Quản trị chiến lược 1408SMGM0111
BÀI TẬP NHÓM 3
Vận dụng mô hình 5 lực lượng cạnh tranh đánh giá cường độ cạnh tranh của
ngành du lịch Việt Nam. Liên hệ thực tiễn với ngành du lịch Đà Nẵng.
I. Khái quát về ngành du lịch Việt Nam và du lịch Đà Nẵng
Du lịch được coi là một ngành công nghiệp không khói, có vai trò rất lớn
không những trong việc phát triển nền kinh tế, tăng thu nhập quốc dân thông qua thu
hút du khách trong và ngoài nước mà còn góp phần gia tăng giá trị tài sản thương hiệu
quốc gia; đem lại lợi ích nhiều mặt cho các quốc gia; đặc biệt là các nước đang phát
triển.
Việt Nam là một quốc gia có tiềm năng lớn về du lịch với sự đa dạng và phong
phú về cảnh quan thiên nhiên cũng như các di sản văn hóa; du lịch Việt Nam có đủ
các yếu tố để trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn. Theo dự báo của Hội đồng Du
lịch và Lữ hành Thế giới giá trị đóng góp trực tiếp vào GDP của ngành du lịch Việt
Nam sẽ tăng bình quân 6,1% hàng năm tính đến năm 2022 và đóng góp từ 5.3% - 6%
vào GDP. Tính đến tháng 8 năm 2010, Việt Nam có hơn 40.000 di tích, thắng cảnh
trong đó có hơn 3000 di tích được xếp hạng di tích quốc gia và hơn 5000 di tích được
xếp hạng cấp tỉnh, được UNESCO công nhận có 8 khu dự trữ sinh quyển thế giới; có
30 vườn quốc gia, 400 nguồn nước nóng và đứng thứ 27 trong số 156 quốc gia có biển
trên thế giới với 125 bãi tắm biển, hầu hết là các bãi tắm đẹp.
Việt Nam cũng là 1
trong 12 quốc gia có vịnh đẹp nhất thế giới là vịnh Hạ Long và vịnh Nha Trang. Bên
cạnh đó là một nền văn hóa lâu đời với 4000 ngàn năm văn hiến; với 54 dân tộc anh
em đa dạng về màu sắc tín ngưỡng, phong tục tập quán và các lễ hội. Một số di sản
văn hóa phi vật thể được thế giới công nhận tại Việt Nam như Nhã nhạc cung đình
Huế, Không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên, Quan họ, Ca trù, Hội Gióng, Hát
xoan, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương (Phú Thọ).
Đà Nẵng là một thành phố biển nằm ở miền Trung Việt Nam, có vị trí gần như
là trung tâm khoảng cách giữa thủ đô Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Sở hữu rất nhiều
cảnh quan thiên nhiên đa dạng, Đà Nẵng không chỉ thu hút du khách với bãi biển dài
2
Quản trị chiến lược 1408SMGM0111
• Chính sách của chính phủ: Vai trò chính của chính phủ trong thị trường là duy
trì cạnh tranh công bằng và lành mạnh thông qua các hành động chống độc
quyền. Tuy nhiên, chính phủ vẫn hạn chế cạnh tranh thông qua việc chấp nhận
độc quyền và ban hành các quy định.
Theo các rào cản gia nhập trên, thì các doanh nghiệp trong tương lai muốn kinh
doanh du lịch ở Đà Nẵng là điều rất dễ có thể xảy ra.
Vì vậy, du lịch Đà Nẵng phải đối diện với sự thâm nhập của đối thủ cạnh tranh
là do:
• Tỉ xuất lợi nhuận biên trong ngành cao
• Nguồn cung trong ngành không đủ
• Không có quá nhiều rào cản thâm nhập
• Tiềm năng phát triển trong tương lai cao
• Khả năng tạo lợi thế cạnh tranh so với doanh nghiệp đang kinh doanh dịch vụ
du lịch tồn tại
Hiện nay, Đà Nẵng có đủ các yếu tố để phát triển ngành du lịch trở thành
ngành kinh tế mũi nhọn, với tiềm năng du lịch đa dạng và phong phú. Theo số liệu
thống kê, năm 2004 ở Đà Nẵng chỉ có 67 đơn vị hoạt động kinh doanh lữ hành, trong
đó, 42 đơn vị kinh doanh lữ hành quốc tế, thì tới hết quý 1-2013, đã có tới 134 đơn vị
hoạt động kinh doanh lữ hành, trong đó, 81 đơn vị hoạt động kinh doanh lữ hành quốc
tế. Như vậy có thể thấy rằng, rào cản gia nhập ngành du lịch ở Đà Nẵng là không lớn,
không những vậy, Đà Nẵng lại là vùng có những lợi thế mạnh về du lịch cả về du lịch
biển, núi và các trung tâm vui chơi giải trí. Lượt khách du lịch đến Việt Nam hay Đà
Nẵng qua các năm đếu tăng lên đáng kể, vì vậy các doanh nghiệp ngoài ngành cũng
như các doanh nghiệp quốc tế có cơ hội tham gia dịch vụ kinh doanh du lịch tại Việt
Nam cũng như tại Đà Nẵng.
Đây sẽ là những thách thức lớn đối với các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du
lịch tại Đà Nẵng hiện tại, làm cường độ cạnh tranh giữa những doanh nghiệp trong
3
Trường Sơn hùng vĩ, lại có bán đảo Sơn Trà vươn ra biển. Nhờ vậy, Đà
Nẵng có con đèo Hải Vân được mệnh danh "thiên hạ đệ nhất hùng quang"
4
Quản trị chiến lược 1408SMGM0111
với cảnh quang nhìn ra biển vô cùng ngoạn mục và những khúc lượn hiểm
trở. Đà Nẵng còn có thương hiệu du lịch Bà Nà Hills. Bà Nà nằm về phía
Tây thành phố còn hướng về phía Đông Bắc, du khách tiếp tục khám phá
bán đảo Sơn Trà - khu rừng giữa thành phố với hệ động thực vật phong phú,
với những bãi tắm hoang sơ mấp mô ghềnh đá. Rồi ngược về Đông Nam lại
là danh thắng Ngũ Hành Sơn, không chỉ chứa đựng vẻ đẹp thiên nhiên mà
còn có bề dày giá trị văn hóa và tôn giáo.
• Môi trường sống thân thiện và sôi động: Là thành phố trẻ từng liên tục giữ
thứ hạng cao nhất nước về tốc độ phát triển kinh tế nhưng Đà Nẵng vẫn duy
trì tốt an ninh trật tự, không có người lang thang xin ăn, không có người
nghiện ma túy trong cộng đồng và rất hiếm khi xảy ra tình trạng kẹt xe. Đó
là lí do mà du khách hoàn toàn thoải mái và yên tâm khi đi dạo khắp thành
phố. Hiện nay, thành phố Đà Nẵng đang đưa các hoạt động giải trí vào du
lịch: trải nghiệm cảm giác đêm Đà Nẵng trên phố du lịch Bạch Đằng,
thưởng thức các chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống, tham gia
các hoạt động vui chơi giải trí sau 24h.
• Dễ tiếp cận: Đà Nẵng có sân bay quốc tế với công suất 6 triệu khách/năm và
hiện có nhiều đường bay trực tiếp quốc tế. Cảng nước sâu Tiên Sa là nơi
thường xuyên tiếp nhận du thuyền cao cấp, đưa du khách đến với Đà Nẵng.
Đà Nẵng còn là trạm dừng chính của các tuyến xe lửa và xe khách.
c, Các rào cản rút lui khỏi ngành Du lịch Đà Nẵng:
Một trong những rào cản rút lui khỏi ngành du lịch Đà Nẵng lớn nhất đó chính
là yếu tố lịch sử cội nguồn,lịch sử ngành, quan hệ cộng đồng khiến cho các doanh
nghiệp không muốn rút lui khỏi ngành. Mặt khác còn có rào cản về công nghệ và vốn
đầu tư, do cơ sở vật chất hạ tầng cũng như giao thông, công nghệ… đầu tư cho ngành
du lịch Đà Nẵng là rất lớn. Vì vậy, nếu muốn bỏ ngành, buộc các doanh nghiệp bỏ phí
gắng đưa ra mức giá cạnh tranh, thường có những chính sách khuyến mãi trong
mùa du lịch để thu hút du khách. Luôn đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho du
khách khi đến mảnh đất tiềm năng này cũng là mục tiêu của họ. Về phương
tiện đi lại, nhà cung ứng luôn cố gắng tạo điều kiện tốt nhất cho du khách, giá
cả phù hợp. Hệ thống nhà ăn, nhà hàng, khách sạn, luôn là vấn đề ưu tiên tại
nơi này để thoả mãn tâm lí du khách.
• Điểm thu hút du khách hơn nữa là Đà Nẵng đã làm thẻ đa năng cho khách đến
thăm. Thẻ đa năng Danang Pass được phát hành dành riêng cho du khách khi
đến Đà Nẵng tích hợp tất cả thông tin về các điểm vui chơi, giải trí, tham quan,
ăn uống, lưu trú trên địa bàn thành phố, đồng thời là phương tiện thanh toán
điện tử thay cho tiền mặt. Cạnh đó, thành phố còn tiến hành dự án phủ Wifi
6
Quản trị chiến lược 1408SMGM0111
toàn khu vực nội đô, đây là một điểm khác biệt lớn của Đà Nẵng so với các
thành phố khác tạo dấu ấn đặc biệt cho khách du lịch.
- Hạn chế:
• Tuy số lượng khách sạn và nhà nghỉ ở Đà Nẵng phát triển khá nhanh và nhiều,
nhưng thực tế cho thấy đa số khách sạn nằm bên bờ biển, vị trí được coi là lý
tưởng để nghỉ dưỡng và tắm biển lại không dành cho những du khách bình dân
bởi giá cả khá đắt đỏ. Những vị khách ít tiền chỉ có cách lưu trú trong những
nhà nghỉ hoặc khách sạn bên trong thành phố, chấp nhận việc phải đi lại xa hơn
và tận hưởng kém thoải mái hơn.
• Cung cách phục vụ chưa chuyên nghiệp, vẫn còn tồn tại hiện tượng chèo kéo
du khách làm mất đi hình ảnh đẹp và cảm nhận tích cực về TP. Đà Nẵng trong
mắt du khách, nhất là khách du lịch nước ngoài.
Ví dụ: Khi bạn bước xuống taxi, tài xế thường xuyên không mang theo
tiền lẻ để trả lại cho khách. Dần dần, chính các tài xế hình thành thói quen
không cần phải “thối lại” tiền lẻ. Khi bị hỏi, tài xế điềm nhiên mở ví ra và bảo
không có tiền lẻ Cạnh đó, hệ thống các nhà vệ sinh công cộng “bình dân”
cũng là một điểm trừ trong mắt khách quốc tế.
lượng sản phẩm, dịch vụ đi theo của doanh nghiệp. Chính họ điều khiển áp lực cạnh
tranh ngành thông qua quyết định mua hàng.
Ước tính tổng lượng khách đến tham quan, du lịch tại Đà Nẵng trong năm 2012
đạt hơn 2.6 triệu lượt, tăng 12% so với năm 2011 và đạt 103% kế hoạch đề ra. Trong
đó khách quốc tế ước đạt 631.000 lượt, tăng 18%; khách nội địa ước đạt hơn 2 triệu
lượt, tăng 10%; thu nhập xã hội từ hoạt động du lịch ước đạt 6.000 tỉ đồng, tăng 36%
so với năm 2011 và đạt 119% kế hoạch. Tuy nhiên, phần lớn du khách đến Đà Nẵng
đều là khách nội địa, trong khi lượng khách quốc tế tăng rất ít. Theo Sở VH-TT&DL
Đà Nẵng, 9 tháng của năm 2013, ước đạt hơn 2,5 triệu lượt khách đến thành phố, tăng
19,6% so với cùng kỳ. Trong đó khách nội địa 1,9 triệu lượt (tăng 20%), trong khi
lượng khách quốc tế chỉ đạt hơn 555 nghìn lượt (tăng 16%) so với cùng kỳ. Nguyên
nhân là do Đà Nẵng chưa có một trung tâm mua sắm đúng nghĩa hay các dịch vụ giải
trí để phục vụ du khách vào ban đêm.
Bên cạnh đó, Đà Nẵng đang thiếu một công nghệ du lịch hoàn thiện. Mục đích
của ngành du lịch bất cứ nước nào đều là "thu hút thật nhiều khách, làm cho khách ở
lâu hơn và chi tiêu thật nhiều tiền". Nhưng bình quân một du khách đến Đà Nẵng chỉ
tiêu khoảng 700 nghìn đồng/ngày. Đà Nẵng nổi tiếng là một thành phố hiện đại, sạch
8
Quản trị chiến lược 1408SMGM0111
sẽ, quy củ, nhưng cũng nổi tiếng là một thành phố “đi ngủ sớm”. Chỉ đến 9h tối là hầu
hết các cửa hàng, dịch vụ mua sắm, khu vui chơi giải trí, rạp chiếu phim… đã đóng
cửa. Có chăng chỉ còn vài cửa hàng café, phòng trà, bar và quán nhậu còn mở cửa
muộn hơn nhưng cũng không quá 24 giờ hằng ngày. Vậy nên nếu ở lại Đà Nẵng vào
buổi tối, ngoài việc đi ăn tối, xem cầu Rồng phát sáng và phun lửa và nước (nếu may
mắn đến vào dịp cuối tuần) thì du khách chỉ còn cách lượn một vòng qua các phố
phường của thành phố rồi…về khách sạn nghỉ. Có muốn tiêu tiền cũng không biết tiêu
gì và ở đâu.
Ví dụ: Du khách nước ngoài có đặc điểm là lưu trú nhiều ngày khi đến đi du
lịch và rất thích các hoạt động giải trí vào ban đêm nhưng Đà Nẵng lại thiếu điều đó.
Đối với những du khách đến từ phương Tây, nơi có múi giờ chênh lệch hoàn toàn với
5. Quyền thương lượng của các bên liên quan khác
a, Chính Phủ:
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Đà Nẵng lần thứ XX đã xác định: “Đầu
tư phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của thành phố”; xây dựng Đà
Nẵng trở thành điểm đến hấp dẫn và là một trong những trung tâm thương mại - dịch
vụ lớn của cả nước. Do đó, việc phát triển du lịch Đà Nẵng phải gắn với quy hoạch
phát triển tổng thể kinh tế - xã hội thành phố và quy hoạch tổng thể du lịch cả nước,
liên kết chặt chẽ với du lịch miền Trung - Tây Nguyên và cả nước, phát triển theo 3
hướng chính: phát triển du lịch biển, nghỉ dưỡng và sinh thái; phát triển du lịch văn
hóa, lịch sử, thắng cảnh, làng quê, làng nghề và phát triển du lịch công vụ mua sắm,
hội nghị hội thảo (MICE).
Thành phố chú trọng nâng cấp, phát triển các sản phẩm du lịch theo hướng
hình thành sản phẩm đặc trưng, có chất lượng cao. Về định hướng thị trường khách,
điều quan trọng là nghiên cứu, xúc tiến thị trường, xác định đối tượng khách chủ lực
của Đà Nẵng để có hướng đầu tư, khai thác thích hợp, cũng như thống kê, phân loại
khách du lịch theo từng loại hình (khách mua sắm, khách nghỉ dưỡng, khách tham
quan) để đáp ứng sản phẩm dịch vụ nhằm phục vụ khách du lịch tốt hơn.
Bên cạnh đó, đẩy mạnh khai thác các thị trường du lịch nước ngoài, nhất là
khai thác khách thông qua việc mở đường bay trực tiếp. Đồng thời, tập trung đẩy
mạnh chiến dịch quảng bá, tuyên truyền xây dựng Đà Nẵng trở thành điểm đến hấp
dẫn, an toàn, thân thiện; xây dựng chiến lược và có kế hoạch khai thác tốt thị trường
khách nước ngoài qua tuyến Hành lang kinh tế Đông - Tây; khai thác lợi thế đô thị
10
Quản trị chiến lược 1408SMGM0111
loại 1 và là trung tâm vùng trọng điểm kinh tế miền Trung - Tây Nguyên để xúc tiến
thị trường khách du lịch nội địa, khách du lịch MICE
b, Dân chúng:
Ngành du lịch Đà Nẵng tạo công ăn việc làm cho người dân nơi đây, đóng góp
phần lớn vào nguồn thu nhập của người lao động. Sự “phát triển bền vững” trong lĩnh
vực du lịch sẽ tạo ra những việc làm có năng suất, đem lại thu nhập xứng đáng, an
đưa sản phẩm của công ty mình đến với tầm mắt khách hàng, hoàn thành mục
tiêu kinh doanh của mình.
III. Kết luận
Du lịch Đà Nẵng, ngay từ lúc xác định trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đã đối
mặt bài toán phát triển đầy cạnh tranh. Nhiều chuyên gia kinh tế đã cho rằng, với
những tiềm năng và thế mạnh hiện có, việc Đà Nẵng xác định du lịch là ngành kinh tế
mũi nhọn là đúng, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế thành phố này đang trong tình
trạng khủng hoảng bởi nguồn thu từ khai thác quỹ đất giảm mạnh. Để du lịch trở
thành ngành kinh tế mũi nhọn, Đà Nẵng sẽ phải tăng cường xúc tiến, quảng bá du lịch
theo hướng chuyên nghiệp hơn. Việc bồi dưỡng và đào tạo nghiệp vụ quản lý du lịch
cũng sẽ được chú trọng; từng bước chuẩn hóa nâng cao chất lượng; đẩy mạnh xã hội
hóa công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực du lịch có chất lượng nhằm bảo
đảm tính chuyên nghiệp trong tổ chức hoạt động và phục vụ khách du lịch; xây dựng
môi trường du lịch văn minh, thân thiện và an toàn…
Với những thành tựu đạt được của ngành du lịch trong những năm qua, có thể
khẳng định ngành du lịch có vai trò hết sức quan trọng trong cơ cấu kinh tế của thành
phố, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo công ăn việc làm, thu hút đầu tư, nâng
cao vị thế, hình ảnh của Đà Nẵng. Tuy nhiên, những kết quả đạt được như hiện nay
vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế về du lịch. Vì vậy, để du lịch trở thành
ngành kinh tế mũi nhọn, thực hiện theo những nguyên tắc về phát triển du lịch bền
vững, đòi hỏi sự nỗ lực, cố gắng và đồng tâm nhất trí giữa các cơ quan quản lý Nhà
nước, doanh nghiệp, người dân thành phố và du khách trong việc triển khai các giải
pháp. Hy vọng trong tương lai không xa, Đà Nẵng sẽ thực sự trở thành thành phố du
lịch nổi tiếng không chỉ trong cả nước mà sẽ vươn ra tầm khu vực và thế giới.
12