Học Viện Tư Pháp Học viên Hồ Phương Luận
Lời Mở Đầu
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường trong thời kỳ công
nghiệp hoá - hiện đại hoá và hội nhập kinh tế quốc tế, các hoạt động trong lĩnh
vực kinh tế cũng diễn ra sôi động và phát triển vượt bậc. Để tồn tại và phát triển,
mọi chủ thể của hoạt động kinh tế cũng phải không ngừng tự nâng cao khả năng
thích ứng về trình độ tri thức, khả năng hội nhập của mình để đáp ứng những
nhu cầu thực tế đặt ra. Các luật sư, những người giữ vai trò cố vấn pháp lý, giúp
đỡ các doanh nghiệp, các doanh nhân và những chủ thể khác hoạt động trong
phạm vi pháp luật cho phép để đạt được những hiệu quả kinh tế cao nhất và
tránh được những rủi ro trong kinh doanh, cũng không nằm ngoài yêu cầu tất
yếu này.
Một trong những hoạt động tư vấn phức tạp nhất của các luật sư trong
lĩnh vực tư vấn về kinh tế là tư vấn cho khách hàng trong các vụ tranh chấp kinh
tế, đặc biệt là tham gia tố tụng tại phiên tòa để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp
của khách hàng mình khi có tranh chấp xảy ra. Để thực hiện tốt hoạt động này,
người luật sư cần phải có một số phẩm chất và kỹ năng nhất định. Chính vì vậy,
tác giả đã chọn đề tài “Kỹ năng của luật sư trong vụ án kinh te, những vấn đề
lý luận và thực tiễn” làm đề tài tiểu luận cho học phần Kỹ năng của Luật sư
trong vụ án Dân sự.
Trang 1
Học Viện Tư Pháp Học viên Hồ Phương Luận
CHƯƠNG I
KỸ NĂNG CỦA LUẬT SƯ TRONG VIỆC NGHIÊN CỨU HỒ SƠ VÀ
ĐƯA RA Ý KIẾN PHÁP LÝ TRONG CÁC TRANH CHẤP KINH TẾ
1. Nghiên cứu hồ sơ
Thông thường, trong một tranh chấp kinh tế, khách hàng sẽ chọn một
trong hai phương pháp giải quyết là thương lượng hoà giải với phía bên kia hoặc
đưa vụ việc ra giải quyết theo con đường tố tụng tòa án hoặc trọng tài. Nhưng
dù khách hàng có lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp nào thì nhiệm vụ
đầu tiên và không thể thiếu của một luật sư là phải nghiên cứu hồ sơ vụ việc

giải hoặc giải quyết bằng con đường trọng tài hay tòa án. Bởi lẽ, nhiệm vụ của
luật sư không chỉ là bảo vệ cho được những yêu cầu của thân chủ mình mà còn
phải phản bác hiệu quả những yêu cầu của phía bên kia.
Việc nghiên cứu các văn bản pháp luật có liên quan là rất phức tạp, đòi
hỏi luật sư không chỉ khả năng nghiên cứu, phân tích vấn đề mà còn là ở việc
luật sư có thể cập nhật được đầy đủ và nhanh nhất những văn bản cần thiết hay
không.
Trang 3
Học Viện Tư Pháp Học viên Hồ Phương Luận
Ngoài ra, trong những vụ tranh chấp có yếu tố nước ngoài, như là xu
hướng tất yếu trong quá trình phát triển của nền kinh tế, cũng đòi hỏi luật sư
không chỉ giỏi về chuyên môn mà còn phải giỏi cả ngoại ngữ. Luật sư không thể
nghiên cứu hiệu quả hồ sơ vụ việc qua một bản dịch của người khác.
2. Đưa ra ý kiến pháp lý
Trên cơ sở việc nghiên cứu hồ sơ và các văn bản pháp luật liên quan, luật
sư phải đưa ra cho kách hàng được những ý kiến tư vấn cho khách hàng. Những
tranh chấp kinh tế thường rất phức tạp và chứa đựng rủi ro cao đòi hỏi khách
hàng cần những ý kiến tư vấn pháp lý của luật sư. Đó có thể là ý kiến pháp lý
cho toàn bộ việc giải quyết vụ tranh chấp nhưng đôi khi là ý kiến cho từng bước
mà khách hàng cần tiến hành để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Ý kiến pháp lý của luật sư không chỉ là tư vấn chính xác về mặt pháp lý cho
trường hợp cụ thể của khách hàng mà nó còn phải chính xác cả về phương diện
chuyên môn khác trong vụ tranh chấp đó. Do vậy, luật sư muốn tư vấn về lĩnh
vực kinh tế cần am hiểu sâu rộng về pháp luật và về cả kinh tế cũng như kiến
thức xã hội khác. Có như vậy, ý kiến pháp lý mới đảm bảo đạt được hiệu quả
cao nhất. Yêu cầu cụ thể đối với luật sư trong việc cho ý kiến tư vấn là:
- Nắm vững và hiểu rõ nội dung tranh chấp;
- Nghiên cứu kỹ các hồ sơ, tài liệu có liên quan, bất kể tài liệu đó là
lớn hay nhỏ;
Trang 4

Trên thực tế, hầu hết các tranh chấp đều có thể và nên được giải quyết
thông qua con đường thương lượng hoà giải. Việc các bên tự tìm cách giải quyết
những tranh chấp của mình trên cở sở tôn trọng và đảm bảo quyền lợi hợp pháp
của mỗi bên sẽ giúp cho các bên bảo đảm được ở mức cao nhất có thể lợi ích
của mình, giữ được mối quan hệ hoà hiếu (rất quan trọng trong quan hệ trên
thương trường), tránh được sự tốn kém về thời gian, công sức và tiền bạc khi
giải quyết tranh chấp tại tòa án hay trọng tài.
Thương lượng là hình thức giải quyết tranh chấp của các bên mà không
cần vai trò trung gian của người thứ ba. Điều quan trọng là các bên sẽ gặp nhau,
Trang 6
Học Viện Tư Pháp Học viên Hồ Phương Luận
trình bày quan điểm và yêu cầu của mình, cùng bàn bạc và đi đến giải pháp
thích hợp. Biện pháp này thực sự hiệu quả, đỡ tốn kém nhưng chỉ có thể áp
dụng khi các bên còn có thể duy trì một mối quan hệ tương đối tốt và có thiện
chí trong việc giải quyết tranh chấp vơí nhau.
Hoà giải là hình thức giải quyết tranh chấp tiếp theo, trong quá trình
thương lượng có sự tham gia của người thứ ba, một người có uy tín đối với các
bên và thực sự độc lập.
Khi tư vấn cho khách hàng về việc giải quyết tranh chấp kinh tế, luật sư
nên tư vấn cho khách hàng ưu tiện lựa chọn giải quyết bằng thương lượng, hoà
giải. Điều này xuất phát trước hết và cao nhất là vì lợi ích của khách hàng. Dù
khách hàng là bên nguyên đơn hay bị đơn, dù khách hàng có nhiều khả năng
thắng kiện hay không thì việc giải quyết bằng thương lượng, hoà giải vẫn là giải
pháp tốt đẹp và ít tốn kém nhất. Đặc biệt, trong lĩnh vực kinh tế, khi mà lợi ích
lớn nhất của một doanh nghiệp không phải là một số tiền cụ thể mà là việc
không ngừng luân chuyển để số tiền ấy sinh lợi nhuận. Việc phải mất thời gian
khá dài, mất nhiều công sức và chi phí để thu lại một số tiền từ quyết định của
tòa án là một việc chỉ nên thực hiện khi không còn cách nào khác, khi mà việc
giải quyết bằng con đường thương lượng, hoà giải là thất bại hoặc không thể
thực hiện do nguyên nhân khách quan hoặc do bên kia hoàn toàn không có thiện

khởi kiện rõ ràng, mạch lạc và yêu cầu hợp lý, hợp pháp sẽ là một sự mở đầu tốt
cho việc tòa án thụ lý vụ kiện.
Một đơn khởi kiện tối thiểu phải đảm bảo những nội dung sau:
- Ngày tháng năm viết đơn;
- Tòa án được yêu cầu giải quyết vụ án;
- Họ tên và địa chỉ của nguyên đơn;
- Họ tên, địa chỉ của nguyên đơn, của người có quyền và nghĩa vụ
liên quan;
- Nội dung tranh chấp: tóm tắt nội dung vụ việc cùng với nội dung
một số tài liệu chính (chẳng hạn hợp đồng và phụ lục của hợp đồng);
- Tóm tắt quá trình vi phạm hợp đồng của bị đơn (nêu rõ những tài
liệu chứng minh việc vi phạm);
- Tóm tắt quá trình thương lượng của các bên cho đến thời điểm khởi
kiện ra tòa án;
- Các yêu cầu cảu nguyên đơn đề nghị tòa án xem xét giải quyết.
2. Chuẩn bị bản luận cứ và tranh tụng tại tòa án
Trang 9
Học Viện Tư Pháp Học viên Hồ Phương Luận
Bản luận cứ cho việc tham gia tố tụng tại tòa án cần phải được chuẩn bị
kỹ lưỡng, tỉ mỉ và cụ thể bởi lẽ, các tranh chấp kinh tế là rất phức tạp và được
nhiều văn bản pháp luật khác nhau điều chỉnh. Việc chuẩn bị kỹ trước khi tham
gia tại phiên tào sẽ giúp cho luật sư nắm được thế chủ động, chủ động trong việc
trình bày và bảo vệ yêu cầu của bên thân chủ mình mà còn chủ động cả trong
việc tranh luận và phản bác yêu cầu của phía bên kia. Bản luận cứ tốt phải là
một bản luận cứ được chuẩn bị kỹ lưỡng, nội dung phải hợp lý và hợp pháp,
điều này sẽ tạo cơ sở cho những yêu cầu của thân chủ được tòa án chấp nhận.
Một bản luận cứ được kết cấu từ nhiều luận điểm với những diễn giải,
giải thích và chứng minh riêng biệt. Mỗi một luận cứ là một kết cấu độc lập,
nhưng tổng hợp tất cả những luận cứ đó lại phải là một chỉnh thể thống nhất và
đảm bảo tính logic để chứng minh cho một yêu cầu chung, cùng hướng tới bảo

và có ưu thế nhất định.
Không phải bất cứ trường hợp nào, bất cứ vụ việc nào, luật sư cũng được
khách hàng yêu cầu thực hiện tất cả các giai đoạn cần có để giải quyết một vụ
án kinh tế (mà đôi khi thực tế diễn biến của vụ việc cũng không cho phép luật
sư có thể thực hiện hết, ví dụ: hoà giải thành không phải đưa tranh chấp ra giải
quyết tại tòa án, khách hàng không muốn tiếp tục đưa vụ việc ra giải quyết, …).
Trang 11
Học Viện Tư Pháp Học viên Hồ Phương Luận
Do vậy, một luật sư chuyên nghiệp trong lĩnh vực tư vấn pháp luật về kinh tế sẽ
phải nắm vững tất cả những kỹ năng để tư vấn và tham gia giải quyết tranh chấp
kinh tế theo yêu cầu của khách hàng và biết ứng dụng những kỹ năng đó linh
hoạt theo từng vụ việc, từng giai đoạn của vụ việc đó.
Kết Luận
Tranh chấp kinh tế đã, đang và sẽ tiếp tục diễn ra ngày càng nhiều ở mức
độ và quy mô ngày một cao hơn. Điều này đòi hỏi người luật sư phải không
ngừng học hỏi, nghiên cứu, nâng cao khả năng và kiến thức của mình để đáp
ứng yêu cầu của thực tế. Tham gia tư vấn hay tranh tụng, dù ở bất cứ loại vụ
việc nào, hình sự hay phi hình sự, luôn đòi hỏi luật sư phải linh hoạt, năng động
và sáng tạo mà không được rập khuôn, máy móc tuân thủ những gì đã có sẵn.
Kỹ năng lớn nhất của một luật sư chính là khả năng nghiên cứu, tiếp nhận và
xử lý thông tin từ hồ sơ của khách hàng cũng như từ những văn bản pháp luật
có liên quan đồng thời phải biết ứng dụng những thông tịn có được đó vào thực
Trang 12
Học Viện Tư Pháp Học viên Hồ Phương Luận
tế từng vụ việc cụ thể như thế nào nhằm đạt được hiệu quả cao nhất, bảo đảm
được quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ mình.
Trang 13