HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
KHOA KINH TẾ & PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
__________________

***

__________________
MÔNG THỊ NHA
PHÁT TRIỂN CHĂN NUÔI VÀ TIÊU THỤ DÊ CỦA CÁC HỘ
NÔNG DÂN TẠI XÃ XUÂN TRƯỜNG, HUYỆN BẢO LẠC,
TỈNH CAO BẰNG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

HÀ NỘI - 2015
2
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
KHOA KINH TẾ & PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
__________________

***

__________________
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
PHÁT TRIỂN CHĂN NUÔI VÀ TIÊU THỤ DÊ CỦA CÁC HỘ
NÔNG DÂN TẠI XÃ XUÂN TRƯỜNG, HUYỆN BẢO LẠC,
TỈNH CAO BẰNG
Tên sinh viên: MÔNG THỊ NHA
Chuyên ngành đào tạo: KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
Lớp: K56 – KTNNB
Niên khóa: 2011 – 2015
Giảng viên hướng dẫn: Th.S TRẦN THẾ CƯỜNG

Trong quá trình nghiên cứu, mặc dù đã có nhiều cố gắng để hoàn thành
khóa luận, đã tham khảo nhiều tài liệu và trao đổi, tiếp thu ý kiến Thầy cô và
bạn bè. Tuy nhiên, do điều kiện về thời gian và trình độ nghiên cứu của bản
thân còn nhiều hạn chế nên nghiên cứu khó tránh khỏi những thiếu sót. Vì
vây, tôi rất mong nhận được sự quan tâm đống góp ý kiến của các Thầy cô và
các bạn để bài khóa luận hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 31 tháng 5 năm 2015
Sinh viên

Mông Thị Nha
ii
TÓM TẮT KHÓA LUẬN
Đề tài: ”Phát triển chăn nuôi và tiêu thụ dê của các hộ nông dân tại
xã Xuân Trường, huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng”
Chăn nuôi dê là một nghề truyền thống có vai trò quan trọng. Chính vì
vậy, xã Xuân Trường, huyện Bảo Lạc là một trong những huyện có ngành
chăn nuôi dê phát triển từ sớm. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây chăn nuôi
nói chung và chăn nuôi dê nói riêng gặp phải rất nhiều khó khăn dẫn đến thu
nhập của các hộ chăn nuôi không ổn định. Để nắm bắt được nhu cầu tiêu dùng
và tìm được thị trường tiêu thụ dê được hiệu quả, đem lại thu nhập cao cho
các hộ chăn nuôi. Vì vậy, tôi chọn đề tài: ”Phát triển chăn nuôi và tiêu thụ
dê của các hộ nông dân tại xã Xuân Trường, huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao
Bằng”
Đề tài được tiến hành nghiên cứu với mục tiêu chính là đánh giá thực
trạng sản xuất chăn nuôi và tiêu thụ dê của xã Xuân Trường, đồng thời phân
tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc tiêu thụ dê của xã. Từ đó đưa ra các giải
pháp khắc phục những tồn tại chủ yếu nhằm nâng cao thu nhập cho người
chăn nuôi. Để đạt được mục tiêu trên tôi đã đề ra những mục tiêu cụ thể mà
đề tài cần đạt được như sau: Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về tiêu

vốn, giá TĂCN tăng cao, công tác thú y phòng chống dịch bệnh, Các trở
ngại trong tiêu thụ dê như: giá bán xuống thấp; chưa có mối liên kết chặt chẽ
giữa tác nhân hộ chăn nuôi với người thu gom, giết mổ; chưa đảm bảo vấn đề
VSATTP trong khâu giết mổ, tiêu thụ. Bên cạnh đó các hộ chăn nuôi thường
ngại áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới vào chăn nuôi sản xuất như:
tiến bộ về giống, thức ăn và dịch vụ thú y, chưa có sự kết hợp chặt chẽ giữa
các cơ sở nghiên cứu với các cơ sở sản xuất.
Thứ ba, để khắc phục được những trở ngại này, đề tài đã đề xuất một số
iv
giải pháp cho từng đối tượng là các tác nhân tham gia trong quá trình sản xuất
và tiêu thụ lợn thịt. Các giải pháp này cần thực hiện một cách đồng bộ như:
tăng cường công tác quản lý chất lượng các yếu tố đầu vào cũng như đầu ra,
ký kết hợp đồng để làm tăng tính liên kết giữa tác nhân người chăn nuôi với
các tác nhân khác, thực hiện các chính sách ưu đãi nhằm mục đích hỗ trợ cho
người chăn nuôi tiến hành sản xuất.
v
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
TÓM TẮT KHÓA LUẬN iii
MỤC LỤC vi
DANH MỤC BẢNG ix
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ x
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT xi
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1
1.1. Tính cấp thiết của đề tài 1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2
1.2.1 Mục tiêu chung 2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể: 3
1.3 Câu hỏi nghiên cứu 3

4.1.2 Tình hình phát triển chăn nuôi dê của các hộ điều tra 37
4.1.3 Kết quả chăn nuôi dê của các hộ điều tra 52
4.1.4 Tình hình tiêu thụ dê của các hộ điều tra 56
57
4.1.5 Mối quan hệ giữa phát triển chăn nuôi và tiêu thụ dê 61
vii
4.3. Các yếu tố ảnh hưởng tới chăn nuôi và tiêu thụ dê của các hộ điều tra
62
4.3.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển chăn nuôi 62
4.3.2 Các yếu tố ảnh hưởng tới tiêu thụ 65
4.4. Một số giải pháp nhằm đẩy mạnh phát triển chăn nuôi và tiêu thụ dê
trên địa bàn xã Xuân Trường 69
4.4.1 Những hạn chế trong quá trình chăn nuôi và tiêu thụ 69
4.4.1 Giải pháp trong sản xuất 70
4.4.2 Giải pháp trong tiêu thụ 73
PHẦN V: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 75
5.1 Kết luận 75
5.2 Kiến nghị 76
5.2.1. Đối với nhà nước 76
5.2.2 Đối với chính quyền và các cấp tỉnh, huyện, xã 77
5.2.3 Đối với các hộ chăn nuôi 78
TÀI LIỆU THAM KHẢO 79
PHỤ LỤC 81
viii
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Tình hình chăn nuôi dê của nước ta 5 năm gần đây 16
Bảng 2.2 Tình hình chăn nuôi dê của tỉnh Cao Bằng 3 năm gần đây
18
Bảng 3.1 Thống kê số hộ, số khẩu, diện tích đất của từng xóm 23
Bảng 3.2 Thống kê lao động các ngành trên địa bàn xã 3 năm gần

x
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Cụm từ viết tắt Nghĩa đầy đủ
BQ
Bình quân
CC
Cơ cấu
CNH - HĐH
Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa
QM
Quy mô
QM TB
Quy mô trung bình
TĂCN
Thức ăn chăn nuôi
VSATTP
Vệ sinh an toàn thực phẩm
SL
Số lượng
ĐVT
Đơn vị tính
HTX
Hợp tác xã

xi
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn đang được xem
như là một giải pháp khả thi, cần thiết và cấp bách đối với sự nghiệp CNH –
HĐH ở nước ta. Chăn nuôi là một ngành sản xuất chính và là một trong

tật tốt, đầu tư vốn ban đầu ít, hiệu quả kinh tế cao, thời gian thu hồi vốn
nhanh.
Tuy nhiên hiện nay số lượng dê tại xã đang suy giảm do người dân
không có kỹ năng trong chăn nuôi dê, các giống dê địa phương cho năng suất
thấp, con đẻ ra dễ chết, thiếu thức ăn, bà con không biết áp dụng kỹ thuật để
nghề chăn nuôi dê đem lại hiệu quả kinh tế. Thị trường tiêu thụ còn hạn chế
do người dân chưa tìm được nơi tiêu thụ, xa thị trường lớn cũng là nguyên
nhân khiến cho các hộ gia đình không phát triển chăn nuôi dê.
Trong bối cảnh ngành chăn nuôi nói chung, chăn nuôi dê nói riêng chịu
ảnh hưởng nhất định của các biến động kinh tế xã hội, hiệu quả kinh tế luôn là
mối lo hàng đầu của các hộ nông dân. Do đó việc nghiên cứu phát triển chăn
nuôi dê, đánh giá hiệu quả kinh tế, phân bố các yếu tố ảnh hưởng đến phát
triển chăn nuôi dê là cần thiết. Xuất phát từ những lý do trên tôi tiến hành
nghiên cứu đề tài: “Phát triển chăn nuôi và tiêu thụ dê của các hộ nông
dân tại xã Xuân Trường, huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng”.
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
1.2.1 Mục tiêu chung
Đánh giá thực trạng chăn nuôi và tiêu thụ dê của xã Xuân Trường, đồng
thời phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc chăn nuôi, tiêu thụ dê của các hộ
nông dân trên địa bàn xã, từ đó đề xuất các giải pháp để phát triển chăn nuôi
và tiêu thụ dê của địa phương trong thời gian tới.
2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể:
- Đánh giá thực trạng chăn nuôi và tiêu thụ dê của xã Xuân Trường
trong những năm vừa qua.
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển chăn nuôi và tiêu thụ dê
của xã.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy mạnh quá trình phát triển chăn
nuôi và tiêu thụ dê của xã trong thời gian tới góp phần nâng cao thu
nhập cho các hộ nông dân.

sách thích hợp với những đặc điểm về lịch sử, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã
hội của xã hội và cộng đồng dân tộc mình, tạo ra, huy động và quản lý các
nguồn lực tự nhiên và con người nhằm đạt được những thành quả bền vững
và được phân phối công bằng cho các thành viên trong xã hội vì mục đích
không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của họ (Bùi Đình Thanh, 2010)
Sản phẩm của sự phát triển là con người được khỏe mạnh, được chăm
sóc sức khỏe tốt, có nhà ở và tiện nghi sinh hoạt, được tham gia vào hoạt
động sản phẩm theo chuyên môn đào tạo và được hưởng thụ các thành quả
của quá trình phát triển.
Phát triển không chỉ bao hàm việc khai thác và chế biến các nguồn tài
nguyên, xây dựng cơ sở hạ tầng, mua và bán sản phẩm mà còn bao gồm các
hoạt động không kém phần quan trọng như chăm sóc sức khỏe, an ninh xã
hội, đặc biệt là an ninh con người, bảo tồn thiên nhiên,…
Trong chăn nuôi, nuôi lớn vật nuôi để sản xuất những sản phẩm như:
thực phẩm, lông, và sức lao động. Sản phẩm từ chăn nuôi nhằm cung cấp lợi
nhuận và phục vụ cho đời sống sinh hoạt của con người. Chăn nuôi xuất hiện
lâu đời trong nhiều nền văn hóa kể từ khi loài người chuyển đổi từ lối
sống săn bắn hái lượm sang định canh định cư.
2.1.2. Vai trò của phát triển chăn nuôi dê
Trong điều kiện chăn nuôi của các hộ nông dân nước ta, chăn nuôi dê
tận dụng được các điều kiện như kỹ thuật, sức lao động, thức ăn sẵn có của
gia đình và cung cấp các sản phẩm có giá trị dinh dưỡng và giá trị hàng hóa
5
cao phục vụ cho nhu cầu ngày càng tăng của xã hội. Chăn nuôi dê tạo ra sản
phẩm thịt dê cho con người, là nguồn cung cấp thực phẩm dinh dưỡng cho đời
sống con người, cung cấp nguyên liệu cho một số ngành công nghiệp chế biến.
Cung cấp thực phẩm:
• Thịt và sữa dê là những loại thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao và
rất được ưa chuộng. Dê sinh sản nhanh nên người nuôi có thể bán con giống
hoặc bán dê thịt được thường xuyên. Chăn nuôi dê sữa nông hộ có thể cung

•Nhóm yếu tố điều kiện tự nhiên
- Đối với ngành chăn nuôi chịu ảnh hưởng lớn bởi thời tiết khí hậu
(nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm) tác động trực tiếp và gián tiếp tới vật nuôi.
- Đất đai là yếu tố quan trọng để phát triển đàn dê, vì có đất mới phát
triển, mở rộng quy mô sản xuất theo kiểu trang trại, sản xuất hàng hóa. Do đó,
đất đai là nhân tố ảnh hưởng trực tiếp tới phát triển chăn nuôi dê.
•Nhóm yếu tố kinh tế - xã hội
- Giá bán sản phẩm: là yếu tố tác động trực tiếp đến số lượng hàng hóa
và dịch vụ cung ứng ra thị trường. Chênh lệch giữa giá bán và giá thành sản
phẩm chính là lợi nhuận của người sản xuất, lợi nhuận người sản xuất cao hay
thấp tùy thuộc vào khoảng chênh lệch đó. Vì vậy người sản xuất luôn quan tâm
tới giá bán sản phẩm để sản phẩm vẫn tiêu thụ được với khối lượng nhiều mà lợi
nhuận mang lại vẫn lớn. Khi giá bán sản phẩm quá thấp thì người chăn nuôi sẽ
giảm quy mô sản xuất dẫn tới lượng cung sản phẩm ra thị trường giảm.
- Giá cả các yếu tố sản xuất (đầu vào): Giá của các đầu vào sẽ quyết
định đến chi phí sản xuất. Nếu giá của các yếu tố đầu vào quá cao sẽ làm cho
giá thành sản xuất sản phẩm tăng lên và làm giảm lợi nhuận của đơn vị sản
phẩm. Trên thị trường người mua luôn muốn mua rẻ, do vậy nếu giá thành
cao dẫn tới sản phẩm hàng hóa khó tiêu thụ, hàng hóa ứ đọng kìm hãm sản
7
xuất phát triển.
- Giá của các sản phẩm thay thế hoặc bổ sung: Đây là yếu tố ảnh
hưởng tới lượng cầu của hàng hóa. Vì giá cả của hàng hóa có liên quan (thay
thế hoặc bổ sung) ảnh hưởng tới sự lựa chọn của người tiêu dùng, tạo nên sự
cạnh tranh về giá giữa các sản phẩm hàng hóa.
- Thị trường tiêu thụ sản phẩm: Thị trường có vai trò quan trọng đối với
sản xuất kinh doanh và sự phát triển của nền kinh tế. Đây là khâu tất yếu và quan
trọng nhất của sản xuất hàng hóa. Thị trường là cầu nối giữa người sản xuất và
người tiêu dùng. Nó cho chúng ta biết kết quả sản xuất của một chu kỳ kinh
doanh. Đặc biệt phát triển một nền sản xuất hàng hóa theo cơ chế thị trường thì

Dù hiểu theo nghĩa nào thì hoạt động thiêu thụ sản phẩm nói chung
được cấu thành bởi các yếu tố sau:
 Các chủ thể kinh tế tham gia: người mua và người bán
 Đối tượng đem trao đổi: sản phẩm hàng hóa
 Thị trường: là nơi diễn ra trao đổi hàng hóa giữa người mua và người bán.
2.1.4.2. Nội dung của quá trình tiêu thụ
• Nghiên cứu thị trường: Khâu này rất quan trọng đối với quá trình sản
xuất kinh doanh, nó mở rộng đường cho mọi hoạt động sản xuất kinh doanh
của nhà sản xuất. Nghiên cứu thị trường là nắm vững sức mua của thị trường,
tức là phải nắm được nhu cầu tiêu dùng của hàng hóa và khả năng thanh toán
của khách hàng, mức độ thu nhập và triển vọng mở rộng thị trường tiêu thụ.
• Để đạt được những mong muốn hay đưa ra được những quyết định
đúng đắn trong sản xuất đòi hỏi người sản xuất phải thu thập, xử lý thông tin
về thị trường một cách khách quan, chính xác và phù hợp với thực tiễn.
• Xây dựng, lựa chọn chiến lược sản phẩm và chiến lược thị trường
- Chiến lược sản phẩm là tìm hiểu xem sản phẩm của mình sản xuất ra
có được người tiêu dùng và thị trường chấp nhận không? Chủng loại và chất
lượng sản phẩm, mẫu mã, kiểu dáng như thế nào? Nếu không thì phải tiến
hành đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng, giảm chi phí.
- Chiến lược thì trường là phải xác định được đặc điểm chủ yếu của thị
9
trường tiêu thụ, xác định được những thuận lợi và khó khăn, giá cả chủng loại
sản phẩm và những chi phí có liên quan đến thị trường.
• Công tác hỗ trợ tiêu thụ: Bên cạnh việc tổ chức nghiên cứu thị
trường, lựa chọn chiến lược sản phẩm, thì việc tổ chức các hoạt động hỗ trợ
trong công tác tiêu thụ có ý nghĩa lớn đối với tiêu thụ sản phẩm. Đó là các
hình thức giới thiệu sản phẩm, tham gia hội trợ triển lãm, quản cáo tiêp thị và
nhiều hoạt động khác.
• Lựa chọn phương án tiêu thụ: Phương án tiêu thú ản phẩm thực chất
là hệ thống các phương pháp và biện pháp mang tính kỹ thuật nhằm tối đa hóa