Một số phương pháp gây hứng thú trong giờ học Âm nhạc thường thức lớp 7
SƠ YẾU LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN :
Họ và tên : Đồng Thị Hòa
Ngày – tháng – năm sinh : 01-10-1984
Giới tính : Nữ
Địa chỉ : Tổ 12 - KP5 - Thị trấn Vĩnh An - Vĩnh Cửu - Đồng Nai
Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị công tác : Trường THCS Hiếu Liêm
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO :
- Học vị ( hoặc trình độ chuyên môn cao nhất ) : CĐSP
- Năm nhận bằng : 2006
- Chuyên ngành đào tạo : Nhạc – Công Tác Đội.
III. KINH NGHIỆM KHOA HỌC :
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm : Âm nhạc
- Số năm kinh nghiệm : 7 năm
- Sáng kiến kinh nghiệm trong những năm gần đây :
+ Một số phương pháp gây hứng thú trong giờ học hát ở khối lớp 8.
Người thực hiện : Đồng Thị Hòa
1
Một số phương pháp gây hứng thú trong giờ học Âm nhạc thường thức lớp 7
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GÂY HỨNG THÚ TRONG GIỜ HỌC
ÂM NHẠC THƯỜNG THỨC LỚP 7
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Âm nhạc là một trong những hình thái của ý thức xã hội, phụ thuộc vào quy luật chung
của tự nhiên. Đồng thời âm nhạc còn có những quy luật riêng bắt nguồn từ tính chất đặc thù
của loại hình nghệ thuật này. Cũng như những loại hình nghệ thuật khác : Hội họa thì sử
dụng đường nét, hình khối, màu sắc. Văn thơ thì sử dụng bằng sức mạnh của ngôn từ, còn
Âm nhạc sử dụng bằng âm thanh.
- Âm nhạc là món ăn tinh thần, nó có tầm quan trọng trong đời sống của con người từ xưa
đến nay. Âm nhạc tạo cho không khí vui vẻ, giải trí tinh thần sau những giờ học căng thẳng,
- Bộ môn Âm nhạc trong trường THCS gồm 3 phân môn : Phân môn Học hát, phân môn Tập
đọc nhạc – Nhạc lí và phân môn Âm nhạc thường thức. Trong đó phân môn Âm nhạc
thường thức ( phân môn 3 ) cung cấp cho học sinh một số kiến thức đáng kể về mặt âm nhạc,
kiến thức về các nhạc sĩ trong và ngoài nước, các tác phẩm và các đóng góp của họ cho nền
âm nhạc của đất nước mình, cho thế giới. Các em cũng được biết nhiều thể loại và phong
cách âm nhạc khác nhau qua từng thời kì, từng giai đoạn lịch sử.
- Thế nhưng phân môn “Âm nhạc thường thức” lại là một phân môn “khó dạy”, để tạo được
hứng thú trong giờ học hát, học Tập đọc nhạc thì kết quả sẽ khả quan nhiều hơn, còn với
phân môn Âm nhạc thường thức thì đòi hỏi bản thân người làm công tác giảng dạy cần phải
đưa ra những phương pháp, trò chơi lồng ghép vào tiết dạy để làm sao tạo sự hứng thú và tạo
sự chú ý ở các em.
- Phải làm thế nào để nâng cao được chất lượng giảng dạy, làm sao cho tiết học thật sinh
động, cuốn hút học sinh và phù hợp với việc đổi mới phương pháp giảng dạy “Thầy chỉ đạo,
trò chủ động”, nâng cao chất lượng dạy và học theo hướng tích cực : “Kiến thức phải được
chiếm lĩnh bởi người học”.
- Trải qua gần 7 năm giảng dạy, tôi xin đưa ra một số kinh nghiệm mà bản thân tôi đã đúc
Người thực hiện : Đồng Thị Hòa
3
Một số phương pháp gây hứng thú trong giờ học Âm nhạc thường thức lớp 7
kết được trong quá trình dạy học đó là một số phương pháp gây hứng thú trong giờ học Âm
nhạc nói chung và trong phân môn Âm nhạc thường thức lớp 7 nói riêng. Hay có thể hiểu
đây là một số trò chơi lồng ghép vào bài dạy, vừa dẫn dắt vào bài mới làm cho học sinh
không nhàm chán, hoặc cũng có thể củng cố lại kiến thức sau khi các em mới học xong bài
mới.
II. THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI :
1. Thuận lợi :
- Học sinh khối lớp 7 chỉ có 2 lớp, số lượng học sinh trong một lớp không nhiều nên giáo
viên có thể quan sát được khả năng tiếp thu và độ tập trung học tập của các em. Qua đó kịp
thời uốn nắn và điều chỉnh phương pháp dạy học cho phù hợp với đối tượng học sinh.
- Các em được tiếp xúc với Âm nhạc từ khi đi mẫu giáo, đây cũng là một môn học bắt buộc
2. Khó khăn :
- Học sinh lớp 7 - đây là lứa tuổi có nhiều thay đổi về đặc điểm tâm sinh lí, các em bắt đầu
có sự e ngại, chất giọng cũng có sự thay đổi, một số em đã thể hiện giọng điệu của người
lớn, sự hồn nhiên của trẻ em đã có sự giảm sút.
- Có em tranh thủ khi lớp đang thực hành sôi nổi thì lại làm việc riêng làm cho giáo viên
phải dừng lại nhắc nhở, điều đó làm ảnh hưởng và mất thời gian của lớp, mà không khí học
tập đang sôi nổi bị giảm xuống.
- Cũng có một số em về nhà không xem bài trước nên khi giáo viên giảng bài thì sự tiếp thu
của những em đó chậm hơn những em có học bài và xem bài trước ở nhà. Bởi vì các em còn
mất thời gian đọc bài trên lớp trong khi các bạn khác đang lĩnh hội những kiến thức mới
ngoài sách giáo khoa.
- Giáo viên dạy cùng bộ môn Âm nhạc trong trường ít nên khó mà có thể học tập, trao đổi
kinh nghiệm lẫn nhau, mà bản thân tôi chủ yếu là học tập ở các bộ môn khác như là về
phương pháp, cách xử lí những tình huống sư phạm, các bước lên lớp
- Bản thân tôi là giáo viên dạy Âm nhạc nhưng phải dạy thêm môn khác (Giáo dục công dân)
vì không đủ tiết tiêu chuẩn trên một tuần, cho nên khi soạn giảng phải đầu tư cho cả hai môn
Người thực hiện : Đồng Thị Hòa
5
Một số phương pháp gây hứng thú trong giờ học Âm nhạc thường thức lớp 7
ở hai lĩnh vực khác nhau.
3. Số liệu thống kê :
Đây là số liệu mà tôi đã thống kê trước khi làm đề tài ( Số liệu của năm học 2010 – 2011 ).
STT Khối lớp SSHS
Giỏi
(%)
Khá
(%)
Trung bình
(%)
Yếu
- Phân môn Âm nhạc thường thức ( phân môn 3 ) cung cấp cho học sinh một số kiến thức
đáng kể về mặt âm nhạc, kiến thức về các nhạc sĩ trong và ngoài nước, các tác phẩm và các
đóng góp của họ cho nền âm nhạc của đất nước ( Theo sách giáo khoa Âm nhạc lớp 6 )
2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài :
- Qua thực tiễn từ khi còn là sinh viên đến lúc đi thực tập, bản thân tôi cũng học hỏi được
những kinh nghiệm quý báu của các thầy cô đi trước và trong gần 7 năm công tác liên tục thì
Người thực hiện : Đồng Thị Hòa
6
Một số phương pháp gây hứng thú trong giờ học Âm nhạc thường thức lớp 7
bản thân cũng ít nhiều đúc kết được những kinh nghiệm riêng cho bản thân để làm sao cho
phương pháp giảng dạy của mình gây được sự hứng thú cho các em và để làm sao cho kết
quả cuối cùng là giữa thầy và trò đều hợp tác theo chiều hướng tích cực.
- Với một thời lượng của một tiết học là 45 phút, một tiết học có đủ cả 3 phân môn. Nên
giáo viên phải biết phân chia thời gian hợp lí và hài hoà để làm sao cả 3 nội dung đều được
truyền tải đầy đủ.
- Rõ ràng ngay từ bước chân của giáo viên khi vào lớp với thái độ vui vẻ, thân thiện với học
sinh, đánh giá công bằng trong việc kiểm tra miệng, đều là những yếu tố góp phần tạo nên
không khí hào hứng chung của cả lớp để chuẩn bị vào bài học mới.
- Về cách thức dạy phân môn Âm nhạc thường thức, khi đã bước sang nội dung thứ ba, giáo
viên có thể tổ chức những trò chơi lồng ghép như : Nghe nhạc đoán tên bài hát hoặc là củng
cố sau khi học sinh đã học xong cũng bằng cách nghe nhạc đó chính là cách để tạo sự hứng
thú ở các em. Để các em cảm nhận được phân môn Âm nhạc thường thức không chỉ đơn
điệu là đọc bài ở nhà, sau đó thầy hỏi, trò trả lời rồi ghi ý chính vào vở, mà giáo viên phải
cho các em biết thêm nhiều kiến thức mới ngoài sách giáo khoa, nghe âm thanh âm nhạc
nhiều hơn để các em cảm nhận và hiểu biết nhiều hơn.
** Phương pháp 1 : TRÒ CHƠI : “NGHE NHẠC ĐOÁN TÊN BÀI HÁT”
Một ví dụ cụ thể minh họa, đó là tiết dạy ở lớp 7B mà tôi cảm thấy rất hiệu quả :
Tiết 3 :
- Ôn tập bài hát : Mái trường mến yêu
- Ôn tập Tập đọc nhạc : TĐN số 1
lấy điểm cao, nhưng bên cạnh đó khi các em chính là người tự thể hiện bài hát thì dù các em
hát chưa hay, chưa đạt trình độ chuẩn nhưng điều đó cũng làm cho các em cảm nhận nhiều
hơn về nội dung bài hát, các em sẽ khắc sâu kiến thức của bài học nhiều hơn và điều cuối
cùng là các em ngày càng hứng thú hơn trong giờ học nhạc đặc biệt là phân môn Âm nhạc
thường thức.
** Phương pháp 3 : TRÒ CHƠI : “MẮT NHÌN TAI NGHE”
Tiết 6 :
- Nhạc lí : Nhịp lấy đà
- Tập đọc nhạc : TĐN số 3
- Âm nhạc thường thức : Sơ lược về một số nhạc cụ Phương Tây Người thực hiện : Đồng Thị Hòa
9
Một số phương pháp gây hứng thú trong giờ học Âm nhạc thường thức lớp 7
Học sinh sẽ được quan sát một số hình ảnh ( 6 hình ảnh ), các em hãy cho biết tên
nhạc cụ và chỉ ra đâu là nhạc cụ Việt Nam, đâu là nhạc cụ Phương Tây ?
- Sau khi các em được học và được nghe âm thanh của 4 loại nhạc cụ Phương Tây là : đàn
Piano, đàn Violin, đàn Ghi-ta và đàn Ắc cooc đê ông, giáo viên lại cho học sinh chơi trò chơi
nhỏ nhằm củng cố bài cũng như tạo sự chú ý ở các em bằng trò chơi là : “Mắt nhìn tai nghe”,
các em vừa nhìn hình ảnh của một nhạc cụ, được nghe cả âm thanh và cho biết tên của loại
nhạc cụ đó, âm thanh mà các em nghe có phải là của nhạc cụ đó không, nếu không phải hãy
cho biết đó là âm thanh của nhạc cụ nào ?
+ Đầu tiên là hình ảnh của đàn Piano, âm thanh của đàn Ghi-ta
+ Thứ hai là hình ảnh của đàn Ắc cooc đê ông, âm thanh của cây đàn Violong.
Các em tuy được nhìn hai hình ảnh là đàn Piano, đàn Ắc cooc đê ông nhưng qua nghe
thêm âm thanh các em lại nhớ tới hình ảnh của hai loại nhạc cụ nữa là : đàn Violin và đàn
Ghi-ta. Các em cũng ghi nhớ và phân biệt được âm thanh của các loại nhạc cụ.
** Phương pháp 4 : “ NGHE NHẠC VÀ ĐƯA RA SUY LUẬN”.
Trung bình
(%)
Yếu
(%)
1 7A 26 8
(38,4%)
12
(46,2%)
4
(15,4%)
0
(%)
2 7B 24 8
(33,3%)
13
(54,2%)
3
(12,5%)
0
(%)
Qua số liệu trên, ta thấy ở cả hai lớp số học sinh yếu không còn, số học sinh khá giỏi
tăng lên, có nghĩa là các em đã hứng thú học phân môn Âm nhạc thường thức, điều đó cũng
kéo theo chất lượng chung của cả bộ môn Âm nhạc.
V. BÀI HỌC KINH NGHIỆM :
Người thực hiện : Đồng Thị Hòa
11
Một số phương pháp gây hứng thú trong giờ học Âm nhạc thường thức lớp 7
- Từ thực tế giảng dạy, kết quả đạt được qua việc áp dụng các biện pháp nói trên, bản thân
tôi rút ra được một số kinh nghiệm cho bản thân như sau :
- Để tạo hứng thú cho học sinh thì trước hết phải gây hứng thú cho các em ở ngay phần mở
thiết, tất cả các giáo viên đứng lớp, giáo viên không đứng lớp và các cấp chỉ đạo đều hiểu rõ
điều này.
- Qua thực tiễn tại trường, tôi thấy rằng trường nào cũng có thể làm tốt công tác xây dựng
một đội văn nghệ vững mạnh cho trường mình, bởi hoạt động này rất thiết thực với các em,
các em có thể tự hào về phong trào vững mạnh của trường.
- Từ thực trạng dạy học Âm nhạc ở trường THCS nói chung và khối lớp 7 nói riêng, từ kiến
thức được học qua trường lớp và những kinh nghiệm giảng dạy thực tế, bản thân tôi đã đúc
kết ra được một số kinh nghiệm giảng dạy riêng cho bản thân.
2. Kiến nghị :
Kính mong phòng giáo dục và hội đồng bộ môn tổ chức nhiều hơn nữa các buổi chuyên đề
âm nhạc để bản thân tôi cũng như các thầy cô cùng bộ môn trong toàn huyện được học hỏi
và trau dồi thêm kiến thức chuyên môn.
Người thực hiện : Đồng Thị Hòa
13
Một số phương pháp gây hứng thú trong giờ học Âm nhạc thường thức lớp 7
VII. TÀI LIỆU THAM KHẢO :
1. Sách giáo khoa Âm nhạc lớp 6 - Nhà xuất bản giáo dục – Năm 2002.
2. Sách giáo viên Âm nhạc lớp 6 – Nhà xuất bản giáo dục – Năm 2002.
3. Sách giáo khoa Âm nhạc lớp 7 – Nhà xuất bản giáo dục – Năm 2002.
4. Sách giáo viên Âm nhạc lớp 7 – Nhà xuất bản giáo dục – Năm 2002
Người viết
Đồng Thị Hòa
Người thực hiện : Đồng Thị Hòa
14
Một số phương pháp gây hứng thú trong giờ học Âm nhạc thường thức lớp 7
MỤC LỤC :
I. Lí do chọn đề tài…………………………………………………………… 2
II. Thực trạng trước khi thực hiện các giải pháp của đề tài…… 4