B GIÁO DC VÀ ÀO TO

TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH LÝ TRUNG KIÊN

MT S GII PHÁP NÂNG CAO CHT LNG
VÀ Y MNH XUT KHU H TIÊU
TI CÁC DOANH NGHIP THÀNH VIÊN HIP
HI H TIÊU VIT NAM (VPA)
LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh – Nm 2009
MC LC
LI M U
CHNG 1: C S KHOA HC  KHNG NH S CN THIT
PHI NÂNG CAO CHT LNG VÀ Y MNH XUT KHU H
TIÊU 1
1.1 C S KHOA HC  NÂNG CAO CHT LNG VÀ Y MNH XUT
KHU H TIÊU 2
1.1.1 Thuyt trng thng 2
1.1.2 Hc thuyt li th tuyt đi ca Adam Smith 3
1.1.3 Lý thuyt li th cnh tranh 3
1.1.4 Lý thuyt li th nh quy mô 5
1.1.5 Lý thuyt thng mi hóa da trên các "sn phm đc khác bit" 6
1.1.6 Lý thuyt phát trin bn vng 6
1.1.7 Lý thuyt Heckscher - Ohlin 7
1.1.8 Lý thuyt v thâm nhp th
trng 8
1.1.7 Lý thuyt v marketing 8
1.2 S CN THIT PHI NÂNG CAO CHT LNG VÀ Y MNH XUT
KHU H TIÊU 9
1.2.1 Tình hình sn xut và xut khu h tiêu th gii 9
1.2.1.1 Tình hình sn xut h tiêu th gii 9
1.2.1.2 Tình hình xut khu h tiêu th gii và din bin giá c 11
1.2.2 Tng quan v h tiêu Vit Nam 13
1.2.2.1 Khái quát quá trình phát trin ngành h tiêu Vit Nam 13
1.2.2.2 c đim sinh thái, sinh sn c

2.2.2.2 im mnh và đim yu ca h th
ng cung ng 42
2.3.3 Tình hình ch bin h tiêu và các yu t nh hng đn cht lng 44
2.3.3.1 Tình hình ch bin h tiêu 44
2.3.3.2 Các yu t nh hng đn cht lng 45
2.3.4 Hot đng nghiên cu th trng và marketing 50
2.3.5 Yêu cu ca khách hàng nc ngoài 51
2.3.5.1 Uy tín ca các doanh nghip xut khu h tiêu 51
2.3.5.2 An toàn v sinh thc phm, truy xut ngun gc 51

CHNG 3: MT S GII PHÁP NÂNG CAO CHT LNG VÀ
Y MNH XUT KHU H TIÊU TI CÁC DOANH NGHIP
THÀNH VIÊN HIP HI H TIÊU VIT NAM (VPA) 54
3.1 MC ÍCH VÀ QUAN IM  XUT CÁC GII PHÁP 55
3.2 CN C  XÂY DNG CÁC GII PHÁP 55
3.3 CÁC GII PHÁP 57
3.3.1 Gii pháp 1: Liên kt trng h tiêu cht lng cao 57
3.3.1.1 Ni dung gii pháp 57
3.3.1.2 Mc tiêu đ xut gii pháp 58
3.3.1.3 Các bc thc hin 58
3.3.1.4 iu kin thc hin gii pháp 63
3.3.1.5 Phân tích li ích d kin 64
3.3.1.6 Khó khn khi thc hin gii pháp 66
3.3.2 Gii pháp 2: u t, ci ti
n khâu ch bin và nâng cao cht lng h tiêu xut
khu theo tiêu chun quc t 67
3.3.2.1 Ni dung gii pháp 67
3.3.2.2 Mc tiêu đ xut gii pháp 67
3.3.2.3 Các bc thc hin 67
3.3.2.4 iu kin thc hin gii pháp và li ích d kin 70

IPC (International Pepper Community): Hip hi H tiêu th gii
IPM (Intergrate Pest Management): bin pháp qun lý dch hi tng hp
KCS: b phn kim tra cht lng
NN và PTNT: Nông nghip và Phát trin nông thôn
PTNT: Phát trin nông thôn
SL: Sn lng
TBN: Tây Ban Nha
TPHCM: Thành ph H Chí Minh
TNK: Th Nh K
USD: ô la M
VN: Vit Nam đng
VPA: Hip hi H tiêu Vit Nam
XK: xut khu
XNK: xut nhp khu
DANH MC CÁC BNG BIU
Bng 1.1 Thi gian thu hoch ca các nc sn xut h tiêu chính 10
Bng 1.2 Sn lng h tiêu ca các nc sn xut chính trên th gii 11
Bng 1.3 Sn lng h tiêu xut khu toàn cu 12
Bng 1.4 Giá bình quân h tiêu xut khu th gii qua các nm 13
Bng 1.5 Thi gian và tin đ thu hoch ca các vùng trng tiêu Vit Nam 14
Bng 1.6 So sánh tiêu chun h tiêu thô (FAQ), tiêu trng và h tiêu ch
t lng cao
theo tiêu chun ASTA 15
Bng 2.1 Kim ngch xut khu ca Vit Nam giai đon 2000 - 2008 22
Bng 2.2 Xut khu h tiêu Vit Nam qua các tháng 23
Bng 2.3 Kim ngch xut khu h tiêu Vit Nam 2006 - 2008 24
Bng 2.4 Xut khu h tiêu Vit Nam theo mt hàng 26
Bng 2.5 Th trng xut khu h tiêu Vit Nam 28
Bng 2.6 Sn lng xut khu h tiêu t
i các doanh nghip Vit Nam 31

Nam 22
Ph lc s 7
: Qun lý dch hi tng hp (IPM) 24
Ph lc s 8
: H thng ti nc kt hp bón phân qua đng ng 27
Ph lc s 9
: Chi phí đu t trng và chm sóc tiêu 29
Ph lc s 10
: Dây chuyn ch bin h tiêu ca Sinco 30
Ph lc s 11
: Công ngh ch bin h tiêu 34
Ph lc s 12
: Các th tc kim soát ngun gc 37
LI M U

1. Tính cp thit ca đ tài
:
Cho đn nay, không ai trong gii kinh doanh gia v và nông sn trên khp th
gii không bit đn H tiêu Vit Nam. Và đn nm 2009 thì Vit Nam vn là quc
gia sn xut và xut khu h tiêu đng đu th gii. Song hiu qu kinh t ca vic
xut khu h tiêu cn đc xem xét mt cách thu đáo khi mt nghch lý đang din
ra là giá h tiêu xut khu c
a Vit Nam vn thp hn các nc xut khu h tiêu
khác. Bên cnh đó, mt hin tng đáng quan tâm là mt s nc sn xut và xut
khu h tiêu nh n , Indonesia, Malaysia đã nhp mt lng đáng k h tiêu
Vit Nam ri tái xut khu vi giá cao hn. Nguyên nhân ca tình trng này có phi
là do vn đ cht lng và ch bin h
tiêu? Thêm vào đó xu hng tiêu dùng hin
nay đang tip cn vi các sn phm cht lng cao, sn phm hu c và đm bo an
toàn v sinh thc phm. Vì vy, vn đ mang tính chin lc, vn còn b ngõ, đó là:

- V không gian
: tác gi tp trung nghiên cu và kho sát hot đng xut khu h
tiêu ti các doanh nghip thành viên Hip hi H tiêu Vit Nam (VPA), nhng đn
v chim trên 80% kim ngch xut khu h tiêu Vit Nam. Bên cnh đó, tác gi còn
tham gia kho sát các vùng trng tiêu trng đim ti Bình Phc, ng Nai, Bà Ra
Vng Tàu cùng vi các thành viên Hip hi H tiêu Vit Nam.
- V thi gian
: tác gi tp trung nghiên cu hot đng sn xut, xut khu h tiêu
ch yu trong 3 nm gn đây t nm 2006 – 2008 và 6 tháng đu nm 2009.
4. Phng pháp nghiên cu

4.1 Phng pháp thu thp s liu
4.1.1 Thu thp thông tin có sn

̇ Các báo cáo liên quan đn xut khu h tiêu Vit Nam và th gii.
̇ Các bài báo và tp chí liên quan.
̇ Các thông tin trên internet.
̇ Ý kin các chuyên gia trong ngành.

4.1.2 Thông tin t kho sát thc t
̇ Kho sát tình hình sn xut, ch bin h tiêu ti các vùng trng tiêu trng
đim nh Gia Lai, Bình Phc, ng Nai, Bà Ra Vng Tàu.
̇ Kho sát và phân tích nhng nhân t nh hng đn cht lng và hot
đng xut khu h tiêu ti doanh nghip thành viên Hip hi H tiêu Vit Nam.
̇ Thu thp các đ xut và kin ngh ca các doanh nghip nhm tìm ra gii
pháp nâng cao cht l
ng và đy mnh xut khu h tiêu.
4.2 Phng pháp nghiên cu

 hoàn thành đ tài này tác gi s dng các phng pháp nghiêu cu sau:

- Chng 2: Tình hình xut khu và mt s yu t nh hng đn xut khu
h tiêu ti các doanh nghip thành viên Hip hi H tiêu Vit Nam (VPA)
- Chng 3:
Mt s gii pháp nâng cao cht lng và đy mnh xut khu
h tiêu ti các doanh nghip thành viên Hip hi h tiêu Vit Nam (VPA)
Ngoài ra còn có phn m đu, kt lun, danh mc tài liu tham kho và phn
phc lc.
-1- -2-
c mnh danh là “Vua ca các loi gia v - King of Spices” và đc trng 
nc ta vào cui th k 19, hn 150 nm qua h tiêu Vit Nam tri qua nhng bc
thng trm và phát trin. Hin nay, Vit Nam vn là quc gia sn xut và xut khu
h tiêu đng đu th gii, song mt nghch lý đang din ra là giá h tiêu xut khu
ca Vit Nam vn thp hn mt s xut khu h tiêu khác. Lý do là xut khu h
tiêu thô (FAQ) vn chim t trng ln trong c cu xut khu. Do đó, h tiêu Vit
Nam cn chuyn mnh sang cht và tr thành mt mc xích trong chui cung ng
toàn cu là các mc tiêu mà các doanh nghip xut khu Vit Nam đang hng ti.
1.1 C S KHOA HC  NÂNG CAO CHT LNG VÀ Y
MNH XUT KHU H TIÊU
C s khoa hc đ khng đnh nâng cao cht lng và đy mnh xut khu h
tiêu là mt tt yu khách quan và đ đ xut mt s gii pháp nhm nâng cao cht
lng và đy mnh xut khu mt hàng này là da trên các hc thuyt sau:

1.1.1 Thuyt trng thng


1.1.2 Hc thuyt li th tuyt đi ca Adam Smith
Adam Smith (1723 – 1790) là nhà kinh t hc c đin ngi Anh, ngi đc
suy tôn là cha đ ca “kinh t hc”. Ông cho rng s giàu có ca quc gia phn ánh
qua nng lc sn xut ch không phi qua s quý kim nm gi và
“Nu mi quc
gia chuyên môn hóa vào sn xut và xut khu nhng mt hàng mà mình có li th
tuyt đi (tc chi phí lao đng thp hn so vi các nc khác) và nhp khu nhng
mt hàng mà mình không có li th tuyt đi thì tt c các quc gia đu có li
”.
Theo đó mi quc gia s xut khu nhng hàng hóa mà h sn xut có hiu qu hn
(vì lng lao đng tuyt đi yêu cn cho mi đn v sn phm ít hn). Thng mi
quc t không phi là quy lut Trò chi bng không mà là Trò chi tích cc
(positive sum game) và các quc gia đu có li hn thông qua thng mi quc t.
H tiêu Vit Nam có nhi
u li th trong sn xut và xut khu so vi các quc
gia trng tiêu khác nh v trí đa lý thun li, nng sut cao… Mt khác so sánh
hiu qu kinh t gia cây tiêu vi mt s cây công nghip dài ngày khác thì cây tiêu
vn cho thu nhp và li nhun nhiu hn. ó là nhng yu t quyt đnh đ cây tiêu
có th phát trin bn vng, to tin đ vng chc cho xut kh
u.
1.1.3 Lý thuyt li th cnh tranh
Lý thuyt li th cnh tranh đ cp đn mt cách tip cn mi nhm đ tr li
nhng câu hi sau: Ti sao mt s doanh nghip cnh tranh thành công trong khi
mt s doanh nghip khác thì tht bi trong mt ngành? Chính ph cn phi làm gì
-4-
đ cho doanh nghip có th cnh tranh đc trên th trng quc t? Trong lý thuyt
li th cnh tranh quc gia đc đ xut bi M.Porter (1990), chúng ta thy ông đã
tp trung vào vic gii thích nhng vn đ trên. Vi lý thuyt này, M.Porter cho
rng s gia tng mc sng và s thnh vng ca quc gia ph thuc ch yu vào
kh nng đi mi, kh nng ti

2. Trong giai đon phát trin da vào đu t, li th cnh tranh đc quyt đnh
thông qua vic hoàn thin quy trình sn xut, đu t có hiu qu, ng dng và ph
bin rng rãi các tin b khoa hc k thut vào sn xut, nâng cao cht lng sn
phm Trong giai đon này, Nhà nc cn đu t vào c s h tng (cng, bu
chính vi
n thông, đng sá ) cùng vi s đi mi đnh ch liên quan đn th tc
thu quan, lut thu, lut doanh nghip, lut cnh tranh v.v nhm đ ci thin môi
trng kinh doanh và to c hi cho các doanh nghip hoà nhp vào th trng th
gii. Các nhà khoa hc cn phi trc tip tham gia sn xut cùng vi nông dân, ci
tin cht lng cây ging, ci tin khâu thu hoch, s
ch và bo qun nhm mc
tiêu nâng cao cht lng h tiêu nguyên liu.
3. Trong giai đon phát trin da vào đi mi, cnh tranh nm  khâu sn xut
ra nhng sn phm mi theo yêu cu ca th trng và đc th trng chp nhn
và ít b tn thng khi có nhng cú sc t bên ngoài.

1.1.4 Lý thuyt li th nh quy mô
Lý thuyt này cho rng quy mô sn xut càng tng thì sn xut càng thu đc
nhiu li th do chi phí gim. Do đó tt hn là nên sn xut mt s hàng hóa đ tn
dng li th nh quy mô, còn các mt hàng khác s đc đáp ng thông qua con
đng trao đi. Nh vy, c hai nc tham gia buôn bán đu có li do ti thiu hóa
chi phí sn xut.
Vn dng h thuyt này ta thy đn nay h
 tiêu vn là mt trong nhng mt
hàng xut khu ch yu ca Vit Nam, to ngun thu ngoi t, vic làm và góp phn
xóa đói gim nghèo trên din rng. Nhng đ phát trin h tiêu thành mt ngành
hàng có giá tr kinh t cao thì cn quy hoch các vùng trng tiêu, xây dng các cm
công nghip, chuyên môn hóa các khâu nhm hình thành c chu trình khép kín t
trng trt, thu hoch, ch bin, xut khu, đa các hot đng liên quan đn h
 tiêu

ti th trng nhp khu.
1.1.6 Lý thuyt phát trin bn vng
Da trên nguyên lý tài nguyên môi trng là c đnh, đ phát trin bn vng thì
mi th h phi có ý thc bo v môi trng, bo v tài nguyên thiên nhiên, đ có
th chuyn giao cho th h tng lai mt ngun tài nguyên thiên nhiên không nh
hn ngun tài nguyên thiên nhiên mà th h hin nay đang có.
Vn dng lý thuyt phát trin bn vng theo tác gi thì đ hot đng xut khu
ca các doanh nghip phát tri
n bn vng và hi nhp thì phi chú trng ti vn đ
môi trng, hn ch s dng thuc bo v thc vt, bo đm v sinh an toàn thc
-7-
phm, bo đm quyn li cho ngi trng tiêu iu này thc s là mt thách thc
to ln đòi hi phi thng xuyên tuyên truyn, tp hun, hng dn, đu t… làm
thay đi nhn thc đ các h trng tiêu chuyn t sn xut truyn thng sang thc
hin chng trình tiêu chun sn xut tt trong nông nghip GAP (Good
Agricultural Practices) đ cung cp nhng s
n phm hu c va tng giá tr xut
khu va duy trì ngun tài nguyên đt cho th h mai sau.
1.1.7 Lý thuyt Heckscher – Ohlin
Lý thuyt H – O đc trình bày nh sau: các quc gia cn chú trng chuyên môn
hóa sn xut đ xut khu nhng sn phm thâm dng yu t sn xut mà trong
nc sn có di dào (nh là lao đng đi vi các nc đang phát trin) và nhp
khu tr li nhng sn phm thâm dng yu t sn xut mà trong nc khan him
tng đi (nh là vn và k thu
t đi vi các nc đang phát trin)
(2)
.
Lý thuyt này có giá tr cao trong vic vn dng vào thc t phát trin ngoi
thng đi vi nhng quc gia đang phát trin có th mnh v nông nghip nh
Vit Nam. Trong trng hp này các doanh nghip xut khu có nhiu thun li đ

2. Thâm nhp th
 trng th gii t sn xut  nc ngoài
3. Thâm nhp th trng th gii ti vùng thng mi t do
i vi các doanh nghip xut khu h tiêu, thâm nhp và m rng th trng
quc t là mt trong nhng hng đi quan trng đ m rng kinh doanh, gim các
khâu trung gian và tng kim ngch xut khu. Hin nay, các doanh nghip xut
khu h
tiêu có quy mô va và nh nên nng lc kinh doanh còn yu, trình đ và
ngân sách marketing còn hn ch, cht lng sn phm không đng đu, thng
hiu cha phát trin…Do đó, vic thâm nhp vào các th trng này là cn thit,
góp phn xây dng, qung bá thng hiu cho các doanh nghip xut khu h tiêu
nói riêng và ngành h tiêu Vit Nam nói chung. iu đc bit quan trng là cn
phi xem xét là la chn đúng phng th
c và chin lc đ thâm nhp các th
trng. T đó, tin hành hoch đnh chin lc thâm nhp và t chc tt vic thc
hin chin lc thâm nhp đó.

1.1.9 Lý thuyt v marketing
Theo Gerald Albaum và các tác gi (2002) “marketing quc t là hot đng
marketing sn phm, dch v và thông tin vt qua biên gii ca mt quc gia. Do
đó, marketing quc t cng bao gm đy đ các thành phn nh marketing ni đa.
-9-
ó là vic lp k hoch, thc hin các chng trình truyn thông, phân phi, giá c
và dch v h tr bán hàng cho các khác hàng cui cùng ca công ty”.
Ngun nhân lc, nht là đ ng kinh doanh quc t và marketing quc t luôn là
thách thc đi vi các doanh nghip xut khu h tiêu Vit Nam. Ngoài ra, còn có
nhng thách thc t s khác bit v môi trng kinh t, chính tr, pháp lut, cnh
tranh…Hin nay, các doanh nghip ch
yu xut khu h tiêu thô, cha tip cn vi
ngi tiêu dùng cui cùng và t l sn phm đáp ng yêu cu th trng nc ngoài

Nc
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
n 
Brazil
Campuchia
Indonesia
Malaysia
Sri Lanka
Thái Lan
Trung Quc
Vit Nam
“Ngun: H s ngành hàng h tiêu” [15]
V sn xut h tiêu toàn cu, t tháng 6 nm 2006 giá h tiêu tng đáng k,
đã kích thích phc hi sn xut  mt s nc. Nm 2007 là nm chuyn tip t chu
k khng hong sang khôi phc và phát trin nhng sn xut h tiêu li gp khó
khn v thi tit, sâu bnh và chi phí sn xut gia tng. Do đó, tình hình th tr
ng
bin đng phc tp, giá c gia tng vì thiu ht khong 45.000 - 50.000 tn. Nm
2008, s liu  bng 1.2 cho thy sn lng h tiêu toàn cu niên v nm 2008 đt
291.000 tn, gim 3,94% (-11.928 tn) so vi nm
2007. Trong đó, 6 quc gia
thuc IPC
đ
t sn lng 253.826 tn, gim 4,34% (-11.502 tn) so vi nm 2007.
Nguyên nhân chính là do chi phí sn xut tng cao cng vi tình hình thiên tai, sâu
bnh, tiêu cht  nhiu ni nên nng sut gim. Ngoài ra, giá c bin đng không
ngng cng là nguyên nhân làm sn lng h tiêu toàn cu gim sút. Vì vy, đang
có xu hng chuyn sang trng cây c du, cà phê, ca cao, cao su ti các nc
Indonesia, Malaysia, Brazil vì nhng cây này cho hiu qu kinh t khá cao. IPC d
báo sn lng toàn cu niên v 2009 c đt khong

267.320
Khác 36.400 37.600 37.174 98,87
37.750
Tng cng 289.230 302.928 291.000 96,06
305.070
“Ngun: Tài liu Hi ngh thng niên 2008, Hip hi H tiêu Vit Nam” [9]
1.2.1.2 Tình hình xut khu h tiêu th gii và din bin giá c
Suy thoái kinh t toàn cu đã tác đng mnh đn xut khu h tiêu. Theo s liu
 bng 1.3 thì nm 2007 tng sn lng xut khu toàn cu tng 4.988 tn nhng sn
lng h tiêu xut khu ca các nc thành viên IPC gim, ch đt 209.569 tn. Bn
tháng đu nm 2008 do giá cao nên th trng sôi đng nhng càng v cui nm giá
càng gim nên th
trng xut nhp khu din ra ging co, trm lng. Vì vy, tng sn
lng h tiêu xut khu trên th gii nm 2008 gim 4.864 tn so vi nm 2007. Trên
c s báo cáo ca các nc hi viên, IPC thông báo tng lng hàng hóa đa vào lu
thông nm 2008 nh sau:
• Tn kho cui nm 2007 81.500 tn
• Sn lng nm 2008 291.000 tn
• Tng ngun cung trong n
m 2008 372.500 tn
• Lng tiêu th ti các nc sn xut h tiêu 113.000 tn
• Lng đa vào XNK trong nm 2008 197.800 tn
• Tn kho cui nm 2008 61.700 tn

Trích đoạn Khái quát quá trình phát tri n ngành h tiêu Vi t Nam ng 1.6 So sánh tiêu chu n h tiêu thô (FAQ), tiêu tr ng và h tiêu ch t l ng cao

---