Website: Email : Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Sau 20 năm tiến hành đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, nước ta đã có sự
chuyển biến rõ rệt về đời sống kinh tế, xã hội trong đại bộ phận dân cư. Đặc
biệt, sự kiện Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO
(7/11/2006) đã mở ra cho nền kinh tế nước nhà nhiều cơ hội cũng như thách
thức mới. Và dưới tác động của nó, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa
và cả đô thị hóa cũng diễn ra ngày càng sâu rộng trên phạm vi cả nước. Cùng
với xu hướng đó, quá trình xây dựng các khu công nghiệp, khu đô thị, xây
dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhu cầu công cộng và lợi ích quốc gia
cũng đang diễn ra rất nhanh chóng, đặc biệt là ở các thành phố lớn như Hà
Nội, Thành phố Hồ Chí Minh.
Quận Cầu Giấy là một bộ phận hợp thành của Thủ đô Hà Nội. Tuy là Quận
mới được thành lập từ các xã, thị trấn (năm 1997) nhưng quá trình đô thị hóa lại
diễn ra rất nhanh chóng trong những năm qua. Quá trình đó đi liền với việc thu
hồi đất, mà chủ yếu là đất nông nghiệp của một bộ phận dân cư. Đây là một quá
trình tất yếu, có tính quy luật trong thời kỳ đầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện
đại hóa ở nước ta. Quá trình đó đã và đang kéo theo hàng loạt khó khăn trong
việc giải quyết việc làm cho người lao động bị mất đất, để có thể ổn định an ninh
– xã hội, chính trị…Tất cả đang trở thành vấn đề bức xúc, đòi hỏi sự nỗ lực của
đội ngũ cán bộ lãnh đạo cũng như quần chúng nhân dân để có thể đảm bảo được
đời sống của người dân trên địa bàn Quận.
Để có thể đánh giá đúng thực trạng việc thu hồi đất cũng như ảnh hưởng
của nó tới việc làm, đời sống của lao động nông nghiệp bị thu hồi đất, qua đó
đề ra một số giải pháp nhằm giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp bị
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
thu hồi đất trên địa bàn quận Cầu Giấy, tôi đã triển khai nghiên cứu đề tài:
“Thực trạng và phương hướng tiếp tục giải quyết việc làm cho lao động nông
nghiệp sau khi bị thu hồi đất ở quận Cầu Giấy”.
4. Kết cấu đề tài
Ngoài phần mở đầu, phụ lục, kết luận, đề tài gồm các phần lớn sau đây:
- Chương I: Việc làm và giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp
bị thu hồi đất trong quá trình đô thị hóa.
- Chương II: Thực trạng việc thu hồi đất nông nghiệp và vấn đề giải
quyết việc làm cho lao động nông nghiệp có đất bị thu hồi ở quận Cầu Giấy.
- Chương III: Những giải pháp chủ yếu nhằm tiếp tục giải quyết việc
làm cho lao động nông nghiệp sau khi bị thu hồi đất chuyển đổi mục đích sử
dụng.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chương 1
VIỆC LÀM VÀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG
NGHIỆP BỊ THU HỒI ĐẤT TRONG QUÁ TRÌNH
ĐÔ THỊ HÓA
1.1. Khái niệm và vai trò của việc làm
1.1.1. Khái niệm về việc làm
Việc làm là phạm trù kinh tế xã hội biểu hiện khả năng kết hợp giữa sức lao
động với tư liệu sản xuất nhằm tạo ra thu nhập, tạo ra của cải vật chất hoặc thỏa
mãn những yêu cầu nào đó, phù hợp với những quy định của pháp luật.
Để hiểu rõ hơn khái niệm việc làm, cần phân biệt rõ 2 thuật ngữ: việc
làm và làm việc. Đây là 2 thuật ngữ có sự biểu hiện khác nhau ở một số
phương diện. Về nội hàm của thuật ngữ làm việc: có thể hiểu làm việc, đó
chính là quá trình lao động, vì vậy có thể hiểu đó là sự kết hợp giữa sức lao
động với tư liệu sản xuất. Trong khi đó, thuật ngữ việc làm chỉ phản ánh về
khả năng của sự kết hợp đó. Ví dụ như một doanh nghiệp thiếu vốn sản xuất,
khi doanh nghiệp được vay vốn sẽ mở ra khả năng thu hút thêm việc làm,
hoạt động vay vốn đó đã tạo ra việc làm. Doanh nghiệp đó có thu hút được
lao động và có triển khai được các hoạt động đó hay không, đặc biệt người
lao động có triển khai các hoạt động đó hay không lại thuộc về phạm trù làm
người làm công việc nặng nhọc, độc hại theo quy định hiện hành của nhà nước,
có nhu cầu làm thêm giờ và đã sẵn sàng làm việc nhưng không có việc để làm.
Thất nghiệp là sự tồn tại của một bộ phận lực lượng lao động có khả
năng và sẵn sàng làm việc nhưng không tìm được việc làm.
Người thất nghiệp là người từ đủ 15 tuổi trở lên trong nhóm dân số hoạt
động kinh tế không có việc làm nhưng có nhu cầu làm việc đang tích cực tìm
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
việc làm hoặc đang chờ được trở lại làm việc trong khoảng thời gian quy định
(thường là 4 tuần).
1.1.2. Vai trò của việc làm
Việc làm có vai trò quan trọng quyết định đến sự phát triển kinh tế xã
hội ở vùng nông thôn. Qua việc làm ta có thể đánh giá được sự phát triển của
nông thôn về nhiều nghành nhiều lĩnh vực cụ thể như an ninh xã hội, trình độ
phát triển của dân cư, trình độ học hành…Ở vùng nông thôn có tỷ lệ người có
việc làm thường xuyên thì góp phần ổn định cuộc sống của người dân, giảm
bớt các tệ nạn xã hội mang lại do lao động không có việc làm gây ra như chơi
bời cờ bạc, nghiện hút ma tuý… Vì thế mà việc giải quyết việc làm cho người
lao động nông thôn sau khi bị thu hồi đất càng trở nên cần thiết. Giải quyết tốt
vấn đề này không những góp phần phát triển kinh tế xã hội mà còn giúp
người dân lao động nông thôn giảm bớt vào việc bị lôi kéo vào các hoạt động
không lành mạnh của xã hội.
Việc làm thường xuyên giúp cho người dân có đời sống thu nhập ổn
định, giúp cho họ có khả năng dễ dàng tiếp cận với khoa học công nghệ hiện
đại, đồng thời nâng cao khả năng nhận thức của người dân.
Việc làm cho lao động nông thôn sẽ góp phần thúc đẩy cơ sở hạ tầng
ngày càng phát triển theo hướng ngày càng hoàn thiện. Tạo ra sự thu hẹp
khoảng cách giữa thành thị và nông thôn.
1.2. Sự cần thiết phải giải quyết việc làm cho lao động nông
nghiệp sau khi bị thu hồi đất trong quá trình đô thị hóa
những vùng những vùng không phải đô thị thành đô thị, đồng thời phát triển
các đô thị hiện có theo chiều sâu. Đô thị hóa là quá độ từ hình thức sống nông
thôn lên hình thức sống đô thị của các nhóm dân cư, gắn liền với những biến
đổi sâu sắc về kinh tế - xã hội của đô thị và nông thôn trên cơ sở phát triển
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
công nghiệp, giao thông vận tải, xây dựng, dịch vụ, v.v…Đô thị hóa gắn liền
với sự phát triển kinh tế - xã hội.
Trong các loại đô thị hóa thì vấn đề đô thị hóa nông thôn là vấn đề được
quan tâm nhiều nhất, vì đô thị hóa nông thôn là xu hướng bền vững và mang
tính quy luật không thể tránh khỏi. Thực chất, đô thị hóa nông thôn là quá
trình phát triển nông thôn và phổ biến lối sống thành phố cho các vùng nông
thôn (cách sống, hình thức nhà cửa, phong cách sinh hoạt…). Hay nói cách
khác, đó là sự tăng trưởng đô thị theo hướng bền vững.
Đô thị hóa ngoại vi được hiểu là quá trình phát triển mạnh vùng ngoại vi
của thành phố do kết quả phát triển công nghiệp, kết cấu hạ tầng…tạo ra các
cụm đô thị, liên đô thị…góp phần đẩy nhanh đô thị hóa nông thôn.
Cần phân biệt được đô thị hóa thật sự với đô thị hóa giả tạo. Đô thị hóa
giả tạo là sự phát triển thành phố do tăng quá mức dân cư đô thị và do dân cư
từ các vùng khác đến, đặc biệt là từ nông thôn…dẫn đến nảy sinh các vấn đề
xã hội như thất nghiệp, thiếu nhà ở, ô nhiễm môi trường, giảm chất lượng
cuộc sống…
Từ các khái niệm trên, ta có thể thấy rằng, đô thị hóa mang tính xã hội
và lịch sử; đó là sự phát triển về quy mô, số lượng dân số, tăng trưởng và phát
triển kinh tế, nâng cao vai trò của đô thị trong khu vực và hình thành hệ thống
các đô thị.
Tóm lại, đô thị hóa là quá trình phức tạp có thể định nghĩa từ nhiều góc
độ khác nhau nhưng chung lại một cách tổng quát: Đô thị hóa là quá trình
biến đổi và phân bố lực lượng sản xuất trong nền kinh tế quốc dân, bố trí dân
cư, hình thành và phát triển các hình thức và điều kiện sống theo kiểu đô thị,
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Với quy mô sản xuất, diện tích, dân số lớn và không ngừng gia tăng,
sự tập trung lớn các năng lực sản xuất, các đô thị cũng có khả năng cung cấp
một khối lượng đáng kể các sản phẩm công nghiệp và dịch vụ với chất lượng
tốt đáp ứng nhu cầu của nhiều vùng trong nước và nguồn hàng cho xuất khẩu.
- Các đô thị lớn thực sự là các trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa,
khoc học kỹ thuật, thương mại của các vùng và cả nước. Các hoạt động dịch
vụ quan trọng như xuất nhập khẩu, tài chính, tiền tệ, vận tải, du lịch, khoa học
công nghệ từ các đô thị lớn bắt đầu có sức lan tỏa và thúc đẩy sự phát triển
chung của các lãnh thổ trên phạm vi cả nước.
- Các đô thị có ưu thế về nhân lực được đào tạo chất lượng cao, có khả
năng nhanh chóng tiếp cận trình độ công nghệ tiên tiến, trên cơ sở đó tạo ra
các công nghệ và các trang thiết bị hiện đại không chỉ phục vụ cho sự phát
triển của bản thân đô thị mà còn đáp ứng cho nhu cầu của các vùng lãnh thổ
khác trên toàn quốc.
- Sự phát triển của đô thị góp phần nâng cao năng suất và chất lượng
lao động cho toàn bộ nền kinh tế. Tại các đô thị của Việt Nam đã bước đầu
hình thành đội ngũ lao động và cán bộ quản lý có trình độ và tác phong lao
động công nghiệp hiện đại. Hầu hết lực lượng lao động có trình độ từ cao
đẳng và đại học trở lên của cả nước tập trung tại các đô thị. Tay nghề của
người lao động được nâng cao cùng các kinh nghiệm quản trị kinh doanh…
được tiếp tục lan tỏa sang các lãnh thổ còn lại của đất nước thông qua việc
phát triển các chi nhánh, các cơ sở sản xuất kinh doanh đặt tại các địa phương
khác, góp phần từng bước nâng cao trình độ và hiệu quả quản lý kinh doanh,
nâng cao năng suất và chất lượng lao động cho toàn bộ nền kinh tế nói chung,
các vùng kém phát triển nói riêng.
- Các đô thị lớn tập trung số lượng lớn các cơ sở đào tạo và khoa học,
giữ vai trò đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước, góp phần
từng bước nâng cao chất lượng nguồn lao động cho nền kinh tế.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
thông cơ giới…Bên cạnh đó, qua thực tế phát triển cho thấy khoảng cảnh giữa
nông thôn và thành thị ngày càng tăng. Thành phố sẽ có những ảnh hưởng
mạnh mẽ đến nông thôn và trực tiếp là khu vực ngoại thành trong quá trình
tiến hành đô thị hóa.
1.2.1.2. Tính tất yếu của đô thị hóa
Tiền đề cơ bản để tiến hành công cuộc đô thị hóa là sự phát triển công
nghiệp, hay nói cách khác, công nghiệp hóa là cơ sở phát triển của đô thị hóa.
Trên thế giới, đô thị hóa được coi là bắt đầu từ khi tiến hành cách mạng thủ
công nghiệp, mà tiếp sau đó là cách mạng công nghiệp, mà điển hình nhất là sự
thay thế lao động thủ công bằng lao động máy móc với năng suất lao động cao
hơn và sự thay đổi về cơ cấu lao động xã hội trên cơ sở phân công lao động xã
hội. Đồng thời, cách mạng công nghiệp đã tập trung hóa lực lượng sản xuất ở
mức độ cao hơn dẫn đến hình thành đô thị hóa, mở rộng quy mô đô thị cũ.
Bên cạnh tiền đề phát triển công nghiệp thì sự phát triển của trung tâm
dịch vụ, thương mại và du lịch cũng là tiền đề cho sự hình thànhh và phát
triển của một số khu đô thị mới, cho sự mở rộng các khu đô thị hiện có, và sự
hoàn thiện hơn các khu đô thị cũ.
Những vấn đề có tính quy luật thường phát sinh và đồng hành với quá
trình CNH, HĐH và đô thị hóa là:
- Hình thành nhanh chóng các điểm dân cư đô thị lớn, thậm chí cực lớn,
gây mất cân đối trong sự phát triển hệ thống dân cư
- Gia tăng áp lực đối với quy hoạch sử dụng đất đai đô thị
- Thay đổi cơ cấu dân cư theo nhiều tiêu chí: độ tuổi, giới tính, nghề
nghiệp, trình độ học vấn, tầng lớp xã hội
- Gia tăng khoảng cách chênh lệch về mức sống và thu nhập giữa các
tầng lớp dân cư, hình thành các khi nhà ổ chuột và tầng lớp dân nghèo thành
thị, gia tăng tình trạng vô gia cư và nạn thất nghiệp.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
công nghiệp, thương mại và dịch vụ tăng mạnh. Vấn đề nảy sinh ở đây là chất
lượng lao động tại chỗ thường không đáp ứng được yêu cầu của chuyển dịch
cơ cấu kinh tế, gây ra những khó khăn và cản trở nhất định đối với quá trình
này.
- Vấn đề phát triển kết cấu hạ tầng. Một thực tế ở hầu hết các đô thị
Việt Nam, các yếu tố kết cấu hạ tầng thường không được hình thành đồng bộ
và phát triển chậm hơn so với nhu cầu thực tế của đô thị.
- Vấn đề văn hóa – xã hội. Đô thị hóa góp phần nâng cao đời sống vật
chất và văn hóa tinh thần cho dân cư, hình thành lối sống công nghiệp, xây
dựng xã hội mới. Tuy vậy, phân hóa giàu nghèo cũng diễn ra ngày càng
nhanh chóng hơn, tỷ lệ thất nghiệp và các vấn đề xã hội khác (trộm cướp,
nghiện hút, mại dâm…) cũng gia tăng.
- Thay đổi hình thái kiến trúc. Các tòa nhà thiết kế hiện đại, đầy đủ tiện
nghi, các khu chung cư cao tầng đang dần thay thế các nhà mái ngói truyền
thống. Tuy vậy, vẫn không tránh được tình trạng xây dựng manh mún, lấn
chiếm không gian đô thị và các kiểu thiết kế nhà ở pha tạp nhiều loại hình
kiến trúc làm ảnh hưởng xấu đến bộ mặt đô thị.
- Những vấn đề về quản lý hành chính. Đô thị hóa theo chiều rộng dẫn
đến sự biến động liên tục về ranh giới các đơn vị hành chính, gây khó khăn
đối với bộ máy quản lý đô thị vẫn còn nhỏ yếu.
1.2.2. Những vấn đề có tính quy luật trong chuyển biến KT – XH của
một quận mới thành lập từ các xã, thị trấn
Đô thị hóa là sự tăng lên tỷ lệ tổng dân số sống tại các khu đô thị. Nó
bao gồm sự thay đổi cân bằng giữa dân số nông thôn và thành thị do sự di
chuyển dòng người từ nông thôn ra thành thị và do sự khác nhau trong tỷ lệ
tăng dân số tự nhiên giữa hai vùng này.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đô thị hóa là một quá trình phát triển tất yếu của việc chuyển xã, thị trấn
ven nội thành quận nội thành. Nó đồng thời có tác động hai mặt tới bản thân
sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho quận thành lập từ các xã, thị trấn ven nội thành
phát triển kinh tế - xã hội ổn định, theo kịp tiến trình phát triển của Thành phố
và cả nước, với một cơ cấu kinh tế hiện đại, phù hợp với xu thế phát triển
chung của khu vực kinh tế thành thị.
Chuyển từ các thị trấn, xã ven nội thành quận nội thành là quá trình
chuyển biến toàn diện cả về kinh tế - xã hội từ hình thái này sang hình thái
khác. Sự khác biệt đó được biểu hiện ở các mặt sau:
Thứ nhất, nông thôn là vùng sinh sống và làm việc của một cộng đồng
bao gồm chủ yếu là nông dân, là vùng lấy sản xuất nông nghiệp (trồng trọt,
chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy sản) là chủ yếu. Ngược lại, đô thị là vùng sinh
sống và làm việc của cộng đồng bao gồm một tập hợp các tầng lớp: công
nhân, trí thức, công chức, tiểu thương, tiểu chủ, thợ thủ công, các nhà doanh
nghiệp…, là vùng phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ và là trung tâm
phát triển kinh tế, văn hóa, chính trị.
Thứ hai, đô thị so với nông thôn là vùng có cơ sở hạ tầng kinh tế, hạ tầng
xã hội, trình độ tiếp cận thị trường, trình độ sản xuất hàng hóa cao hơn.
Thứ ba, đô thị là vùng có thu nhập và đời sống, trình độ văn hóa, trình độ
khoa học – công nghệ cao hơn nông thôn. Trong một chừng mực nào đó, trình
độ dân chủ, tự do và công bằng xã hội cũng cao hơn nông thôn.
Thứ tư, đối với một số ngành của nông thôn còn tồn tại trong các đô thị,
tính chất đô thị hóa đã tạo nên sắc thái, đặc trưng mới, đặt ra những yêu cầu
mới cho chúng. Trên thực tế, ngay cả những đô thị hiện đại đôi khi vẫn còn sự
tồn tại của ngành nông nghiệp, nhưng tính chất và yêu cầu phát triển nông
nghiệp đã khác hẳn. Đó là ngành nông nghiệp với các loại sản phẩm sản xuất
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
cao cấp, giá trị kinh tế cao như: hoa sinh vật cảnh, các loại rau, quả cao cấp;
Là ngành nông nghiệp với kỹ thuật sản xuất cao hơn, đảm bảo nghiêm ngặt về
yêu cầu sạch của sản phẩm và môi trường sinh thái…
Những điểm khác biệt giữa nông thôn và thành thị như vậy đặt ra những
Như đã trình bày ở trên, CNH, HĐH tất yếu kéo theo đô thị hóa. Tốc độ
CNH càng nhanh thì trình độ đô thị hóa càng cao. Sự hình thành các vùng
kinh tế trọng điểm, các khu công nghiệp tập trung với quy mô lớn, khu kinh tế
mở, các công trình công cộng, các cơ sở hạ tầng…đòi hỏi phải dành một bộ
phận lớn đất đai, trong đó chủ yếu là đất nông nghiệp. Như vậy, cùng với sự
phát triển kinh tế - xã hội của đất nước theo hướng CNH, HĐH, đô thị hóa thì
sự giảm sút một bộ phận khá lớn đất nông nghiệp là một tất yếu khách quan.
Hơn nữa, thực hiện theo đúng chủ trương, đường lối của Đảng ta là
chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng giảm tỷ trọng lao động nông nghiệp,
tăng tỷ trọng lao động công nghiệp và dịch vụ, do vậy diện tích đất nông
nghiệp phải thu hẹp để mở rộng các ngành khác. Bởi vậy, thu hồi đất nông
nghiệp chính là để phục vụ cho sự phát triển của các ngành khác.
Đối với Việt Nam, quá trình đô thị hóa tuy đã và đang được đẩy mạnh,
song so với thế giới thì vẫn còn thấp. Việc mở rộng quy mô diện tích các đô thị
hiện có trên cơ sở hình thành các khu đô thị mới, các quận, phường mới là hình
thức khá phổ biến đối với các đô thị của Việt Nam tỏng điều kiện kinh tế còn
nhiều hạn chế. Việc hình thành các khu đô thị mới, các quận, phường mới được
xem như là hình thức đô thị hóa theo chiều rộng và là sự mở đường của quan hệ
sản xuất nhằm tạo điều kiện cho lực lượng sản xuất phát triển. Với hình thức đô
thị hóa theo chiều rộng như trên thì dân số và diện tích đô thị sẽ tăng lên một
cách nhanh chóng. Mật độ dân cư ngày càng cao như vậy yêu cầu đòi hỏi phải
có đất để xây dựng nhà ở. Vì vậy, thu hồi đất nông nghiệp là tất yếu.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1.2.4. Những vấn đề đặt ra của đô thị hóa đối với việc làm của những
người bị thu hồi đất
1.2.4.1. Tác động của CNH, HĐH, đô thị hóa đối với lao động, việc làm
của người có đất bị thu hồi.
Trong quá trình đô thị hóa, kinh tế ở các đô thị mới tăng trưởng nhanh
chóng nhờ sự tập trung lực lượng sản xuất, tạo ra năng suất lao động cao,
Tuy nhiên, nhìn từ góc độ khác thì khi gia tăng quy mô thành phố bằng
các giải pháp mở rộng không gian, hình thành các quận, phường mới sẽ làm
cho một lực lượng đáng kể lao động nông nghiệp bị mất việc làm, gây khó
khăn cho đời sống của họ. Bởi thời gian trung bình để người lao động có việc
làm mới sau khi bị thu hồi đất là 11 tháng đối với nghề sản xuất công nghiệp,
tiểu thủ công nghiệp; 10 tháng đối với nghề buôn bán dịch vụ; 6 tháng đối với
nghề chăn nuôi; 4 tháng đối với nghề xây dựng và 8 tháng đối với các hoạt
động dịch vụ khác.
Bên cạnh đó, dòng di chuyển quá lớn của lao động nông thôn ra thành
phố trong khi số lượng việc làm tại các khu đô thị không thể tăng nhanh để có
thể thu hút hết sự tăng lên của dân số trong độ tuổi lao động và do di dân cũng
là một nguyên nhân gây ra tình trạng thất nghiệp và thiếu việc làm với tỷ lệ
khá cao.
Vấn đề lao động và việc làm được quan tâm thường xuyên bởi vì quá
trình đô thị hóa diễn ra thường xuyên và với tốc độ ngày càng nhanh. Dự kiến
đến năm 2010, diện tích đất đô thị toàn quốc sẽ là 243.200 ha, chiếm khoảng
0,74% diện tích đất tự nhiên của cả nước. Đến năm 2020, con số này tương
ứng sẽ là 460.000 ha và 1,4% diện tích cả nước. Diện tích đất đô thị tăng lên
chủ yếu là do chuyển đổi mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang. Điều
này chắc chắn sẽ dẫn đến gia tăng nhu cầu về lao động và việc làm cho dân
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
cư đô thị. Vấn đề đào tạo, tạo việc làm mới, chuyển đổi nghề và giải quyết
thất nghiệp cần trở thành một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta trong
giai đoạn hiện tại và thời kỳ tới.
1.2.4.2. Một số vấn đề bức xúc trong việc giải quyết việc làm cho những
người bị thu hồi đất
Mặc dù đã có tác động rất tích cực đối với sự phát triển kinh tế - xã hội
như đã nêu khái quát ở trên, nhưng cho đến nay, thu hồi đất đang là vấn đề
“nóng”, bức xúc ở nhiều địa phương. Bên cạnh những kết quả đạt được thì
3 Hà Tây 52838
4 Hải Dương 12000
5 Nam Định 8000
6 Thái Bình 17045
7 Ninh Bình 2500
8 Lào Cai 6875
9 Vĩnh Phúc 8000
10 Bắc Ninh 7500
11 Đà Nẵng 20000
12 Phú Yên 3351
13 Đồng Tháp 5000
14 Cần Thơ 1000
Cộng 265709
Nguồn: Bộ Lao động – Thương binh và xã hội
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Với thực tế là lao động nông thôn của nước ta gần như chưa hề được đào
tạo gì. Theo kết quả điều tra nông thôn, nông nghiệp do Tổng cục Thống kê
công bố đầu năm 2004, cả nước có 93% số lao động nông nghiệp chưa qua
đào tạo, chỉ có 2,3% lao động được đào tạo tay nghề theo trình độ sơ cấp hoặc
công nhân kỹ thuật, 2,4% có trình độ trung cấp kỹ thuật, 0,8% có trình độ cao
đẳng, 0,7% có trình độ đại học và tương đương (Thời báo Kinh tế Việt Nam,
ngày 23/3/2005). Vì vậy, các khu công nghiệp thu hút được rất ít lao động
nông thôn. Tình hình đó đặt ra vấn đề cấp thiết là cần phải đào tạo tay nghề
cho lao động nông nghiệp. Tuy vậy, thực tế thì số người được đi đào tạo
nghề, được giải quyết việc làm tại các khu công nghiệp là rất ít.
Chủ trương thu hồi đất nông nghiệp để phát triển các khu công nghiệp,
xây dựng kết cấu hạ tầng, v.v…là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta.
Nhìn tổng thể, phát triển các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu đô thị mới,
vực có nhiều tiềm năm du lịch, những lợi thế của quận Cầu Giấy sẽ tạo thành
quần thể du lịch thu hút khách du lịch trong và ngoài nước.Vì thế, trong tương lai,
nếu được sự quan tâm đầu tư của Trung ương và Thành phố trong quá trình thực
hiện quy hoạch, khai thác các tiềm năng, lợi thế một cách hợp lý thì đây sẽ là một
hướng tạo việc làm, phát triển kinh tế khá quan trọng của Quận.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Quận Cầu Giấy là nơi tập trung nhiều trung tâm nghiên cứu khoa học
lớn, nhiều trường Đại học, Cao đẳng và Trung học chuyên nghiệp, nhiều cơ
quan hành chính sự nghiệp của Trung ương và Quận; Là nơi có tiềm năng lớn
về trình độ khoa học kỹ thuật và công nghệ, cùng lực lượng cán bộ trí thức
dồi dào tiêu biểu cho thế mạnh lao động bằng chất xám.
Như vậy, xét về mặt địa lý, quận Cầu Giấy có nhiều điều kiện thuận lợi
để phát triển kinh tế - xã hội, trong đó phải kể đến những điều kiện thuận lợi
để phát triển thương mại, du lịch và công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp là biểu
hiện rõ nét nhất. Đây là một trong những vấn đề được quan tâm nhất, vì nếu
phát triển các ngành này sẽ thu hút được một lực lượng lớn lao động.
2.1.1.2. Đất đai và địa hình
Cầu Giấy là Quận có diện tích đứng thứ 3 trong số 9 Quận nội thành.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, diện tích đất nông nghiệp của Quận
giảm mạnh dưới tác động của quá trình đô thị hóa. Năm 2000, diện tích đất
nông nghiệp của Quận là 362 ha, nhưng đến năm 2004, chỉ còn 175 ha. Theo
thống kê của Quận ngày 31/01/2007 thì toàn Quận còn 81,67 ha đất nông
nghiệp. Trong Quận, tuy số diện tích đất chưa sử dụng không còn nhiều
nhưng đây là nguồn quý để tạo điều kiện cho Quận phát triển. Việc chuyển
đổi đất nông nghiệp sang dùng vào mục đích khác đã làm cho hàng chục
nghìn lao động trong lĩnh vực nông nghiệp và một số ngành kinh doanh dịch
vụ và sản xuất bị mất việc làm do mất đất. Không những thế, quá trình đô thị
hóa gây ra không ít khó khăn, ảnh hưởng lớn đến quá trình sản xuất nông
nghiệp do hệ thống tưới tiêu bị ách tắc, nước thải sinh hoạt từ các khu dân cư