BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
o0o
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
ĐỀ TÀI:
HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ
SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƢ VÀ XÂY LẮP
THÀNH AN 665
SINH VIÊN THỰC HIỆN
: ĐÀO THỊ VÂN ANH
MÃ SINH VIÊN
: A19752
CHUYÊN NGÀNH
: KẾ TOÁN
BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
o0o
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
ĐỀ TÀI:
HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ
SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƢ VÀ XÂY LẮP
THÀNH AN 665
Giáo viên hƣớng dẫn
: Ths. Nguyễn Thanh Thủy
Sinh viên thực hiện
: Đào Thị Vân Anh
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Khóa luận tốt nghiệp này là do tự bản thân thực hiện có sự hỗ
trợ từ giáo viên hướng dẫn và không sao chép các công trình nghiên cứu của người
khác. Các dữ liệu thông tin thứ cấp sử dụng trong Khóa luận là có nguồn gốc và được
trích dẫn rõ rang.
Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan nay.
Hà Nội, ngày 31 tháng 03 năm 2015
Sinh viên
Đào Thị Vân Anh
Thang Long University LibraryMỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
CHƢƠNG 1.LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT
VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1
1.1. Sự cần thiết khách quan của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản
phẩm trong doanh nghiệp xây lắp 1
1.1.1. Đặc điểm của ngành xây lắp cơ bản và ảnh hưởng của nó đến công tác kế
toán của đơn vị xây lắp. 1
1.1.2. Nhiệm vụ của kế toán trong công tác quản lý, kế toán CPSX và tính giá
thành sản phẩm. 2
1.2. Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp 3
1.2.1. Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất. 3
1.2.2.Khái niệm giá thành sản phẩm xây lắp và phân loại giá thành sản phẩm xây
lắp. 6
2.1.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây lắp
Thành An 665. 30
2.1.3.Tổ chức hạch toán kế toán của Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây lắp Thành An
665 32
2.2. Thực trạng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
xây lắp tại Công ty Cổ phần Đầu tƣ và Xây lắp Thành An 665. 34
2.2.1. Thực trạng về công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần
Đầu tư và Xây lắp Thành An 665. 34
2.2.2. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất và đánh giá sản phẩm dở dang tại Công
ty Cổ phần Đầu tư và Xây lắp Thành An 665 87
2.2.3. Công tác kế toán tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Đầu tư và
Xây lắp Thành An 90
CHƢƠNG 3. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN
XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƢ
VÀ XÂY LẮP THÀNH AN 665 91
3.1. Nhận xét chung về công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất chung tại
Công ty Cổ phần Đầu tƣ và Xây lắp Thành An 665 91
3.1.1. Những ưu điểm trong công tác kế toán 91
3.1.2. Những hạn chế còn tồn tại trong công tác kế toán tập hợp CPSX 93
3.2. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện tổ chức công tác tập hợp chi phí sản xuất và
tính giá thành sản phẩm tại công ty CP Đầu tƣ và xây lắp Thành An 665 94
3.2.1. Hoàn thiện về hệ thống chứng từ và luân chuyển chứng từ 94
3.2.2. Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất 94
3.2.3. Hoàn thiện hạch toán các khoản thiệt hại trong sản xuất 98
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Thang Long University LibraryDANH MỤC VIẾT TẮT
máy thi công riêng, có tổ chức kế toán riêng và các bộ phận trong doanh nghiệp
có hoặc không tính kết quả riêng 18
Sơ đồ 1.6. Trình tự kế toán CPSXC 20
Sơ đồ 1.7. Trình tự kế toán CPSX và tính giá thành sản phẩm xây lắp 22
Sơ đồ 1.8. Kế toán theo phương thức khoán gọn tại đơn vị giao khoán (Trường
hợp đơn vị nhận khoán nội bộ không tổ chức bộ máy kế toán riêng) 23
Sơ đồ 1.9. Kế toán phương thức khoán gọn tại đơn vị nhận khoán 24
Sơ đồ 1.10. Kế toán theo phương thức khoán gọn tại đơn vị nhân khoán (Trường
hợp đơn vị nhận khoán nội bộ có tổ chức bộ máy kế toán riêng xác định kết quả
kinh doanh riêng 25
Sơ đồ 1.11. Kế toán CPSX và tính giá thành SPXL theo phương thức 26
Sơ đồ 1.12. Trình tự ghi sổ kế toán CPSX và tính giá thành SPXL theo hình thức
“Chứng từ ghi sổ” 27
Sơ đồ 2.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây lắp 30
Sơ đồ 2.2. Sơ đồ bộ máy kế toán của công ty 32
Sơ đồ 2.3. Quy trình hạch toán CPNCTT 49
Biểu 2.1. Phiếu yêu cầu vật tư 37
Biểu 2.2. Hóa đơn tiền Nguyên vật liệu 38
Biểu 2.3. Phiếu nhập kho 39
Biểu 2.4. Phiếu xuất kho 40
Biểu 2.5. Hóa đơn mua Nguyên vật liệu đưa thẳng đến công trình 41
Biểu 2.6. Phiếu nhập xuất thẳng Nguyên vật liệu 42
Biểu 2.7. Phiếu Ủy nhiệm chi 43
Biểu 2.8. Bảng tổng hợp xuất vật tư 44
Thang Long University LibraryBiểu 2.9. Bảng Tổng hợp vật tư mua ngoài 44
Biểu 2.10. Chứng từ Ghi sổ TK 621 45
Biểu 2.11. Sổ Chi tiết TK 621(Trích) 46
Biểu 2.41. Hóa đơn GTGT của dịch vụ mua ngoài 82
Biểu 2.42. Bảng kê thanh toán Hóa đơn GTGT dịch vụ bằng tiền khác 83
Biểu 2.43. Chứng từ Ghi sổ TK 627 (Trích) 84
Biểu 2.44. Sổ Chi tiết TK 627 (Trích) 85
Biểu 2.45. Sổ Cái TK 627 (Trích) 86
Biểu 2.46. Bảng tổng hợp chi phí phát sinh trong Quý IV năm 2013 87
Biểu 2.47. Sổ Chi tiết TK 154 (Trích) 88
Biểu 2.48. Thẻ tính giá thành sản phẩm xây lắp 90
Biểu 3.1. Phiếu Báo Có Vật tư còn lại cuối kỳ 95
Biểu 3.2. Bảng theo dõi ca máy thi công 96
Biểu 3.3. Bảng tổng hợp chi phí sử dụng máy thi công cho CT: KTX nhà D7 97
Thang Long University LibraryLỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, nền kinh tế nước ta đã có những chuyển biến rõ rệt,
đó là sự chuyển đổi từ nền kinh tế hàng hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường có sự
quản lý vĩ mô của Nhà nước. Sự đổi mới sâu sắc của cơ chế quản lý kinh tế đòi hỏi
phải có sự đổi mới đồng bộ các công cụ quản lý mà trong đó hạch toán kế toán là một
bộ phận cấu thành quan trọng của hệ thống công cụ tài chính, có vai trò tích cực trong
việc quản lý và điều hành, kiểm soát các hoạt động kinh tế.
Chuyển sang kinh doanh trong nền kinh tế thị trường và hạch toán kinh tế độc lập
thì mối quan tâm hàng đầu của các doanh nghiệp là thực hiện bảo toàn và phát triển
vốn kinh doanh với mục đích cuối cùng là tối đa hóa lợi nhuận. Để đạt được mục đích
này thì các doanh nghiệp phải áp dụng đồng thời nhiều biện pháp quản lý. Đặc biệt
họa.
Ngoài phần lời mở đầu và kết luận, khóa luận của em gồm có 3 chương:
Chƣơng 1: Lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản
phẩm trong doanh nghiệp xây lắp theo quyết đinh 15
Chƣơng 2: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
xây lắp tại Công ty Cổ phần Đầu tƣ và Xây lắp Thành An 665
Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá
thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Đầu tƣ và Xây lắp Thành An 665.
Do thời gian thực tập có hạn và vốn kiến thức của bản thân còn hạn chế nên bài
viết không tránh khỏi những thiếu sót. Em mong nhận được sự chỉ bảo tận tình của
thầy cô để bài viết của em được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Thang Long University Library1
CHƢƠNG 1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN
XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH
NGHIỆP XÂY LẮP
1.1. Sự cần thiết khách quan của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản
phẩm trong doanh nghiệp xây lắp
1.1.1. Đặc điểm của ngành xây lắp cơ bản và ảnh hƣởng của nó đến công tác kế
toán của đơn vị xây lắp.
Xây dựng cơ bản là ngành sản xuất vật chất có vị trí hết sức quan trọng trong nền
kinh tế thị trường. Xây dựng cơ bản là quá trình xây dựng mới, xây dựng lại, cải tạo,
hiện đại hóa, khôi phục công trình nhà máy, xí nghiệp,, đường xá, nhà cửa,…. Nhằm
phục vụ cho đời sống và sản xuất của xã hội
Chi phí đầu tư XDCB chiếm tỷ trọng lớn trong tổng Ngân sách Nhà nước cũng
như vốn đầu tư của doanh nghiệp. Chi phí xây dựng cơ bản bao gồm: xây dựng, mua
sắm, lắp đặt thiết bị và chi phí kiến thức thiết cơ bản khác. Trong đó phần xây dựng,
Chu kỳ sản xuất kéo dài, dễ gặp phải rủi ro ngẫu nhiên theo thời gian như hao
mòn vô hình, thiên tai, Do vậy, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này cần tổ
chức sản xuất hợp lý, đẩy nhanh tiến độ thi công là điều kiện quan trọng để tránh
những tổn thất, rủi ro và ứ đọng vốn trong đầu tư kinh doanh.
Quá trình sản xuất diễn ra trong phạm vi hẹp với số lượng công nhân lớn và vật
liệu nhiều. Đòi hỏi tổ chức công tác xây lắp phải có sự phối hợp đồng thời và chặt chẽ
giữa các bộ phận và giai đoạn công việc.
Sản xuất XDCB thường diễn ra ngoài trời, chịu tác động trực tiếp bởi điều kiện
môi trường, thiê nhiên. Trong điều kiện thời tiết không thuận lợi ảnh hưởng đến chất
lượng thi công, có thể sẽ phát sinh các thiệt hại do ngừng sản xuất hay do phá đi, làm
lại. Vì vậy, doanh nghiệp cần có kế hoạch điều độ, phù hợp sao cho có thể tiết kiệm
chi phí, hạ giá thành.
Tổ chức sản xuất trong các doanh nghiệp xây lắp ở nước ta phổ biến là theo
phương thức khoán gọn các công trình, hạng mục công trình, khối lượng hoặc câc
công việc cho các đơn vị trong nội bộ doanh nghiệp. Trong giá khoán gọn không chỉ
có tiền lương mà còn có đủ các chi phí về vật liệu, công cụ dụng cụ thi công, chi phí
chung của bộ phận nhận khoán. Việc giao khoán trên sẽ giúp cho việc nâng cao trách
nhiệm trong quản lý xây dựng của các đội xây dựng, xí nghiệp tiết kiệm chi phí và đẩy
nhanh tiến độ thi công.
1.1.2. Nhiệm vụ của kế toán trong công tác quản lý, kế toán CPSX và tính giá
thành sản phẩm.
Hạ giá thành sản phẩm tạo điều kiện cho các đơn vị xây lắp có thể giảm bớt được
vốn lưu động sử dụng vào sản xuất hoặc có thể mở rộng thêm sản xuất SPXL.
Để thực hiện được mục tiêu phấn đấu tiết kiệm CPSX, hạ giá thành sản phẩm thì
đơn vị xây lắp phải biết sử dụng nhiều biện pháp quản lý khác nhau. Một trong những
biện pháp giữ vị trí quan trọng mà không thể thiếu được phải kể đến biện pháp quản lý
của công cụ kế toán. Bởi vì phải tính đúng, tính đủ CPSX vào giá thành mới đảm bảo
phát huy được tác dụng của công cụ kế toán đối với việc quản lý sản xuất. Do đó,
nhiệm vụ đặt ra cho công tác hạch toán chi phí và tính giá thành công tác xây lắp là:
Thang Long University Library
CPSX chính là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí mà doanh nghiệp phải tiêu
dùng trong một kỳ để thực hiện quá trình sản xuất.
Như vậy, CPSX trong DNXL là toàn bộ chi phí về lao động sống và lao động vật
hóa phát sinh trong quá trình sản xuất và cấu thành lên giá thành của SPXL; cụ thể là
quá trình chuyển biến của vật liệu xây dựng thành sản phẩm dưới tác động của máy
móc thiết bị cùng sức lao động của công nhân. Nói cách khác, các yếu tố về tư liệu lao
động, đối tượng lao động dưới sự tác động có mục đích của sức lao động qua quá trình
thi công sẽ trở thành sản phẩm xây dựng. Tất cả những hao phí này được thể hiện dưới
hình thái giá trị thì đó là chi phí sản xuất. 4
Chi phí sản xuất bao gồm nhiều loại khác nhau, công dụng và mục đích khác
nhau; song chung quy gồm có chi phí về lao động sống như chi phí về tiền lương và
các khoản trích theo lương; chi phí về lao động vật hoá như nguyên vật liệu, khấu hao
về TSCĐ…
1.2.1.2. Phân loại chi phí sản xuất
Trên cơ sở phân loại CPSX, căn cứ vào nội dung của chi phí phát sinh, kế toán
tiến hành tập hợp CPSX cho các đối tượng có liên quan. Tuỳ theo yêu cầu quản lý, đối
tượng cung cấp thông tin, giác độ xem xét mà CPSX được phân loại theo nhiều cách.
Cách phân loại CPSX phổ biến nhất là theo khoản mục tính giá thành. Ngoài ra còn có
một số cách khác như: phân loại CPSX trong mối quan hệ với khối lượng hoạt động;
phân loại CPSX theo mối quan hệ và khả năng quy nạp chi phí vào đối tượng kế toán
chi phí,
Phân loại theo khoản mục tính giá thành
Đây là cách phân loại CPSX phổ biến nhất trong DNXL vì nó là cơ sở cho kế
toán tập hợp CPSX và tính giá thành sản phẩm theo khoản mục, là căn cứ để phân tích
tình hình thực hiện kế hoạch giá thành và định mức chi phí cho kỳ sau.
CPNVLTT: là chi phí của các vật liệu chính, vật liệu phụ, vật kết cấu, giá trị thiết
bị kèm theo vật kiến trúc, cần thiết để tham gia cấu thành thực thể sản phẩm công
xuất, số lượng sản phẩm tiêu thụ, số giờ máy hoạt động Trong DNXL, biến phí tồn
tại khá phổ biến như CPNVLTT, CPNCTT,
˗ Chi phí cố định (định phí): là các chi phí mà tổng số không thay đổi khi có sự
thay đổi về khối lượng hoạt động thực hiện.
˗ Chi phí hỗn hợp: là loại chi phí mà bản thân nó gồm cả yếu tố định phí và biến
phí. Để phục vụ cho lập kế hoạch, kiểm soát và chủ động điều tiết chi phí, các nhà
quản trị doanh nghiệp cần phải phân tích chi phí hỗn hợp thành các yếu tố định phí và
biến phí
Mục đích của cách phân loại này là để thiết kế và xây dựng mô hình chi phí trong
mối quan hệ chi phí, khối lượng. Đồng thời xác định xu hướng tác động lên chi phí.
Mặt khác, phân loại theo cách này còn để xem xét xác định điểm hoà vốn và xem xét
các quyết định trong sản xuất kinh doanh.
Phân loại CPSX theo mối quan hệ và khả năng quy nạp chi phí vào đối tượng
kế toán chi phí.
Theo tiêu thức này, chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh được chia thành: chi
phí trực tiếp và chi phí gián tiếp
˗ Chi phí trực tiếp: là những chi phí chỉ quan hệ trực tiếp đến việc sản xuất một
công trình, hạng mục công trình nên hoàn toàn có thể hạch toán quy nạp trực tiếp cho
từng công trình, hạng mục công trình đó.
˗ Chi phí gián tiếp: là những chi phí có liên quan đến nhiều công trình, HMCT
khác nhau nên phải tập hợp chung và phân bổ cho từng đối tượng bằng phương pháp
phân bổ gián tiếp.
Cách phân loại này có ý nghĩa thuần tuý đối với kỹ thuật hạch toán. Trường hợp
có phát sinh chi phí gián tiếp, bắt buộc phải áp dụng phương pháp phân bổ, lựa chọn
tiêu thức phân bổ phù hợp. Mức độ chính xác của chi phí gián tiếp tập hợp cho từng
đối tượng phụ thuộc vào tính hợp lý và khoa học của tiêu chuẩn phân bổ chi phí. Vì
vậy, các nhà quản trị doanh nghiệp phải hết sức quan tâm đến việc lựa chọn tiêu thức
phân bổ chi phí.
lợi nhuận định mức. Giá thành dự toán nhỏ hơn giá trị dự toán của công trình ở phần
thu nhập chịu thuế tính trước
Giá trị dự toán = Giá thành dự toán + Thu nhập chịu thuế tính trước
˗ Giá thành kế hoạch: là giá thành sản phẩm được tính trên cơ sở chi phí sản xuất
kế hoạch và sản lượng kế hoạch. Việc tính giá thành kế hoạch do bộ phận kế hoạch
của doanh nghiệp thực hiện và được tiến hành trước khi bắt đầu quá trình sản xuất, chế
Thang Long University Library7
tạo sản phẩm. Giá thành kế hoạch của sản phẩm là mục tiêu phấn đấu của mỗi doanh
nghiệp, là căn cứ để so sánh, phân tích đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch giá thành
và kế hoạch hạ giá thành của doanh nghiệp.
Giá thành kế hoạch = Giá thành dự toán – Mức hạ giá thành dự toán
˗ Giá thành thực tế: là giá thành sản phẩm được tính trên cơ sở số liệu chi phí sản
xuất thực tế đã phát sinh, tập hợp được trong kỳ và sản lượng sản phẩm thực tế đã sản
xuất ra trong kỳ. Giá thành thực tế chỉ có thể tính toán được sau khi kết thúc quá trình
sản xuất, chế tạo sản phẩm. Giá thành sản phẩm thực tế là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp
phản ánh kết quả phấn đấu của doanh nghiệp trong việc tổ chức và sử dụng các giải
pháp kinh tế, tổ chức, kỹ thuật để thực hiện quá trình sản xuất sản phẩm, là cơ sở để
xác định kết quả hoạt động kinh doanh của từng doanh nghiệp.
Về nguyên tắc mối quan hệ giữa các loại giá thành trên phải đảm bảo như sau:
Giá thành dự toán ≥ Giá thành kế hoạch ≥ Giá thành thực tế
Phân loại theo phạm vi chi phí phát sinh
Theo cách phân loại này, giá thành sản phẩm xây lắp được chia làm 2 loại:
˗ Giá thành sản xuất: là chỉ tiêu phẩn ánh tất cả những chi phí liên quan đến sản
xuất chế tạo sản phẩm trong quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm( CPNVLTT,
CPSDMTC, CPNCTT, CPSXC). Giá thành sản xuất tính theo công thức sau:
Giá thành sản
trình sản xuất, chế tạo sản phẩm. Một bên là yếu tố chi phí “đầu vào” và một bên là kết
quả sản xuất ở “đầu ra”. Vì vậy, giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối
liên hệ mật thiết với nhau. 8
Về bản chất chúng giống nhau, đều bao gồm hao phí lao động sống và lao động
vật hóa mà doanh nghiệp đã bỏ ra trong quá trình sản xuất. Về mặt lượng, chi phí sản
xuất và giá thành sản phẩm xây lắp chỉ thống nhất khi đối tượng tập hợp chi phí sản
xuất và đối tượng tính giá thành là thống nhất, cùng là một công trình, hạng mục công
trình được hoàn thành trong kỳ tính giá thành, hoặc giá trị khối lượng xây lắp dở dang
đầu kỳ bằng giá trị xây dựng dở dang cuối kỳ.
Tuy nhiên giữa chúng lại có những đặc điểm khác nhau về phạm vi và hình thái
biểu hiện:
˗ Chi phí sản xuất được tính trong phạm vi giới hạn của từng kỳ nhất định (tháng,
quý, năm) và chi phí sản xuất trong kỳ kế toán thường có liên quan đến hai bộ phận là:
sản phẩm đã hoàn thành trong kỳ và sản phẩm dở dang cuối kỳ.
˗ Giá thành sản phẩm lại chi được tính cho công trình, hạng mục công trình, khối
lượng xây lắp hoàn thành trong kỳ và chi tiêu này thường bao gồm hai bộ phận chi
phí: Chi phí sản xuất kỳ trước chuyển sang kỳ này để tính và một phần chi phí phát
sinh trong kỳ này (sau khi đã trừ đi giá thành sản phẩm xây lắp dở dang cuối kỳ).
Có thể nói chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai khái niệm riêng biệt và
có những mặt khác nhau, đồng thời lại có mối quan hệ mật thiết với nhau. Sự tiết kiệm
hay lãng phí chi phí sản xuất sẽ tác động trực tiếp tới giá thành sản phẩm thấp hay cao.
Quản lý giá thành gắn liền với quản lý chi phí sản xuất. Các biện pháp mà doanh
nghiệp sử dụng nhằm tiết kiệm chi phí sản xuất cũng chính là mục tiêu hạ giá thành
sản phẩm. Mối quan hệ của chúng ta có thể tổng quát công thức sau:
Tổng giá thành
sản phẩm xây
lắp hoàn thành
Yêu cầu tính giá thành của doanh nghiệp
Các DNXL do có những đặc thù riêng về tính chất, đặc điểm sản xuất kinh
doanh, đặc điểm sản phẩm, có quy trình công nghệ phức tạp, loại hình sản xuất đơn
chiếc, sản xuất chủ yếu là theo đơn đặt hàng,…. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất
thường là công trình, các giai đoan công việc, HMCT,….
Việc xác định đối tượng kế toán tập hợp chi phí một cách khoa học, hợp lý có ý
nghĩa rất quan trọng cho việc tổ chức kế toán chi phí sản xuất. Từ việc tổ chức hạch
toán ban đầu đến việc mở tài khoản, mở sổ chi tiết đến việc tập hợp số liệu để ghi chép
một cách khoa học, hợp lý nhất.
1.3.1.2. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất
Tùy theo điều kiện cụ thể, có thể vận dụng phương pháp tập hợp trực tiếp hoặc
phương pháp phân bổ gián tiếp.
˗ Phương pháp tập hợp trực tiếp: Phương pháp này áp dụng trong trường hợp
CPSX phát sinh có liên quan trực tiếp đến từng đối tượng kế toán CPSX riêng biệt (ví
dụ như: các công trình, HMCT; các đơn đặt hàng; các đơn vị thi công; ). Do đó, kế
toán căn cứ vào chứng từ ban đầu để hạch toán cho từng đối tượng riêng biệt. Theo
phương pháp này CPSX phát sinh được tính trực tiếp cho từng đối tượng chịu chi phí
nên đảm bảo độ chính xác cao. Vì vậy sử dụng tối đa phương pháp này trong điều kiện
có thể cho phép.
˗ Phương pháp phân bổ gián tiếp: Phương pháp này áp dụng trong trường hợp
CPSX phát sinh có liên quan đến nhiều đối tượng kế toán chi phí, không tổ chức ghi
chép ban đầu riêng cho từng đối tượng. Trong trường hợp đó, phải tập hợp chung các
chi phí có liên quan đến nhiều đối tượng. Sau đó, lựa chọn tiêu chuẩn phân bổ thích
hợp để phân bổ khoản chi phí này cho từng đối tượng kế toán chi phí.
Thực tế cho thấy, trong các DNXL, do sản phẩm mang tính đơn chiếc, cách xa
nhau về mặt không gian nên chủ yếu sử dụng phương pháp tập hợp trực tiếp, còn với
khoản mục chi phí gián tiếp phải có tiêu thức phân bổ phù hợp
1.3.2. Đối tƣợng và phƣơng pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp
1.3.2.1. Đối tượng tính giá thành sản phẩm xây lắp
Đối tượng tính giá thành là các loại sản phẩm, lao vụ,….do doanh nghiệp sản
=
Zđđh
X
Zdt
i
Zdt
Trong đó: Z: giá thành thực tế của HMCT
Zđđh: giá thành thực tế của đơn đặt hàng hoàn thành
Zdt
: giá thành dự toán của các HMCT, đơn đặt hàng hoàn thành
Zd
i
: giá thành dự toán của HMCT i
˗ Phương pháp tính giá thành theo định mức: kế toán tính giá thành SPXL theo
định mức đã được doanh nghiệp xây dựng dựa trên cơ sở định mức chi phí theo quy
định hiện hành và dự toán chi phí đã được ban lãnh đạo thông qua. Từ định mức này
có thể so sánh với chi phí thực tế, tính ra số chênh lệch, phân tích và tìm hiểu nguyên
Thang Long University Library11
nhân chênh lệch để có biện pháp điều chỉnh kịp thời. Công thức xác định giá thành
thực tế của SPXL:
Giá thành thực
tế của sản phẩm
=
Giá thành định
mức sản phẩm
±
1.4.1. Kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: là những chi phí về các NVL chính, vật liệu
phụ, các cấu kiện, các bộ phận kết cấu công trình, vật liệu luân chuyển tham gia cấu
thành thực thể công trình xây lắp.
Trong thi công xây lắp, CPNVLTT chiếm tỉ trọng lớn nhất trong giá thành sản
phẩm và được hạch toán trực tiếp cho từng công trình, HMCT. Do vây, tiết kiệm
CPNVLTT có ý nghĩa rất quan trọng trong mục tiêu hạ giá thành sản phẩm.
Quy định về hạch toán CPNVLTT như sau:
˗ NVL sử dụng cho xây dựng công trình, HMCT nào thì tính trực tiếp cho công
trình, HMCT đó
˗ Cuối kỳ hạch toán hoặc khi công trình hoàn thành phải tiến hành kiểm kê vật liệu
chưa sử dụng hết ở các công trường, bộ phận sản xuất để tính số vật liệu thực tế sử 12
dụng cho công trình, đồng thời hạch toán đúng đắn số phế liệu thu hồi theo từng công
trình, địa điểm thi công.
˗ NVL sử dụng cho nhiều công trình, HMCT thì kế toán áp dụng phương pháp
phân bổ cho từng công trình, HMCT theo tiêu thức hợp lý.
˗ Kế toán phải sử dụng triệt để hệ thống định mức khấu hao vật liệu áp dụng trong
XDCB, CPNVLTT vượt trên mức bình thường không được ghi vào CPSX xây lắp mà
hạch toán vào giá vốn hàng bán trong kỳ
Chứng từ sử dụng: chứng từ ban đầu để hạch toán CPNVLTT là Hóa đơn GTGT,
Bảng tổng hợp nhập xuất,
Tài khoản sử dụng: TK 621 “Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp”. TK 621
có thể mở chi tiết cho từng công trình, HMCT để phục vụ cho việc tính giá thành từng
công trình, HMCT đó
Nợ TK 621
Có
Tập hợp chi phí NVL dùng trực tiếp cho thi
pháp phân bổ cho từng công trình, HMCT theo tiêu thức hợp lý.
TK 111,112, 331
TK 154 (CT, HMCT)
TK 632
Mua NVL sử dụng ngay
không qua kho
TK 133
TK 152
Mua NVL
nhập kho
NVL xuất dùng
cho sản xuất
TK 621 (CT, HMCT)
Nhập kho NVL thừa
hoặc phế liệu thu hồi
Quyết toán tạm ứng
TK 1413
Kết chuyển
CPNVLTT
CPNVLTT vượt trên
mức bình thường TK 152
TK 133
Thuế GTGT
(nếu có)
Copyright: Tài liệu đại học ©