ỨNG DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP THỂ LỰC NHẰM
NÂNG CAO THÀNH TÍCH CHẠY 60M CHO HỌC
SINH LỚP 9 TRƯỜNG THCS ĐÔN XUÂN - HUYỆN
TRÀ CÚ - TỈNH TRÀ VINH Họ và tên tác giả: TRƯƠNG THANH PHONG
Đơn vị: Trường trung học cơ sở Đôn Xuân

1

Năm học: 2014 - 2015
Nhận xét của
Hội đồng khoa học giáo dục
1/ Cấp cơ sở:
+ Tổ …………
………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
……………………………………………
(Tổ trưởng, ký tên)
+ HĐ thi đua trường:
…………
………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………

môn thể thao rất quan trọng cho lứa tuổi học sinh phổ thông. Ở lứa tuổi này các em
đang trong giai đoạn phát triển và Điền kinh là môn thể thao sẽ giúp cho các em
phát triển tốt các tố chất thể lực như: nhanh, mạnh, bền, khéo léo…
Các bài tập của Điền kinh đóng vai trò chủ yếu trong việc phát triển thể lực
toàn diện cho học sinh. Nội dung giảng dạy Điền kinh ở THCS bao gồm các môn
chạy cự ly ngắn, nhảy cao bước qua, chạy bền và nhảy xa kiểu ngồi. Thực trạng
thành tích các môn này trong kiểm tra thành tích cuối năm và thi đấu HKPĐ cấp
huyện, tỉnh của Trường THCS Đôn Xuân - Huyện Trà Cú - Tỉnh Trà Vinh còn rất
hạn chế, nhất là thành tích chạy nhanh. Nhiều năm nay, chúng tôi muốn có những
cải tiến cụ thể để nâng cao hiệu quả trong giảng dạy và huấn luyện đội tuyển Điền
kinh của trường. Vì vậy, chúng tôi đã nghiên cứu tham khảo nhiều tài liệu có liên
quan để lựa chọn ra những bài tập đáp ứng đúng với việc tập luyện kỹ thuật và
phát triển thể lực đặc thù cho môn chạy 60M. Trên cơ sở này, từng bước nâng cao
thành tích môn chạy ngắn trong giảng dạy. Sau đó, chọn và huấn luyện những học
sinh có năng khiếu về chạy ngắn để thành lập đội tuyển Điền kinh thi đấu cho
trường trong những năm tới. Từ những lý do trên, chúng tôi tiến hành chọn đề tài:
“ỨNG DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP THỂ LỰC NHẰM NÂNG CAO THÀNH
TÍCH CHẠY 60M CHO HỌC SINH LỚP 9 TRƯỜNG THCS ĐÔN XUÂN -
HUYỆN TRÀ CÚ - TỈNH TRÀ VINH”.

1

II. PHẠM VI, ĐỐI TƯỢNG, MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
1. Mục đích nghiên cứu
Lựa chọn và ứng dụng một số bài tập thể lực nhằm nâng cao thành tích chạy
ngắn cho học sinh lớp 9 Trường THCS Đôn Xuân - Huyện Trà Cú - Tỉnh Trà
Vinh.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Để giải quyết mục đích nghiên cứu nói trên chúng tôi đề ra các mục tiêu
nghiên cứu sau:

xây dựng tổng quan, xử lý và phân tích kết quả nghiên cứu của đề tài.
2. Phương pháp phỏng vấn
Sử dụng phương pháp này với mục đích tổng hợp các kiến thức và kinh
nghiệm của các giáo viên, huấn luận viên từ đó chọn lọc được một số bài tập hợp
lý để nâng cao hiệu quả giảng dạy KT chạy ngắn.
3. Phương pháp kiểm tra sư phạm
Chúng tôi sử dụng phương pháp này để tiến hành kiểm tra thành tích chạy
ngắn trước và sau thực nghiệm của học sinh khối lớp 9 Trường trung học cơ sở
Đôn Xuân
Cách thức tiến hành kiểm tra thành tích:
- Kiểm tra mỗi lượt 3 học sinh
- Mỗi học sinh thực hiện 1 lần lấy thành tích
- Thực hiện chạy ngắn theo luật điền kinh.
Loại đạt: Thực hiện đúng 3 giai đoạn kĩ thuật và thành tích đạt 9,8 giây nam,
11 giây nữ. Có một vài sai sót nhỏ về kĩ thuật, thành tích đạt 9,9 – 10,5 giây nam,
11,1 – 11,6 giây nữ. Thực hiện sai 1 trong 3 giai đoạn kĩ thuật và thành tích đạt
10,8 giây nam, 11,6 giây nữ.
Loại chưa đạt: Thực hiện 2 giai đoạn kĩ thuật, không tính thành tích. Thực
hiện sai 3 giai đoạn kĩ thuật.

3

* Kết quả kiểm tra nôi dung chạy nhanh đối với khối lớp 9
1
năm học 2014-2015
trước khi áp dụng sáng kiến:
LỚP
TỔNG
SỐ
XẾP LOẠI

1
Số lượng nam nữ điều nhau.
PHẦN II. NỘI DUNG
I. ĐẶC ĐIỂM SINH LÝ LỨA TUỔI HỌC SINH THCS
Sự phát triển về mọi mặt của cơ thể học sinh diễn ra khá phức tạp và chịu ảnh
hưởng của nhiều yếu tố bên trong và bên ngoài cơ thể. Người làm công tác GDTC
cần nắm chắc các quy luật sinh lý cơ bản ấy, thúc đẩy các quy luật ấy phát triển tốt
thì mục đích nhiệm vụ GDTC sẽ đạt được kết quả tối ưu.

4

Chúng ta cần nhận thức rằng cơ thể học sinh không phải là cơ thể người lớn
thu nhỏ lại.
Tóm tắt đặc điểm sinh lý học sinh THCS (từ 12 đến 15 tuổi):
Đặc điểm đặc trưng của lứa tuổi này là quá trình phát dục mạnh mẽ. Các
tuyến nội tiết (tuyến hạ não, tuyến giáp trạng) tăng cường hoạt động, kích thích cơ
thể lớn lên nhanh mà chủ yếu do chân tay dài ra, đồng thời kích thích tuyến sinh
dục (buồng trứng ở con gái, tinh hoàn ở con trai) bắt đầu hoạt động mạnh mẽ theo
kiểu cách của sinh lý người trưởng thành.
Hằng năm các em cao thêm 7 - 10cm, chân tay lều khều, động tác vụng về,
tăng trao đổi chất, xuất hiện các giới tính phụ. Các em muốn làm người lớn, biết lo
lắng trách nhiệm, hăng hái nhiệt tình, hăm hở đi tìm cái mới nhưng chưa có kinh
nghiệm tự lượng sức mình, thường đánh giá cao khả năng, dễ lẫn lộn giữa dũng
cảm với liều lĩnh, giữa khiêm tốn với nhu nhược, giữa tình cảm đúng với tình cảm
sai.
Khi tuyến sinh dục đã hoạt động đủ mạnh, đủ làm xuất hiện giới tính chính
thì trở lại kiềm hãm sự hoạt động của hai tuyến hạ não và giáp trạng. Bởi thế, chiều
cao phát triển chậm dần, ít năm nữa sẽ dừng hẳn, trái lại các chiều ngang, các vòng
cơ thể cùng với sức lực tăng lên rõ rệt.
Nói chung, cơ thể học sinh đang trên đà phát triển mạnh. Những sự mất cân

sức bền chung (ở cả tiền dậy thì và dậy thì, đặc biệt từ khi dậy thì chính thức).
II. PHƯƠNG TIỆN - PHƯƠNG PHÁP GDTC HỌC SINH THCS
1. Phương tiện GDTC
Thể dục cơ bản: đội hình đội ngũ, bài tập phát triển chung (tay không và có
đạo cụ), thể dục tự do, bài tập thực dụng, bài tập nhảy và nhảy chống, bài tập nhào
lộn đơn giản. Trò chơi vận động có luật chơi khó hơn. Các môn thể thao: thể dục
dụng cụ, thể dục nghệ thuật, điền kinh (chạy, nhảy, ném), bơi lội, cầu lông, đá cầu,
bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ, bóng ném, bóng bàn, võ.
2. Phương pháp GDTC

6

Các em từ 6 - 15 tuổi: tốt nhất là nên sử dụng bài tập luân phiên giữa căng
thẳng và thả lỏng tránh tập các bài tập tĩnh trong thời gian kéo dài. Giảm đến mức
thấp nhất các bài tập có trọng lượng trong tư thế đứng. Chú ý củng cố các cơ lưng
bụng, hoàn thiện thăng bằng, thở và tư thế.
3. Đối với giáo dục tố chất vận động
Nguyên lý giáo dục cũng giống như người lớn. Cần quan tâm phát triển các
tố chất cho các em nhưng tùy theo sự phát triển của lứa tuổi mà ưu tiên phát triển
tố chất nào cho phù hợp.
Khéo léo: Các bài tập khéo léo chiếm vị trí đặc biệt quan trọng. Giáo dục
khéo léo nhằm làm cơ sở cho việc chuẩn bị tiếp thu các bài tập phức tạp ở lớp trên,
cần sử dụng các bài tập phối hợp phức tạp và trong điều kiện ngày càng phức tạp
hơn.
Mềm dẻo: Sự phát triển tự nhiên của mềm dẻo ở lứa tuổi này là tốt nhất. Cần
duy trì mềm dẻo bằng các bài tập có biên độ lớn. Tuy nhiên không nên phát triển
mềm dẻo quá mức cho các em. Sử dụng các bài tập mềm dẻo phải kết hợp với việc
củng cố các cơ và dây chằng.
Sức nhanh: Lứa tuổi nhỏ sức nhanh còn kém phát triển. Để giáo dục sức
nhanh trước tiên cần ưu tiên phát triển phản ứng vận động đơn giản và sức nhanh

điền kinh có thêm điều kiện phát triển. Điền kinh Việt Nam đã mở rộng giao lưu,
thi đấu với các nước trong khu vực Đông Nam Á, Châu Á và thế giới đạt nhiều
thành tích đáng khích lệ.
IV. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Thực trạng công tác giảng dạy KT chạy ngắn cho học sinh lớp 9
Trường THCS Đôn Xuân
Để đánh giá thực trạng công tác giảng dạy KT chạy ngắn tại Trường THCS
Đôn Xuân, chúng tôi tiến hành khảo sát các yếu tố sau:
- Hiện trạng cơ sở vật chất, nhân sự: 1 sân bóng chuyền, 1 sân cầu lông, 1
đường chạy 100m, 1 hố nhảy xa và một số trang thiết bị khác phục vụ cho công tác
giảng dạy môn thể dục.

8

Nhận xét về tình hình dạy và học môn chạy ngắn:
Ở lớp 9 môn chạy ngắn được tiến hành giảng dạy trong 9 tuần của học kỳ 1
và được phân bổ trong 18 tiết. Trong một tiết học 45 phút có 3 môn học là chạy
ngắn, bài thể dục và chạy bền. Thời lượng để học 3 môn này chỉ chiếm khoảng 32
- 36 phút. Do vậy lượng vận động chưa cao nên chưa phát huy hết khả năng của
học sinh.
2. Cơ sở lí luận
Chạy nhanh là một trong những nội dung chính của điền kinh, tùy theo tố chất
của mỗi cá nhân từ đó sẽ có thành tích tương ứng với năng lực của mình. Muốn kết
quả đạt được một cách tốt nhất thì người thực hiện kĩ thuật phải đảm bảo được 2
yếu tố đó là sức nhanh và sức mạnh.
- Sức mạnh được thực hiện ở những hoạt động nhanh và khắc phục trọng tải.
Trong đó lực và tốc độ có mối quan hệ tỉ lệ nghịch với nhau.
- Sức nhanh là một tổ hợp thuộc tính chức năng của con người. Nó quy định
chủ yếu và trực tiếp đặc tính tốc độ động tác cũng như thời gian phản ứng vận
động.

- KTXP thấp:
-KT Chạy lao
- Kĩ thuật chạy lao:10

- KT chạy giữa quãng:
- KT về đích:
5. Các phương pháp giảng dạy kĩ thuật
Giảng dạy kĩ thuật là một quá trình giáo viên vận dụng các phưng pháp và
phương tiện chuyên môn để truyền thụ những kiến thức và kĩ năng cho người học.
Thực tế trong quá trình tập luyện chạy nhanh, việc hình thành các giảng dạy được
dựa trên những kĩ thuật tự nhiên của con người. Trong đó quan trọng hơn cả là
quy luật hình thành định hình động lực. Do đặc điểm lứa tuổi của những học sinh
thuộc lớp 6 còn yếu, thể chất chưa phát triển nên các bài tập trong nội dung chạy
nhanh chủ yếu là các bài tập đơn giản và sử dụng nhiều trò chơi vận động. Đối với
lớp 7 đến lớp 9, các em đã có sự phát triển nhanh chóng về tâm sinh lí ở giai đoạn
lứa tuổi dậy thì, bởi vậy nội dung chạy nhanh đã mang tính chất hoàn thiện. Trong
quá trình giảng dạy kĩ thuật tôi đã dùng phương pháp sau:
- Phương pháp giảng giải.

11

- Phương pháp trực quan.
- Phương pháp dạy phân chia.
- Phương pháp dạy toàn bộ.
- Phương pháp Trò chơi vận động.
Trong quá trình giảng dạy phối hợp vận dụng phương pháp phân chia và
phương pháp toàn bộ sẽ giúp cho học sinh nắm vững chi tiết động tác và hoàn

hiện tốt. Tất cả các hoạt động phải diễn ra một cách nhịp nhàng, chỉ cần sự phối
hơp không đồng thời, không nhịp nhàng của từng hoạt động sẽ ảnh hưởng đến
thành tích của từng lần chạy. Hoặc những hoạt động đó chưa được hợp lí và còn có
động tác thừa, sai thì nhất định sẽ làm ảnh hưởng đến kết quả của lần chạy.
7. Kết quả ứng dụng những bài tập:
Cách thực hiện: Trên cơ sở đánh giá năng lực của học sinh, đồng thời qua
việc nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn công tác giảng dạy tôi đã lựa chọn được
một số bài tập trong giảng dạy kĩ thuật chạy nhanh:
- Chạy bước nhỏ 20m.
- Chạy đạp sau 30m.
- Chạy nâng cao đùi 30m.
- Chạy 30m tốc độ cao.
- Chạy 30m xuất phát cao.
- Chạy 30m xuất phát thấp.
- Chạy biến tốc 30m.
- Tại chỗ vịn tường, cây nâng cao đùi liên tục.
Trò chơi vận động: “Người thừa thứ 3”, “Chạy đuổi”,”Chạy tiếp sức
chuyển vật”…

13

Sau khi lựa chọn được một số bài tập trên tôi đã đưa vào thực nghiệm. Quá
trình thực nghiệm được tiến hành trong 9 tuần, mỗi tuần 2 tiết và được áp dụng cho
2 lớp 9
1
, 9
2
của trường năm học 2014 – 2015.
Để nghiên cứu tác dụng của các bài tập thể lực nhằm nâng cao thành tích
chạy ngắn cho học sinh khối lớp 9, chúng tôi tiến hành thực nghiệm trên 2 nhóm

70 %)
0
(Đầu năm là:
9)
0 %
(Đầu năm là:
30 %)
+ Sau khi đã hoàn thành chương trình giảng dạy hết nội dung chạy nhanh,
tôi đã kiểm tra thành tích của các em. Kết quả thu được rất khả quan 30/30 học
sinh đạt yêu cầu, không có học sinh nào chưa đạt.
+ Còn kết quả học tập của học sinh lớp 9
1
(nhóm đối chứng) không có áp
dụng một số bài tập bổ trợ, kết quả không cao, tổng số 30 học sinh mà chỉ có 25
học sinh đạt và còn lại 05 học sinh chưa đạt yêu cầu.

Nhóm đối
chứng
(Không có áp
dụng bài tập
bổ trợ)
LỚP
TỔNG
SỐ
XẾP LOẠI
ĐẠT Tỉ lệ (%) CHƯA ĐẠT Tỉ lệ(%)
9
1
30 HS
25

- Chạy 30m tốc độ cao.
- Chạy 30m xuất phát cao.
- Chạy 30m xuất phát thấp.
- Chạy biến tốc 30m.
- Tại chỗ vịn tường, cây nâng cao đùi liên tục.
- Trò chơi vận động: “Người thừa thứ 3”, “Chạy đuổi”,”Chạy tiếp sức
chuyển vật”…
2. KIẾN NGHỊ
Chúng tôi xin có một số kiến nghị như sau:
- Ban Giám Hiệu Trường THCS Đôn Xuân - Huyện Trà Cú - Tỉnh Trà Vinh,
cho phép chúng tôi vận dụng kết quả nghiên cứu này vào chương trình giảng dạy
nhằm nâng cao thành tích chạy ngắn cho học sinh lớp 9 của trường.

15

- Ban Giám Hiệu Trường THCS Đôn Xuân - Huyện Trà Cú - Tỉnh Trà Vinh,
cho phép chúng tôi mở rộng nghiên cứu ứng dụng cho học sinh các lớp 6,7,8
nhằm nâng cao thành tích chạy ngắn của trường.
Đôn Xuân, ngày 28 tháng 4 năm 2015
Người thực hiện

Trương Thanh Phong
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Lê Bửu, Nguyễn Thế Truyền (1996), “Lý luận và phương pháp thể thao trẻ”,
Nxb TDTT TP. Hồ Chí Minh.
2. Dương Nghiệp Chí, Võ Đức Hùng, Phạm Văn Thụ (1976), “Điền kinh”, Nxb
TDTT Hà Nội.
3. P.N.GôiKhơMan - Ô.N.TơRôPhiMôp, Phi Trọng Hanh dịch từ tiếng Nga
(2003), “Điền kinh trong trường phổ thông”, Nxb TDTT Hà Nội.
4. V.G.ALABIN - M.P.CRIVÔNÔXÔP do Quang Hưng lược dịch (1985,

PHẦN II: NỘI DUNG
1
1
2
2
2
2
2
2
2
3
3
3
3
4

17

I. ĐẶC ĐIỂM SINH LÝ LỨA TUỔI HỌC SINH THCS
II. PHƯƠNG TIỆN - PHƯƠNG PHÁP GDTC HỌC SINH THCS
1. Phương tiện GDTC
2. Phương pháp GDTC
3. Đối với giáo dục tố chất vận động
4
6
6
6
7
III. LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN MÔN ĐIỀN KINH VIỆT NAM
IV. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ