Sở giáo dục và đào tạo
Trường cao đẳng sư phạm Bắc Ninh
--------------- Đề tài nghiên cứu khoa học

sử dụng phương tiện trực quan trong việc đổi mới phương pháp
dạy học môn sinh học trường thcs
Người hướng dẫn : Nguyễn Thị Hà
Giáo viên thực hiện : Nguyễn Văn Hải
Lớp : Sinh HTNN
Thực hiện tại : Trường THCS Song
Hồ,
huyện Thuận Thành, Bắc Ninh

nhà quản lý giáo dục, quản lý chuyên môn chưa triệt để. Xuất
phát từ đó, đòi hỏi ngành giáo dục phải cải tiến phương pháp -
quản lý xây dựng, sử dụng triệt để. Xuất phát từ đó, đòi hỏi
ngành giáo dục phải cải tiến phương pháp - quản lý xây dựng, sử
dụng triệt để phương tiện dạy học nhất là môn sinh học. Thế kỷ
thứ XXI, thế kỷ được coi là bùng nổ thông tin nhưng cách mạng
sinh học vẫn đang tiếp tục, dân số và môi trường là vấn đề nhân
loại đang quan tâm, môn sinh học đóng vai trò quan trọng về các
vấn đề đó.
Do vậy việc quan tâm phương tiện dạy học góp phần đổi
mới phương pháp dạy học sinh học là một yêu cầu rất cần thiết.
3. Đối với bản thân:
3
Là giáo viên môn sinh học được sự quan tâm của ngành
cho theo học để nâng cao kiến thức. Tôi có nguyện vọng góp
phần nghiên cứu một chuyên đề: “Phương tiện trực quan sử dụng
trong phương pháp theo hướng đổi mới môn sinh học, giúp cho
học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong
việc nhận thức. Tạo điều kiện cho người dạy có hiệu quả - cho
người học nắm vững kiến thức.
II. Mục đích nghiên cứu.
Làm rõ vị trí vai trò, tầm quan trọng, phương tiện trực quan
trong giảng dạy theo các phương pháp đổi mới- thấy được mối
quan hệ giữa phương tiện với các loại phương pháp kể cả kế thừa
phương pháp truyền thống theo hướng tích cực trong môn sinh
học. Phương tiện sinh động và đổi mới phương pháp giúp cho
học sinh kích thích tính tích cực hoạt động, chủ động chiếm lĩnh
tri thức khoa học.
III. Đối tượng nghiên cứu:
Sử dụng phương tiện trực quan dạng bài lý thuyết kiểu thực

đến bộ phận, học sinh sẽ nắm bắt nhận thức nhanh chóng.
- Về cơ sở phương pháp dạy học kết hợp với trực quan sinh
động: Trước hết ta hiểu phương pháp dạy học là gì là một hệ
thống tác động liên tục của người dạy nhẳm tổ chức cho hoạt
động nhận thức của học sinh để người học lĩnh hội các thành
phần của nội dung giáo dục nhằm đạt được mục tiêu đã định.
- Phương pháp dạy học quan hệ với các thành tố khác của
quá trình dạy học như mục tiêu - nội dung - phương pháp -
phương tiện và người chỉ huy.
6
Nếu ta coi mục tiêu là cái đích cần đạt đến, nội dung cần
truyền tải, phương pháp là con đường thì phương tiện phải tốt để
hoàn thành nhiệm vụ được giao. Song người “chỉ huy” đó là
người dạy cần phải biết sử dụng triệt để mới có hiệu quả. Trong
thời kỳ đổi mới, giáo dục đào tạo con người toàn diện, đáp ứng
yêu cầu mới. Nội dung kiến thức có chỉnh lý cho phù hợp thì yêu
cầu phương pháp cần được đổi mới. Phương tiện phục vụ nó càng
được coi trọng để nâng cao chất lượng.
- Trong hoạt động dạy và học: phương pháp - phương tiện
có vị trí hết sức quan trọng: nó là loại công cụ và công việc có tổ
chức, có trật tự, hệ thống, kế hoạch. Nó tuân theo những qui luật
tâm lý: nhu cầu, hứng thú, năng lực của người học. Được coi như
là công cụ hữu hiệu, có hiệu quả tiết kiệm thời gian giúp cho
người dạy và người học thuận lợi.
* Các phương pháp dạy học tổ chức và thực tiễn được phân
thành các nhóm lôgíc truyền thụ và tri giác thông tin (quy nạp -
suy diễn).
- Nhóm theo nguồn tri thức và đặc điểm tri giác thông tin
(đàm thoại - diễn giảng trực quan, minh họa, biểu diễn, thực
hành).

cơ sở vật chất đảm bảo, thực hiện tốt các phương pháp đáp ứng
yêu cầu mục tiêu đào tạo.
2. Định hướng đổi mới.
- Trên cơ sở nưhngx quan điểm về đổi mới Phương pháp
dạy học và thực trạng Phương pháp dạy học nói chung, môn sinh
học nói riêng cùng với phương tiện trực quan định hướng đổi
mới. Phương pháp kết hợp qui trình sử dụng phương tiện dạy học
nhằm phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong học tập
thông qua các hoạt động quan sát nắm bắt các bộ phận, các chi
tiết, dấu hiệu của phương tiện để tự mình có thể xây dựng khái
9
niệm. Biết tự mình sử dụng các thao tác thí nghiệm, thực hành
trên phương tiện.
- Căn cứ vào tâm sinh lý lứa tuổi học sinh, căn cứ vào nội
dung từng chương bài, cần lên kế hoạch chi tiết để khai thác đầy
đủ có chọn lọc các phương tiện dạy học (đồ dùng trực quan sinh
động).
- Đổi mới Phương pháp dạy học không có nghĩa là xóa bỏ
tất cả các phương pháp truyền thống, mà ta có kế thừa chọn lọc,
tiếp cận dần với phương pháp hiện đại, coi trọng đồ dùng trực
quan, cải tiến mẫu mã sử dụng vào trong phương pháp dạy học
chung, bộ môn sinh học nói riêng. Cần khuyến khích sử dụng quy
trình sử dụng những phương tiện dạy học hiện đại.
4. Tư tưởng chỉ đạo:
Phát huy tính tích cực hoạt động của học sinh: Tích cực
trong hoạt động nhận thức dựa trên cơ sở lý luận định hướng cho
học sinh tự thân vận động, biết khai thác tìm tòi những điều tai
nghe mắt thấy của người hướng dẫn.
- Tính tích cực được thể hiện các cấp độ khác nhau từ thấp
đến cao theo con đường nhận thức.

- Tìm tòi các dấu hiệu, bộ phận.
- Nghiên cứu.
Các thang bậc trên đều có thể vận dụng vào tất cả các
phương pháp dạy học sinh như các nhóm phương pháp sau:
* Phương pháp thuyết trình ƠRIXTIC, vấn đáp (nhóm dùng
lời)
* Phương pháp biểu diễn thí nghiệm (nhóm trực quan)
* Phương pháp thực hành, quan sát, thực hành thí nghiệm
(thực hành).