Vai trò giá trị đạo đức truyền thống dân tộc
trong việc xây dựng đạo đức cho thanh niên
huyện Ba Vì hôm nay
Nguyễn Thị Mai Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Luận văn Thạc sĩ ngành: Triết học; Mã số: 60 22 03 01
Người hướng dẫn: PGS.TS. Dương Văn Thịnh
Năm bảo vệ: 2014 Keywords. Triết học; Đạo đức; Đạo đức truyền thống dân tọc

Content
1. Tính cấp thiết của đề tài
Việt Nam là một quốc gia có nền văn hiến lâu đời với những giá trị truyền thống tốt đẹp,
đặc biệt là các giá trị đạo đức truyền thống mang đậm tính nhân văn cao cả, đặc trưng cho cốt lõi
văn hóa, tinh thần dân tộc. Xã hội càng phát triển, con người càng cần phải hiểu sâu sắc hơn
những giá trị truyền thống của dân tộc mình. Càng hướng tới sự văn minh và hiện đại, xã hội
càng phải chú trọng đảm bảo những gía trị đạo đức, văn hóa đạo đức trong phát triển. Nếu không
biết kế thừa và phát huy các giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc thì xã hội sẽ không thể phát
triển bền vững, cuộc sống của mỗi cá nhân và cả cộng đồng không thể bình yên, hạnh phúc. Là
lực lượng nắm giữ vận mệnh đất nước trong tương lai, hơn ai hết, thế hệ thanh niên Việt Nam
càng cần phải được kế thừa, phát huy các giá trị đạo đức truyền thống, tiếp thu di sản quý báu mà
ông cha để lại, tiếp tục giữ vững và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, làm cho nó trường tồn
cùng lịch sử.
Thực tế cho thấy, ở bất cứ giai đoạn lịch sử nào, thanh niên cũng luôn giữ vai trò đặc biệt

cách, đạo đức của thanh niên mới tránh được những hụt hẫng, lệch lạc, những xung đột có
tính thế hệ và giá trị.
Mặc dù Đảng ta có nhiều quan điểm, chủ trương nhằm kế thừa và phát huy những giá trị
đạo đức truyền thống trong việc xây dựng đạo đức cho mọi tầng lớp nhân dân nói chung, cho
thanh niên nói riêng, thế nhưng việc cụ thể hoá các quan điểm, đường lối ấy của Đảng ở một số
nơi làm chưa tốt.
Ba Vì là một huyện bán sơn địa, nằm phía Tây Bắc cuả thủ đô Hà Nội. Với số dân là hơn
265.000 người (2009), trong đó thanh niên chiếm tương đối lớn với khoảng 81000 người (2009).
Đây là lực lượng nòng cốt cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Ba vì nói riêng và cả nước
nói chung.
Mặc dù các chủ thể giáo dục đã có nhiều cố gắng trong quá trình giáo dục các giá trị đạo
đức cho thanh niên, thế nhưng do nhiều nguyên nhân khác nhau đã làm cho hiệu quả giáo dục
chưa cao, thậm chí ở một số nơi cấp ủy Đảng, chính quyền và tổ chức Đoàn còn xem nhẹ hoặc
chưa thấy rõ tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức cho thanh niên.
Điều đó đang đặt ra yêu cầu bức thiết phải nhận thức đúng đắn, sự cần thiết và tìm ra
những giải pháp thích hợp để phát huy tốt các giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong việc xây
dựng đạo đức cho thanh niên cả nước nói chung và thanh niên huyện Ba Vì hiện nay nói riêng.
Vì vậy, Tôi chọn đề tài “Vai trò giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong việc xây dựng đạo
đức cho thanh niên huyện Ba Vì hiện nay”làm đề tài nghiên cứu.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Vấn đề giá trị đạo đức và giá trị đạo đức truyền thống trong việc xây dựng đạo đức nói
chung, cho thanh niên nói riêng đã được Đảng ta và nhiều nhà khoa học bàn đến. Đề cương văn
hoá Việt Nam (1943) Đảng ta đã đề cập đến vấn đề kế thừa giá trị văn hoá truyền thống dân tộc
để xây dựng nền văn hoá Việt Nam với nội dung “dân tộc - khoa học - đại chúng”; Nghị quyết
Trung ương 5 Ban chấphành trung ương khoá VIII (1998) với nội dung: “Xây dựng và phát triển
nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”; Công trình của Trần Văn Giầu: giá trị
tinh thần truyền thống của dân tộc Việt Nam, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 1980. Trong công
trình này, tác giả đề cập đến cơ sở hình thành, nội dung và những biểu hiện của giá trị tinh thần
truyền thống của dân tộc, trong đó chủ yếu là những giá trị đạo đức.Đề tài KX – 07 – 02 mang
tên: Các giá trị truyền thống và con người Việt Nam, do Phan Huy Lê và Vũ Minh Giang chủ trì,

tiễn cách mạng Việt Nam, truyền thống đạo đức dân tộc và dấu ấn Hồ Chí Minh [25, tr.69].
Đó là luận án tiến sỹ triết học của Võ Văn Thắng với đề tài “kế thừa và phát huy các giá
trị văn hóa truyền thống dân tộc trong việc xây dựng lối sống ở Việt Nam hiện nay”. Học Viện
Chính Trị Quốc Gia Hồ Chí Minh, Hà Nội, 2005, trên cơ sở phân tích thực trạng và những vấn
đề đang đặt ra trong quá trình kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc trong
xây dựng lối sống ở nước ta hiện nay, đã nhận định: “Kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa
truyền thống dân tộc để xây dựng lối sống mới là một quá trình phấn đấu công phu, bền bỉ và
khó khăn, đòi hỏi phải được tiến hành một cách thường xuyên, kiên trì và thận trọng” [65,
tr.134].
Một số chuyên khảo tiêu biểu đi sâu nghiên cứu nhằm xác định các giá trị đạo đức truyền
thống làm cơ sở cho việc xây dựng đời sống văn hoá đặc biệt là đời sống văn hoá và con người
Việt Nam trong thời kỳ đổi mới đó là: luận án tiến sỹ triết học của Trần Sỹ Phán với đề tài “Giáo
dục đạo đức với sự hình thành và phát triển nhân cách sinh viên Việt Nam trong giai đoạn hiện
nay”, Học viện Chính Trị Quốc Gia Hồ Chí Minh, Hà Nội, 1999; “Quan hệ kinh tế và đạo đức
với việc xây dựng đạo đức mới cho thế hệ trẻ hiện nay ở Việt Nam” của Nguyễn Đình Quế (luận
văn thạc sỹ, 2000); “Giá trị đạo đức và biểu hiện của nó trong đời sống xã hội” của Mai Xuân
Lợi, (tạp chí Triết học số 3, 2001); “Vấn đề giáo dục đạo đức truyền thống cho sinh viên Việt
Nam hiện nay”của Doãn Thị Chín (luận văn thạc sỹ, 2004).
Bên cạnh các đề tài nghiên cứu khoa học, sách chuyên khảo, những luận án, luận văn còn
có nhiều bài báo tập trung tìm hiểu vai trò của giá trị đạo đức truyền thống trong điều kiện hiện
nay, chẳng hạn, Lê Thị Tuyết Ba, “vai trò của đạo đức đối với sự phát triển kinh tế xã hội trong
điều kiện kinh tế thị trường” (Tạp chí triết học, số 5, 2002); Trần Sỹ Phán, “Vai trò của giáo dục
đạo đức đối với việc hình thành và phát triển nhân cách trong giai đoạn hiện nay” (Tạp chí giáo
dục lý luận, số 1, 1999).
Như vậy, các công trình nghiên cứu trên đã đề cập và luận giải đến nhiều bình diện khác
nhau của đời sống đạo đức xã hội. Trong đó, những vấn đề về vai trò của giá trị đạo đức truyền
thống, xây dựng đạo đức, đặc biệt là xây dựng đạo đức cho thanh niên nhận được sự quan tâm
lớn của các nhà nghiên cứu. Tuy nhiên, vấn đề vai trò giá trị đạo đức truyền thống trong việc
giáo dục đạo đức nói chung, đạo đức cho thanh niên nói riêng là vấn đề đang có biến đổi phức
tạp, vì thế cần phải tiếp tục đi sâu nghiên cứu.

5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.1. Cơ sở lý luận của luận văn
Luận văn dựa trên cơ sở lý luận là quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, các quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng cộng sản Việt Nam về đạo đức và đạo đức
thanh niên. Ngoài ra luận văn còn tham khảo, kế thừa có chọn lọc những thành tựu của các công
trình nghiên cứu khoa học có liên quan đến đề tài.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ
nghĩa duy vật lịch sử; kết hợp giữa phương pháp lịch sử và logic, phân tích và tổng hợp. Ngoài ra,
luận văn còn sử dụng phương pháp so sánh, phân tích, thống kê để thực hiện mục đích nghiên cứu
của đề tài.
6. Đóng góp mới về khoa học của luận văn
- Phân tích và làm rõ thực trạng thực hiện vai trò giá trị đạo đức truyền thống trong việc xây
dựng đạo đức cho thanh niên huyện Ba Vì hiện nay.
- Đề ra những giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện tốt hơn vai trò giá trị đạo đức truyền thống
dân tộc trong việc xây dựng đạo đức cho thanh niên huyện Ba Vì hiện nay.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 2 chương và 6
tiết References
1. Lê Thị Tuyết Ba (1999), “Vấn đề bảo vệ các giá trị đạo đức truyền thống trong nền kinh tế
thị trường ở Việt Nam”, Tạp chí Triết họcsố 1, trang 9-11.
2. Lương Gia Ban (2011), “Chủ nghĩa yêu nước trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa”, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
3. Nguyễn Trọng Chuẩn (1998), “Vấn đề khai thác các giá trị truyền thống vì mục tiêu phát
triển” , Tạp chí Triết học số 2, trang 16-19.
4. Nguyễn Trọng Chuẩn - Nguyễn Văn Phúc (2003), “Mấy vấn đề đạo đức trong điều kiện kinh
tế thị trường”, Tạp chí Triết học, (1).

20. Trần Văn Giầu (1998), Hệ tư tưởng yêu nước Việt Nam, tạp chí triết học số 16, tr 10-11
21. Nguyễn Thị Thanh Hà (2007), Giáo dục đạo đức truyền thống của việc xây dựng nhân cách
đạo đức sinh viên Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sĩ triết học, Học viện Chính trị quốc gia
Hồ Chí Minh, Hà Nội
22. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Khoa Triết học (2004), Giáo trình đạo đức học
Mác-Lênin, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội.
23. Mai Xuân Hợi, Giá trị đạo đức và sự biểu hiện của nó trong đời sống xã hội, Tạp chí triết
học số 9năm 2006.
24. Trịnh Duy Huy (2006) “Đạo đức mới- đạo đức cách mạng từ các cách tiếp cận khác nhau”,
Tạp chí Triết học số 1, trang 43-47.
25. Trịnh Duy Hưng (2009), xây dựng đạo đức mới trong nền kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
26. Nguyễn Văn Huyên (1998),“Giá trị truyền thống- nhân lõi và sức sống bên trong của sự
phát triển đất nước, dân tộc”, Tạp chí Triết học số 4, trang 8-11.
27. Nguyễn Văn Huyên (2003), “Lối sống người Việt Nam dưới tác động của toàn cầu hoá”, Tạp
chí Triết học số 12, trang 33-34.
28. Nguyễn Thị Thanh Huyền (2007), “Toàn cầu hoá và nguy cơ suy thoái đạo đức, lối sống con
người Việt Nam hiện nay”, Tạp chí Triết học số 2 trang 63-66.
29. Huyện Đoàn Ba Vì (2010), Báo cáo công tác đoàn và phong trào thanh thiếu niên.
30. Huyện Đoàn Ba Vì (2011), Báo cáo công tác đoàn và phong trào thanh thiếu niên.
31. Huyện Đoàn Ba Vì (2012), Báo cáo công tác đoàn và phong trào thanh thiếu niên.
32. Huyện Đoàn Ba Vì (2013), Báo cáo công tác đoàn và phong trào thanh thiếu niên.
33. Vũ Khiêu (1974), Đạo đức mới, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
34. Vũ Khiêu (1975), Lao động - nguồn vô tận của mọi giá trị, Nxb Thanh niên, Hà Nội.
35. Vũ Khiêu (1993), Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh – truyền thống dân tộc và nhân loại, Nxb
Khoa học xã hội, Hà Nội.
36. Nguyễn Thế Kiệt (1996), “Quan hệ giữa đạo đức và kinh tế trong việc định hướng các giá trị
đạo đức hiện nay”, Tạp chí Triết học, tr.9-11.
37. Nguyễn Thế Kiệt (chủ biên) (2001), ảnh hưởng của đạo đức phong kiến trong cán bộ lãnh
đạo, quản lý của Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

57. Hồ Chí Minh (1996), Toàn tập, tập 10, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
58. Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 20, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
59. Đỗ Mười (1996), Lý tưởng của thanh niên trong thời kỳ mới, Nxb Thanh niên.
60. Trần Quang Nhiếp(2003), "Lênin với thanh niên - cơ sở tư tưởng đổi mới công tác giáo dục
thanh niên",Tạp chí Cộng sản, (26).
61. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Ba Vì lần thứ XX (2005 - 2010).
62. Phan Đình Nghiệp (2002), Giáo dục lý tưởng cho thanh niên hiện nay, Nxb Thanh niên.
63. Trần Sỹ Phán (1999), Giáo dục đạo đức đối với sự hình thành và phát triển nhân cách của
sinh viên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Luận án Tiến sĩ Triết học, Học viện Chính trị
quốc gia Hồ Chí Minh.
64. Nguyễn Văn Phúc (2006), “Về việc tạo ra bước chuyển mạnh mẽ trong xây dựng nền đạo
đức mới ở nước ta hiện nay”, Tạp chí Triết học số 11 trang 3-8.
65. Nguyễn Văn Phúc (2007), “Về tính quy luật của sự hình thành hệ giá trị và chuẩn mực đạo
đức mới”, Tạp chí Triết học số 3, trang 3-7.
66. Hoàng Kim Quế (2002), “Vấn đề kết hợp quản lý xã hội b”ng pháp luật với giáo dục và nâng cao
đạo đức ở nước ta hiện nay”, Tạp chí Triết học số 12, trang 28-31.
67. Hồ Sĩ Quý (1999), Tìm hiểu về văn hóa và văn minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
68. Mai Thị Quý (2007), “Tác động của toàn cầu hoá đến truyền thống cần cù, tiết kiệm của dân
tộc Việt Nam”, Tạp chí Triết học số 5 trang 20-25
69. Tăng cường công tác giáo dục lý tưởng chính trị cách mạng đối với cán bộ, công chức, Đảng
viên, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (2006), Nxb Lao động, xã hội, Hà Nội.
70. Tăng cường công tác giáo dục lý tưởng chính trị cách mạng đối với cán bộ, công chức, Đảng
viên, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (2006), Nxb Lao động- xã hội, Hà Nội.
71. Tổng quan tình hình thanh niên công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi (2003), Nxb
Thanh niên.
72. Đào Thị Tùng (2007), “Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò, vị trí của thanh niên đối với sự
nghiệp cách mạng”, Thông tin công tác Trường chính trị, (2), tr.1-9.
73. Nguyễn Dình Tường (2006), “Giữ gìn và phát huy giá trị văn hoá truyền thống ở Việt Nam
trước tác động của toàn cầu hoá”, Tạp chí Triết học (5), tr.28-32.
74. Phạm Ngọc Thạch (đồng tác giả) (1998), Lịch sử triết học (chủ biên: Nguyễn Hữu Vui), Nxb