Bành Đức Sơn- Trờng THPT Quảng Uyên - Cao Bằng
Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài:
Hiện nay đất nớc ta đang chuyển sang một giai đoạn mới với sự phát
triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật đang rất cần một nguồn nhân lực chất l-
ợng cao đủ đáp ứng cho sự nghiệp công nghiệp hoá- hiện đại hoá của đất nớc.
Nguồn nhân lực ấy ở đâu ra và ta phải làm thế nào để có nguồn nhân lực chất
lợng cao đó. Ta không thể nào quên câu nói của Bác Hồ
Vì sự nghiệp 10 năm thì phải trồng cây
Vì sự nghiệp trăm năm thì phải trồng ngời
Câu nói nổi tiếng của Bác đã chỉ rõ tầm nhìn chiến lợc lâu dài của Bác.
Để có một con ngời có sức khoẻ có tri thức có những kỹ năng nhất định về
nghề nghiệp và có những ớc mơ hoài bão lớn lao không phải là ngày một
ngày hai mà là cả một quá trình hết sức lâu dài và gian khổ với sự kết hợp
của Gia đình Nhà trờngXã hội
Khi sinh ra mỗi ngời đều có một năng khiếu riêng biệt mà trời đã ban
tặng. Ta phải làm gì để mỗi ngời đó bộc lộ đợc năng khiếu và rèn luyện để
phát huy đợc tối đa năng khiếu đó phục vụ cho lợi ích chung của xã hội.
Các cụ ta luôn truyền dạy : Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh hay Một
nghề thì sống, Đống nghề thì chết những câu nói đó đã thể hiện rất rõ việc
chọn nghề, rèn luyện kỹ năng nghề, nghệ thuật hoá nghề, tinh thông nghề, tất
cả những cái đó có đợc khi ta chọn đúng nghề, đúng sở thích và là mảnh đất
mầu mỡ để ta vùng vẫy, sáng tạo thật sự bất công và đau đớn biết bao khi
một ngời rất thích vẽ, thích làm thơ mà lại không đợc làm mà phải đi làm thợ
cơ khí, lỗi đó tại ai? Ta không thể đổ lỗi cho nhà trờng đợc mà chỉ trách cho
việc hớng nghiệp cho các em làm cha tốt. Các em không đợc định hớng và t
vấn về nghề nghiệp về mọi vấn đề mà các em quan tâm. Để tránh việc đó xảy
ra ngay từ khi học tiểu học ta phải quan tâm đến việc hớng nghiệp cho các
em. Nhà trờng không chỉ dạy chữ, dạy cách làm ngời mà phải dạy nghề.
Thông qua hớng nghiệp phải hình thành cho các em những kỹ năng tối thiểu
Bành Đức Sơn- Trờng THPT Quảng Uyên - Cao Bằng

học, tự hoàn thiện học vấn và tay nghề. Thực hiện phơng châm Học đi đôi
với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất; Nhà trờng gắn liền với
đời sống xã hội . Coi trọng công tác giáo dục hớng nghiệp và phân luồng học
sinh THPT chuẩn bị đi vào lao động nghề nghiệp.
- Bớc vào bậc học cuối cùng của nhà trờng phổ thông, tuổi trẻ học đ-
ờng thờng có những hoài bão lớn lao gắn liền với cuộc sống tơng lai của họ,
không ít các em tự đặt cho mình những câu hỏi nh mình sẽ làm gì?, mình
chọn nghề gì, nghề nào là hay nhất và cũng không ít các em đã trăn trở,
đắn đo, suy nghĩ, bởi có biết bao nghề đáng yêu, biết bao con đờng để đạt tới
mục đích cuộc sống riêng.
Tuy vậy, giáo dục hớng nghiệp hiện nay cha đợc các cấp quản lý giáo
dục và các trờng học quan tâm đúng mức, còn có địa phơng và trờng học cha
thực hiện đầy đủ các nội dung giáo dục hớng nghiệp. Chất lợng hoạt động h-
ớng nghiệp cha đáp ứng đợc yêu cầu của học sinh và xã hội, học sinh phổ
thông cuối các cấp học và bậc học cha đợc chuẩn bị chu đáo để lựa chọn
nghề nghiệp, lựa chọn ngành học phù hợp với bản thân và yêu cầu của xã hội.
Để phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn cách mạng mới, Đảng
và Nhà nớc ta đã chủ trơng đẩy mạnh công tác hớng nghiệp- dạy nghề phổ
thông cho học sinh, nhằm đảo tạo thế hệ trẻ thành lớp ngời lao động mới có
đủ phẩm chất, năng lực thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện
đại hoá đất nớc. Do vậy công tác hớng nghiệp trong trờng phổ thông có một
ý nghĩa quan trọng và là vấn đề đáng quan tâm của những ngời làm công tác
giáo dục- đào tạo. Với mong muốn góp phần nhỏ bé của mình trong việc
nang cao hiệu quả chỉ đạo hoạt động hớng nghiệp trong Trờng phổ thông.
Qua những lý do đã phân tích ở trên, qua thực tiễn quản lý hoạt động
giáo dục hớng nghiệp ở trờng trung học phổ thông Quảng Uyên tỉnh Cao
Bằng tôi đã mạnh dạn chọn đề tài.
Một số biện pháp quản lý giáo dục hớng nghiệp ở trờng trung học
phổ thông Quảng Uyên Cao Bằng.
Bành Đức Sơn- Trờng THPT Quảng Uyên - Cao Bằng

đào tạo.
6. Phạm vi và giới hạn nghiên cứu.
Các hoạt động giáo dục hớng nghiệp và kết quả trong 2 năm học 2003
2004 và 2004 2005 của trờng trung học phổ thông Quảng Uyên Cao
Bằng.
Bành Đức Sơn- Trờng THPT Quảng Uyên - Cao Bằng
Phần nội dung
Chơng 1: Cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý và cơ sở thực
tiễn của việc quản lý hoạt động giáo dục hớng nghiệp
trong trờng phổ thông.
1.1. Cơ sở lý luận
Thế nào là hớng nghiệp?: Hớng nghiệp là hệ thống những biện pháp
dựa trên cơ sở tâm lý học sinh học, sinh lý học, y học và nhiều khoa học khác
để giúp đỡ học sinh chọn nghề phù hợp với những năng lực, sở trờng và điều
kiện tâm sinh lý cá nhân, nhằm mục đích phân bố hợp lý và sử dụng có hiệu
quả nhất lực lợng sự trữ có sẵn của đất nớc.
* Định hớng nghề nghiệp:
Định hớng nghề nghiệp là việc thông tin cho học sinh biết về đặc điểm
hoạt động và yêu cầu phát triển của các nghề trong xã hội, đặc biệt là các
nghề các nơi đang cần nhiều lao động trẻ tuổi có văn hoá, về những yêu cầu
tâm sinh lý của mỗi nghề, về tình hình phân công và yêu cầu điều chỉnh lao
động ở cộng đồng dân c về hệ thống trờng lớp đào tạo nghề của nhà nớc, tập
thể và t nhân.
Mục tiêu của hoạt động giáo dục hớng nghiệp là phát hiện và bỗi dỡng
phẩm chất nhân cách nghề nghiệp cho học sinh, giúp các em hiểu mình, hiểu
yêu cầu của nghề, hiểu đợc xu thế phát triển hệ thống nghề trong xã hội ta.
Thông qua hoạt động giáo dục hớng nghiệp, giáo viên giúp học sinh điều
chỉnh động cơ học nghề, trên cơ sở đó các em định hớng đi vào việc sản xuất
mà xã hội đang có nhu cầu nhân lực vì vậy giáo dục hớng nghiệp ở trờng
trung học phổ thông phải làm các công việc sau:

nhân và yêu cầu của xây dựng đất nớc.
1.2. Thông t 31/TT ngày 17 tháng 8 năm 1981 của Bộ giáo dục: Để
giúp học sinh hiểu biết các ngành nghề, các trờng trung học sử dụng tạm thời
Bành Đức Sơn- Trờng THPT Quảng Uyên - Cao Bằng
mỗi tháng 1 buổi lao động để giới thiệu, tuyên truyền, giải thích ngành
nghề. Nh vậy mỗi năm học có 9 buổi sinh hoạt giới thiệu nghề đợc phân
phối chơng trình trong 9 tháng.
1.3. Quyết định 329/QĐ ngày 31 tháng 3 năm 1990 của Bộ trởng bộ
giáo dục về mục tiêu và kế hoạch đào tạo của trờng trung học phổ thông.
1.4. Quyết định 2397/QĐ của Bộ trởng bộ giáo dục ngày 17 tháng 9 n-
m 1991 ban hành danh mục nghề và chơng trình dạy nghề cho học sinh trung
học phổ thông.
1.5 Nghị quyết 40/2000/QH10 của Quốc hội
1.6. Chỉ thị 14/2001/CT TTg của Thủ tớng chính phủ về đổi mới
chơng trình giáo dục phổ thông.
1.7. Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX khẳng định:
Giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy
sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực
con ngời Coi trọng công tác h ớng nghiệp và phân luồng học sinh trung
học, chuẩn bị cho thanh niên, thiếu niên đi vào lao động nghề nghiệp phù hợp
với sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế trong cả nớc và từng địa phơng
+ Luật giáo dục năm 2005 chơng 2 Những quy định mới của luật giáo
dục năm 2005 phần 2 Chơng trình giáo dục cũng nói chơng trình giáo
dục nghề nghiệp đợc tổ chức thực hiện theo năm học hoặc hình thức tích luỹ
tín và đ ợc cụ thể hoá thành giáo trình, tài liệu giảng dạy và Chơng trình
giáo dục nghề nghiệp phải liên thông với các chơng trình giáo dục khác.
Thực hiện chỉ thị của Bộ trởng về nhiệm của toàn ngành trong năm học
2005-2006 về mặt giáo dục lao động hớng nghiệp các Sở giáo dục và Đào
tạo các trờng phổ thông và các trung tâm KTTH-HN
- Tiếp tục việc triển khai Chỉ thị số 33/2003/TC-BGD&ĐT về tăng c-

Bành Đức Sơn- Trờng THPT Quảng Uyên - Cao Bằng
+ Sau khi tốt nghiệp THCS sẽ có tầng trạng:
THCS
Sau THCS
Rất nhiều học sinh sau khi thi Đại học, Cao đẳng trợt không biết mình
nên học gì? theo nghề gì:
+ Đúng đúng
+ Sai sai
Thực tế tại địa phơng chúng tôi là một huyện miền núi kinh tế gặp rất
nhiều khó khăn, mặt bằng dân trí thấp việc định hớng và t vấn nghề là một
việc vô cùng quan trọng và cần thiết để các em có việc làm góp phần xoá đói
giảm nghèo cho quê hớng, hạn chế các tệ nạn xã hội đang có chiều hớng gia
tăng tại địa phơng do không có việc làm.
75% học tiếp THPT-> thi đại học, cao đẳng
cần nhiều Giáo viên, Phòng học
14-15% học nghề (quá ít)
24-25% sống tự do vào đời với 2 bàn tay trắng
-> sinh ra tệ nạn XH
Đại học cao đẳng 80%
THCN, DN 10%
Còn lại vào đời
Bành Đức Sơn- Trờng THPT Quảng Uyên - Cao Bằng
Chơng 2. Thực trạng của công tác quản lý hoạt
động giáo dục hớng nghiệp ở từng THPT Quảng Uyên
trong giai đoạn vừa qua
2.1. Đặc điểm tình hình
Một vài nét khái quát về trờng THPT Quảng Uyên. Trờng đợc thành
lập từ năm 1960 đến nay đã đợc 46 năm nằm ở miền Đông tỉnh Cao Bằng,
xung quanh là các dãy núi đã nối tiếp nhau. Trờng có 32 lớp nhng chỉ có 22
phòng học nên phải học 2 ca 1 ngày. Tổng số học sinh là 1545 em gồm 10 xã

2.2. Một số kết quả đã đạt đợc:
Trong năm 2004-2005 trờng đã đợc 1 số kết quả đáng khích lệ về mặt
học tập và tu dỡng rèn luyện.
+ Đội ngũ cán bội quản lý và giáo viên đã nhận thức đợc tầm quan
trọng của công tác hớng nghiệp. Và coi nó là một môn học quan trọng nh các
môn học khác.
+ Trong kế hoạch năm học 2005-2006 đã có kế hoạch hoạt động
GDHN cho học sinh các khối cụ thể:
Khối 10: Định hớng nghề
Khối 11: T vấn nghề
Khối 12: Học nghề
Thực hiện mời cán bộ trung tâm t vấn và giới thiệu việc làm tỉnh Cao
Bằng và liên kết với trung tâm Giáo dục KTTH- Hớng nghiệp- Dạy nghề tỉnh
+ Hiện nay biên độ dao động trong việc chọn nghề, hiểu biết nghề đã
ổn định hơn theo sơ đồ