Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Trờng đại học kinh tế quốc dân
Khoa sau đại học
Tiểu luận kinh tế chính trị
Đề tài : Định hớng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế nhiều
thành phần trong thời kì quá độ ở việt nam.
Giảng viên hớng dẫn: TS Đào Phơng Liên
Ngời thực hiện: Nguyễn Văn Đức
Lớp: Cao học QTKD
Hà nội
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Lời nói đầu
Trong giai đoạn hiện nay, Việt nam đang hội tụ đầy đủ những yếu tố
cần thiết cho sự tồn tại và phát triển của kinh tế hàng hoá. Tuy nhiên,. nền kinh
tế của việt nam khi chuyển sang kinh tế nhiều thành phần định hớng xã hội chủ
nghĩa vẫn ở trong giai đoạn sơ khai, cha đạt đến trình độ của một nền kinh tế
hiện đại. Do vậy, định hớng xã hội chủ nghĩa của kinh tế nhiều thành phần ở
Việt Nam có những đặc trng riêng của nó. Để làm rõ vấn đề này nội dung tiểu
luận với đề tài Định hớng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế nhiều thành
phần trong thời kỳ quá độ ở Việt Nam nh sau:
1. Tính tất yếu khách quan tồn tại nhiều thành phần kinh tế trong thời
kỳ quá độ.
2. Bản chất các thành phần kinh tế trong thời kỳ quá độ ở Việt Nam.
3. Mối quan hệ giữa các thành phần kinh tế trong thời kỳ quá độ ở Việt
Nam.
4. Một số giải pháp cơ bản nhằm thúc đẩy quá trình hình thành và phát
triển nền kinh tế nhiều thành phần định hớng xã hội chủ nghĩa ở
Việt Nam.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
1. Tính tất yếu khách quan tồn tại nhiều thành phần kinh tế trong
thời kỳ quá độ.
sản xuất giữa các ngành, các vùng, các doanh nghiệp. Chính sự phát triển không
đều đó quyết định quan hệ sản xuất, trớc hết là hình thức, quy mô và quan hệ sở
hữu phù hợp với nó, nghĩa là tồn tại những quan hệ sản xuất không giống nhau.
Đó là cơ sở hình thành các thành phần kinh tế khác nhau.
Thứ ba, đề phát triển và tăng trởng kinh tế, củng cố và phát triển hệ
thống chính trị, xã hội. Nhà nớc xây dựng hệ thống những cơ sở kinh tế mới,
cùng với kết quả của quá trình quốc hữu hoá, hình thành TPKT Nhà nớc.
Thứ t, trong điều kiện toàn cầu hoá kinh tế, thông qua hợp tác và đầu t n-
ớc ngoài. Nhà nớc cùng các nhà t bản, các Công ty trong và ngoài nớc, cùng đầu
t, hình thành kinh tế t bản Nhà nớc.
Việc nhận thức và tổ chức thực hiện trên thực tế các TPKT trong thời kỳ
quá độ có ý nghĩa lý luận và thực tiễn to lớn.
2. Bản chất các thành phần kinh tế trong thời kỳ quá độ ở Việt Nam.
Đại hội lần thứ IX của Đảng Cộng sản Việt Nam xác định nớc ta hiện
nay có các TPKT sau:
2.1.Thành phần kinh tế Nhà nớc.
Thành phần kinh tế Nhà nớc (TPKTNN) là những đơn vị, tổ chứec trực
tiếp sản xuất kinh doanh hoặc phục vụ sản xuất, kinh doanh mà toàn bộ nguồn
lực thuộc sở hữu Nhà nớc, hoặc phần vốn của Nhà nớc chiếm tỷ lệ khống chế.
Kinh tế Nhà nớc (KTNN) bao gồm các doanh nghiệp Nhà nớc (kinh tế
quốc doanh), các tài sản thuộc sở hữu Nhà nớc (đất đai, tài nguyên, các quỹ dự
trữ ngân hàng Nhà nớc, ngân sách, dự trữ quốc gia, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã
hội )
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Nh vậy, các doanh nghiệp Nhà nớc (kinh tế quốc doanh) đó là TPKTNN
(trớc kia gọi là TPKT quốc doanh) chỉ là một bộ phận chủ yếu nhất là KTNN.
Nghĩa là phạm trù KTNN rộng hơn phạm trù TPKTNN.
Cần phân biệt sở hữu Nhà nớc với TPKTNN. Phạm trù sở hữu Nhà nớc
rộng hơn phạm trù TPKTNN. TPKTNN trớc hết phải thuộc sở hữu Nhà nớc.
Nhng sở hữu Nhà nớc có thể do các TPKT khác sử dụng. Ví dụ: đất đai, Nhà n-
tế, thành phần kinh tế Nhà nớc cần thiết và hoàn toàn có khả năng thực hiện vai
trò này.
Mở đờng: đi xung kích, tiên phong, khai thác và nêu tấm gơng. Thành
phần kinh tế Nhà nớc cần phải mở đờng các lĩnh vực sau:
1. Xây dựng mới, nâng cấp, cải tạo, mở rộng cơ sở hạ tầng phục vụ cho
sản xuất và cuộc sống nh: giao thông (đờng sá, cầu, cống) điện, thông tin liên
lạc, nớc sạch, các công trình công cộng khác phụcvụ cho sự nghiệp công nghiệp
hoá, hiện đại hoá
Việc xây dựng cơ sở hạ tầng đòi hỏi vốn lớn, thời gian thi công dài, hiệu
quả thu hồi vốn thấp hoặc cap cấp. Vì thế, thông thờng nhiệm vụ đó đặt lên vai
kinh tế Nhà nớc và thành phần kinh tế Nhà nớc để khắc phục sự lạc hậu của kết
cấu hạ tầng và tạo nền tảnh cho nền kinh tế.
Thực hiện nhiệm vụ này, Nhà nớc cần phải xây dựng quy hoạch kế hoạch
một cách khoa học và khả thi.
Vấn đề đặt ra cần cân nhắc tính toán, thảo luận dân chủ trong khi thực
hiện và xác định những hạng mục công trình nào cần đầu t dứt điểm bằng khả
năng hiện có (tăng tỷ lệ đầu tn GDP và vốn vay), tránh dàn trải vốn, vốn không
giải ngân đợc, lãng phí, thất thoát, chất lợng và hiệu quả thấp.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Trớc mắt, cần tập trung vốn và các nguồn lực khác, khắc phục sự xuống
cấp của các tuyến giao thông và các cơ sở kinh tế hiện có. Đồng thời phân cấp
và xác định nhiệm vụ rõ ràng trong quá trình thực hiện.
Trong tổ chức thực hiện cần lựa chọn các phơng thức phù hợp nh đấu
thầu, khoán, liên doanh liên kết với bên ngoài, Nhà nớc và nhân dân cùng
làm
2. Tập trung nghiên cứu để xây dựng mới và cải tạo, bô sung, và giúp đỡ
các doanh nghiệp của các thành phần kinh tế khác sản xuất những hàng hoá và
các ngành kinh tế mũi nhọn mà trong nớc có lợi thế, có khả năng cạnh tranh, thị
trờng có nhu cầu đem lại thu nhập lớn, thu hút đợc lực lợng lao động, tạo đà cho
Nhà nớc phát triển kinh tế và hội nhập các khu vực và thế giới. Tất nhiên, Nhà
Nhà nớc cần phải đi tiên phong, là ngời mở đờng dẫn lối cho các thành phần
kinh tế khác, bằng chính vai trò kinh tế của mình, trong việc khai thác và sử
dụng có hiệu quả các nguồn tiềm năng có hạn của xã hội. Qua thực tiễn những
nớc thành công trong mô hình kinh tế thị trờng, trong quá trình phát triển, kinh
tế Nhà nớc đã có những đóng góp đáng kể trong việc cải tạo kinh tế cơ cấu kinh
tế, trong việc phát huy tiền năng kinh tế, trong việc khai thác tài nguyên thiên
nhiên, sử dụng lực lợng lao động, khai tiềm năng về khoa học kỹ thuật, tạo
dựng những ngành kinh tế công nghiệp cơ bản, trong quá trình xây dựng cơ sở
hạ tầng của xã hội
Tất nhiên trong nền kinh tế thị trờng không chỉ riêng khu vực kinh tế
Nhà nớc mà còn có các thành phần kinh tế khác cùng tham gia hoạt động cùng
góp phần khai thác và sử dụng các nguồn tiềm năng của xã hội. Trớc mắt chấm
dứt tình trạng khai thác tài nguyên bừa bãi, lãng phí, vô tổ chức.
5. Thành phầ kinh tế Nhà nớc tức là các doanh nghiệp Nhà nớc mở đờng,
đi đầu trong đổi mới trình độ và năng lực quản lý kinh tế, với trang thiết bị,
công cụ quản lý kinh tế hiện đại, hiệu quả và chế độ phân phối hợp lý, khuyến
khích làm giàu chính đáng, lành mạnh hoạt động tài chính, chống lãng phí,
tham nhũng.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Trớc mắt và lâu dài, thành phần kinh tế Nhà nớc phải làm gơng đổi mới
một cách căn bản và thực chất lĩnh vực này. Một mặt, đảm bảo công bằng, kích
thích năng lực sáng tạo và tinh thần là chủ của ngời lao động; xoá dần những
nhức nhối trong xã hội, "quốc nạn" tham nhũng và những bất công khác. Mặt
khác, thành phần kinh tế Nhà nớc đóng góp xứng đứng cho các mục tiêu chính
sách xã hội.
6. Thành phần kinh tế Nhà nớc cũng là ngời tiên phong làm gơng cho
những thành phần kinh tế khác trong việc thực hiện chủ trơng chính sách của
Nhà nớc, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nguồn thu nhập cho
ngân sách quốc gia, tạo điều kiện đầu t cho kết cấu hạ tầng và các công trình
phúc lợi.