DẠY HỌC NGỮ VĂN THEO HƯỚNG TÍCH HP TRONG TIẾT HỌC
Tiết 57:MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON:CỐM.

A:PHẦN MỞ ĐẦU.
Lý do viết sáng kiến kinh nghiệm
1)Lý do khách quan.
Như chúng ta đã biết,kể từ năm học 2002 – 2003 ,với chương trình thay sách đối với
môn Ngữ Văn các nhà biên soạn đã khẳng đònh: “Lấy quan điểm tích hợp làm nguyên tắc chỉ
đạo tổ chức nội dung chương trình,biên soạn sách giáo khoa và lựa chọn các phương pháp
giảng dạy”
Chính vì lẽ đó mỗi giáo viên(GV) dạy học ngữ văn cần quán triệt vấn đề là “Làm thế nào
để phối hợp các tri thức,kỹ năng thuộc từng phân môn trong một môn học thật nhuần
nhuyễn .Nhằm đạt tới mục tiêu chung của môn học ngữ văn(NV).
Đặc biệt,dạy học ngữ văn theo hướng tích hợp là vấn đề lớn không phải thực hiện trong
một sớm một chiều.Do vậy cần phải rút tỉa kinh nghiệm qua từng tiết dạy để đáp ứng mục tiêu
môn học là “Kết hợp thật tốt việc hình thành cho học sinh(HS) năng lực phân tích, bình
giá,cảm thụ văn học với việc hình thành bốn kỹ năng NGHE-NÓI-ĐỌC-VIẾT”.
2)Lý do chủ quan.
Là GV dạy học ngữ văn,tôi nghó rằng để quán triệt tình thần chỉ đạo về việc thực hiện
chương trình thay sách ở môn ngữ văn của Bộ Giáo Dục – Đào Tạo(BGDĐT).Bản thân tôi
luôn uốn nắn qua từng tiết dạy.Bên cạnh những nguyên tắc khác thì “Tích Hợp”luôn là
nguyên tắc chỉ đạo trong các tiết dạy được tôi quan tâm hàng đầu.
Và cũng với tinh thần trên tôi chọn đề tài :
“DẠY HỌC NGỮ VĂN THEO HƯỚNG TÍCH HP TRONG TIẾT HỌC
Tiết 57:MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM”
Để góp phần hoàn thiện việc dạy học theo hướng tích hợp, nâng cao chất lượng dạy học của
tiết học.Đồng thời góp phần nhỏ vào việc nâng cao chất lượng dạy học môn ngữ văn 7.
B:NỘI DUNG.
Chương I:Những vấn đề chung.
I/.Cơ sở lý luận.
Là GV dạy ngữ văn trong giai đoạn hiện nay chúng ta không thể dạy tốt nếu không quán

Vì thế dạy học ngữ văn nói chung,dạy một tiết ngữ văn 7”Một thứ quà của lúa non:Cốm” nói
riêng theo hướng tích hợp thật nhuần nhuyễn nhằm phát huy tính tích cực của HS,đáp ứng mục
tiêu dạy học của tiết học,môn học là vấn đề rất đáng quan tâm và tìm hiểu.
IV/.Nhiệm vụ của kinh nghiệm cần được tổng kết.
Từ thực trạng đã nêu tôi thiết nghó bản thân cần phải:
Cần giúp GV dạy ngữ văn 7 ở tiết “Một thứ quà của lúa non:Cốm” nắm bắt được tích hợp
khi nào là đúng lúc,đúng thời điểm,đúng nội dung để đạt hiệu quả cao.
Dạy học theo quan điểm tích hợp nhưng phải tự nhiên không áp đặt và gượng ép.
Sử dụng tích hợp nhưng phải đáp ứng được mục tiêu tiết dạy,bài dạy.Giúp HS biết cảm thụ
tác phẩm ,rèn cho các em bốn kỹ năng nghe – nói – đọc – viết.
Đặc biệt tích hợp nhưng cũng phải phát huy tính tích cực của HS.
Chương II:Biện pháp thực hiện.
I/.Biện pháp thực hiện.
Khi nghiên cứu kỹ tiết dạy “Một thứ quà của lúa non :Cốm” và nắm bắt được những
yêu cầu của “Tích Hợp”.Tôi tiến hành các biện pháp sau:
1)Đối với tích hợp dọc
GV phải xác đònh được những đơn vò kiến thức về tác giả,tác phẩm có liên quan mà HS đã
học trước đó hoặc sắp học để thực hiện tích hợp một cách dễ dàng,không sai lạc về kiến thức.
Liệt kê các nội dung kiến thức sẽ tích hợp,phân loại để khỏi nhằm lẫn khi thực hiện tiết
dạy.
Với tiết học “Một thứ quà của lúa non:Cốm” tôi tiến hành tích hợp như sau:
a)Ở phần giới thiệu.
Ngoài việc giới thiệu thể tuỳ bút đã nêu ở sách giáo khoa,GV sẽ giới thiệu cho HS các tác
phẩm tuỳ bút mà các em sắp học đó là:
Văn bản “Sài Gòn Tôi Yêu-Tác giả Minh Hương”
Văn bản “Mùa Xuân Của Tôi-Tác giả Vũ Bằng”
b)Ở phần tổng kết:
Sau khi đặt câu hỏi để HS trả lời ,tìm hiểu ngòi bút tinh tế nhạy cảm và sự cảm nhận độc đáo
của tác giả về Cốm.GV giảng tích hợp về các tác giả khác có tác phẩm nói về cốm hoặc
những thể loại khác như: “thơ,tục ngữ …”bàn về cốm.


SAU ĐÂY SẼ LÀ GIÁO ÁN MINH HOẠ CHO TIẾT DẠY NGỮ VĂN 7 THEO HƯỚNG
TÍCH HP:
Bài 14 -Tiết 57
Văn bản“MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM”
THẠCH LAM
I.Mục tiêu bài học.
Giáo viên giúp học sinh
 Cảm nhận được phong vò đặc sắc,nét đẹp văn hoá trong một thứ quà độc đáo của dân
tộc,nhưng rất giản dò.
 Thấy và cảm nhận được sự nhẹ nhàng mà tinh tế trong lối văn tuỳ bút của Thạch Lam.
II.Các bước lên lớp.
1/.Ổn đònh.
2/.Kiểm tra bài cu.õ
_Thế nào là điệp ngữ?
_Hãy tìm một đoạn thơ hoặc ca dao có sử dụng điệp ngữ?
3/.Giảng bài mới.
a)Giới thiệu bài
Cốm một thức quà riêng biệt của đất nước,thức dâng của những cánh đồng lúa bát ngát
xanh mang trong phong vò đặc sắc của đồng quê nội cỏ Việt Nam đã được Thạch Lam thể
hiện rất thành công trong Hà Nội Băm Sáu Phố Phường
Để hiểu rõ hơn về cốm thầy trò chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay :
“Một thứ quà của lúa non:Cốm”
b)Tiến trình hoạt động.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS NỘI DUNG
HĐ 1:Tìm hiểu tác giả,tác phẩm, đọc-chú giải.
_Dựa vào chú thích hãy nêu những nét chính về
tác giả Thạch Lam?
_Theo em,tác phẩm được trích từ tập tuỳ bút nào?
_Em hiểu gì về tuỳ bút?

HS trả lời
GV giảng về bố cục (HS không ghi vỡ)
_Mở đầu bài viết,cảm hứng của TG được gợi lên
từ những hình ảnh và chi tiết nào?
_Từ những hình ảnh và chi tiết ấy gợi TG nhớ
đến sản vật gì?
_ Theo em cách dẫn nhập vào bài của TG
như thế nào?
Tự nhiên và hợp lý.
Nhắc đến cốm TG có những cảm giác ấn tượng
thật đậm nét.
_Theo em cảm giác,ấn tượng ấy là gì?
_Nhà văn đã cảm nhận những điều đó bằng
những giác quan nào?
Thông qua khứu giác và thò giác.
Tích hợp với tiếng việt.
_Trong đoạn văn tác giả đã sử dụng rất nhiều
tính từ để miêu tả hình ảnh cốm.
_Vậy đó là những tính từ nào?
_ Em có nhận xét gì về cách dùng từ của TG?
Từ ngữ chọn lọc tinh tế.
GV giảng tích hợp TLV
Như vậy trong quá trình dùng từ đặt câu,đặc biệt
là văn miêu tả chúng ta cần học tập cách dùng
từ của TG Thạch Lam.
_Thông qua quan sát và miêu tả đoạn văn nhằm
bộc lộ điều gì ở TG?
Bộc lộ cảm xúc.
_Theo em đó là cách biểu cảm gì?
Biểu cảm gián tiếp qua quan sát và miêu tả.

thức chế biến truyền tự đời này sang đời
khác,những cách bí mật khe khắt giữ gìn cùng với
những đôi tay khéo léo các cô gái Vòng đã tạo ra
thứ cốm dẻo và thơm không nơi nào ngon bằng.
_Chính nơi đây…
Nói về cốm ngoài nguồn gốc hình thành cốm
còn có giá trò đặc biệt,ta sẽ tìm hiểu sang
phần 2
_Ở câu mở đầu đoạn TG đã khái quát giá trò của
cốm như thế nào?
_ Vậy giá trò cụ thể của cốm là gì?
(Cốm dùng để làm gì?)
_Bên cạnh cốm dân ta còn dùng thứ sản vật gì
nữa để làm quà sêu tết?
_Tại sao dân ta dùng Hồng -Cốm làm quà sêu
tết?
Vì Hồng –Cốm tạo sự hoà hợp tốt đôi “Hồng
cốm tốt đôi”.
_Sự hoà hợp tốt đôi của hồng và cốm được TG
phân tích trên mấy phương diện?
Đó là những phương diện nào?
Màu sắc và hương vò.
_Hồng – cốm có những hương vò ,màu sắc đặc
sắc gì?
_Từ việc cảm nhận vẻ đẹp và giá trò của cốm.
Em có nhận xét gì về thái độ của TG đối với
cốm,đối với nét đẹp văn hoá dân tộc?
_Từ đó TG cảm thấy đáng tiếc điều gì?
TG cảm thấy những tục lệ tốt đẹp mất dần,thay
vào đó là những thức bóng bẩy hào nhoáng thô

_Theo Thạch Lam cốm cần được thưởng thức
như thế nào?
_Cốm cần được ủ gói trong lá gì mới thơm,ngon?
_Với cách thức thưởng thức “Từng chút thong thả
và ngẫm nghó ,đặc biệt cốm phải được ủ,gói trong
lá sen”
Nhằm giúp ta cảm nhận được điều gì ở sản vật
cốm?
Giảng tích hợp với “văn hoá ẩm thực của
dân tộc”
Như vậy với Thạch Lam ăn cốm là thưởng thức
những giá trò kết tinh của bao nhiêu báo vật ở
trên trời đất Việt Nam.
Đây cũng chính là nét đẹp trong văn hoá ẩm
thực của dân tộc ta.
_Từ chổ thưởng thức cốm TG đưa ra lời đề nghò
gì đối với người mua hàng? 
HĐ 3:Tổng kết.
_Bằng ngòi bút tinh tế và nhạy cảm,TG đã phát
hiện ra điều gì?
_Theo cảm nhận của TG cốm đặc sắc như thế
nào?
HS dựa vào quá trình tìm hiểu văn bản,ghi nhớ
SGK trả lời.
GV giảng tích hợp với “TG khác,tác phẩm
khác.”
Và cũng chính vì cốm là thức quà riêng biệt của
đất nước ,là thức dâng của những cánh đồng lúa
bát ngát xanh mang trong hương vò tất cả cái
mộc mạc giản dò và thanh khiết của đồng quê

biểu đạt nào?
A. Tự sự
B. Miêu tả
C. Biểu cảm
D. Nghò luận
Biểu cảm (C)
Câu 2:Những từ ngữ sau “thanh nhã,tinh khiết,trắng thơm,thơm mát” thuộc từ loại gì?
A. Động từ
B. Tính từ
C. Danh từ
D. Cả A,B,C đều đúng
5/.Dặn dò.
GV tích hợp với TLV “Phát biểu cảm nghó về tác phẩm văn học”
 Viết đoạn văn phát biểu cảm nghó về “Một thứ quà của lúa non: Cốm”?
 Chọn học thuộc một đoạn thơ mà em thích nhất?
 Xem trước bài học “Chơi chữ”
II/.Kết quả thực hiện.
Kể từ năm học 2003-2004 với môn học ngữ văn 7 đặc biệt là ổ tiết dạy “Một
thứ quà của lúa non:Cốm” Tg Thạch Lamnắm được yêu cầu của quan điểm tích hợp tôi
đã vận dụng vào trong tiết dạy và đạt rất nhiều thành công.
 Trước hết về vật chất dạy tiết học này chẳng phải tốn kém gì cả nhưng thu được
nhiều kết quả.
 Năm học 2003-2004 được Phòng GDĐT cử dạy tiết minh hoạ chuyên đề thay sách
Ngữ Văn 7.Tôi thu được những thành công nhất đònh và được nhiều đồng nghiệp
khen tặng.
 Năm học 2005-2006 với tiết dạy “Một thứ quà của lúa non :Cốm” TG Thạch
Lam,cũng với quan điểm tích hợp mà tôi đã áp dụng ở trên,tôi đạt GV giỏi cấp
trường và đạt GV dạy giỏi cấp huyện.
 Hơn 90% HS thích thú tiết học dù bài học thuộc thể loại mới và dài.
 Các em nắm bắt được kiến thức của tiết dạy đồng thời nắm lại một số đơn vò kiến

hợp.Quan sát nắm bắt được trình độ năng lực học sinh của lớp mình giảng dạy để nêu câu
hỏi và thực hiện tích hợp tự nhiên giúp tiết học sinh động.
Nếu làm được như trên chắc chắn chúng ta sẽ thành công,sẽ tạo được hứng thú cho HS
trong tiết học “Một thứ quà của lúa non:Cốm”
Tôi mong rằng bên cạnh những kinh nghiệm tôi rút ra trong quá trình giảng dạy sẽ
giúp ích được phần nào cho q đồng nghiệp khi giảng dạy ngữ văn nói chung,giảng dạy
tiết học “Một thứ quà của lúa non:Cốm”nói riêng.
Xin chân thành cảm ơn