LI CAM OAN Tôi xin cam đoan ni dung đ tài “Nghiên cu các yu t tác đng đn s
tha mãn ca khách hàng s dng dch v môi gii ti các công ty chng khoán trên
đa bàn Tp.HCM” là công trình nghiên cu ca riêng bn thân tôi. Các s liu điu
tra và kt qu nghiên cu trong lun vn đc thc hin nghiêm túc và trung thc.
Tôi xin chu trách nhim vi cam kt trên. Hc viên: Lng Th Minh Trâm
MC LC
Trang
Danh mc bng biu i
Danh mc các hình v, đ th ii
PHN M U
1
1. Lý do chn đ tài 1
2. Mc tiêu nghiên cu 2
3. Phng pháp thc hin. 3
4. i tng và phm vi nghiên cu 3
5. Kt cu nghiên cu 3
CHNG 1
: C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU 4
1.1 Gii thiu 4
1.2 Các khái nim trong nghiên cu 4
1.3 Các yu t tác đng đn s tha mãn khách hàng 12
3.4 Gii pháp nâng cao mc đ thun tin cho khách hàng. 50
3.5 Gii pháp nâng cao v phng tin h
u hình 52
PHN KT LUN
54
Tóm tt đ tài 54
Các hn ch và hng nghiên cu tip theo 55 Tài liu tham kho 56
Ph lc -1- -20-
i
DANH MC BNG BIU Trang
Bng 2.1: Tin đ nghiên cu 20
Bng 2.2: Thang đo cht lng dch v SERVQUAL 24
Bng 2.3: Thang đo cht lng dch v điu chnh 25
Bng 2.4: Thang đo giá c 26
Bng 2.5 Thang đo s tha mãn 26
Bng 2.6: Kt qu Cronbach Alpha cho thang đo cht lng dch v và giá 29
Bng 2.7: Kt qu phân tích nhân t ln 1 33
Bng 2.8: Kt qu phân tích nhân t ln 5 34
Bng 2.9: Kt qu Cronbach Alpha cho thang đo cht lng dch v điu chnh 35
Bng 2.10: Kt qu phân tích nhân t ca thang đo mc đ tha mãn 37
Bng 2.11: Kt qu EFA ca thang đo mc đ tha mãn ca khách hàng 38
Bng 2.12: Kt qu phân tích tng quan 40
Bng 2.13: Kt qu phân tích hi quy 41 1
PHN M U
1. Lý do chn đ tài
Th trng chng khoán Vit Nam đã tri qua 09 nm phát trin và thc s
tr thành mt kênh đu t mi và hp dn. Nu nh trong thi gian th trng chng
khoán mi thành lp, tâm lý nhà đu t e ngi, ch có 05 công ty chng khoán trong
đó ch yu do các ngân hàng vi kh nng tài chính vng mnh đng ra thành lp
thì trong nhng nm gn đây vi s
bin đng đáng k ca th trng mà đáng chú
ý nht là 02 đt bin đng lch s nm 2001 và 2007, th trng đã thu hút ngày
càng nhiu nhà đu t và ngày càng nhiu công ty chng khoán mi ra đi (tính đn
cui tháng 12/2008, s lng công ty chng khoán là 102 công ty).
Din bin ca VN Index t nm 2000-2009
Ngun: gls.com.vn
Bên cnh các công ty mi thành lp, các công ty chng khoán đang hot
đng cng tip tc m thêm phòng giao dch và đi lý nhn lnh nhm tng quy mô
hot đng. Hin nay, Vit Nam đang tin dn hi nhp vi nn kinh t th gii theo
cam kt sau 05 nm k t khi gia nhp WTO, nh vy vào nm 2012 các t chc
2
kinh doanh dch v chng khoán nc ngoài s đc phép thành lp chi nhánh,
hoc công ty 100% vn nc ngoài đ cung cp dch v chng khoán ti Vit Nam.
ây s là mt áp lc cnh tranh ln đi vi các công ty chng khoán trong nc.
Trong đó, môi gii chng khoán, mt trong nhng nghip v c bn nht ca các
công ty chng khoán ha hn s cnh tranh mnh m nht.
Nghiên cu s b: đc thc hin thông qua phng pháp đnh tính vi k
thut tho lun nhóm qua đó hiu chnh và b sung các bin quan sát nhm
hoàn thin bng phng vn chính thc.
Nghiên cu chính thc: đc thc hin bng phng pháp đnh lng qua
vic thu thp, phân tích các d liu kho sát và kim đnh mô hình lý thuyt
và các gi thuyt.
4. i tng và phm vi nghiên cu
i tng nghiên cu: s tha mãn ca khách hàng s dng dch v môi gii
ti các công ty chng khoán trên đa bàn Tp.HCM
Phm vi nghiên cu: các công ty chng khoán trên đa bàn Tp.HCM
5. Kt cu ca đ tài nghiên cu:
Kt cu ca đ tài nghiên cu ngoài phn m đu và phn kt lun, gm có
03 chng:
Chng 1: C s lý thuyt và mô hình nghiên cu
Chng 2: Thc hin nghiên cu
Chng 3: Gii pháp nâng cao s tha mãn ca khách hàng s dng dch v
môi gii ti các công ty chng khoán trên
đa bàn Tp.HCM.
4
CHNG 1
C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
1.1 Gii thiu
Phn m đu đã gii thiu tng quan v đ tài nghiên cu gm lý do chn đ
tài, mc tiêu nghiên cu, phng pháp thc hin, đi tng và phm vi nghiên cu.
Mc tiêu ca chng 1 s tp trung gii thiu c s lý thuyt v dch v, dch v
môi gii chng khoán, cht lng dch v và s tha mãn ca khách hàng, t đó
đa ra mô hình lý thuyt cho nghiên cu.
1.2 Các khái nim trong nghiên cu
cung cp dch v có th thc hin các bin pháp nh: tng tính hu hình ca dch
v, to s chú ý ca khách hàng đn nhng li ích có liên quan đn dch v và đt
tên gi cho dch v đc cung cp.
Th hai, dch v thng không đng nht. Dch v gn cht vi ngi cung
cp dch v. Cht lng ca dch v dao đng trong mt khong rt rng tùy thuc
vào hoàn cnh to ra d
ch v nh: nhân viên, thi gian và đa đim cung ng dch
v. i vi cùng mt cá nhân cung cp dch v, cht lng dch v nhiu khi cng
thay đi theo tâm trng và tinh thn ca cá nhân đó. S không n đnh v cht lng
gii thích vì sao khách hàng trc khi s dng dch v thng hi ý kin ca khách
hàng khác đ la chn ngi cung cp dch v.
Th ba, dch v không th tách ri. Quá trình cung cp dch v và s dng
dch v din ra đng thi. Khác vi sn phm vt cht, dch v không th đc hình
thành, sn xut sau đó mi mang tiêu th. Thông thng đ thc hin mt dch v,
ngi cung cp dch v thng phi tin hành mt s bc không th tách r
i nhau
6
đ thu đc kt qu mà ngi s dng dch v mong mun.
Th t, dch v không lu gi đc. ó là lý do mà các công ty hàng không
đa ra các điu khon pht trong trng hp hy b chuyn bay, bi vì vé không
đc bán s b mt vnh vin. Tính không lu gi đc dch v không nh hng
nu nhu cu đc bit trc. Tuy nhiên, nu nhu cu dao đng thì công ty cung cp
dch v s gp vn đ v mc đ s dng c s vt cht k thut. Ví d, đi vi các
xí nghip vn ti công cng, phng tin vn chuyn b quá ti vào nhng gi cao
đim nhng li không s dng ht công sut vào các thi gian còn li trong ngày.
1.2.2 Khái quát v môi gii chng khoán
1.2.2.1 Khái nim môi gii chng khoán
Môi gii chng khoán là nghip v c bn nht ca các công ty chng
khoán. Môi gii chng khoán theo đnh ngha ca Lut chng khoán Vit Nam
Các lnh mua bán đc chuyn đn cho các nhà môi gii tha hành này có
th t vn phòng công ty, cng có th t các môi gii đi din (Registered
Representative).
Môi gii đc lp hay môi gii 2 đô la: Môi gii đc lp (Independent
Broker) chính là các môi gii làm vic cho chính h và hng hoa hng hay
thù lao theo dch v. H là mt thành viên t b tin ra thuê ch ti S giao
dch (sàn giao dch) ging nh các công ty chng khoán thành viên.
H chuyên thc thi các lnh cho các công ty thành viên khác ca S giao
dch. S d có điu này là ti các S giao dch nhn nhp, lng lnh phi
gii quyt cho khách hàng ca các công ty chng khoán đôi khi rt nhiu,
các nhân viên môi gii ca các công ty này không th làm xu hoc vì mt
lý do nào đó vng mt. Lúc đó các công ty chng khoán s hp đng vi các
nhà môi gii đc lp đ thc hin lnh cho khách hàng ca mình và tr cho
ngi môi gii này mt khon tin nht đnh.
8
Ban đu các nhà môi gii đc lp đc tr 2 đô la cho mt lô tròn chng
khoán (100 c phn) nên ngi ta quen gi là “môi gii 2 đô la”.
Môi gii đc lp cng đc gi là môi gii trên sàn (floor broker), h đóng
vai trò không khác gì mt môi gii tha hành, ch khác là h có t cách đc
lp – tc h không đi din cho bt k mt công ty chng khoán nào c.
Nhà môi gii chuyên môn: Các S giao dch chng khoán thng qui đnh
mi loi chng khoán ch đc phép giao dch ti mt đim nht đnh gi là
quy giao dch (Post), các quy này đc b trí liên tip quanh sàn giao dch
(floor). Trong quy giao dch có mt s nhà môi gii đc gi là nhà môi
gii chuyên môn hay chuyên gia. Các chuyên gia này ch giao dch mt s
loi chng khoán nht đnh. Nhà môi gii chuyên môn thc hin 2 chc
nng ch yu là thc hin các lnh giao dch và lnh th trng.
1.2.2.3 Các hot đng môi gii chng khoán
Giao dch chng khoán niêm yt: đc thc hin qua 2 hình thc đt lnh
- Dch v ng trc tin bán chng khoán: theo quy đnh 03 ngày làm
vic k t khi lnh bán chng khoán đc thc hin, tin bán chng
khoán mi v đn tài khon ca khách hàng. Trong khong thi gian
đó, công ty chng khoán có th ng trc s tin sp v tài khon đ
đáp ng nhu cu s dng vn ca khách hàng.
- Dch v cho vay cm c đi vi chng khoán niêm yt: công ty chng
khoán nhn cm c các c phiu niêm yt khi khách hàng có nhu cu
vn đ khách hàng không phi bán đi nhng c phiu đang s hu.
- Repo c phiu: Repo là dch v mua bán li chng khoán có k hn.
Công ty chng khoán s ký hp đng repo vi khách hàng, công ty s
10
mua nhng chng khoán cha niêm yt ca khách hàng vi cam kt s
bán li s chng khoán đó cho khách hàng trong mt khong thi gian
nht đnh. Vi nhng đc đim và li ích ca repo s đáp ng kp thi
nhu cu vn và không đ l c hi kinh doanh ca khách hàng.
1.2.2.4 S đ hot đng mua bán chng khoán
Hình 1.1: S đ hot đng mua bán chng khoán
M tài khon cho khách hàng: công ty m tài khon giao dch cho khách
hàng ti công ty chng khoán và tài khon tin mt ti ngân hàng đ khách hàng có
th tin hành giao dch mua bán chng khoán.
Nhn lnh t khách hàng: sau khi công ty đã m tài khon cho khách hàng,
khách hàng có th tin hành thc hin giao dch đi vi công ty chng khoán.
Thc hin lnh: nhân viên giao dch s kim tra lnh ca khách hàng trc
khi nhp lnh vào sàn giao dch ti S giao dch chng khoán. Lnh bán chng
khoán ca khách hàng ch đc thc hin khi trong tài khon ca khách hàng có đ
s lng chng khoán đt bán. Lnh mua ca khách hàng ch đc thc hin khi
11
1.3.1 Mi quan h gia cht lng dch v và s tha mãn ca khách hàng
Do dch v là sn phm vô hình nên vic đánh giá cht lng dch v rt khó
khn so vi vic đánh giá cht lng s
n phm hu hình. Theo Parasuraman & ctg
(1985,1988) đnh ngha “Cht lng dch v đc xem nh khong cách gia mong
đi v dch v nhn đc và nhn thc ca khách hàng sau khi s dng dch v”.
Mt s quan đim cho rng cht lng dch v chính là s tha mãn ca
khách hàng. Tuy nhiên, mt s quan đim khác li cho rng cht lng dch v và
s tha mãn ca khách hàng là hai khái nim khác nhau (Zeithaml & Bitner, 2000).
S tha mãn ca khách hàng là mt khái nim tng quát, trong đó bao gm các yu
t tác đng đn s tha mãn nh: cht lng dch v, cht lng sn phm, giá, các
nhân t tình hung và các nhân t cá nhân, th hin s hài lòng ca khách hàng khi
s dng dch v. Trong khi đó, cht lng dch v ch tp trung vào các thành phn
c th ca cht lng dch v (Zeithaml & Bitner, 2000).
Các nhà nghiên cu sau khi kim đnh và chng minh mi quan h gia cht
lng dch v và s tha mãn ca khách hàng đã đi đn kt lun là khi khách hàng
tha mãn v cht lng dch v s dn ti s tha mãn ca khách hàng (Conin &
Taylor (1992), Spreng & Mackoy (1996), Zeithaml & Bitner (2000)). Tuy nhiên có
rt ít nghiên cu tp trung vào kim đnh mc đ gii thích ca các thành phn cht
lng dch v đi vi s tha mãn, đc bit trong tng ngành dch v c th (Lassar
& ctg, 2000).
Cht lng dch v là mt phn quyt đnh s tha mãn khách hàng
(Parasuraman và các cng s, 1985, 1988). Do đó, mun nâng cao s hài lòng ca
khách hàng, nhà cung cp dch v phi nâng cao cht lng dch v. Hin nay có 2
mô hình thông dng dùng đ đánh giá cht lng dch v tiêu biu là mô hình
13
Gronroos (1984b) và mô hình Parasuraman & ctg (1988).
1.3.1.1. Mô hình nhn thc cht lng dch v Gronroos
Mô hình cht lng dch v ca Gronroos (1984b) cho rng cht lng dch
v. Parasuraman & ctg (1985) cho rng, bt k dch v nào thì cht lng ca dch
v cng đc mô t thành 10 thành phn, đó là:
1. Tin cy (reliability) nói lên kh nng thc hin dch v phù hp và đúng thi
hn ngay ln đu tiên.
2. áp ng (responsiveness) nói lên s mong mun và sn sàng ca nhân viên
khi cung cp dch v cho khách hàng.
3. Nng lc phc v (competence) nói lên trình đ chuyên môn đ thc hin
dch v. Nng lc phc v biu hin khi nhân viên tip xúc vi khách hàng,
nhân viên trc tip thc hin dch v, kh nng nghiên cu đ nm bt thông
tin liên quan cn thit cho vic phc v khách hàng.
4. Tip cn (access) liên quan đn vic to mi điu kin d dàng cho khách
hàng trong vic tip cn vi dch v nhm rút ngn thi gian ch đi ca
khách hàng, đa đim phc v và gi m ca thun li cho khách hàng.
5. Lch s (courtesy) nói lên tính cách phc v nim n tôn trng và thân thin
vi khách hàng.
15
6. Thông tin (communication) liên quan đn vic giao tip, thông đt cho khách
hàng bng ngôn ng mà h hiu bit d dàng và lng nghe v nhng vn đ
liên quan đn h nh gii thích dch v, chi phí, gii quyt khiu ni thc
mc.
7. Tín nhim (credibility) nói lên kh nng to lòng tin cho khách hàng, làm
cho khách hàng tin cy vào công ty. Kh nng này th hin qua tên tui và
ting tm ca công ty, nhân cách ca nhân viên dch v giao tip trc tip vi
khách hàng.
8. An toàn (security) liên quan đn kh nng đm bo s an toàn cho khách
hàng, th hin qua s an toàn v vt cht, tài chính, cng nh bo mt thông
tin.
9. Hiu bit khách hàng (understanding the customer) th hin qua kh nng
hiu bit nhu cu ca khách hàng thông qua vic tìm hiu nhng mong mun
dng mô hình Parasuraman & ctg (1988) đ đánh giá cht lng dch v môi gii ti
các công ty chng khoán vi nhng u đim trên.
1.3.2 Giá và s tha mãn ca khách hàng
Mt lnh vc cng đc quan tâm không kém trong các nghiên cu v s
tho mãn khách hàng là vai trò ca giá tác đng đn s tha mãn ca khách hàng
(Voss & ctg, 1998; Varki & Colgate, 2001). Giá c đc xem nh nhn thc ca
khách hàng v vic t b hoc hy sinh mt cái gì đó đ đc s hu mt sn phm
hoc mt dch v (Zeithaml, 1988). Zeithaml & Bitner (2000) cho rng giá ca dch
v có th nh hng rt ln vào nhn thc ca khách hàng v cht lng dch v, s
tha mãn và giá tr. Bi dch v có tính vô hình nên thng rt khó đ đánh giá
trc khi s dng, giá c thng đc xem nh công c thay th mà nó nh hng
vào s hài lòng v dch v mà khách hàng s dng. Mt s nhà nghiên cu đã tìm
thy rng có mi quan h ý ngha gia giá c và s tha mãn ca khách hàng (Varki
& Colgate, 2001; Hong & Goo, 2003).
Trong lnh vc môi gii chng khoán, giá c ca d
ch v đc th hin phí
17
môi gii mà khách hàng phi thanh toán cho công ty khi s dng dch v.
1.4 Mô hình nghiên cu và các gi thuyt
Phn trên đã trình bày c s lý thuyt liên quan đn s tha mãn khách hàng
khi s dng dch v. Trong đó, thang đo SERVQUAL ca Parasuraman & ctg
(1988) đc xem là công c ph bin đ đánh giá cht lng dch v. Thang đo
SERVQUAL là thang đo đa hng vi 5 thành phn đã trình bày bao gm: tin cy,
đáp ng, nng lc phc v, đng cm và phng tin hu hình. Parasuraman & ctg
(1994) đã liên tc kim đnh thang đo và đi đn kt lun cho rng thang đo
SERVQUAL đt đc giá tr tin cy, có th áp dng đ đo lng cht lng dch v
trong nhiu lnh vc dch v khác nhau. Nhiu
nghiên cu đã ng dng thang đo
SERVQUAL đ đánh giá cht lng dch v, trong đó có dch v ngân hàng (mt
H2: Mc đ đáp ng có tác đng cùng chiu lên s tha mãn ca khách hàng
H3: Nng lc phc v có tác đng cùng chiu lên s tha mãn ca khách hàng
H4: M
c đ đng cm có tác đng cùng chiu lên s tha mãn ca khách hàng
H5: Phng tin hu hình có tác đng cùng chiu lên s tha mãn ca khách
hàng
H6: S thun tin có tác đng cùng chiu lên s tha mãn ca khách hàng
H7: Giá phù hp tác đng cùng chiu lên s tha mãn ca khách hàng H
1
H
3
H
7
H
5
Tin cy
áp ng
Nng lc phc v
ng cm
Phng tin hu
hình
S thun tin
Giá phù hp
S tha mãn ca
khách hàn
g