Thảo luận: Phap luật đại cương
I. HÌNH PHẠT CHÍNH VÀ HÌNH PHẠT BỔ SUNG TRONG
HỆ THỐNG HÌNH PHẠT CỦA PHÁP LUẬT NHÀ NƯỚC
VIỆT NAM.
1. KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA HÌNH PHẠT.
a) Khái niệm:
Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của nhà nước
nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích của người phạm tội.Hình phạt
được quy định trong Bộ luật dân sự và do tòa án quyết định.
b) Đặc điểm:
• Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất:
Tính nghiêm khắc của hình phạt thể hiện ở chỗ người bị kết án có thể bị
tước bỏ hoặc bị hạn chế quyền tự do, quyền về tài sản, quyền về chính trị ,
thậm chí cả quyền sống. Bên cạnh đó hình phạt cũng để lại hậu quả pháp lí
và án tích cho người bị kết án trong thời hạn nhất định theo quy định.
• Hình phạt được luật dân sự quy định và do tòa án quyết định:
Trong hệ thống pháp luật tại Việt Nam, luật hình sự là nghành luật duy
nhất quy định về tội phạm và hình phạt. Vì vậy, cơ sở pháp lí duy nhất của
hình phạt là những quy phạm pháp luật hình sự được quy định tại Bộ luật
hình sự. trong quá trình áp dụng những quy phạm pháp luật hình sự, cơ
Thảo luận: Phap luật đại cương
quan nhà nước có thẩm quyền không được thêm bớt hoặc thay đổikhung
hình phạt mà bộ luật hình sự quy định đối với một tội cụ thể.
Trong hệ thống các cơ quan nhà nước ở Việt Nam, tòa án là cơ quan
duy nhất có quyền xét xử người phạm tội - là cơ quan duy nhất có quyền
tuyên hình phạt. Qúa trình áp dụng hình phạt của tóa án phải là quá trình
làm việc công khai theo trình tự luật định. Hình phạt cụ thể dược tòa án
tuyên trong một bản án nhân danh Nhà nước, tuyên một kẻ phạm tội phải
chấp hành hình phạt. Ngoài ra không một tổ chức, cá nhân nào được phép
tuyên áp dụng hình phạt đối với người phạm tội.
• Hình phạt chỉ áp dụng đối với người phạm tội:

*Cảnh cáo(Điều 29 BLHS): là sự khiển trách công khai của nhà nước
do tòa án ấp dụng đối với người phạm tội ít nghiêm trọng và có nhiều tình
tiết giảm nhẹ. Đây là hình phạt nhẹ nhất trong hệ thống hình phạt, chỉ tác
động đến tinh thần người bị kết án qua đó đạt được mục đích giáo dục người
phạm tội.
Chính vì thế người bị áp dụng hình phạt cảnh cáo phải là người phạm
tội ít nghiêm trọng và có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được
quy định tại điều 46 BLHS.
*Phạt tiền ( Điều 30): là hình phạt của người phạm tội khoản tiền nhất
định dùng công qũy nhà nước. Hình phạt này tác động đến tài sản của người
bị kết án và thông qua đó tác động đến ý thức của người phạm tội. Phạt tiền
là hình phạt có thể áp dụng khi là hình phạt chính, khi là hình phạt bổ sung.
Khi là hình phạt chính, phạt tiền được áp dụng đối với tội phạm ít
nghiêm trọng xâm phạm trật tự quản lí kinh tế, an toàn, trật tự công cộng,
trật tự quản lí hành chính và một số tội phạm khác do bộ luật hình sự qui
định như tội xâm phạm quyền tự do, dân chủ của công dân, tội xâm phạm
quyền sở hữu, tội phạm về ma túy
Thảo luận: Phap luật đại cương
Khi là hình phạt bổ sung, phạt tiền được áp dụng đối với các tội xâm
phạm trật tự quản lí kinh tế, các tội phạm về tham nhũng, ma túy hay các tội
phạm khác do bộ luật hình sự quy định như xâm phạm an toàn, trật tự công
cộng. Trật tự quản lí hành chính, tội về chức vụ
*Cải tạo không giam giữ (điều 31 BLHS): là hình phạt chính có thời
hạn từ 6 tháng đến 3 năm được áp dụng đối với người phạm tội ít nghiêm
trọng hoặc phạm tội nghiêm trọng có nơi làm việc ổn định hoặc nơi thường
trú rõ ràng khi xét thấy không cần thiết phải cách ly người phạm tội khỏi xã
hội.
Cải tạo không giam giữ không buộc người bị kết án phải cách ly khỏi
xã hội, nên hình phạt này chỉ áp dụng đối với người phạm tội ít nghiêm
trọng hoặc nghiêm trọng có nơi làm việc ổn định hoặc nơi thường trú rõ

tuyên kèm với hình phạt chín. Đối với mỗi tội phạm, kèm theo với hình phạt
chính có thể tuyên một, nhiều hoặc không tuyên hình phạt bổ sung.
Hình phạt bổ sung bao gồm:
o Cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc
nhất định;
o Cấm cư trú;
o Quản chế;
o Tước một số quyền công dân;
o Tịch thu tài sản;
o Phạt tiền, khi không áp dụng là hình phạt chính;
o Trục xuất, khi không áp dụng là hình phạt chính.
Trong đó:
*Cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất
định (Điều 36 BLDS): là hình phạt bổ sung, được áp dụng khi xét thấy nếu
đẻ người bị kết án tiếp tục đảm nhiệm chức vụ, làm những nghề hoặc công
việc nhất định sau khi chấp hành xong hình phạt tù hoặc sau khi bản án có
Thảo luận: Phap luật đại cương
hiệu lực pháp luật (nếu là hình phạt chính khác hoặc người bị kết án được
hưởng án treo) thì họ có thể lại có điều kiện phạm tội mới.
Hình phạt bổ sung này được qui định tại các tội cụ thể mà người phạm
tội lợi dụng chức danh, danh nghĩa cơ quan, tổ chức nghề nghiệp hoặc công
việc nhất định đẻ phạm tội do thiếu trách nhiệm trong khi thực hiện công
vụ, vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc hành chính gây thiệt hại cho lợi ích
của nhà nước lợi ích hợp pháp của tập thể và công dân.
Hình phạt này nhằm tăng cường hiệu quả của hình phạt chính đòng
thời loại bỏ điều kiện phạm tội lại.thời hạn bị cấm là từ 1 đến 5 năm tuỳ
theo tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của tội phạm và yêu cầu phòng
ngừa .
Thời hạn chấp nhận hình phạt bổ sung này được tính từ ngày chấp
hành xong hình phạt chính.

cơ quan quyền lực Nhà nước ,quyền được làm việc trong các cơ quan nhà
nước và lực lượng vũ trang nhân dân.Khi tuyên hình phạt bổ sung này ,tòa
án có thể chỉ tước 1 quyền công dân hoặc cũng có thể tước nhiều quyền tùy
theo tính chất,mức đọ nguy hiểm cho xã hội của tội phạm ,nhân thân của
người phạm tội và yêu cầu phòng ngừa tội phạm .Thời hạn tước quyền công
dân là từ 1 đến 5 năm kể từ khi chấp hành xong hình phạt tù hoặc từ ngày
bản án có hiệu lực pháp luật trong trường hợp người bị kết án được hưởng
án treo.
*Tịch thu tài sản(Điều 40 BLHS): là hình phạt bổ sung tước một
phần hoặc toàn bộ tài sản thuộc sở hữu của người bị kết án về tội nghiêm
trọng, tội rất nghiêm trọng hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng.
Thảo luận: Phap luật đại cương
Tài sản bị tịch thu phải là tài sản thuộc quyền sở hữu của người bị kết
án, kể cả những tài sản mà kẻ phạm tội đã cho vay, cho mượn, gửi sửa chữa,
thế chấp Tài sản bị tịch thu có thể là hiện vật hoặc tiền, kể cả tiền gửi ngân
hàng, quỹ tín dụng, trái phiếu, cổ phiếu Trong trường hợp tịch thu toàn bộ
tài sản, cơ quan thi hành án vẫn phải để lại cho người bị kết án và gia đình
họ những phương tiện sinh hoạt tối thiểu.
Thảo luận: Phap luật đại cương
II. BÀI TẬP TÌNH HUỐNG.
Đề bài: Ông AN và bà BÍCH kết hôn năm 1980 có 2 con chung là CHUNG
(1980), HƯƠNG (2000).
Năm 2005 CHUNG kết hôn với HÀ có 2 con là HOÀN và KIÊN.
Tháng 7/2007 CHUNG bị tai nạn xe máy nên đột ngột qua đời.
Tháng 10/2007 quá đau buồn trước cái chết của CHUNG, bà BÍCH cũng ra
đi để lại di chúc cho 2 cháu HOÀN và KIÊN 1/2 tài sản , phần còn lại thuộc
anh AN và HƯƠNG Xác định di sản thừa kế, biết:
1. Tài sản chung của AN và BÍCH là 720 triệu.
2. Tài sản chung cua CHUNG và HÀ là 410 triệu.
LỜI GIẢI: