PHỤ LỤC
I/ Giao dịch tư lợi là gì.(trang 3)
II/ Giao dịch tư lợi trong hoạt động giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất,
chuyển mục đích sử dụng đất
1,Giao dịch tư lợi trong hoạt động giao đất,cho thuê đất,chuyển mục đích sử
dụng đất. (trang 5)
2, Giao dịch tư lợi trong hoạt động thu hồi đất,đền bù và giải phóng mặt
bằng.(trang 12)
III/ Đánh giá của nhóm.(trang 18)
1. Nguyên nhân.
2. Giải pháp.
1
I/ Thế nào là giao dịch tư lợi.
Theo quy định của Luật đất đai thì đất đai thuộc sở hữu toàn dân và do nhà
nước đại diện chủ sở hữu. Với tư cách đại diện chủ sở hữu Nhà nước có quyền tuyệt
đối trong việc định đoạt đối với đất đai. Theo điều 5 luật đất đai, Nhà nước có các
quyền:
- Quyết định mục đích sử dụng đất thông qua việc quyết định, xét duyệt quy hoạch
sử dụng đất ,kế hoạch sử dụng đất ; quy định về
hạn mức giao đất và thời hạn sử dụng đất…..
- Quyết định giao đất,cho thuê đất; thu hồi đất ; cho phép chuyển mục đích sử dụng
đất…
Với những quyền năng to lớn mang tính tuyệt đối này, nếu không có những
quy định ràng buộc chặt chẽ và cơ chế giám sát hữu hiệu thì tất yếu sẽ nảy sinh
những giao dịch tư lợi,nhất là khi đất đai trở thành một thứ hàng hóa có giá trị như
hiện nay. Đặc biệt là trong các lĩnh vực giao đất, cho thuê đất , chuyển mục đích sử
dụng đất, thu hồi đất.
Để làm rõ những vấn đề về giao dịch tư lợi trong hoạt động giao đất,cho
thuê đất,thu hồi đất,chuyển mục đích sử dụng đất trước tiên ta cần làm rõ bảo chất
thế nào là giao dịch tư lợi .
cho dịch vụ trung gian trọn gói khi xin cấp giấy chứng nhận mới lên tới 50 triệu
đồng. Còn nếu nhờ hoàn thiện hồ sơ hay đơn giản là chỉ nộp và theo dõi quá trình
thụ lý thôi cũng phải chi từ 10 - 15 triệu đồng. Còn nếu nhờ khâu trung gian trong
mỗi vụ chuyển nhượng đất đai thì có đến 44% là có thiên hướng nhờ cán bộ công
quyền “giúp” với chi phí tối đa lên tới 30 triệu đồng/vụ. ( theo thanh tra chính phủ )
Các giao dịch tư lợi có thể được kiểm soát bằng 1 trong 2 cách.
- Cách thứ nhất mang tính cấm đoán tức là cấm thực hiện những giao dịch mà ở đó
người nắm quyền lực có nguy cơ trục lợi từ giao dịch đó.
- Cách thứ hai là minh bạch hóa giao dịch tức là cho phép thực hiện giao dịch có
nguy cơ phát sinh tư lợi nhưng chủ thể phải minh bạch công khai và tuân thủ các
quy định chặt chẽ hơn các giao dịch thông thường .
Như vậy, giao dịch tư lợi trong quản lý đất đai tức là giao dịch giữa 1 bên là người
có quyền lực, đại diện nhà nước và 1 bên là có quan hệ đặc biệt với người có quyền
lực, giao dịch này xét chung không gây hậu quả xấu cho lợi ích của nhà nước nhưng
về bản chất nó gây nó mang tới sự bất bình đẩng. Vì vậy việc hạn chế các giao dịch
tư lợi trong quản lý đất đai đặc biệt là trong hoạt động giao đất ,cho thuê đất,thu hồi
đất,chuyển mục đích sử dụng đất là một biện pháp cần thiết để đảm bảo việc quản
lý và sử dụng vốn đất của quốc gia hợp lý đồng thời đảm bảo bình đẳng về quyền
lợi của người dân .
II/ CÁC GIAO DỊCH TƯ LỢI TRONG HOẠT ĐỘNG GIAO ĐẤT, CHO
THUÊ ĐẤT, CHUYỂN MỤC DÍCH SỬ DỤNG, THU HỒI ĐẤT …
1. Giao đất ,cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất.
Giao đất,cho thuê đất,chuyển mục đích sử dụng đất với ý nghĩa là những nội
dung của quản lý nhà nước đối với đất đai , là hoạt động của cơ quan nhà nước có
thẩm quyền để chuyển giao trên thực tế đất và quyền sử dụng đất cho các tổ chức và
hộ gia đình , cá nhân và cộng đồng dân cư sử dụng những quy định của pháp luật
trong lĩnh vực giao đất là rất chặt chẽ và cụ thể bao gồm những quy định chung áp
dụng và những quy định về thẩm quyền cụ thể cho từng cơ quan . Những quy định
chung là các quy định mà mỗi cơ quan nhà nước khi giao đất phải triệt để tuân theo,
3
các sai phạm trong dự án cấp đất này.
Trong danh sách 129 hộ được UBND thị xã Đồ Sơn và Sở Tài nguyên-Môi
trường đề nghị TP Hải Phòng xét duyệt, các cơ quan chức năng phát hiện có tới 34
người không có hộ khẩu ở Đồ Sơn cũng có tên xin giao đất làm nhà ở. Đáng chú ý,
trong số này có một số cán bộ công tác ở một số ban, ngành chức năng của TP Hải
Phòng. Cụ thể như ông H.K.T ở Ban tổ chức chính quyền TP được đề nghị cấp
128m
2
đất lô số 74; ông N.A.T ở Sở Kế hoạch-Đầu tư TP được đề nghị cấp 128m
2
đất ở lô số 82; ông T.A.V ở Bộ Chỉ huy quân sự TP được đề nghị cấp 128m
2
đất ở
lô số 84; ông V.A.Đ ở Quân khu III được đề nghị cấp 128m
2
đất ở lô số 79; ông
L.C.Đ ở Viện Quy hoạch TP Hải Phòng được đề nghị cấp 63m
2
đất lô số 18; ông
L.V.Đ ở Công an TP Hải Phòng được đề nghị cấp 61m
2
đất ở lô số 9...
4
Trong khi suất đất cấp cho một hộ dân bình thường có hộ khẩu Đồ Sơn chỉ có
60m
2
, thì nhiều người không có hộ khẩu Đồ Sơn được đề nghị cấp tới 120m2-
252m
2
. Từ danh sách này, phải chăng đây là một kiểu hối lộ bằng đất của quan chức
đất mà lợi dụng chức vụ quyền hạn của mình để giao đất cho 129 hộ là những người
có quan hệ thân thiết. Trong khi đó nhu cầu thực tế của người dân lại không được
đáp ứng. Điều đó đã gây lên sự bức xúc trong dư luận và nhân dân tại địa phương
- Một ví dụ khác liên quan đến tư lợi trong việc giao đất :
Qua kiểm tra về đối tượng được giao đất từ năm 2000-2010 tại xã Phú Lão, trong số
253 cá nhân, hộ gia đình được giao đất theo các Quyết định thì thực tế chỉ có 226 hộ
nhận đất. Cụ thể: có 183 cá nhân, hộ gia đình được giao đất có hộ khẩu ở xã Phú
Lão, 43 trường hợp không có hộ khẩu tại xã, trong đó 10 trường hợp có hộ khẩu ở
thị trấn Chi Nê là CBCC và người nhà của lãnh đạo huyện Lạc Thuỷ, đối tượng này
đã có nhà ở tại thị trấn và nhiều trường hợp có hộ khẩu ở Hà Nội. Kiểm tra tại thời
điểm giao đất, có 95 cá nhân, hộ gia đình có nhà ở ổn định, 131 trường hợp chưa có
nhà ở, 21 trường hợp đã chuyển nhượng
Trong quá trình xét giao đất, UBND xã Phú Lão đã không thành lập Hội đồng xét
giao đất, không xây dựng tiêu chí và đối tượng được xét giao đất. Do vậy, việc xét
giao đất thể hiện sự không công bằng, thiếu dân chủ như “ưu tiên” một số lãnh đạo
và CBCC huyện Lạc Thuỷ và một số lãnh đạo và cán bộ xã Phú Lão. Mặt khác, xét
5
giao đất cho nhiều người không có nhu cầu thiết yếu về đất ở (đã có nhà ở ổn định)
nên đã có một số hộ đã chuyển nhượng. Giao đất cho nhiều người không có hộ khẩu
và sinh sống tại xã Phú Lão (Hộ khẩu ở Hà Nội và thị trấn Chi Nê). Cá biệt có 4
trường hợp còn được ưu tiên xét giao đất 2 lần, gồm: ông Trần Đình Thụ (Con trai
ông Trần Đình Thú, Bí thư Đảng uỷ xã Phú Lão), năm 2003 được giao diện tích
80m2, thời điểm giao đất mới 17 tuổi đang ở cùng bố mẹ; đến năm 2008 lại được
giao tiếp 100m2. Năm 2003, ông Trần Đức Huyến cán bộ địa chính xã được giao
100m2 đất, ông Huyến đã chuyển nhượng lô đất này, đến năm 2008 lại được giao
lần hai với diện tích 120m2, đứng tên vợ là Vũ Thị Loát. Tháng 7/2003, ông Mầu
Văn Luyện con trai bà Vũ Thị Mậy được giao 100m2 đất và tháng 12/20003 được
giao tiếp 100m2 đất khác. Năm 2007, ông Đinh Ngọc Linh cán bộ xã Phú Lão được
giao 100m2 đất, đến năm 2008 tiếp tục được giao 150m2 đất nữa đứng tên vợ là
Tờ trình số 04/TT-UBND gửi UBND, phòng TN-MT huyện đề nghị được chuyển
6