MỤC LỤC
MỤC LỤC.............................................................................................................1
I/ KHÁI QUÁT VỀ XÁC ĐỊNH THẨM QUYỀN SƠ THẨM DÂN SỰ CỦA
TÒA ÁN................................................................................................................2
1.Khái niệm và ý nghĩa của việc xác định thẩm quyền sơ thẩm dân sự của Tòa
án.......................................................................................................................2
1.1. Khái niệm về thẩm quyền sơ thẩm dân sự của Tòa án..........................2
1.2. Ý nghĩa của việc xác định thẩm quyền sơ thẩm dân sự của Tòa án.......2
2. Cơ sở của việc xây dựng các quy định về xác định thẩm quyền sơ thẩm dân
sự của Tòa án các cấp........................................................................................3
II/ QUY ĐỊNH VỀ XÁC ĐỊNH THẨM QUYỀN SƠ THẨM DÂN SỰ GIỮA
TÒA ÁN CÁC CẤP..............................................................................................3
1.Thẩm quyền sơ thẩm dân sự của Tòa án nhân dân cấp huyện.......................4
2. Thẩm quyền sơ thẩm dân sự của Tòa án nhân dân cấp tỉnh..........................6
III/ THỰC TIỄN THẨM QUYỀN XÉT XỬ CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN CÁC
CẤP- MỘT SỐ KIẾN NGHỊ. ..............................................................................8
1. Thực tiễn thực hiện các quy định về xác định thẩm quyền sơ thẩm dân sự
của Tòa án cấp tỉnh và Tòa án cấp huyện..........................................................8
2. Kiến nghị sửa đổi các quy định về xác định thẩm quyền sơ thẩm dân sự của
Tòa án cấp tỉnh và Tòa án cấp huyện................................................................9
Thẩm quyền xét xử sơ thẩm của Tòa án nhân dân các cấp là một trong
những chế định quan trọng góp phần xác định Tòa án nào có quyền thụ lý và
giải quyết các vụ việc dân sự. Vậy thẩm quyền xét xử sơ thẩm dân sự của Tòa
án là gì ? pháp luật quy định như thế nào về thẩm quyền của Tòa án nhân dân
các cấp, những quy định này hiện đang gặp phải một số vướng mắc và khó khăn
như thế nào ? Trong bài luận này, chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu để từ đó đưa ra
những giải pháp hợp lý nhằm hoàn thiện hơn pháp luật Tố tụng, góp phần đưa
pháp luật Tố tụng vào cuộc sống một cách thiết thực hơn.
1
I/ KHÁI QUÁT VỀ XÁC ĐỊNH THẨM QUYỀN SƠ THẨM DÂN
SỰ CỦA TÒA ÁN

2
2. Cơ sở của việc xây dựng các quy định về xác định thẩm quyền sơ thẩm
dân sự của Tòa án các cấp.
Việc xây dựng các quy định về xác định thẩm quyền sơ thẩm dân sự giữa
các Tòa án được dựa trên một số tiêu chí cơ bản sau:
- Bảo đảm đường lối chính sách của Đảng về hoạt động tư pháp.
- Tính chất phức tạp của từng loại vụ việc. Theo đó, những vụ việc mang
tính chất phức tạp (như: vụ việc có yếu tố nước ngoài…) sẽ thuộc thẩm quyền
giải quyết của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, còn những vụ việc đơn giản hơn sẽ
thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện.
- Điều kiện cơ sở vật chất, trình độ chuyên môn nghiệp vụ và sự độc lập,
khách quan của cán bộ Tòa án. Cụ thể như theo quy định tại Pháp lệnh Thẩm
phán và Hội thẩm năm 2002, để được tuyển chọn và bổ nhiệm làm Thẩm phán
Tòa án cấp tỉnh thì đòi hỏi phải là người đáp ứng đủ những điều kiện chung và
đã là Thẩm phán Tòa án cấp huyện ít nhất năm năm, có tư cách đạo đức tốt…
- Sự thuận lợi và khó khăn trong quá trình giải quyết vụ việc . Việc giải
quyết các vụ việc dân sự ở Tòa án cấp huyện sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các
đương sự trong việc tham gia vào quá trình tố tụng như cung cấp chứng cứ, đi
lại, có mặt khi được Tòa án triệu tập.
II/ QUY ĐỊNH VỀ XÁC ĐỊNH THẨM QUYỀN SƠ THẨM DÂN
SỰ GIỮA TÒA ÁN CÁC CẤP
Hiện nay pháp luật trao thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ việc dân sự
cho Tòa án nhân dân cấp tỉnh và Tòa án nhân dân cấp huyện.
3
1.Thẩm quyền sơ thẩm dân sự của Tòa án nhân dân cấp huyện
Theo quy định tại Điều 33 BLTTDS thì Tòa án nhân dân cấp huyện có
thẩm quyền giải quyết những vụ việc sau:
1.1. Các tranh chấp, yêu cầu về dân sự, hôn nhân và gia đình thuộc
thẩm quyền dân sự của Tòa án.
• Các tranh chấp về dân sự, bao gồm: tranh chấp giữa cá nhân với cá nhân

kỹ thuật; vẫn chuyển hàng hóa, hành khác bằng đường sắt, đường bộ, đường
thủy nội địa” (điểm a, b, c, d, đ, e, g, h và i khoản 1 Điều 29 BLTTDS).
1.3. Những tranh chấp lao động cá nhân giữa người lao động với người sử
dụng lao động.
Theo các quy định của BLTTDS thì đối với những tranh chấp, yêu cầu
trên mà nó đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài hoặc cần phải ủy thác tư pháp
cho cơ quan lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài, cho Tòa án nước ngoài thì
không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện. Tuy nhiên,
theo xu hướng mở rộng thẩm quyền của Tòa án cấp quận, huyện hiện nay là
phần I mục 4 Nghị quyết số 01/NQ-HĐTP ngày 31/3/2005 của Hội đồng Thẩm
phán Tòa án nhân dân tối cao cũng quy định những ngoại lệ về thẩm quyền sơ
thẩm dân sự của Tòa án cấp quận, huyện mặc dù vụ việc có yếu tố nước ngoài.
Theo đó, đối với yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật, giải quyết việc ly hôn,
các tranh chấp về quyền và nghĩa vụ của vợ chồng, cha, mẹ và con, về nhận cha,
mẹ, con, nuôi con nuôi và giám hộ giữa công dân Việt Nam cư trú ở khu vực
biên giới với công dân của nước láng giềng cùng nơi cư trú ở khu vực biên giới
Việt Nam, thì theo quy định tại khoản 3 Điều 102 của Luật hôn nhân và gia đình
là thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân quận, huyện, thị xã, thành
phố thuộc tỉnh nơi cư trú của công dân Việt Nam.
Ngoài ra, để tránh việc thay đổi các quyết định của Tòa án không cần thiết,
tại tiểu mục 4.4 nghị quyết số 01/2005/NQ-HĐTP cũng quy định. Đối với những
vụ việc dân sự không thuộc khoản 3 của điều 33 BLTTDS tuy nhiên được Tòa
án nhân dân cấp huyện giải quyết đúng thẩm quyền nếu trong quá trình giải
quyết mới có sự thay đổi như có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài hoặc cần
phải ủy thác tư pháp cho cơ quan lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài thì theo
quy định tại điều 412 của BLTTDS, Tòa án nhân dân cấp huyện tiếp tục xử lý
vụ việc đó.
5