TAM QUỐC DIỄN NGHĨA
BÀI THẢO LUẬN NHÓM 2
MÔN: VĂN HỌC TRUNG QUỐC
TÁC PHẨM: TAM QUỐC DIỄN NGHĨA - LA QUÁN TRUNG
Câu 1: Vấn đề tác giả và văn bản tác phẩm:
a. Tác giả: (vắn tắt)
b. Tam quốc diễn nghĩa: từ truyền thuyết dã sử đến tác phẩm văn học
mang dấu ấn cá tính sáng tạo.
Bài làm :
I. Tiểu sử tác giả
La Quán Trung tên là Bản, tên chữ là Quán Trung, lại có biệt hiệu là
"Hồ Hải tản nhân" có thể là người Thái Nguyên (còn có thuyết cho rằng ông
là người Lư Lăng Tiền Đường, Đông Nguyên. v. v ...). Ông sinh vào cuối
đời Nguyên, mất vào đầu đời Minh, ước chừng vào khoảng năm 1300 đến
năm 1400 giữa thời thống trị của nhà Nguyên Thuận Đế (Thỏa Hoàn Thiếp
Mộc Nhĩ) và Minh Thái Tổ (Chu Nguyên Chương). Có thuyết còn nói rõ
rằng ông sinh năm 1328 và mất năm 1398.
Ông rất có tài văn chương, rất giỏi về từ khúc, câu đối, lại viết cả các loại
kịch, nhưng nổi tiếng nhất là về tiểu thuyết. Ông là tác giả của cuốn tiểu
thuyết Tam Quốc Diễn Nghĩa và còn có thuyết cho rằng: La Quán Trung
cũng là một người tham gia soạn và chỉnh biên tác phẩm Thủy hử, đó là hai
cuốn tiểu thuyết trong Tứ đại danh tác – bốn tác phẩm nổi tiếng nhất trong
văn học cổ điển Trung Hoa. Nhiều sử gia văn học không chắc chắn rằng hai
người này là một, hay là tên Thi Nại Am được dùng làm bút danh của Thủy
BÀI THẢO LUẬN NHÓM 2 LỚP VĂN HỌC K53
1
TAM QUỐC DIỄN NGHĨA
Hử vì tác giả không muốn bị dính líu vào việc chống chính phủ như trong
tác phẩm này. Ông là người đóng góp xuất sắc cho trường phái tiểu thuyết
lịch sử đời Minh-Thanh.
Theo Vương Kỳ đời Minh thì La Quán Trung học rộng, biết nhiều, tính tình

Cuối đời Nguyên, đầu đời Minh (1368-1644), La Quán Trung dựa trên cơ sở
sáng tác tập thể của quấn chúng nhân dân, kế thừa tư tưởng “Ủng Lưu phản
Tào”, tham khảo những vở kịch nổi tiếng, những bản ghi chép của các nhà
viết sử, và bằng tài năng văn học kiệt xuất của mình, ông đã chỉnh lý Tam
Quốc diễn nghĩa thành tác phẩm văn học ưu tú được quảng đại quần chúng
nhân dân ưa thích và đời đời truyền tụng.
câu chuyện gần một trăm năm, sự việc nhiều nhưng không rối là do ngòi bút
có khuynh hướng của La Quán Trung. Tác giả đứng về phía Lưu Thục lên
án Tào Ngụy, còn Tôn Ngô chỉ là lực lượng trung gian. Mặc dù còn dấu ấn
khá đậm của tư tưởng chính thống và sự thực lịch sử không hẳn như thế,
nhưng truyền thuyết “ủng Lưu phản Tào” là khuynh hướng vốn có của hầu
hết các truyền thuyết về thời Tam Quốc lưu hành trong nhân dân. Nó phản
ánh nguyện vọng có một “ông vua tốt” biết thương dân và vì dân, một triều
đình thực hiện “nhân chính”, một đất nước thống nhất và hoà bình.
Sau khi tác phẩm ra đời, lần lượt có nhiều bản in khắc khác nhau. Đến
cuối đời Minh đã có 20 bản, nhưng nội dung không khác bản của La Quán
BÀI THẢO LUẬN NHÓM 2 LỚP VĂN HỌC K53
3
TAM QUỐC DIỄN NGHĨA
Trung là bao, chỉ thêm vào một số chú thích, tranh vẽ, phê bình hoặc khảo
chứng.
Bản lưu hành rộng rãi cho tới ngày nay là bản Tam Quốc diễn nghĩa
do hai cha con nhà phê bình văn học đời Thanh (1644-1911) là Mao Luân,
Mao Tôn Cương tu sửa, chỉnh lý lại các hồi mục, thêm bớt sử liệu, bài thơ,
xen vào những lời bình. Công việc này hoàn thành năm 1679.
Theo trí tưởng tượng của tác giả truyện Trọng Tương vấn Hán thì Hán Cao
Tổ đã đầu thai thành hoàng đế cuối cùng nhà Hán là Hán Hiến Đế, và ba vị
tướng được luân kiếp thành vua ba nước khác nhau: Hàn Tín hoá thành Tào
Tháo; Bành Việt hoá thành Lưu Bị; và Anh Bố thành Tôn Quyền. Lần này
hoàng đế nhà Hán phải chịu sự trừng phạt qua bàn tay Tào Tháo.

dựng trên cơ sở của sự thật lịch sử thời tam Quốc (220-280). Câu chuyện
xảy ra từ cuối đời Đông Hán đến đầu đời Tấn, nhưng đã phản ánh giai cấp,
mâu thuẫn dân tộc phức tạp thể hiện nguyện vọng thống nhất đất nước
chống ngoại xâm của nhân dân thời Tống Nguyên. La Quán Trung phác họa
bộ mặt phá hoại ghê gớm của các tập đoàn quân phiệt
Như vậy, từ truyền thuyết dã sử đến tác phẩm văn học, Tam Quốc
diến nghĩa đã mang dấu ấn cá tính sáng tạo của nhiều tác giả, nổi bật nhất là
La Quán Trung. Vì vậy, tên gọi của tác phẩm gắn liền với tên tuổi của ông.
Các nhân vật trong tác phẩm được tác giả khác họa rõ nét có nhiều điểm
khác với nhân vật trong lịch sử
BÀI THẢO LUẬN NHÓM 2 LỚP VĂN HỌC K53
5
TAM QUỐC DIỄN NGHĨA
Câu 2:
Dựng lại sơ đồ cốt truyện của Tam quốc diễn nghĩa theo trục thời gian từ
năm 184 đến năm 280 theo các mốc chính sau đây:
184, 189, 190, 196, 208, 220-265, 221, 222, 234, 263, 279, 280
Bài làm
Tam quốc diễn nghĩa là bộ tiểu thuyết ưu tú sống mãi trong lòng người
đọc. La Quán Trung có tài văn chương giỏi từ khúc, có khả năng sáng tác
kịch nhưng thành tựu chủ yếu của ông là tiểu thuyết.
Chuyện phân tranh giữa ba nước Nguỵ, Thục Ngô bắt đầu từ năm 220
khi tào Phi phế Hán Hiến để lập nhà Nguỵ cho đến năm 280. Trong khuôn
khổ bài tập nhóm chúng tôi xin được nêu tóm tắt sơ đồ các sự kiện gắn với
các năm theo trục thời gian sau: (từ năm 184 đến năm 280 sau công nguyên).
Mốc thời gian Sự kiện
Năm 184 Cuộc khởi nghĩa Khăn Vàng do ba anh em Trương Giác,
Trương Bảo, Trương Lương lãnh đạo đã thu hút được đông
đảo nhân dân tham gia với khí thế lừng lẫy
Vào thời Hán hoàng đế Lưu Chí Hán Linh Đế Lưu Hoàng,

được củng cố và lớn mạnh. Thế chân vạc hình thành.
Từ năm 220 đến
năm 265
Lưu Bị xưng đế ở Hán Trung lập nên Thục hán . Tôn Quyền
hàng Ngụy và được nhận tước vương. Lưu Bị cất quân đánh
Đông Ngô để báo thù cho Quan Vũ rồi thất bại tại Hào Đình,
phải rút chạy về thành Bạch Đế và mất tại đây. Con Lưu Bị
là Lưu Thiện nối ngôi. Gia Cát Lượng chịu sự ủy thác của
Lưu Bị quyết xoay chuyển tình thế bằng chủ trương Bắc phạt
BÀI THẢO LUẬN NHÓM 2 LỚP VĂN HỌC K53
7
TAM QUỐC DIỄN NGHĨA
vào năm 227, sáu lần ra Kì Sơn và chính sách Liên Ngô
Kháng Tào nhưng không thành Gia Cát Lượng bỏ mình tại
Ngũ Trượng Nguyên. 263 Lưu Thiện hàng Ngụy, nhà Thục
Hán bị diệt vong. 265 Tư Mã Viêm diệt Ngụy, xưng vua và
lập nên nhà Tấn.
Năm 221 Đại bại ở Hào Đình, Lưu Bị chạy về thành Bạch Đế . Tào
Phi cất quân đánh Đông Ngô thất bại. Ngô , Ngụy từ đó
không hòa nhau.
Năm 222 Lưu Bị mất, giao phó con và đất nước cho Gia Cát Lượng.
Lưu Thiện nối ngôi, niên hiệu là Kiến Hưng
Năm 234 Gia Cát Lượng cất quân ra Kì Sơn đánh Ngụy lần thứ năm,
giết được tướng Ngụy là Trương Cáp.
Năm 263 Tướng Ngụy là Đặng Ngải, diệt Thục, Lưu Thiện đầu hàng.
Nhà Ngô có địa thế Giang Đông hiểm yếu, có binh hùng
tướng mạnh, lấy thủ làm công, nhiều lần đánh bại Ngụy,
Thục. Sau khi Tôn Quyền chết, Đông Ngô thế yếu dần.
Năm 279 Tư Mã Viêm cất quân đánh vào Kiến Nghiệp Nhà Ngô bị
diệt,Nhà Tấn thống nhất Trung Quốc

những nhân vật lịch sử có xương thịt, có lời ăn tiếng nói riêng, có diện mạo
riêng và tính cách không lẫn với ai, trở thành những nhân vật lịch sử điển
hình chịu được sử thử thách của thời gian.
- Tác phẩm cung cấp cho chúng ta một cái nhìn khâm phục về chiến lược,
sách lược các bên tham chiến, trong gần 100 năm đã có biết bao trận chiến
BÀI THẢO LUẬN NHÓM 2 LỚP VĂN HỌC K53
9
TAM QUỐC DIỄN NGHĨA
xảy ra có những trận chiến đẫm máu nhưng cũng có những trận chiến không
tốn một giọt máu nào.
- Tác phẩm cũng nói lên nguyện vọng tha thiết của nhân dân mong muốn
được sống một cuộc đời thanh bình và thống nhất, đồng thời vạch trần tội ác
của bọn vua quan phong kiến đã gây nên cuộc chiến tranh đẫm máu và chia
cắt đất nước lâu dài. Đầu tiên tác giả phê phán vương triều nhà Hán đã “cấm
cố những bậc hiền sĩ, tin dung bọn hoạn quan” làm cho “triều đình đổ nát”,
làm rối lòng người thiên hạ, khiến giặc dã nổi lên”. Trong tác phẩm tuy cuộc
khởi nghĩa Hoàng Cân bị miêu tả thành bọn cường khấu, nhưng tác giả
không che giấu một sự thật là số nghĩa quân của họ đã tăng lên đến mấy
chục vạn người, trừng trị không chút thương xót bọn tham quan ô lại và “rất
được lòng dân”
=>Tam Quốc đã tái hiện được bức tranh nước Trung Hoa thời Tam Quốc
phân quyền loạn lạc vì chiến tranh. Tác giả đã thể hiện được long căm ghét
của quần chúng đối với nạn cát cứ phân tranh, đối với bọn quân phiệt trí trá,
tàn bạo, nham hiểm. Mặt khác bày tỏ nguyện vọng của quần chúng về một vị
vua sáng tôi hiền với các nhân vật anh hùng trí dũng. Chính vì vậy tác phẩm
vừa có tính hiện thực vừa có tính nhân dân sâu sắc.
Câu 4:Phân tích các nhân vật trong truyện Tam quốc diễn nghĩa
Bài làm
BÀI THẢO LUẬN NHÓM 2 LỚP VĂN HỌC K53
10

-TÀI NĂNG:
Không ai có thể phủ nhận Tào Tháo là con người cơ mưu ,dũng cảm
và sảo trá,tàn bạo đã thống nhất với nhau nhưng nhiều lúc âm mưu thâm độc
ấy lại được che đậy bởi tài năng và phong độ của một nhà chính trị.
BÀI THẢO LUẬN NHÓM 2 LỚP VĂN HỌC K53
11
TAM QUỐC DIỄN NGHĨA
Tác giả để cho Tào Tháo nói về tài “kinh bang tế thế” của mình: “anh
hùng trong thiên hạ bây giờ chỉ có Sứ Quân( Lưu Bị) và Tháo mà thôi”
Tào Tháo biết nhìn xa trông rộng, có tài phán đoán thời thế. Khi Hà
Tiến định rước quân phiệt Đổng Trác vào kinh, Tào Tháo biết đây là việc
“rước voi giày mả tổ”, nên can ngăn. Hà Tiến không nghe, Tào Tháo bỏ đi
còn nói: “Làm loạn thiên hạ ắt Hà Tiến”. Quả thế không sai, sau đó không
lâu. Cơ nghiệp trên 400 năm của nhà Hán bị sụp đổ tan tành
Bị núp dưới bóng là nhân vật phản diện nhưng trong suốt quá trình
sáng tạo hình tượng nghệ thuật này La Quán Trung không mạt sát tính cách
đáng khẳng định của Tào Tháo- một chính trị gia thời tam quốc.Người biết
dựa thời cơ,nhìn thấy tài năng của người khác nên đã tập hợp được hàng
nghìn viên tướng giỏi suốt đời tận tuỵ với sự nghiệp của mình.
Vì muốn củng cố quyền lực của mình sự tàn ác của Tào Tháo là
không tránh khỏi .Những việc như “chèn ép vua Hiến Đế”, “giết thái y Cát
Bình”, “treo cổ Đổng Quý Phi đang mang long thai”, “hay đánh phục Hoàng
Hậu đến chết”…tất cả cũng vì mưu đồ nghiệp lớn của kẻ hùng tài đại lược
-Tào Tháo là tiêu biểu cho tính cách phản diện, là sự phát triển cao
hơn, sâu hơn cái tàn bạo bất nhân của một Đổng Trác, tính tráo trở hai lòng
“hữu dũng vô mưu” của Lã Bố.
2.GIA CÁT LƯỢNG
Trong mấy trăm năm qua,khi bạn đọc nhắc đến nhân vật này vẫn
thường nói đến sự khâm phục,trí tuệ của một vị hiền triết học rộng tài cao.
-XUẤT HIỆN:

Trong quân sự chính Khổng Minh là người chủ động tạo ra nhiều
chiến thuật: trận Bát Đồ,Liên Nỏ,Mộc Ngu Lưu Mã…và đều phát huy thế
trận dành chiến thắng.
Chính sách pháp trị của ông là: “nhân chính và pháp tri” .Vì thế mà
được lòng dân .Tác giả La Quán Trung gửi gắm trong hình ảnh Khổng Minh
ý tưởng về một nhà Nho một hiền sĩ,một nhân vật trí tụê hơn người , đại
diện cho nhân dân hết lòng vi công việc chung.
-TÍNH CÁCH:
Cả cuộc đời của ông gắn liền với sự nghiệp Thục Hán,từ khi ra khỏi
lều tranh Khổng Minh không quản ngại gian nan nguy hiểm đích thân sang
tận Đông Ngô thực hiện khẩu hiệu “liên Ngô kháng Tào”
Khổng Minh với tấm lòng trung thành tận tụy, ý chí sắt đá, quyết tâm
xây dựng nhà Thục Hán. Mặc dù biết vận nhà Hán đã suy nhưng Khổng
Minh vẫn cúc cung tận tụy dẫu chết vẫn không đổi ý. Điều này càng thể hiện
rõ tính chất chính nghĩa của tập đoàn Luu Thục
Trong Chiến đấu, trong việc xây dựng sự nghiệp Thục Hán, Khổng
Minh đã đạt được những kì công rực rỡ, nhưng không bao giờ ông tỏ ra kiêu
ngạo nịnh kẻ trên khinh kẻ dưới. Khổng Minh không tham vàng bỏ ngãi như
Lã Bố, cũng không có tính tự phụ mất trí khôn như Quan Công.
-HẠN CHẾ
BÀI THẢO LUẬN NHÓM 2 LỚP VĂN HỌC K53
13
TAM QUỐC DIỄN NGHĨA
Vì khi xây dựng Gia Cát Lượng tác giả quá chú trọng miêu tả trí tuệ vô
cùng tận của ông nên dường như có nhiều hạn chế. Nhân vật này “đa trí nhi
tử yêu” (nhiều mưu mẹo như yêu quái). Như lời của Lỗ Tấn đã nói “tác giả
gán cho Khổng Minh một số phép thuật không thoả đáng làm cho ông có lúc
không còn là nhà chính trị, nhà quân sự có những tiên đoán khoa học mà là
thầy phù thuỷ “rắc đậu thành binh”, “gọi gió hú mưa”, khiến hình tượng
nhân vật này kém giá trị chân thực trọn vẹn”.

phụ nghĩa” đối lập hẳn với quan điểm sống của Tào Tháo
Lưu Bị nhờ có lòng nhân từ rộng lượng, thương dân yêu lính cho nên từ
hai bàn tay trắng ông làm đến Hán Trung Vương, lên ngôi Hoàng đế và
chia ba thiên hạ. Nhân tố chủ yếu để Lưu Bị giành thắng lợi chính là đạo
“nhân hoà”.
Hình tượng nhân vật Lưu Bị trong tác phẩm đã vượt qua con người Lưu
Bị trong lịch sử thể hiện lý tưởng, nguyện vọng của nhân dân về một ông
vua chân chính, về một người anh em bằng hữu hết lòng vì bạn bè.
HẠN CHẾ:
Nhân vật Lưu Bị được La Quán Trung xây dựng vượt xa bộ mặt thật của
lịch sử và đặc điểm thời đại cho nên có phần mơ hồ và tính chân thực bị
giảm sút. Cũng chính Lỗ Tấn nhận định “muốn Lưu Bị là người có nhân
có đức mà hình như giả dối”.
Thêm nữa Lưu Bị dù làm vua nhưng tình cảm riêng tư còn nhiều bởi vậy
mà muốn báo thù cho em vứt bỏ chủ trương “liên Ngô kháng Tào” dẫn
đến việc 40 doanh trại tại Hào Đình phút chốc ra tro, cơ nghiệp Thục Hán
sụp đổ từ đó.
Tác giả La Quán Trung bị chi phối bởi điều kiện lịch sử xã hội lúc bấy
giờ cho nên không thể xây dựng được một ông vua nhân từ đức độ trong
xã hội đen tối. Trái lại ông lại có thể xây dựng hàng trăm nghìn nhân vật
điển hình như Tào Tháo, vì hiện thực xã hội lúc bấy giờ cho phép ông
khái quát hết sức chân thực bộ mặt tàn ác giả dối của tập đoàn phong
kiến thống trị.
4.TRIỆU VÂN:
XUẤT THÂN
Triệu Vân (168 - 229) tự là Tử Long người vùng Thường Sơn, là một vị
tướng thời kì cuối nhà Đông Hán vào thời Tam quốc. ông là người đã góp
công lớn vào việc thành lập nhà Thục. Ông được phong chức Hổ Uy Tướng
quân, và đứng thứ ba trong Ngũ Hổ Tướng của nhà Thục (Vân Trường,
Trương Phi,Triệu Vân, Hoàng Trung, Mã Siêu).

16