Giáo án tự chọn Ngữ văn – Khối 6
Tuần:_____
Tiết 1 CHỦ ĐỀ: VĂN TỰ SỰ
Mục tiêu
- Giúp học sinh ôn luyện củng cố kiến thức cơ bản về văn bản và các
phương thức biểu đạt.
- Nắm được đặc điểm của một số kiểu văn bản và các phương thức biểu
đạt.
Tiến trình lên lớp
* Tổ chức:
* Kiểm tra: Kết hợp trong giờ.
* Bài mới
? Học sinh nhắc lại: giao tiếp là
gì?
? Giao tiếp có thể tiến hành bằng
những phương tiện gì?
Học sinh trao đổi 3 phút, trình
bày, học sinh khác nhận xét, Giáo
viên chốt
? Phương tiện giao tiếp nào là
quan trọng nhất?
Người công an dùng những phương
tiện nào để giao tiếp với người đi
đường, người điều khiển các
phương tiện giao thông trên đường
phố?
Những người câm giao tiếp với
nhau bằng phương tiện gì?
- Giáo viên chép BT lên bảng phụ,
học sinh đọc, nêu yêu cầu, thảo
luận 5 phút, trình bày, nhận xét,
phương tiện khác nhau
Bài 2
Trang 1
Giáo án tự chọn Ngữ văn – Khối 6
trên đường chứng tỏ rằng các
phương tiện khác khó có thể thay
thế hoàn toàn phương tiện giao tiếp
bằng ngôn ngữ ?
Học sinh thảo luận nhóm 3 phút,
trình bày, nhận xét, Giáo viên chốt
- Một người điều khiển xe máy
vượt qua đường, khi đèn đỏ đã bật.
Trong tình huống ấy, người công
an phải dùng chuỗi lời nói để giải
quyết. Như vậy, giao tiềp ngôn ngữ
vẫn là phương tiện ưu việt nhất
Củng cố
? Giao tiếp là gì?
? Phương tiện giao tiếp quan trọng nhất của con ngưòi là gì?
Hướng dẫn: Học bài.
Làm bài tập vào vở.
Giờ sau tiếp tục chủ đề.
Trang 2
Giáo án tự chọn Ngữ văn – Khối 6
Tuần:_____
Tiết 2 CHỦ ĐỀ: VĂN TỰ SỰ
Mục tiêu
- Giúp học sinh tiếp tục ôn luyện, củng cố các kiến thức về văn bản và
phương thức biểu đạt.
- Nắm được đăc điểm của một số kiểu văn bản và phương thức biểu đạt
VD: Bài văn miêu tả cánh đồng lúa, tả
ngôi trường
- Văn bản biểu cảm sử dụng phương
thức biểu cảm nhằm biểu hiện tình cảm
cảm xúc
VD: Thơ trữ tình( Mưa…)
- Văn bản thuyết minh sử dụng phương
thức thuyết minh nhằm giới thiệu đặc
điểm, tính chất, phương pháp
VD: Bài giới thiệu về di tích lịch sử
Côn Sơn của hướng dẫn viên du lịch
- Văn bản nghị luận sử dụng phương
thức nghị luận nhằm bàn luận, đánh giá,
nêu ý kiến nhận xét…
- Văn bản hành chính công vụ
II. Luyện tập
Bài 1
1. Văn bản hành chính công vụ
2. Văn bản tự sự
3. Văn bản miêu tả
Trang 3
Giáo án tự chọn Ngữ văn – Khối 6
3 Tả lại một cảnh ấn tượng trong
buổỉ tham quan đó
Hãy lựa chọn phương thức biểu
đạt phù hợp với từng tình huống
trên
Viết đoạn văn ngắn tả một cảnh
mà em thích trong danh lam thắng
cảnh đó
có thể coi là 1 văn bản?
Học sinh trao đổi 3 phút, trình bày,
nhận xét, Giáo viên chốt
- Truyện “ Con Rồng cháu tiên” có
thể coi là một văn bản vì:
+ là 1 truyện kể tập trung vào chủ
đề: giải thích, suy tôn nòi giống và ước
nguyện đoàn kết các dân tộc trên lãnh
thổ VN
+ Có sự hoàn chỉnh về nội dung( có
mở đầu, diễn biến, kết thúc) và về hình
thức( liên kết mạch lạc)
+ Sử dụng phương thức biểu đạt phù
hợp là tự sự
? Hãy lấy 1VD về 1 văn bản cụ thể
và giải thích vì sao đó là văn bản?
Moi nhóm thảo luận 1 văn bản thuộc
1 thể loại cụ thể. Thời gian 5 phút,
trình bày, nhận xét
? Hãy nhắc lại: thế nào là tự sự?
? Vai trò , ý nghĩa của tự sự?
Đoạn văn sau có thuộc phương thức tự
sự không? vì sao?
“ Chỉ thấy một cái sân trơ trụi, ảm
đạm và bức tường bên tróng trơn của
1. Văn bản và đặc điểm của văn
bản
- Văn bản là chuỗi lời nói miệng
hay bài viết có chủ đề thống nhất,
có liên kết mạch lạc và sử dụng
đề, thảo luận 5 phút, trình bày , nhận
xét, Giáo viên chốt
Củng cố
? đặc điểm của văn tự sự? ý nghĩa của văn tự sự?
? Vai trò của tự sự trong đời sống?
Hướng dẫn: Học bài
Xem lại các bài tập đã làm ở lớp
Giờ sau tiếp tục ôn tập về văn tự sự
Trang 6
Giáo án tự chọn Ngữ văn – Khối 6
Tuần:_____
Tiết 4 CHỦ ĐỀ: VĂN TỰ SỰ
Mục tiêu
- Tiếp tục giúp học sinh nắm chắc các đặc điểm của văn tự sự.
- Biết lựa chọn phương thức biểu đạt phù hợp với mục đích, tình huống
giao tiếp.
- Rèn kĩ năng tạo lập văn bản phù hợp với mục đích giao tiếp.
Tiến trình lên lớp
* Tổ chức:
* Kiểm tra: Hãy kể tên các kiểu văn bản tương ứng với phương thức biểu đạt?
Mỗi kiểu văn bản hãy cho 1 ví dụ?
* Bài mới
Học sinh đọc đoạn văn GIÁO VIÊN
chép trên bảng phụ:
“ Trong ngày 5/9/2000, cùng 630 000
học sinh Hà Nội, hơn 1000 học sinh
trường THPT Việt Đức đã phấn khởi
khai giảng năm học mới. Thầy và trò
vinh dự đón các vị lãnh đạo nhà nước và
thành phố đến dự. Thầy hiệu trưởng đã
công ti
D, Các tình huống
1. Phương thức hành chính công
vụ
2. Phương thức tự sự
3 Phương thức thuyết minh
4. Phương thức miêu tả
- Đó là văn bản tự sự vì: nó mang
đặc điểm của 1 văn bản tự sự:
trình bày 1 chuỗi sự việc, sự việc
này nối sự việc kia cuối cùng dẫn
đến 1 kết thúc, thể hiện 1 ý nghĩa
Chuỗi sự việc thể hiện:
+ Vua Hùng chọn người nối ngôi
+ Vua ra điều kiện nối ngôi
+ Các lang đua nhau làm cỗ thật
hậu, Lang Liêu được thần mách
lấy gạo làm bánh
+ Vua Hùng chọn lễ vật của lang
Trang 7
Giáo án tự chọn Ngữ văn – Khối 6
3. Giới thiệu về thắng cảnh Vịnh Hạ
Long.
4. Tả lại một cảnh độc đáo mà em thích
Hãy lựa chọn phương thữc biểu đạt phù
hợp với từng tình huống đó?
HD thảo luận 2 phút, trả lời, nhận xét,
Giáo viên chốt.
Văn bản “Bánh chưng, bánh giày” có
phải là văn bản tự sự không? Vì sao?
học sinh quan sát, đọc:
Đề 1: Hãy kể chuyện “Thánh Gióng bằng
lời văn của em”
Đề 2: Hãy tường thuật trận bóng đá giao
hữu giữa hai đội 6a và 6b
Đề 3: Kể về một việc làm tốt của em
? Ba đề văn trên có phải là đề văn tự sự
không? Vì sao?
? Hãy chỉ ra cac từ ngữ quan trọng trong
đề?
Học sinh trao đổi nhanh, trình bày, nhận
xét ,G chốt
? Vậy tự sự bao gồm những dạng bài
nào?
? Cho 3 văn bản 1,2, 3 SGK Ngữ văn 6-
nâng cao trang 27
Hãy chỉ ra trong 3 văn bản đó, đâu là văn
bản tường thuật, đâu là vă bản kể chuyện?
Vì sao?
Học sinh trả lời, các học sinh khác nhận
xét, bổ sung, Giáo viên chốt đáp án.
? Hai yếu tố then chốt của văn bản tự sự
là gì? Vì sao đó là những yếu tố quan
trọng của tự sự?
?Sự việc muốn dẫn đến chuyện thì đó là
sự việc phải như thế nào?
1. Các thể loại tự sự
Ví dụ:
Cả 3 đề đều là đề văn tự sự vì:
các đề đều yêu cầu thuật lại một
? Nhân vật trong tự sự được kể ở những
phương diện nào?
? Nhân vật và sự việc trong tự sự có mối
quan hệ như thế nào?
Học sinh quan sát và đọc bài tập trên
bảng phụ:
? Liệt kê các nhân vật trong truyền thuyết
“ Sự tích Hồ Gươm”, Ghi lại chuỗi hành
động của từng nhân vật, phát hiện nhân
vật chính, nhân vật phụ, vì sao em cho là
như vậy?
Viết đoạn văn tóm tắt truyện theo chuỗi
sự việc gắn với nhân vật chính
Học sinh hđ cá nhân10 phút, trình bày,
nhận xét, bổ sung, Giáo viên chốt
bản tự sự
- Nhân vật
- Sự việc
Sự việc là cốt lõi của tự sự . Sự
việc và diễn biến của sự việc tạo
thành câu chuyện. Song không
phải bất cứ sự việc nào, diễn
biến nào cũng thành chuyện mà
sự việc phải có tính khác thường
Nhân vật trong tự sự là người
thể hiện các sự việc và là người
được thể hiện trong văn văn bản
Nhân vật có nhân vật chính,
nhân vật phụ được thể hiện qua
lời kể ,tả hình dáng, lai lịch, tính
Giáo án tự chọn Ngữ văn – Khối 6
Tuần:_____
Tiết 6 CHỦ ĐỀ: VĂN TỰ SỰ
Mục tiêu
- Giúp học sinh nắm chắc các bước làm một bài văn tự sự.
- Tạo thói quen lập dàn bài trước khi viết bài văn.
- Rèn kĩ năng làm bài văn tự sự.
Tiến trình lên lớp
* Tổ chức:
* Kiểm tra: - Tóm tắt truyện “ Sự tích Hồ Gươm” dựa vào nhân vật chính của
truyện?
* Bài mới
? Muốn làm tốt một bài văn tự sự , cần
phải thực hiện các bước nào?
? Tại sao trước khi làm bài văn tự sự phải
tìm hiểu đề?
? Bước lập ý là bước xác định những vấn
đề gì?
? Tại sao phải lập dàn ý trước khi viết
bài?
? Nêu dàn ý của một bài văn tự sự?
Học sinh đọc đề bài, xác định yêu cầu của
đề (chú ý các từ: kể, bằng lời văn của em)
Chia lớp thành 4 tổ. Mỗi tổ lập một dàn
ý cho câu chuyện
Tổ 1: Con Rồng cháu Tiên.
Tổ 2: Bánh chưng bánh giầy.
Tổ 3: Thánh Gióng.
Tổ 4: Sơn Tinh Thủy Tinh.
Thời gian 10 phút, các tổ trình bày, nhận
văn của em
Củng cố
Nhắc lại các bước khi làm bài văn tự sự?
Trang 12
Giáo án tự chọn Ngữ văn – Khối 6
Dàn ý bài văn tự sự?
Hướng dẫn: Học bài
Tập kể lại chuyện” Con Rồng cháu Tiên” bằng lời văn của mình.
Trang 13
Giáo án tự chọn Ngữ văn – Khối 6
Tuần:_____
Tiết 7 CHỦ ĐỀ: RÈN KĨ NĂNG LÀM VĂN TỰ SỰ
Mục tiêu
- Giúp học sinh biết cách viết phần mở bài , kết bài theo nhiều cách khác
nhau.
- Rèn kĩ năng làm văn tự sự.
Tiến trình lên lớp
* Tổ chức:
* Kiểm tra: - Bài tập về nhà của học sinh.
* Bài mới
Cho học sinh đọc tham khảo các bài
“ Phần thưởng”, “ Truyện về danh y
Tuệ Tĩnh”.
?Em có nhận xét gì về cách mở bài,
kết bài ở các văn bản tự sự ấy?
? Các cách mở bài, kết bài đó có gì
khác nhau?
? Có những cách mở bài, kết bài nào
trong làm văn tự sự?
? Ngoài 2 cách đó còn cách mở bài
- Truyện về danh y Tuệ Tĩnh: Mở bài
giới thiệu nhân vật và nêu chủ đề của
truyện.
* Phần kết bài của 2 câu chuyện.
- Truyện “ Phần thưởng” kể về sự
việc kết thúc câu chuyện.
- Truyện kể về Tuệ Tĩnh: Kể sự việc
tiếp tục sang câu chuyện khác như
đang tiếp diễn.
3. Kết luận
Có 2 cách mở bài.
Có 2 cách kết bài.
4. Luyện viết phần mở bài, kết bài
Cho đề văn: Kể lại chuyện Sơn Tinh
Thủy Tinh bằng lời văn của em.
Hãy viết phần mở bài, kết bài theo
cách trên.
Trang 14
Giáo án tự chọn Ngữ văn – Khối 6
trang sử của dân tộc . Vậy tôi cùng
các bạn sẽ cùng nhau học thật tốt để
tô thêm vẻ đẹp cho đất nước quê
hương nhé.
Giáo viên chia lớp thành 4 tổ , giao
nhiệm vụ.
Tổ 1,2 viết phần mở bài theo các
cách đã cho.
Tổ 3,4 viết phần kết bài .
Thới gian 10 phút, đại diện trùnh
bày, các em khác nhận xét.
câu khác làm rõ ý hoặc nêu kết quả
của hành động hoặc nối tiếp hành
động
Học sinh viết theo nhóm thời gian
10 phút, học sinh đọc đoạn văn của
mình, nhận xét về: nội dung, diễn
đạt, sự sáng tạo.
1. Lời văn, đoạn văn tự sự
- Đoạn văn: * Về nội dung: diễn đạt
trọn vẹn một ý
* Về hình thức: gồm nhiều câu, các
câu không rời rạc mà phải kết hợp
chặt chẽ với nhau để làm nổi bật ý
chính của đoạn
- Đoạn văn bắt đầu từ chữ cái viết
hoa đầu dòng lui vào 1 ô và kết thúc
bằng dấu chấm xuống dòng
2. Luyện viết đoạn văn tự sự
Đề bài: Kể lại truyện Thánh Gióng
bằng lời văn của em
- Truyện Thánh Gióng gồm các sự
việc chính:
+ Sự ra đời của Thánh Gióng
+ Gióng gặp sứ giả đòi đánh giặc
+ Gióng ra trận đánh giặc
+ Gióng bay về trời và các dấu vết
để lại.
Củng cố
- Thế nào là đoạn văn tự sự?
- Nêu những dấu hiệu nhận biết?
? Trong quá trình kể , ta phải thêm
những gì vào câu chuyện có sẵn và
đảm bảo những yếu tố nào của
truyện?
Thời gian thảo luận 5 phút, trình
báy, nhận xét, Giáo viên chốt
Học sinh viết phần mở bầi: Mị
Nương tự giới thiệu về mình
Thời gian 5 phút, Học sinh đọc ,
Giáo viên nhận xét, sửa chữa
1, Một số điểm cần lưu ý về dạng bài
kể chuyện sáng tạo
- Kể chuyện tưởng tượng không phải
là kể lại chuyện có sẵn trong SGK
hay sách truyện
- Kể chuyện tưởng tượng cũng không
phải là đem chuyện đời thường có
thật ra để kể
- Kể chuyện sáng tạo có thể tạm hiểu
theo 3 kiểu sau( trên cơ sở dựa vào
những điều để tưởng tượng ra):
+ Mượn lời một đồ vật, con
vật( nhân hóa) hợp với lô gíc
+ Thay đổi ngôi kể để kể chuyện đã
được đọc, học ở sách, ở truyện
+ Tưởng tượng một đoạn kết mới
cho truyện cổ tích
2, Cách làm bài văn kể chuyện sáng
tạo( đóng vai 1 nhân vật trong truyện
để kể lại truyện)
- Rèn kĩ năng làm văn tự sự theo các bước: tìm hiểu đề, lập dàn ý, lập dàn
bài…
Tiến trình lên lớp
* Tổ chức:
* Kiểm tra: - Với dạng bài tự sự, thay đổi ngôi kể hoặc đóng vai một nhân vật
trong truyện để kể lại cần lưu ý điều gì?
* Bài mới
Học sinh đọc, theo dõi các đề :
1, Kể về một thầy giáo hoặc cô giáo
mà em quí mến
2, Kể về một kỉ niệm hồi ấu thơ mà
em nhớ mãi
3, Kể về một việc tốt mà em đã làm
? Hãy xác định yêu cầu đề?
? Các đề trên đều thuộc dạng đề nào
của văn tự sự?
? Kể chuyện đời thường có gì khác
vỡi kể chuyện tưởng tượng?
? Kể chuyện đời thường cũng giống
như các dạng bài kể chuyện khác
phải đảm bảo yêu cầu gì?
Học sinh đọc lại phần đọc thêm
SGK trang 147
? Có những cách mở bài nào cho bài
văn kể chuyện đời thưòng?
I, Đề bài
- Thể loại: Tự sự
- Nội dung: Kể về một thầy, cô giáo
Kể về một kỉ nệm
Kể về một việc làm tốt
Nhóm 1 viết phần MB
Nhóm 2, 3 viết phần TB
Nhóm 4 viết phần KB
Thời gian 10 phút, học sinh trình
bày, nhận xét, Giáo viên nhận xét bổ
sung
2, Thân bài: Kể diễn biến của sự việc
3, Kết bài: Kết thúc sự việc hoặc nêu
cảm nghĩ của nhân vật
III, Luyện tập
1, Lập dàn ý cho đề văn: Kể về một
thầy giáo( cô giáo) mà em quí mến
A, Mở bài
Giới thiệu khái quát về người thầy
mà em kính mến
B, Thân bài
Phác qua vài nét nổi bật về hình
dáng bên ngoài
Kể chi tiết những kỉ niệm thân
thiết , gắn bó với thầy giáo trong học
tập, trong đời sống
C, Kết bài: Nêu cảm nghĩ về thầy
giáo, cô giáo
2, Viết bài
Củng cố
Nhắc lại phương pháp làm văn tự sự?
Các cách mở bài cài tự sự?
Hướng dẫn: Học bài
Viết hoàn chỉnh đề văn đã làm ở lớp
Trang 20
? Lấy VD về một số văn bản kể theo
ngôi kể thứ nhất? Ngôi kể thứ 3?
? Thứ tự kể là gì?
? Có thể lựa chọn những thứ tự kể
nào?
I, Ngôi kể, thứ tự kể
1, Ngôi kể
- Ngôi kể thứ nhất: Người kể xưng “
Tôi”: người kể có thể trực tiếp kể ra
những gì mình nghe, mình trải qua.
Có thể nói ra cảm nghĩ của mình 1
cách trực tiếp
- Ngôi kể thứ 3: Gọi tên các sự việc
bằng tên gọi vốn có của chúng, người
kể giấu mình đi. Ngôi thứ 3 có thể
giúp người kể kể tự do, linh hoạt
những gì đang diễn ra với mình
2, Thứ tự kể
- Thứ tự kể xuôi: kể các sự việc liên
tiếp nhau theo thứ tự tự nhiên( việc
Trang 21
Giáo án tự chọn Ngữ văn – Khối 6
? Ưu nhược điểm của từng kiểu?
Học sinh trao đổi nhóm, thời gian 3
phút, trình bày, nhận xét, Giáo viên
chốt:
- Kể xuôi dễ kể nhưng nhược điểm
không khéo léo dễ gây nhàm chán
- Kể ngược khó kể hơn nhưng tạo
được bất ngờ, chú ý
đề kể lại, xưng tôi. Có thể lấy sự việc
Mã Lương nằm mơ được thần cho
cây bút làm sự việc mở đầu truyện
sau đó kể lại truyện từ đầu
2, Hãy viết phần mở đầu truyện theo
yêu cầu của bài tập 1
Củng cố
Có những ngôi kể và thứ tự kể nào?
Muốn chuyển đổi ngôi kể , thứ tự kể, ta phải làm gì?
Hướng dẫn: Học bài
Làm hoàn chỉnh đề văn đã làm ở lớp.
Trang 22
Giáo án tự chọn Ngữ văn – Khối 6
Tuần:_____
Tiết 12 CHỦ ĐỀ 1: RÈN KĨ NĂNG LÀM VĂN TỰ SỰ
Mục tiêu
- Giúp học sinh nắm được phương pháp làm bài văn tự sự dạng bài kể
chuyện tưởng tượng: viết một kết thúc mới cho một truyện đã biết và kể
1 câu chuyện hoàn tòan do mình tưởng tượng.
- Rèn kĩ năng làm văn tự sự.
Tiến trình lên lớp
* Tổ chức:
* Kiểm tra: - Kiểm tra bài tập về nhà của học sinh
* Bài mới
? Muốn viết 1 kết thúc khác cho 1
truyện đã biết, em phải làm gì?
Học sinh trả lời, học sinh khác bổ
sung Giáo viên chốt vấn đề
? Nếu viết kết thúc mới cho câu
chuyện này, em dự kiến sẽ viết
- Mã Lương đi học , gặp lại các vị
thần, các vị thần lấy lại phép màu của
cây bút vì giờ đây khoa học kĩ thuật
hiện đại
- Lời chào của Mã Lương
* Bài tập 2:
Viết 1 kết thúc mới cho truyện cây
khế
Củng cố
Giáo viên đọc cho học sinh nghe 1 kết thúc khác của truyện cây bút thần
Hướng dẫn: Học bài
Làm hoàn chỉnh 2 bài tập đã làm ở lớp
Xem lại các kiến thức về từ Tiếng Việt
Trang 23
Giáo án tự chọn Ngữ văn – Khối 6
Tuần:_____
Tiết 13 CHỦ ĐỀ: CÁC KIẾN THỨC VỀ TỪ TIẾNG VIỆT
Mục tiêu
- Giúp học sinh nắm vững hơn các kiến thức về từ Tiếng Việt: các loại từ
chia theo cấu tạo, nghĩa của từ, từ mượn…
- Rèn kĩ năng nhận biết từ đơn, từ ghép, từ láy, từ mượn.
- Biết cách giải thích nghĩa của từ.
Tiến trình lên lớp
* Tổ chức:
* Kiểm tra: - Kiểm tra bài tập về nhà của học sinh
* Bài mới
?Từ là gì?
? Từ được phân loại như thế nào?
? Mỗi loại cho 1VD?
? Khi phân biệt từ đơn và từ phức ,
Hình thức của từ thể hiện ở 2 mặt:
âm và chữ viết
Nghĩa của từ là nội dung mà từ biểu
thị
Có 3 cách giải nghĩa từ: + trình bày
khái niệm mà từ biểu thị
+ Đưa ra các từ đồng nghĩa, trái
nghĩa với từ cần giải thích
+ Miêu tả đặc điểm, hđ, trạng thái
của sự vật mà từ biểu thị
II, Bài tập luyện tập
Bài 1
Có bạn cho rằng các từ sau là từ
Trang 24
Giáo án tự chọn Ngữ văn – Khối 6
G chia lớp làm 3 nhóm, cho học sinh
chơi trò chơi ai nhanh, ai đúng. Các
nhóm thảo luận 3 phút, cử đại diện
lên bảng viết. Trong thời gian 3 phút
nhóm nào tìm được nhiều từ, đặt
được nhiều câu đúng -> chiến thắng
Học sinh chuẩn bị 3 phút, trình bày,
nhận xét, Giáo viên chốt
Học sinh trao đổi nhóm 2 phút, trình
bày, nhận xét, Giáo viên chốt
Đáp án A
ghép. ý kiến của em thế nào?
Học hành, ăn mặc, dã tràng , dưa
hấu, ô tô, ra- đi- ô, chùa chiền
Củng cố
Nhắc lại cac nội dung đã ôn tập trong giờ?
Hướng dẫn: Học bài
Ôn lại các nội dung đã học
Làm hoàn chỉnh các bài tập
Trang 25
Copyright: Tài liệu đại học ©