Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở
huyện Thạch Hà đáp ứng yêu cầu cải cách hành
chính nhà nước hiện nay
Phạm Nam Anh
Trường Đại học KHXH&NV
Luận văn ThS. Chuyên ngành: Chính trị học; Mã số: 60 31 02 01
Người hướng dẫn: PGS, TS Nguyễn Quốc Phẩm
Năm bảo vệ: 2014
Keywords: Chính trị học; Cán bộ công chức; Cải cách hành chính; Chính quyền địa phương
Content
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong tác phẩm “Sửa đổi lề lối làm việc” (1947) Chủ tịch Hồ Chi Minh đã đánh giá cao
vai trò của cán bộ, Người coi "Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính
phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành. Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo
cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đúng. Cán bộ là cái gốc của mọi
công việc, công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém, có cán bộ tốt thì việc
gì cũng xong. Vì vậy “huấn luyện là công việc gốc của Đảng” [58, tr.269] Thực hiện lời dạy
của Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ khi giành được chính quyền cho đến nay, Đảng và Nhà nước ta
luôn luôn chăm lo đến công tác cán bộ.
Hơn 80 năm lãnh đạo cách mạng, đặc biệt sau Đại hội đổi mới (Đại hội VI năm 1986)
đến nay, công tác cán bộ, công chức (CBCC) luôn được Đảng và Nhà nước ta chú trọng, quan
tâm. Tại Hội nghị Trung ương 3, khóa VIII, Đảng ta khẳng định: “Cán bộ là nhân tố trực tiếp
quyết định đến sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và
chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng” [23, tr.34]. Đất nước ta đang bước vào
thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đòi hỏi Đảng ta phải xây dựng được một đội
ngũ cán bộ ngang tầm với nhiệm vụ nặng nề hiện nay, góp phần thực hiện hai nhiệm vụ chiến
lược là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
xã hội, quản lý dân cư, đảm bảo an ninh chính trị - trật tự an toàn xã hội và xây dựng nông thôn
mới Để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ nêu trên, ổn định và phát triển kinh tế - xã hội thì vai
trò của đội ngũ CBCC cấp xã là hết sức quan trọng. Huyện Thạch Hà phải có một đội ngũ cán bộ
chủ chốt của huyện nói chung và đội ngũ cán bộ, công chức của Hệ thống chính trị cấp xã nói
riêng vững mạnh, có phẩm chất, năng lực, phương pháp, phong cách công tác tốt, nhạy bén, năng
động, đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của tình hình mới. Tuy nhiên, hiện nay do những
nguyên nhân khách quan và chủ quan, đội ngũ CBCC cấp xã của huyện Thạch Hà còn có những
hạn chế, bất cập: tỷ lệ cán bộ được đào tạo cơ bản còn ít; chất lượng, năng lực điều hành của cán
bộ chưa đồng đều, còn khá nhiều CBCC yếu, kém; cơ cấu cán bộ về nhiều lĩnh vực: giới tính, độ
tuổi… còn có những bất hợp lý.
Trước yêu cầu của việc cải cách bộ máy hành chính nhà nước hiện nay, đội ngũ CBCC
của huyện Thạch Hà cần phải được xây dựng, phát triển cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu
nhằm góp phần trực tiếp thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Xuất phát từ
những khía cạnh vừa nêu, tôi chọn vấn đề: “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở
huyện Thạch Hà đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính nhà nước hiện nay” làm đề tài nghiên
cứu cho luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Chính trị học.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Vấn đề cán bộ nói chung, cán bộ, công chức nói riêng là nội dung được nhiều nhà lãnh
đạo, các cấp ủy đảng và các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu. Trong số các bài viết đã đăng
trên các tạp chí, các đề tài, công trình nghiên cứu, các luận văn, luận án đã công bố, liên quan
đến các vấn đề cán bộ có nhiều công trình, bài viết đã có những đóng góp, kiến nghị hết sức sâu
sắc, có giá trị thực tiễn cao như:
Một số công trình đã in thành sách
- Nguyễn Quốc Phẩm (Chủ biên) (2000), Hệ thống chính trị cấp cơ sở và dân chủ hóa
đời sống xã hội nông thôn miền núi, vùng dân tộc thiểu số. Nxb CTQG. Hà Nội. Tác giả trình
bày thực trạng tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị cấp cơ sở vùng nông thôn miền núi,
vùng dân tộc thiểu số ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam trước yêu cầu thực hiện quy chế
dân chủ cơ sở. Đề tài cũng đã phân tích đánh giá thực trạng của đội ngũ cán bộ cấp xã ở các địa
bàn vừa nêu, đồng thời kiến nghị những phương hướng và giải pháp nhằm kiện toàn tổ chức, bộ
máy và cán bộ của HTCT, thực hiện quy chế dân chủ trên địa bàn nói trên.
Nguyễn Ngọc Hiến (Chủ biên) (2001) Các giải pháp thúc đẩy cải cách hành chính ở Việt
Nam. Nxb CTQG. Hà Nội. Cuốn sách đã trình bày quá trình cải cách hành chính ở nước ta trong
những năm qua, nhưng khó khăn, nguyên tắc phương pháp thúc đẩy cải cách hành chính.
Các bài báo khoa học:
- Nguyễn Minh Phương (2003), Đổi mới chính sách, chế độ đối với đội ngũ cán bộ cơ sở.
Tạp chí Quản lý Nhà nước (02), tr. 9-12. Tác giả đã nêu lên thực trạng chính sách, chế độ đối với
cán bộ cơ sở hiện nay và phương hướng đổi mới chính sách, chế độ đối với đội ngũ cán bộ cơ sở.
- Nguyễn Phương Đông (2002), Vấn đề giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức cách mạng
cho cán bộ, đảng viên. Tạp chí Kiểm tra (07), tr 26 -27. Tác giả đã nêu lên tầm quan trọng và
hiệu quả, hình thức, phương pháp giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức cách mạng cho cán bộ,
đảng viên hiện nay.
Các luận văn, luận án.
- Vũ Huy Bình (2010) chất lượng cán bộ, công chức cấp xã của tỉnh Bắc Ninh. Luận văn
thạc sĩ luật, chuyên ngành, lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật. Luận văn đã làm rõ cơ sở
khoa học về chất lượng cán bộ công chức cấp xã; đánh giá thực trạng và những vấn đề đặt ra cho
việc xây dựng cán bộ công chức cấp xã ở tỉnh Bắc Ninh; chỉ ra mục tiêu, quan điểm và đề ra
những giải pháp để xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn hiện
nay.
- Phạm Công Khâm (2001), Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã vùng nông thôn
đồng bằng sông Cửu Long hiện nay. Luận án Tiến sĩ Chính trị học, chuyên ngành Xây dựng
Đảng. Luận án đã làm rõ cơ sở khoa học về vai trò ĐNCBCC và công tác xây dựng ĐNCBCC
cấp xã; đánh giá thực trạng và những vấn đề đặt ra cho việc xây dựng ĐNCBCC cấp xã vùng
nông thôn đồng bằng sông Cửu Long; Chỉ ra mục tiêu, quan điểm và đề xuất những giải pháp để
xây dựng ĐNCBCC theo yêu cầu mới trong điều kiện hiện nay.
- Lê Hanh Thông (2003), Đổi mới giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ chủ chốt trong hệ
thống chính trị cấp xã các tỉnh khu vực Nam Bộ. Luận án Tiến sĩ Triết học chuyên ngành CNXH
khoa học. Luận án đã nghiên cứu một cách cơ bản và có hệ thống về công tác giáo dục lý luận
chính trị cho cán bộ chủ chốt trong HTCT cấp xã các tỉnh khu vực Nam Bộ; trên cơ sở đó đề
xuất một hệ thống các giải pháp tác động phù hợp và kiến nghị những đổi mới nội dung, chương
trình, phương thức giáo dục lý luận chính trị, góp phần nâng cao vai trò, phẩm chất và năng lực
Dưới đây chỉ xin tường thuật một số luận văn tiêu biểu đã được bảo vệ thành công:
- Nguyễn Thị Huệ (2007), Thông tin việc hoạt động lãnh đạo, quản lý của cán bộ chủ
chốt cấp cơ sở ở tỉnh Thanh Hóa. Luận văn đã phân tích làm rõ vai trò của thông tin với hoạt
động lãnh đạo, quản lý của các bộ chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Thanh Hóa trong điều kiện hiện nay.
Đây là một luận văn rất cấp thiết tham khảo khi triển khai đề tài nghiên cứu của học viên.
- Lường Thị Mến (2008) Bệnh kinh nghiệm ở đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt
cấp cơ sở ở tỉnh Bắc Cạn hiện nay. Luận văn Thạc sĩ chuyên nghành Triết học này đã đi sâu
phân tích về bệnh kinh nghiệm ở đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Bắc
Cạn song đã cho thấy nhiều điểm hạn chế chung ở đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt cấp
xã ở các địa bàn nông thôn Việt Nam nước ta. Đây cũng là một nguồn tài liệu tham khảo đáng
quý cho quá trình thực hiện Luận văn.
- Tống Phước Trường (2008), Nâng cao ý thức chính trị xã hội chủ nghĩa cho đội ngũ
cán bộ cấp xã ở tỉnh Kiên Giang hiện nay. Đây là một luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Chủ nghĩa
xã hội khoa học, đã đi sâu nghiên cứu làm rõ tầm quan trọng của ý thức chính trị xã hội chủ
nghĩa cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở.
- Nguyễn Văn Vũ (2008), Kiện toàn hệ thống chính trị cấp xã ở tỉnh Bạc Liêu hiện nay.
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Chủ nghĩa xã hội khoa học này đã phân tích luận giải về việc kiện
toàn hệ thống chính trị cấp xã ở tỉnh Bạc Liêu , trong đó có việc đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng đội
ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt cấp cơ sở… Đây cũng là việc Luận văn giúp tham khảo
trong nghiên cứu đề tài.
- Trần Ngọc Danh (2005), Chính sách đối với đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị ở cơ
sở tỉnh Nghệ An. Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Chính trị học này đã đi sâu bàn về chính sách đối
với đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị ở cơ sở ở tỉnh Nghệ An giúp tham khảo khi bàn về
chính sách, đãi ngộ với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt cấp cơ sở ở Thạch Hà, Hà Tĩnh.
- Nguyễn Ngọc Khanh (2006), Nâng cao chất lượng đào tạo lý luận chính trị cho cán
bộ trong hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Thái Nguyên. Đây cũng là một Luận văn Thạc sĩ chuyên
ngành Chính trị học, giúp làm tài liệu tham khảo khi bàn về đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ
lãnh đạo, quản lý chủ chốt cấp cơ sở ở huyện Thạch Hà hiện nay.
- Trần Trung Trực (2005), Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị cấp
xã ở huyện Bình Chánh Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay. Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành
những phương hướng cơ bản, giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng của đội ngũ CBCC
cấp xã ở huyện Thạch Hà đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính nhà nước hiện nay.
Nhiệm vụ:
- Nghiên cứu, luận chứng nhằm làm rõ hơn những căn cứ lý luận và thực tiễn về xây dựng
đội ngũ CBCC cấp xã ở huyện Thạch Hà .
- Phân tích, đánh giá thực trạng việc xây dựng đội ngũ CBCC cấp xã ở huyện Thạch Hà
và những vấn đề đang đặt ra.
- Đề xuất những phương hướng cơ bản và giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng hiệu
quả công tác của đội ngũ CBCC cấp xã ở huyện Thạch Hà đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính
nhà nước hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu:
Nghiên cứu về việc xây dựng đội ngũ CBCC cấp xã ở huyện Thạch Hà (bao gồm các yếu
tố số lượng, chất lượng, cơ cấu của đội ngũ này).
Phạm vi nghiên cứu:
- Luận văn tập trung chủ yếu vào việc xây dựng đội ngũ CBCC ở xã và thị trấn trên địa
bàn huyện (bao gồm 30 xã và 1 thị trấn).
- Về thời gian nghiên cứu: Từ năm 2007 đến nay (tính từ thời điểm một số xã (6 xã) của
huyện Thạch Hà tách về huyện Lộc Hà).
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận:
- Luận văn được thực hiện trên cơ sở vận dụng quan điểm của chủ nghĩa Mác - LêNin và
Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề CBCC; Đó là vai trò quan trọng của đội ngũ cán bộ trước hết
là ở chỗ đảm bảo tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối chính trị của Đảng .
- Quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam, chính sách Nhà nước về CBCC và vai trò tổ
chức thực hiện của người cán bộ nói chung, người cán bộ cấp cơ sở nói riêng. Dựa trên quan
điểm của Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX về đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính
trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn.
- Vận dụng kế thừa có chọn lọc kết quả nghiên cứu của các tác giả đi trước nghiên cứu về
vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã, thị trấn.
thạc sỹ Luật học, Học viện CT- HC quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.
6. Bộ Nội vụ (2006), Các văn bản pháp luật về cán bộ, công chức, biên chế và chính quyền
địa phương, Nxb Thống kê, Hà Nội, tập 3.
7. Bộ Chính trị (2007), Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 27/4/2007 về công tác phụ nữ thời
kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb CTQG, Hà Nội.
8. Bộ Nội vụ (04/2004/QĐ-BNV), Quyết định ban hành tiêu chuẩn đối với công chức xã,
phường, thị trấn, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
9. Bộ Nội vụ (2004), Quyết định số 04/2004/QĐ-BNV về việc ban hành quy định tiêu chuẩn
đối với công chức xã, phường, thị trấn.
10. Bộ Nội vụ (2004), Tài liệu bồi dưỡng đại biểu Hội đồng nhân dân cấp huyện, xã, Nhiệm
kỳ 2004 - 2009, Nxb Phụ nữ, Hà Nội.
11. Chính phủ (2011), Nghị quyết số 30C/2011/NĐ-CP phê duyệt chương trình tổng thể cải
cách hành chính giai đoạn 2011-2020.
12. Chính phủ (2003), Nghị định số 121/2003/NĐ-CP về chế độ, chính sách cho cán bộ,
công chức xã, phường, thị trấn.
13. Chính phủ (2003), Nghị định số 114/2003/NĐ-CP về cán bộ, công chức xã, phường thị
trấn.
14. Chính phủ (2007), Nghị định 158/2007/NĐ-CP Quy định danh mục các vị trí công tác
và thời hạn định kỳ chuyển đổi vị trí công tác đối với cán bộ, công chức, viên
chức.
15. Chính phủ (2009), Nghị định số 92/2009/NĐ-CP của Chính Phủ về chức danh, số lượng,
một số chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức ở xã, phường, thị trấn và
những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, Hà Nội.
16. Chính phủ (2010), Nghị định số 06/2010/NĐ-CP ngày 25/01/2010 Quy định những
người là công chức.
17. Chính phủ (2011), Nghị định số 112/2011/NĐ-CP ngày 5/12/2011 về công chức xã,
phường, thị trấn.
18. Đảng Cộng sản Việt Nam (1987), Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, Nxb Sự
thật, Hà Nội.
19. Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Nghị quyết Trung ương 2, Ban Chấp hành Trung ương
34. Đảng Cộng sản Việt Nam (2008), Nghị quyết số 22-NQ/TW, ngày 02/02 Nghị quyết Hội
nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương khóa X về nâng cao năng lực lãnh đạo,
sức chiến đấu của tổ chức cơ sở Đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên,
Hà Nội.
35. Đảng Cộng sản Việt Nam (2009), Kết luận số 37-Kl/TW Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp
hành Trung ương khóa X về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chiến lược cán bộ từ nay
đến năm 2010, Hà Nội.
36. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb
CTQG, Hà Nội.
37. Đảng Cộng sản Việt Nam (2012), Nghị quyết Trung ương 4, khóa XI một số vấn đề cấp
bách về xây dựng Đảng hiện nay, Hà Nội.
38. Đảng Cộng sản Việt Nam (2012), Chỉ thị số 03-CT/TW, ngày 14/5/2011 của Bộ Chính
trị về tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
39. Nguyễn Ngọc Hiến (Chủ biên) (2001), Các giải pháp thúc đẩy cải cách hành chính ở
Việt Nam. Nxb CTQG. Hà Nội.
40. Hoàng Xuân Hào (2011), Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền
cấp xã ở thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam, Luận văn thạc sỹ Luật học, Học
viện CT - HC quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.
41. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2006), Giáo trình Xây dựng đảng, Nxb Lý
luận chính trị.
42. HĐND Tỉnh Hà Tĩnh (2012), Nghị quyết số 31/2012/NQ-HĐND Về việc thông qua Đề
án Quy hoạch phát triển tổng thể kinh tế - xã hội tỉnh Hà Tĩnh đến năm 2020 và
tầm nhìn 2030. Hà Tĩnh
43. Huyện ủy Thạch Hà (2004), Báo cáo 3 năm thực hiện Nghị quyết TW5 (khóa IX) và 4
năm thực hiện Nghị quyết 15 của BCH Đảng bọ tỉnh (khóa XIV) về đổi mới và
nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở xã, thị trấn.
44. Huyện ủy Thạch Hà (2009), Báo cáo kết quả lãnh, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Nghị
quyết Trung ương 5 (khóa X) về tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
đối với hoạt động của Hệ thống chính trị.
45. Phạm Công Khâm (2001), Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã vùng nông thôn
trị - Hành chính, Hà Nội.
69. Nguyễn Văn Sáu, Hồ Văn Thông (Chủ biên) (2005), Thể chế dân chủ và phát triển nông
thôn Việt Nam hiện nay, Nxb CTQG, Hà Nội.
70. Nguyễn Văn Sáu, Hồ Văn Thông (chủ biên) (2003), Thực hiện quy chế dân chủ và xây
dựng chính quyền cấp xã ở nước ta hiện nay, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí
Minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
71. Tạp chí Cộng sản (2002), "Xây dựng hệ thống chính trị và đội ngũ cán bộ, công chức cơ
sở", Hội thảo khoa học và thực tiễn.
72. Lê Hanh Thông (2003), Đổi mới giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ chủ chốt trong hệ
thống chính trị cấp xã các tỉnh khu vực Nam Bộ. Luận án Tiến sĩ Triết học chuyên
ngành CNXH khoa học.
73. Thủ tướng Chính phủ (2001), Quyết định số 136/2001/QĐ-TTg về chương trình tổng thể
cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001-2010.
74. Thủ Tướng Chính phủ (2003), Quyết định số 27/2003/QĐ-TTg về việc ban hành Quy
chế bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, luân chuyển, từ chức, miễn nhiệm cán bộ, công chức
lãnh đạo.
75. Thủ tướng Chính phủ (2003), Quyết định số 69/2003/QĐ-TTg về việc phê duyệt chương
trình xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước giai
đoạn 2003-2005.
76. Thủ Tướng Chính phủ (2004), Quyết định số 03/2004/QĐ-TTg phê duyệt định hướng
quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn đến năm
2010.
77. Thủ tướng Chính phủ (2006), Quyết định số 40/2006/QĐ-TTg về việc phê duyệt kế
hoạch đào tạo bồi dưỡng cán bộ, công chức giai đoạn 2006-2010.
78. Thủ tướng Chính phủ (2007), Quyết định số 28/2007/QĐ-TTg về việc đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ, công chức xã, phường thị trấn các tỉnh phía bắc giai đoạn 2007-
2010.
79. Tỉnh ủy Hà Tĩnh (2010), Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ Tỉnh lần thứ XVII, Hà
Tĩnh.
80. Tỉnh ủy Hà Tĩnh (2012), Dự thảo Đề án đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cán bộ lãnh đạo