph cng ó ban hnh ngh nh 74/2005/N-CP v phũng, chng ra tin
nhng cỏc tiờu chớ, quy nh v cỏc nguy c v hnh ng ra tin, cỏc bin
phỏp phũng chng ra tin cũn cha thc s xỏc nh v cha c hng dn
mt cỏch c th.
Chớnh vỡ vy m cụng tỏc phũng chng ra tin hin nay nc ta ang
gp rt nhiu khú khn, c bit l trong lnh vc hot ng ngõn hng - mt
lnh vc tng i nhy cm trong nn kinh t v cng l lnh vc thng xuyờn
c cỏc ti phm ra tin chỳ ý n. Thc t, Vit Nam trong nhng nm
gn õy ó xut hin mt s v liờn quan ti ra tin qua Ngõn hng Vit Nam.
Vit Nam c cnh bỏo l mc tiờu ca ti phm ra tin vỡ h thng phỏp
lut phũng, chng ra tin cũn cha cht ch; h thng thanh tra, giỏm sỏt; h
thng k toỏn v tỡm hiu khỏch hng ca cỏc ngõn hng cũn nhiu hn ch;
mc s dng tin mt v cỏc lung chuyn tin khụng chớnh thc khỏ ln lm
cho vic kim soỏt giao dch cũn nhiu khú khn Vỡ vy, hn lỳc no ht, vic
r soỏt, ỏnh giỏ li cỏc quy nh ca phỏp lut phũng, chng ra tin trong hot
ng ngõn hng v tỡm ra nhng gii phỏp hon thin l mt vic lm cn thit
v cp bỏch.
Do ú, em nhn thy vn phũng chng ra tin trong hot ng ngõn
hng l mt vn rt mi v phc tp trong giai on hin nay. õy cng
chớnh l lớ do em chn ti ny lm khoỏ lun tt nghip.
2. Tỡnh hỡnh nghiờn cu ti
Sinh viên: Tào Thu Minh Nguyệt Lớp KT30D
6
Trêng §¹i häc LuËt Hµ Néi Khoa Ph¸p luËt kinh tÕ
Thực tế, vấn đề phòng chống rửa tiền trên thế giới đã xuất hiện cách đây

triển các chính sách phòng, chống rửa tiền và chống tài trợ cho khủng bố. FATF đã xây dựng Bốn mươi Khuyến
nghị xuất bản lần đầu tiên vào năm 1990, được sửa đổi hai lần vào các năm 1996 và 2003. Năm 2001, FATF
cũng đưa ra Tám khuyến nghị đặc biệt chống tài trợ cho khủng bố.
Sinh viªn: Tµo Thu Minh NguyÖt Líp KT30D
7
Trờng Đại học Luật Hà Nội Khoa Pháp luật kinh tế
- i tng nghiờn cu: khoỏ lun nghiờn cu nhng vn mang tớnh lớ
lun v thc tin ca hot ng ra tin núi chung, nghiờn cu cỏc quy nh ca
phỏp lut Vit Nam v phũng chng ra tin v cỏc quy nh cú liờn quan khỏc
nm cỏc vn bn quy phm phỏp lut khỏc nhau.
- Phm vi nghiờn cu: trong quỏ trỡnh nghiờn cu, khoỏ lun tp trung i
sõu vo nghiờn cu cỏc quy nh ca phỏp lut Vit Nam trong lnh vc phũng
chng ra tin trong hot ng ngõn hng.
6. C s phng phỏp lun v phng phỏp nghiờn cu.
ti c nghiờn cu trờn c s phng phỏp lun ca ch ngha Mỏc-
Lờnin l Phng phỏp duy vt bin chng.
Cỏc phng phỏp nghiờn cu c th c s dng nghiờn cu ti l:
phng phỏp gii thớch, phng phỏp so sỏnh, phng phỏp phõn tớch, tng
hp
8. Kt cu ca khoỏ lun.
Ngoi phn m u, kt lun v danh mc ti liu tham kho,ni dung ca
bn lun vn gm 02 chng:
Chng I: Khỏi quỏt chung v hot ng ra tin v phỏp lut phũng,
chng ra tin.
chng ny, tỏc gi gii thiu nhng vn khỏi quỏt nht v hot ng
ra tin núi chung cng nh hot ng ra tin qua h thng ngõn hng núi
riờng v gii thiu v phỏp lut phũng, chng ra tin.
Chng II: Thc trng v hng hon thin phỏp lut phũng, chng ra
tin trong hot ng ngõn hng Vit Nam.
chng ny, tỏc gi tp trung i sõu phõn tớch nhng quy nh ca phỏp

nghĩa: rửa tiền là quá trình xử lý tiền do phạm tội mà có, nhằm che đậy nguồn
gốc bất hợp pháp của chúng
5
.
Tuy có nhiều cách định nghĩa khác nhau về rửa tiền, nhưng có thể nói, hiểu
một cách đơn giản nhất thì : rửa tiền là việc giấu giếm hoặc nguỵ trang những
3
Theo Từ điển Bách khoa toàn thư mở Wikipedia: />%81n
4
Th.S Nguyễn Hải Bình, Phòng, chống rửa tiền trên thế giới và một số lưu ý khi áp dụng tại Việt Nam, tạp chí
Ngân hàng số 11/2005, trang 33
5
Những câu hỏi thường gặp trong phòng, chống rửa tiền : f-
gafi.org/document/29/0,3343,en_32250379_32235720_33659613_1_1_1_1,00.html#Whatismoneylaundering
Sinh viªn: Tµo Thu Minh NguyÖt Líp KT30D
9
Trêng §¹i häc LuËt Hµ Néi Khoa Ph¸p luËt kinh tÕ
đặc điểm và nguồn gốc bất hợp pháp của tiền và tài sản có được từ những hoạt
động tội phạm và nhằm tạo cho những khoản tiền và tài sản đó một nguồn gốc có
vẻ như hợp pháp.
1.2. Đặc điểm
Từ những phân tích trên đây có thể nhận xét, mặc dù hoạt động rửa tiền
được định nghĩa khác nhau tuỳ vào cách tiếp cận của từng tác giả nhưng nhìn
chung đã nêu bật lên những đặc điểm sau đây của hoạt động này:
Một là, nguồn gốc của tiền đem rửa là tiền hoặc tài sản có được từ các hoạt
động tội phạm. Các hoạt động tội phạm này được coi là nguồn của hoạt động rửa
tiền. Ở từng quốc gia khác nhau thì cách quy định tội phạm nguồn là khác nhau.
Nhưng hầu như phạm vi tội phạm nguồn thường được quy định rất rộng. Theo
khuyến nghị của FATF có tới 20 nhóm tội phạm được chỉ định là tội phạm
nguồn của tội rửa tiền như: tham gia nhóm tội phạm có tổ chức, buôn người, bóc

t nhng hot ng hp phỏp. T ú s tin tng nh l khụng liờn quan ti ti
phm y s khụng b cỏc c quan chc nng nghi ng, iu tra, tch thu v sung
cụng qu. ng thi, bn thõn ch th ca hot ng ra tin s khụng b c
quan chc nng phỏt hin v truy t v hnh vi phm ti trc ú.
Khi vic ra tin thnh cụng thỡ ch th ra tin s dựng s tin ú phc v
cho mc ớch cỏ nhõn (mua sm cỏc ti sn khỏc, u t vo cỏc doanh nghip,
cho vay) hoc chuyn tin ton th gii nhm ti tr cho cỏc ti phm khỏc,
õy cng chớnh l iu c th gii ang lo ngi, bi khi mt v ra tin thnh
cụng, tin bn bin thnh tin sch thỡ bn ti phm cú th dựng s tin y
tip tay cho cỏc ti phm khỏc, c bit l ti phm khng b, gõy nờn nhng s
bt n cho xó hi v nn chớnh tr ton cu.
Bn l, hot ng ra tin luụn c coi l hnh vi nguy him cho xó hi.
Nhng tỏc ng mang tớnh tiờu cc ca nú gõy nh hng rt nghiờm trng ti
nn kinh t, chớnh tr, xó hi v vn húa (nhng tỏc ng tiờu cc ny s c
trỡnh by c th phn tip theo ca khoỏ lun). ng thi, hot ng ra tin
luụn luụn mang li c ý ca ngi thc hin nhm che du ngun gc bt hp
phỏp ca tin v ti sn. Chớnh vỡ s nguy him ca hnh vi ny m ngay trong
khuyn ngh u tiờn ca FATF trong 40 Khuyn ngh v phũng chng ra tin,
Sinh viên: Tào Thu Minh Nguyệt Lớp KT30D
11
Trờng Đại học Luật Hà Nội Khoa Pháp luật kinh tế
ó yờu cu cỏc quc gia cn hỡnh s hoỏ ti ra tin trờn c s cụng c Liờn
Hp quc 1988 chng li vic buụn bỏn, vn chuyn bt hp phỏp cỏc cht ma
tuý v cỏc cht hng thn (Cụng c Viờn 1988) v Cụng c 2000 v ti phm
cú t chc xuyờn quc gia (cụng c Parlemo)
7
. ng thi yờu cu cỏc quc
gia quy nh mt phm vi rng nht cỏc ti phm ngun ca ti ra tin v ớt
nht mi nc, ti phm ngun phi bao gm cỏc ti phm thuc danh mc ó
c 40 khuyn ngh ch nh.

Cỏc phng thc ra tin rt phong phỳ, a dng gn lin vi khe h trong
h thng phỏp lut phũng, chng ra tin ca mi nc. T thc tin phũng,
chng ra tin ca nhiu nc cú th nờu lờn mt s phng thc ra tin in
hỡnh sau ca ti phm ra tin:
9
- Vn chuyn tin mt vi s lng ln xuyờn quc gia
- Thụng qua mua vng bc, kim cng, ỏ quý, l nhng ti sn gn
nh, giỏ tr cao, cú th mua i, bỏn li mi ni, mi lỳc
- Thụng qua vic u t vo cỏc doanh nghip, u t vo th trng
chng khoỏn, u t ra nc ngoi
- Thụng qua vic chi x s, cỏ cc, ỏnh bc,..
- Thụng qua h thng ngõn hng
Mc dự cỏc phng thc ra tin rt a dng nhng nhỡn chung u c thc
hin theo mt quy trỡnh nht nh, bao gm ba bc sau:
Sp xp: l giai on u tiờn ca mt quy trỡnh ra tin, trong giai
on ny, tin v ti sn bt chớnh s c ngi ra tin di chuyn n nhng
a im hoc c ngu trang di dng ti sn m lc lng bo v phỏp lut
ớt chỳ ý hoc ớt hoi nghi nhng li d dng s dng v sn sng cho nhng giai
on tip theo. Cỏc cỏch thc sp xp thng l chuyn trỏi phộp mt lng tin
mt ln, chuyn tin mt thnh hng hoỏ k c ỏ quý v kim loi quý, gi tin
vo ngõn hng di ngng phi bỏo cỏo Cú th núi, giai on ny, tin bn
c tỏch ri mt cỏch tng i khi t chc ra tin (m khụng phi tỏch ri
tuyt i vỡ khon tin ú vn thuc s kim soỏt ca ngi ra tin) v ó c
nhp vo h thng ti chớnh.
9
Danh mc cỏc v phũng, chng ra tin,
Sinh viên: Tào Thu Minh Nguyệt Lớp KT30D
13
Trờng Đại học Luật Hà Nội Khoa Pháp luật kinh tế
Phõn tỏn: L giai on th hai ca quy trỡnh ra tin, nhm xoỏ i

. Do ú, cú th nhn thy rừ rng nhng nh hng bt li
ca hot ng ra tin i vi nn kinh t - xó hi ca mt quc gia.
V mt kinh t, hot ng ra tin s gõy ra nhng nguy c tim n, phỏ
hoi nn kinh t quc gia. Tht vy, bng vic s dng cỏc cụng ty v bc - l
cụng ty cú v b ngoi hp phỏp, kinh doanh nhng lnh vc hp phỏp nhng s
dng nhng ngun vn khụng rừ rng v do mt t chc ti phm no ú kim
soỏt - trn ln nhng ngun vn hp phỏp v bt hp phỏp vi nhau che
du nhng khon tin bt chớnh. Vic cỏc cụng ty v bc v nhng ti khon u
t vo cỏc cụng ty hp phỏp khỏc bng ngun vn t hot ng ti phm cú th
dựng kim soỏt ton b cỏc ngnh hoc khu vc ca nn kinh t ca mt quc
gia, s lm tng s bt n ca nn kinh t v thm chớ gõy t bin v cu tin
t, bt n nh lói sut v t giỏ hi oỏi Bờn cnh ú, hot ng ra tin cũn
nh hng ti nhng giao dch kinh doanh hp phỏp v lm gim hiu qu ca
chỳng. ng thi to ra nhng c ch v th on trn thu lm cn kit ngun
thu ca quc gia.
Khụng ch l nguy c tn phỏ nn kinh t quc gia, ra tin cũn nh hng
ln ti nn kinh t th gii. Vỡ hin nay, ra tin ang din ra trờn phm vi ton
th gii vi nhng giao dch ti chớnh phc tp xuyờn quc gia. Mt khỏc, ra
tin cũn nh hng ti quan h u t quc t, bi khụng mt doanh nhõn no
mo him u t vo mt quc gia l c s ca cỏc t chc ra tin, cỏc t chc
ti chớnh nc ngoi cng hn ch giao dch vi cỏc quc gia ú. Thm chớ, Lc
lng ti chớnh c nhim (FATF) ó lp mt danh sỏch cỏc nc khụng tuõn
th cỏc yờu cu v phũng,chng ra tin hoc khụng hp tỏc y , cỏc nc
thnh viờn riờng l ca FATF cú quyn ỏp t nhng bin phỏp i khỏng vi
cỏc nc nm trong danh sỏch ú. Nh vy, ra tin ó nh hng ti quan h
u t quc t v cn tr cụng cuc hi nhp kinh t quc t ca cỏc quc gia.
10
Nhng cõu hi thng gp trong phũng, chng ra tin : f-
gafi.org/document/29/0,3343,en_32250379_32235720_33659613_1_1_1_1,00.html#Whatismoneylaundering
Sinh viên: Tào Thu Minh Nguyệt Lớp KT30D

- Gi tin bn vo ngõn hng di mc quy nh phi bỏo cỏo;
11
Theo thụng bỏo s 02/2008/TB-BPCRTm ca ngõn hng c phn thng mi hng hi v vic cnh bỏo v cỏc
giao dch ỏng ng.
Sinh viên: Tào Thu Minh Nguyệt Lớp KT30D
16
Trờng Đại học Luật Hà Nội Khoa Pháp luật kinh tế
- Chuyn tin lũng vũng gia cỏc ti khon khỏc nhau thuc cỏc ngõn hng
khỏc nhau nhm xoỏ ngun gc bt hp phỏp ca tin;
- ỏnh cp mt khu ca ch ti khon v la o vit lnh (ra lnh) cho
ngõn hng chuyn tin vo ti khon m ti ngõn hng ú hoc ngõn hng khỏc;
- Thụng qua hp ng tớn dng hoc thng mi chuyn tin
- Mua trỏi phiu hoc c phiu do ngõn hng phỏt hnh
Thỏng 10/2008, mt v ra tin in hỡnh qua ngõn hng Vit Nam ó
c phỏt hin. ú l v Baggio Carlitos Liuska (sinh nm 1971, quc tch
Mozambique, s h chiu AD056273, ngy cp 24/7/2008, ni cp Mozambique),
Massamba Lendebe Vis (quc tch Mozambique) v Niaty Lokasso Djamba (quc
tch Cụng Gụ) ó trm cp 500.000 USD ca mt ngõn hng Anh quc ri ti
Vit Nam vi mc ớch ra tin. Th on ca bn chỳng l m ti khon ti mt
ngõn hng thng mi Nng, sau khi cú ti khon thỡ ngay lp tc mt
khon tin ln c gi vo ti khon ú v i tng yờu cu rỳt ngay s tin
ny. V vic b Phũng An ninh kinh t (PA17, Cụng an Nng) phi hp vi
PA17 tnh B Ra Vng Tu phỏ ỏn thnh cụng.
12
Bng vic s dng cỏc t chc tớn dng nh mt cụng c ra tin, hot
ng ra tin gõy ra nhng tỏc ng to ln i vi ngnh ngõn hng. Hot ng
ngõn hng vn l hot ng cú tớnh ri ro cao, hn th na, li l ri ro cú tớnh
dõy chuyn, chớnh vỡ vy vic bo v h thng ngõn hng trc nguy c ra tin
l rt quan trng vỡ ra tin em n nhiu ri ro cho h thng ngõn hng. ú cú
th l ri ro v uy tớn, li nhun, phỏp lý

một phần vì vấn đề tiền sạch hay tiền bẩn chưa được các quốc gia đang phát
triển chú trọng vì nhu cầu vốn để phát triển cơ sở hạ tầng là rất lớn…, bên cạnh
đó, nghiệp vụ phòng, chống rửa tiền của tổ chức tín dụng tại các nước đang phát
triển chưa thể bằng các nước phát triển. Mặt khác, các tổ chức tín dụng đang có
xu hướng cạnh tranh nhau để huy động vốn tiền gửi từ các cá nhân, doanh
nghiệp nên chưa thực sự chú trọng tới nguồn gốc của tiền, mà các tổ chức tội
phạm khi rửa tiền lại sẵn sàng đầu tư vào những nơi không sinh lợi (kể cả những
Sinh viªn: Tµo Thu Minh NguyÖt Líp KT30D
18
Trêng §¹i häc LuËt Hµ Néi Khoa Ph¸p luËt kinh tÕ
khoản tiền gửi lãi suất thấp) nhưng có khả năng rửa tiền nhanh nhất và an toàn
nhất.
2. Khái quát chung về pháp luật phòng chống rửa tiền.
1.6. Sự cần thiết phải có pháp luật về phòng chống rửa tiền
Hiện nay, cùng với xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế thì sự giao lưu kinh
tế giữa các quốc gia vì đó cũng phát triển theo. Tuy nhiên cùng với sự phát triển
của kinh tế xã hội thì hoạt động rửa tiền vì thế cũng phát triển theo dòng lưu
chuyển vốn tự do đó. Như đã phân tích ở trên hoạt động rửa tiền có tác hại rất
nghiêm trọng tới kinh tế - xã hội và hệ thống ngân hàng của một quốc gia. Vì
vậy, phòng chống rửa tiền là một việc làm cần thiết và cấp thiết. Có nhiều
phương pháp để phòng, chống rửa tiền và mỗi quốc gia khác nhau thì sự lựa
chọn lại khác nhau, tuy vậy, một phương pháp được mọi quốc gia lựa chọn là
xây dựng và thực thi pháp luật phòng, chống rửa tiền. Pháp luật phòng chống
rửa tiền là tập hợp các quy phạm pháp luật hướng tới việc nhận diện các hành vi
rửa tiền, quy định các biện pháp phòng chống rửa tiền đồng thời quy định trách
nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức cá nhân có liên quan và quy
định các chế tài xử lý vi phạm trong lĩnh vực phòng, chống rửa tiền. Có thể nói
đây là công cụ quan trọng bậc nhất trong công tác phòng, chống rửa tiền. Bởi
pháp luật điều chỉnh nhiều quan hệ xã hội phát sinh trong nhiều lĩnh vực, được
đảm bảo bằng sức mạnh cưỡng chế của Nhà nước, buộc các chủ thể phải tuân

là luật Bí mật Ngân hàng (BSA) năm 1970. BSA đã tạo ra một khung pháp lý
cho các cuộc điều tra tội phạm, trốn thuế… trong đó yêu cầu các tổ chức tài
chính phải lưu giữ các chứng từ có liên quan đến các giao dịch trên 10.000USD.
Một số luật quan trọng khác trong công tác phòng, chống rửa tiền tại Mỹ là:
Luật quản lý toàn diện tội phạm 1984, Luật quản lý rửa tiền 1986, Luật chống sử
dụng ma tuý 1988,… những luật và quy định về phòng, chống rửa tiền ở Mỹ
luôn được bổ sung, sửa đổi cho phù hợp với thực tiễn của công tác phòng, chống
rửa tiền…
13
13
Ngăn chặn nạn rửa tiền, Ấn phẩm của Mạng lưới thi hành Luật pháp về tội phạm tài chính (FinCEN), Bộ tài
chính Mỹ. Đường link:
Sinh viªn: Tµo Thu Minh NguyÖt Líp KT30D
20
Trêng §¹i häc LuËt Hµ Néi Khoa Ph¸p luËt kinh tÕ
Tại Anh, tháng 12/1990, Anh đã ban hành một loạt văn bản hướng dẫn các
Ngân hàng trong công tác phòng, chống rửa tiền. Theo đó, ngân hàng phải nhận
dạng tất cả các khách hàng bằng mọi cách, kể cả gặp mặt trực tiếp, đồng thời
hướng dẫn cũng chỉ rõ các cách thức xác nhận thông tin khách hàng (qua hộ
chiếu, thẻ nhân viên, bằng lái xe…) và phải lưu giữ hồ sơ trong vòng 06 năm.
Quan trọng hơn cả, các văn bản này hướng dẫn ngân hàng trong việc xác định và
thông báo cho các cơ quan quyền lực những hoạt động và giao dịch đáng ngờ.
Bên cạnh đó, còn một số luật khác có liên quan đến phòng, chống rửa tiền. Luật
phòng chống buôn bán ma túy 1986, cho phép cơ quan cảnh sát có quyền điều
tra những tài sản đáng ngờ liên quan đến ma tuý, phong toả chúng và có chứng
cứ thì sẽ bị tịch thu…
14
Tại Nga, sau khi bị FATF đưa vào danh sách các nước, vùng lãnh thổ bất
hợp tác trong công cuộc phòng chống rửa tiền (NCCT) đã có những chú ý xác
đáng trong công tác này. Bắt đầu bằng việc xây dựng một hành lang pháp lý cho

dụng 1997, các nhà làm luật cũng đã đưa vào quy định trách nhiệm của các tổ
chức tín dụng đối với các khoản tiền có nguồn gốc bất hợp pháp tại điều 19. Đến
năm 1999, khi xây dựng Bộ Luật Hình sự, mặc dù chưa trực tiếp sử dụng thuật
ngữ rửa tiền nhưng các luật gia cũng đã gián tiếp ghi nhận tội rửa tiền bằng các
quy định tại điều 250 (tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có),
251 (tội hợp pháp hoá tiền, tài sản do phạm tội mà có). Thêm vào đó, tại quyết
định 226/2002/QĐ-NHNN, cũng đã quy định nghĩa vụ của các tổ chức cung ứng
dịch vụ thanh toán: “từ chối thực hiện giao dịch thanh toán đã có bằng chứng về
nguồn gốc bất hợp pháp”. Tuy nhiên, đây chỉ là những quy định đơn lẻ nằm rải
rác trong các văn bản pháp luật khác nhau. Phải đến năm 2005 khi Chính phủ
ban hành Nghị định 74/2005/NĐ-CP về phòng, chống rửa tiền thì pháp luật về
phòng, chống rửa tiền mới được chú ý.
Gồm bốn chương và 27 điều, Nghị định 74/2005/NĐ-CP về phòng, chống
rửa tiền quy định về hành vi rửa tiền, biện pháp phòng, chống rửa tiền, trách
nhiệm của cá nhân, tổ chức trong công tác phòng, chống rửa tiền… Mặc dù với
những quy định còn tương đối đơn giản nhưng nghị định 74/2005/NĐ-CP là
bước đi đầu tiên, tạo ra một hành lang pháp lý cho quá trình phòng, chống rửa
tiền.
Như vậy, pháp luật Việt Nam về phòng, chống rửa tiền phần nào đã đáp
ứng yêu cầu của công tác này và tương đối phù hợp với các khuyến nghị của các
Sinh viªn: Tµo Thu Minh NguyÖt Líp KT30D
22
Trờng Đại học Luật Hà Nội Khoa Pháp luật kinh tế
t chc quc t. Tuy nhiờn khi hnh vi ra tin ngy cng tinh vi thỡ vic phõn
tớch thc trng phỏp lut v khụng ngng hon thin phỏp lut phũng, chng ra
tin vn l cn thit. Nờn chng, ó n lỳc chỳng ta cn phi nghiờn cu v ban
hnh Lut phũng, chng ra tin to iu kin tt hn cho vic ngn chn
hnh vi ra tin trờn lónh th Vit Nam cng nh thc hin tt hn cụng tỏc
hp tỏc quc t trong lnh vc ny.
C th v thc trng phỏp lut phũng, chng ra tin Vit Nam hin hnh

gúp vn vo mt doanh nghip cng l mt trong nhng th on m nhng k
ra tin dựng che du, ngu trang ngun gc tht s ca nhng khon tin bt
Sinh viên: Tào Thu Minh Nguyệt Lớp KT30D
24
Trêng §¹i häc LuËt Hµ Néi Khoa Ph¸p luËt kinh tÕ
hợp pháp. Do vậy, thiết nghĩ không cần phải nêu cụ thể hai hành vi này khi quy
định về hành vi rửa tiền.
Luật mẫu về phòng, chống rửa tiền và chống tài trợ cho khủng bố 2005 của
Liên hợp quốc không trực tiếp quy định thế nào là hành vi rửa tiền nhưng quy
định tại điều 1.1 là rửa tiền là tội phạm được định nghĩa tại điều 5.2.1, theo đó
thì rửa tiền là hành vi:
- Chuyển đổi, chuyển nhượng tài sản mà người đó biết, phải biết hoặc
nghi ngờ là tài sản do phạm tội mà có nhằm mục đích giấu giếm hoặc che đậy
nguồn gốc bất hợp pháp của tài sản để giúp bất kỳ người nào tham gia thực hiện
tội phạm nguồn tránh khỏi những hậu quả pháp lý do hành vi của người đó gây
ra.
- Giấu giếm hoặc che đậy bản chất thực, nguồn gốc, đặc điểm, sự định
đoạt, sự dịch chuyển hoặc quyền sở hữu và các quyền liên quan đến tài sản mà
người đó biết, buộc phải biết hoặc nghi ngờ là tài sản do phạm tội mà có.
- Việc có được, chiếm hữu hoặc sử dụng tài sản nếu tại thời điểm nhận tài
sản đó mà người đó biết, phải biết hoặc nghi ngờ là tài sản do phạm tội mà có.
- Tham gia, liên kết hoặc âm mưu thực hiện, cố gắng để thực hiện, xúi
giục, tạo điều kiện và chỉ dẫn thực hiện bất kỳ hành vi phạm tội nào được quy
định theo điều này.
Đây cũng là khái niệm được dùng trong Công ước Palermo 2000 về chống
tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia và được đông đảo quốc gia trên thế giới
chấp nhận và sử dụng.
Nếu so sánh quy định về hành vi rửa tiền tại khoản 1 điều 3 nghị định
74/2005/NĐ-CP về phòng, chống rửa tiền với quy định của Luật mẫu về phòng,
chống rửa tiền và chống tài trợ cho khủng bố 2005 của Liên hợp quốc thì có thể