ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
BÀI KIỂM TRA ĐIỀU KIỆN & TIỂU LUẬN MÔN HỌC
QUẢN LÝ VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG
Giảng viên phụ trách: GS.TS. Nguyễn Thị Mỹ Lộc
Học viên:
HÀ NỘI – 2015
Hạn nộp bài theo qui định: ngày 09 tháng 04 năm 2015
Thời gian nộp bài: ngày 09 tháng 04 năm 2015
Nhận xét của giảng viên chấm bài:
Điểm: Giảng viên (kí tên):
BÀI KIỂM TRA ĐIỀU KIỆN MÔN HỌC
2
HỌC PHẦN QUẢN LÝ VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG
ĐỀ BÀI
Anh chị hãy trả lời các câu hỏi "Điều gì tạo nên (chi phối) một ngày,

- Mỗi giáo viên luôn ý thức được việc
- Mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên đều biết rõ công việc mình phải làm,
hiểu rõ trách nhiệm, luôn có ý thức chia sẻ trách nhiệm, tích cực tham gia vào
việc ra các quyết định dạy và học;
- Coi trọng con người, cỗ vũ sự nỗ lực hoàn thành công việc và công
nhận sự thành công của mỗi người;
- Có những chuẩn mực để luôn luôn cải tiến, vươn tới;
- Tôn trọng sự sáng tạo và đổi mới;
- Coi trọng việc bồi dưỡng, phát triển chuyên môn cho đội ngũ giáo
viên
- Khuyến khích giáo viên cải tiến phương pháp nâng cao chất lượng
dạy học; lấy người học làm trung tâm trong hoạt động dạy học;
- Khuyến khích đối thọai, cổ vũ tinh thần hợp tác, làm việc nhóm;
- Khuyến khích chia sẻ kinh nghiệm và trao đổi chuyên môn;
- Chia sẻ vai trò lãnh đạo (hiệu trưởng và các giáo viên phải cùng làm
việc, cùng hoạt động với tinh thần hợp tác và cộng tác)
- Luôn quan tâm, giữ mối quan hệ hợp tác chặt chẽ, lôi kéo cộng đồng
cùng tham gia giải quyết những vấn đề của giáo dục…
BÀI TIỂU LUẬN MÔN HỌC
4
HỌC PHẦN QUẢN LÝ VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG
ĐỀ BÀI
1. Hãy giải thích tại sao phải quản lý văn hóa nhà trường?
2. Đồng chí hãy chứng minh văn hóa tích cực sẽ nâng cao chất lượng
dạy học trong nhà trường?
BÀI LÀM
PHẦN MỞ ĐẦU
5
Văn hóa và những vấn đề xung quanh nó luôn là những chủ đề nghiên
cứu quan trọng của các học giả trên khắp thế giới. Edgar Henry Schein, một

Văn hóa nhà trường (School Culture) là hệ thống các chuẩn mực, các
giá trị, niềm tin và hành vi ứng xử… Văn hóa nhà trường liên quan đến toàn
bộ đời sống vật chất, tinh thần của nhà trường. Nó biểu hiện trước hết trong
tầm nhìn, sứ mạng, triết lí, mục tiêu, các giá trị, phong cách lãnh đạo, quản
lí… bầu không khí tâm lí. Thể hiện thành hệ thống được xem là tốt đẹp và
được mọi người trong nhà trường chấp nhận.
1.4. Quản lí văn hóa nhà trường
7
Quản lý văn hoá nhà trường là sự tác động có ý thức của chủ thể
quản lý đến văn hóa tổ chức Nhà trường nhằm đạt tới mục đích, đúng với
ý chí nhà quản lý, phù hợp với quy luật khách quan.
2. Tại sao phải quản lý văn hóa nhà trường?
2.1. Văn hóa là một trong các thành tố cấu thành nhà trường
Trong các yếu tố không thể thiếu để cấu thành nhà trường bao gồm:
Mục tiêu, nội dung chương trình, người dạy, người học, cơ sở vật chất… thì
văn hóa là một trong những yếu tố quan trọng đó.
Cũng như sự tồn tại của giáo dục, văn hoá xuất hiện khi có loài
người, có xã hội. Văn hoá tồn tại khách quan và tác động vào con người
sống trong nó. Nếu con người nhận thức được, tác động và quản lý nó theo
hướng tích cực thì nó trở nên lành mạnh. Và với cách thức tác động có ý
thức như vậy của con người, văn hoá như một hệ điều tiết, góp phần quan
trọng tạo nên sản phẩm giáo dục toàn diện - đó là con người nhân cách
đẹp cả về tâm lực, trí lực, thể lực. Mặt khác, văn hoá khi đã trở thành các
giá trị chuẩn mực trong học đường, nó tạo ra một môi trường giáo dục
lành mạnh. Và như chúng ta đã biết, quá trình hình thành và phát triển
nhân cách ảnh hưởng bởi các yếu tố: sinh học, môi trường, giáo dục và
hoạt động cá nhân. Trong đó, môi trường có vai trò là nguồn gốc của việc
hình thành và phát triển nhân cách. Nếu môi trường tự nhiên là cái nôi
đầu tiên nuôi sống con người, để loài người hình thành và sinh tồn thì
văn hóa là cái nôi thứ hai giúp con người trở thành “người” theo đúng

tế. Cụ thể:
+ Văn hoá nhà trường giúp nhân viên thấy rõ mục tiêu, định hướng và
bản chất công việc mình làm;
+ Văn hoá nhà trường phù hợp, tích cực tạo ra các mối quan hệ tốt đẹp
giữa các các cán bộ, giáo viên, nhân viên trong tập thể sư phạm, giữa giáo
9
viên và học sinh; đồng thời tạo ra một môi trường làm việc thoải mái, vui vẻ,
lành mạnh. Đó là nền tảng tinh thần cho sự sáng tạo – điều vô cùng quan
trọng đối với hoạt động sư phạm mà đối tượng là tri thức và con người;
+ Văn hoá nhà trường tích cực giúp cho người dạy, người học và mỗi
người trong lực lượng xã hội xung quanh có cảm giác tự hào, hãnh diện vì
được là thành viên của tổ chức nhà trường, được làm việc vì những mục tiêu
cao cả của nhà trường;
Muốn tạo động lực cần khơi dậy nhu cầu và đáp ứng nhu cầu chính
đáng của mọi người. Khi khả năng đáp ứng nhu cầu thấp, động lực với người
lao động sư phạm là đồng lương, thu nhập và những giá trị vật chất. Khi thu
nhập đạt đến một mức nào đó, nhu cầu vật chất thoả mãn một mức độ nào đó,
người lao động nói chung, nhà sư phạm nói riêng sẵn sàng đánh đổi, chọn
mức thu nhập thấp hơn để được làm việc ở một môi trường hoà đồng, thân
thiện, thoải mái, được cống hiến, sáng tạo và được thừa nhận và tôn trọng.
- Văn hoá nhà trường hỗ trợ điều phối và kiểm soát
Văn hóa nhà trường hỗ trợ điều phối và kiểm soát hành vi của các cá
nhân bằng các chuẩn mực, thủ tục, quy trình, quy tắc và bằng dư luận, truyền
thuyết do những thế hệ con người trong tổ chức nhà trường xây dựng lên.
Khi nhà trường phải đối mặt với một vấn đề phức tạp, chính văn hóa tổ
chức là điểm tựa tinh thần, giúp các nhà quản lý trường học và đội ngũ giáo
viên hợp tác, phát huy trí lực để có những quyết định và sự lựa chọn đúng đắn.
- Văn hóa nhà trường hạn chế tiêu cực và xung đột
Văn hóa nhà trường giúp các thành viên tổ chức thống nhất về cách
nhận thức vấn đề, cách đánh giá, lựa chọn, định hướng và hành động. Nó tựa

cả điều đó đã gây ra những hệ lụy đáng tiếc cho xã hội và ảnh hưởng nghiêm
trọng đến chất lượng giáo dục. Văn hóa nhà trường bị biến dạng cũng là điều
hiển nhiên. Thực tế đó đã làm cho những người có lương tri đau xót và đối
11
với những Nhà giáo chân chính thì chắc hẳn đó là sự xúc phạm nhân phẩm và
đạo đức nghề nghiệp ghê gớm, xúc phạm đến truyền thống “tôn sư trọng đạo”
của dân tộc. Vậy mà những gì chúng ta chứng kiến được cũng chỉ là phần nổi
của cả tảng băng khổng lồ chứa đầy tiêu cực trong ngành giáo dục.
Trong công cuộc đổi mới đất nước, chúng ta đã chuyển sang nền kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Quá trình xây dựng và phát triển
kinh tế đất nước, chúng ta đã nỗ lực tìm kiếm nhiều cơ hội, đạt được những
thành tựu to lớn về khoa học, kỹ thuật và công nghệ, Nhưng chúng ta đã
chưa lường hết được mức độ tấn công của mặt trái nền kinh tế thị trường để
ngăn chặn nó. Điều đó đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới bộ mặt văn hóa xã
hội, để lại những hậu quả khôn lường cho giáo dục nước nhà.
Mặt khác, lâu nay giáo dục chúng ta coi trọng dạy chữ mà lơ là việc
dạy người; coi trọng số lượng hơn là chất lượng. Để tạo ra được một sản
phẩm lao động cho xã hội, quả thực là cần đến kiến thức và kỹ năng của sinh
viên đã được đào tạo. Tuy nhiên, vì chạy đua theo sản phẩm, theo số lượng
mà chúng ta chưa quan tâm đến phương thức tạo ra sản phẩm đó một cách
đầy đủ. Xã hội cần phải nhìn nhận lại, đánh giá giá trị sản phẩm đó gồm cả
cách thức mà người đó lao động có chân chính không, có vì mục tiêu con
người không hay nói cách khác là cách thức lao động để tạo ra sản phẩm đó
có văn hóa hay không. Một doanh nghiệp không thể kiếm lợi nhuận bằng mọi
cách bất chấp đạo lý, một Nhà trường không được coi kinh tế làm mục tiêu
hàng đầu, và một người lao động không thể tạo ta sản phẩm cho xã hội một
cách phi văn hóa.
Đã đến lúc chúng ta cần phải chấn hưng giáo dục nước nhà. Thực tế,
cũng đã có rất nhiều giải pháp của các nhà nghiên cứu nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục. Dưới góc độ của cấp quản lý cơ sở thực tiễn, thiết nghĩ, việc

viên khuyến khích; Thiếu sự cởi mở, thiếu sự tin cậy; Thiếu sự hợp tác, thiếu
sự chia sẻ học hỏi lẫn nhau; Mâu thuẫn nội bộ…
Tất cả những biểu hiện tích cực và tiêu cực trên đây đều có tác động rất
lớn đến chất lượng của quá trình dạy và học trong nhà trường mà chủ thể
chính của quá trình đó là giáo viên và học sinh.
3.2. Đối với giáo viên, văn hoá nhà trường ảnh hưởng tích cực đến giáo
viên. Đó là:
- Khuyến khích mối quan hệ hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, học hỏi
lẫn nhau giữa các giáo viên:
+ Giáo viên cảm thấy thoải mái dễ dàng thảo luận về những vấn đề hay
khó khăn mà họ đang gặp phải;
+ Giáo viên sẵn sàng chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm chuyên môn;
+ Giáo viên tích cực trao đổi phương pháp và kỹ năng giảng dạy;
+ Giáo viên quan tâm đến công việc của nhau;
+ Cùng hợp tác với lãnh đạo nhà trường để thực hiện mục tiêu giáo dục
đã đề ra.
- Tạo bầu không khí tin cậy thúc đẩy giáo viên quan tâm đến chất
lượng và hiệu quả giảng dạy, học tập:
+ Bầu không khí cởi mở, tin cậy, tôn trọng lẫn nhau tạo động lực để
giáo viên quan tâm cải tiến nâng cao chất lượng dạy và học;
+ Cải thiện thành tích giảng dạy và học tập của trường.
3.3. Đối với học sinh, văn hoá nhà trường ảnh hưởng tích cực đến học
sinh. Đó là:
- Tạo ra một bầu không khí học tập tích cực cho học sinh:
+ Học sinh cảm thấy thoải mái, vui vẻ, ham học;
+ Học sinh được tôn trọng, được thừa nhận, và cảm thấy mình có giá trị;
+ Học sinh thấy rõ trách nhiệm của mình;
14
+ Học sinh tích cực khám phá, liên tục trải nghiệm và tích cực tương
tác với giáo viên, nhóm bạn;

tâm chất lượng dạy – học với tư cách như một giá trị hàng đầu của nhà
trường; tinh thần trách nhiệm, tận tâm, hết lòng vì học sinh; sự quan tâm, chia
sẻ, yêu thương giúp đỡ lẫn nhau…) và làm cho mọi thành viên trong cơ quan
hiểu rõ, cùng mong muốn thực hiện theo những giá trị cốt lõi đó. Trong khi cố
gắng xây dựng những giá trị cốt lõi của văn hóa chính thống cần chú ý đến sự
phát triển của các nhóm trong tổ chức, khuyến khích hình thành và phát huy
văn hóa nhóm có tác dụng hỗ trợ tích cực cho văn hóa chính thống như tinh
thần đoàn kết, sự thương yêu đùm bọc lẫn nhau trong các nhóm… và phát
16
hiện giải quyết kịp thời những giá trị của nhóm mâu thuẫn với văn hóa chính
thống, ảnh hưởng xấu đến bầu không khí của tổ chức như tư tưởng bè phái,
mất đoàn kết, hiềm khích lẫn nhau, nhậu nhẹt bê trễ trong công tác…
- Cần quan tâm đến việc động viên tính tích cực lao động của các thành
viên thông qua những biện pháp động viên về tinh thần, vật chất, khen
thưởng, tinh thần thi đua lành mạnh…
- Tạo dựng một môi trường sư phạm thông qua việc bố trí một cách
khoa học nơi làm việc, tạo cảnh quan nhà trường lịch sự, trang nhã, thẩm mỹ;
bố trí các bảng chỉ dẫn, bảng thông tin, thông báo ở những vị trí thuận tiện, dễ
dàng cho CBGV, HS và PHHS khi cần tìm hiểu.
- Xây dựng và duy trì nề nếp họat động dạy - học và các họat động
khác trong nhà trường. Bố trí lịch, tổ chức sinh họat, hội họp sao cho hợp lý,
tiết kiệm thời gian mà có hiệu quả cao.
- Xây dựng các chính sách bảo đảm sự bình đẳng trong việc hưởng thụ
các quyền lợi vật chất như các điều kiện vật chất phục vụ công tác, sự phù
hợp giữa quyền lợi và trách nhiệm, sự cống hiến, phân phối công bằng những
phúc lợi tập thể…Từng bước hiện đại hóa các trang thiết bị phục vụ công tác
của CBGV.
- Quan tâm vấn đề truyền thông trong tổ chức, đảm bảo thông tin thơng
suốt, rõ ràng. Thực hiện tốt các biện pháp dân chủ hoá trong nhà trường. Nhà
quản lý phải biết chọn lọc, hướng dẫn thông tin đến các thành viên theo cách