NGHIÊN CứU MộT Số BIệN PHáP Kỹ THUậT SảN XUấT HạT
GIốNG Cỏ STYLOSANTHES GUIANENSIS CIAT 184
TạI BA Vì Hà TÂY
Lê Xuân Đông, Nguyễn Thị Mùi, Nguyễn Văn Giang, Phan Thị Kiểm.

ABSTRACT
The research on seed production of Stylosanthes guianensis CIAT 184 that is only new but very
important for ruminant husbandry development in Vietnam was conducted in Bavi during the two
years from July 2006 to July 2008. The results for the research were withdrawn from five
experiments most of which were implemented by using RCB and RCD design. The experiment 1
shows that the best time for harvesting the seed by the whole tree cutting method lasts from mid
December till early January next year. The experiment 2 helps conclude that the biggest seed
production yield of 296.7 kg/ha can be gained by sweeping and collecting seeds on nilon sheets,
however, this method of seed collection requires the highest cost. The experiment 3 indicates that
the highest seed production yield of 177 kg/ha can be archieved when 30 tons of organic fertilizer
(manure) and chemical fertilizer of level 2 (75 kg N; 750 kg P
2
O
5
; and 300 kg K
2
O) were applied.
The experiment 4 shows that better seed production yield can be gained if the method of growing
only for seed production or seed collection after harvesting one time fodder for animals is applied.
The experiment 5 indicates that the seed conservation method of package (either normally closed
or tightly closed) gives the best germination rate with lowest cost and simplest requirements.

Key words: Stylosanthes guianensis CIAT 184, seed production, yield, cost, fertilizer.

1. Đặt vấn đề.
Cây họ Đậu là cây thức giàu Protein trong thân lá, đã đợc sử dụng làm

Giống cỏ Stylothantes Guianensis CIAT 184 đợc sản xuất tại Trung tâm
nghiên cứu bò và đồng cỏ Ba Vì.
Thời gian và địa điểm nghiên cứu
-Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 7năm 2006 đến tháng 7 năm 2008.
-Địa điểm nghiên cứu: Tại trung tâm nghiên cứu bò và đồng cỏ Ba Vì huyện
Ba Vì Tỉnh Hà Tây.
Nội dung và phơng pháp nghiên cứu
Thí nghiệm 1: Nghiên cứu động thái ra hoa, chín hạt của Stylo CIAT 184.
Theo dõi động thái ra hoa, hạt chín rụng khỏi bông bằng phơng pháp định cây
ngẫu nhiên. Theo dõi 20 cây ngẫu nhiên: Đếm số hoa trên cây, rung bông lấy hạt 5
ngày 1 lần. Thời gian theo dõi từ tháng11/2006 đến tháng 1/2007.
Thí nghiệm 2: Nghiên cứu phơng pháp thu hoạch hạt giống. Thí nghiện
đợc bố trí ngẫu nhiên hoàn toàn (CRD) với 5 công thức đợc lặp lại 3 lần.
-Công thức 1: Thu hoạch hạt bằng cách rung cây lấy hạt chín. Cứ 5 ngày
rung cây lấy hạt một lần, thời gian thu hoạch từ 20/11/2007-19/1/2008.
-Công thức 2: Thu hoạch hạt bằng cách trải nilon trên luống ô thí nghiệm.
Khi hạt chín tách khỏi bông rơi xuống nilon, dùng chổi quét lấy hạt. Cứ 5 ngày
quét lấy hạt một lần, thời gian thu hạt từ 20/11/2007-19/1/2008.
-Công thức 3: Thu hoạch hạt bằng cách cắt toàn bộ cây trong ô thí nghiệm
(để lại gốc cao 25cm) vào ngày 5/12/2007. Cỏ thu hạt đợc ủ 3 ngày sau đó đập
lấy hạt.
-Công Thức 4,5: Thu hoạch bằng cách cắt toàn bộ (để lại gốc cao 25cm)
Công thức 3, 4, 5 mỗi công thức thu hoạch cách nhau 15 ngày.
Hạt thu đợc phơi khô khi đạt độ ẩm 12% đem cân xác định khối lợng
ngàn hạt, năng xuất hạt giống Kg/Ha.
Phân bón: Thí nghiêm đợc bón 20 tấn phân hữu cơ, Phân Ure 50Kg, Lân
supe 500Kg, Kali clorua 200Kg cho 1Ha.
Thí nghiệm 3: Nghiên cứu xác định chế độ bón phân hợp lý trên đồng cỏ
thu hoạch hạt. Thí nghiệm là thí nghiệm 2 nhân tố đợc thiết kế theo khối ngẫu
nhiên đầy đủ (CRB) với 3 lần lặp lại.

thờng, sử lý hạt giống trong nớc sôi 5 phút để xác định tỷ lệ nảy mầm của hạt
giống.
Thời gian tiến hành 7/2008.
Phân tích và xử lý số liệu: Phân tích số liệu trên phần mềm Excel và
Minitab.
3. Kết quả và thảo luận.
Động thái ra hoa, chín hạt của stylo CIAT 184
Cỏ Stylo CIAT 184 là cây sinh trởng vô hạn, Quá trình ra hoa diễn ra liên
tục. Từ cuối tháng 10 bắt đầu có hoa đầu tiên nở, giai đoạn này cây vừa sinh trởng
vừa ra hoa. Hoa nở rộ từ cuối tháng11 đến đầu tháng 12 sau đó giảm dần. Quá
trình kết hạt phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó số lợng hoa nở và điều kiện nhiệt
độ cho kết hạt đóng vai trò quan trọng nhất. Với mục đích xác định thời gian nào thu
hoạch hạt hiệu quả nhất, chúng tôi tiến hành định cây theo dõi 5 ngày một lần nhằm
xác định giai đoạn hạt chín nhiều nhất từ đó định hớng cho các nghiên cứu thu
hoạch hạt giống tiếp theo.
Bảng1: Động thái ra hoa, chín hạt của stylo CIAT 184
Thời gian theo dõi

Số chùm hoa/cây

Số hoa nở/cây Số hạt chắc/cây
1/12/2006 244 8 324 26 44 4
6/12/2006 248 7 291 12 62 5
11/12/2006 247 7 283 11 65 4
16/12/2006 248 7 248 7 74 4
21/12/2006 253 11 243 11 91 4
30/12/2006 253 24 218 20 91 4
4/1/2007 255 13 204 14 79 6
9/1/2007 261 7 187 6 72 6
14/1/2007 263 6 171 6 67 6

296,7Kg/Ha. Phơng pháp cắt toàn bộ cây để lại gốc cao 25cm ở công thức cắt
ngày 5/12 cho năng xuất hạt thấp nhất. ở các công thức cắt ngày 20/12 và 4/1 cho
năng xuất hạt giống nh nhau, thời gian này theo nghiên cứu động thái ra hoa chín
hạt thì số hạt chín trên cây thu đợc cao nhất.
Để đánh giá chất lợng hạt giống thu đợc của các phơng pháp thu hoạch
chúng tôi tiến hành xác định khối lợng ngàn hạt.
Bảng 3: Khối lợng ngàn hạt (mg/1000hạt)
Ngày thu hạt Quét lấy hạt Rung cây lấy hạt Cắt cây lấy hạt
20/11 2880 2860 2840
5/12 2880 2890 2880
20/12 2970 2940 2730
4/1 2850 2860 2850
Trung bình 2892.5 2887.5 2825
=0.05
LSD=85.4
Bảng 3 cho thấy theo thống kê thì khối lợng ngàn hạt nh nhau ở các
phơng pháp thu hoạch hạt giống khác nhau. Nh vậy các phơng pháp thu hoạch
khác nhau không ảnh hởng đến chất lợng hạt giống. Khối lợng ngàn hạt trung
bình là 2868 mg.
Trong các phơng pháp thu hoạch hạt giống, phơng pháp thu cắt toàn bộ
cây lấy hạt là phơng pháp đơn giản nhất, dễ làm nhất nhng năng xuất hạt giống
chỉ đạt 55% so với phơng pháp quét lấy hạt, đạt 71,6% so với phơng pháp rung
bông lấy hạt. Tuy vậy, phơng pháp quét lấy hạt và phơng pháp rung bông lấy hạt
có thời gian kéo dài (2 tháng), việc thu hoạch rất dễ bị rủi ro do gặp thời tiết bất
lợi. Để xác định hiệu quả sản xuất hạt giống chúng tôi tính chi phí thu hoạch 1 kg
hạt giống của các phơng pháp thu hoạch:
Bảng 4: Chi phí thu hoạch hạt giống của các phơng pháp
Đơn vị: 1000
đồng
Phơng Pháp thu hoạch hạt


Đơn giá 1 công lao động là 40.000đồng. Giá 1kg nilon là 50.000 đồng.
Năng xuất tính giá thu hạt là năng xuất cao nhất của các phơng pháp thu hạt
Nh vậy qua bảng 4 cho thấy để thu đợc 1 kg hạt giống theo phơng pháp
cắt cây tách hạt có chi phí thấp nhất là 29,448 đồng, chi phí cao nhất là phơng
pháp rải nilon để quét lấy hạt 86,619đồng/kg.
Qua các nhiên cứu trên chúng tôi cho rằng trong sản xuất hạt giống vừa đạt
hiệu quả, vừa có sản lợng hạt phù hợp, không gặp rủi ro thì nên thu hoạch hạt
bằng phơng pháp cắt toàn bộ cây. Thu hoạch hạt giống bằng cắt toàn bộ cây từ
20/12 đến 5/1, ủ 3 ngày sau đó tách hạt là hiệu quả và chắc chắn nhất.
ảnh hởng của chế độ phân bón đến năng xuất hạt giống.
Để xác định ảnh hởng của chế độ phân bón đến năng xuất hạt giống cỏ
Stylo CIAT 184 chúng tôi tiến hành thí nghiệm bón 3 mức phân hữu cơ 10 tấn, 20
tấn, 30 tấn cho1 Ha. Bón 2 mức phân hoá học, mức1 bón 50 kg Ure; 500 kg lân
supe; 200 kg Kali clorua, mức 2 bón 75 kg Ure; 750 kg Lân supe; 300 kg Kali
clorua. Kết quả đợc trình bày ở bảng 5.
Bảng 5: Năng xuất hạt giống thu đợc trên nền phân bón khác nhau
Kg/Ha
Phân hữu cơ
Phân hóa học
10 tấn 20 tấn 30 tấn Trung bình
Mức 1 137.7
b
152.7
ab
152.3
ab
146.2
Mức 2 138.3
b


Cắt chất xanh 2 lứa 48.2 102.6
b

Chữ nhỏ nh nhau là cùng một mức =0.05 LSD=18
Trên đồng cỏ stylo sản xuất hạt giống nếu chỉ để thu hoạch hạt giống năng
xuất hạt thu đợc 158.3kg/ha, không sai khác về thống kê so với thu 1 lứa chất
xanh 27.2 tấn chất xanh/Ha và năng xuất hạt đạt 162.6kg/ha. Nếu thu hai lứa chất
xanh (48.2 tấn chất xanh/Ha) năng xuất hạt giống giảm đi rõ rệt chỉ đạt 102,6Kg/Ha.
Nh vậy trong sản xuất hạt giống nên thu 1 lứa chất xanh sau đó để thu hạt giống xẽ
đạt hiệu quả cao nhất
ảnh hởng của phơng pháp bảo quản đến tỷ lệ nảy mầm của hạt giống
Hạt giống đợc sản xuất ra cần đợc bảo quản để gieo vụ sau hoặc bảo quản
thời gian dài. Trong khuôn khổ nghiên cứu này chúng tôi tiến hành bảo quản hạt
giống theo 3 phơng pháp: Bảo quản hạt trong điều kiện lạnh 4-5
0
c, bảo quản hạt
giống trong túi nilon hàn kín trong điều kiên nhiệt độ bình thờng, bảo quản hạt
trong túi nilon buộc bình thờng. Thời gian bảo quản 6 tháng từ 1/2008-7/2008.
Kết quả xác định tỷ lệ nảy mầm đợc trình bày ở bảng 7.
Bảng7: Tỷ lệ nảy mầm của hạt giống ở các phơng pháp bảo quản
Phơng pháp Số hạt nảy mầm

Số hạt không nảy mầm

Tỷ lệ nảy mầm

Để lạnh 386 280 58 %
Bọc kín 584 124 82 %
Bọc bình thờng

Tỷ lệ nảy mầm sau 6 ngày 21 48
Tổng cộng 84 82
Nh vậy sử lý hạt bằng nớc sôi trong 5 phút đã kích thích hạt nảy mầm
nhanh hơn, đồng đều hơn sau 2 ngày tỷ lệ nảy mầm đã đạt 63%. Tuy vậy sau 6
ngày tỷ lệ nảy mầm của hạt giống ở cả 2 phơng pháp đều đạt >80%. áp dụng
phơng pháp sử lý hạt giống bằng nớc sôi trông 5 phút xẽ đảm bảo sự nảy mầm
đồng đều của hạt giống, thảm cỏ khi thiết lập phát triển đồng đều hơn.
4. Kết luận và đề nghị
Kết luận
-Hạt giống cỏ Stylo CIAT 184 chín tập trung từ 16/12 năm trớc đến 9/1 năm
sau. Số hạt chín thu đợc trên 1 cây trong thời gian này là cao nhất dao động từ 72
91 hạt/cây. Đây là thời gian thu hoạch hạt giống tốt nhất.
-Thu hoạch hạt giống cỏ Stylo CIAT 184 bằng phơng pháp trải nilon để
quét lấy hạt đạt năng xuất hạt giống 296.7 Kg/ha nhng chi phí cao, thời gian kéo
dài trên đồng. Nên thu hoạch hạt giống bằng phơng pháp cắt toàn bộ cây tách lấy
hạt vào thời gian từ 20/12-4/1 dễ làm, chi phí thu hoạch thấp ít gặp rủi ro, năng
xuất hạt đạt 153-163Kg/Ha.
-Nên bón phân cho đồng cỏ thu hoạch hạt giống ở mức 20 tấn phân hữu cơ,
50kg ure, 500kg supe lân, 200kg Kali clorua cho 1Ha, năng xuất hạt thu đợc
152,7 kg ha/Ha.
-Trên đồng cỏ sản xuất hạt giống nên thu cắt 1 lứa chất xanh sau đó để thu
hoạch hạt là phù hợp nhất, năng xuất hạt giống đạt 162,3kg/Ha và thu đợc 27,2
tấn thức ăn xanh/Ha.
-Hạt bảo quản kín trong túi nilon sau 6 tháng vẫn đạt tỷ lệ nảy mầm 82-
84%. Trớc khi gieo nên sử lý hạt trong nớc sôi thời gian 5 phút đảm bảo tỷ lệ
nảy mầm đồng đều, sau 2 ngày tỷ lệ nảy mầm đạt 63%.
Đề nghị
-Tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện quy trình sản xuất, chế biến hạt giống
Stylosanthes guianensis CIAT 184.
-Đề nghị đợc áp dụng tổng hợp các kết quả nghiên cứu trên để sản xuất hạt