i

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA SAU ĐẠI HỌC
PHẠM THỊ KIM HOA NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT
GIẢI PHÁP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
TRONG CÁC TRƢỜNG
TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP

LUẬN VĂN THẠC SĨ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Hà Nội - 2014

ii

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn là kết quả nghiên cứu của riêng mình, các số liệu khảo
sát, thực nghiệm đƣợc công bố trong luận văn chƣa đƣợc một ngƣời nào nghiên cứu và
công bố cả trên thế giới và trong nƣớc.
Tác giả Phạm Thị Kim Hoa
iv LỜI CẢM ƠN
Trƣớc hết tôi xin trân trọng cảm ơn GS.TSKH Nguyễn Đức Ngữ đã đồng ý làm
Chủ tịch Hội đồng chấm luận văn của tôi. Tôi xin chân thành cảm ơn TS Võ Thanh Sơn
và TS Nguyễn Bá Ngọc đã đọc phản biện luận văn của tôi, và PGS.TS Phạm Văn Cự, TS
Ngô Đức Thành đã tham gia Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ và đƣa ra những góp ý để
giúp hoàn thiện bản luận văn của tôi.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến GS.TS Mai Trọng Nhuận, ngƣời đã nhiệt
tình hƣớng dẫn, định hƣớng nghiên cứu khoa học để tôi đạt có thể hoàn thành đƣợc bản
luận văn của mình.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô và các cán bộ của Khoa Sau đại học, Đại
học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập,
nghiên cứu và hoàn thành luận văn.

MOET
Ministry of Education and Training (Bộ Giáo dục và Đào tạo)
TCCN
Trung cấp Chuyên nghiệp
UNESCO
United Nations Educational Scientific and Cultural Organization
(Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc)
WWF
World Wide Fund For Nature (QuỹQuốc tế Bảo vệ Thiên nhiên) vi MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN iv
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT v
MỤC LỤC vi
DANH MỤC CÁC BẢNG ix
DANH MỤC CÁC HÌNH x
MỞ ĐẦU 1
Chƣơng 1 3
TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3
1.1.Các nghiên cứu ở nƣớc ngoài 3
1.1.1.Các nghiên cứu ở các nƣớc đại diện cho các châu lục 3
1.1.2.Các giải pháp giáo dục BĐKH của một số tổ chức quốc tế đang tham gia
dự án ở Việt Nam 7
1.2.Các nghiên cứu ở trong nƣớc 9
1.2.1.Giáo dục mầm non 10

3.3.Nghiên cứu đề xuất giải pháp giáo dục biến đổi khí hậu trong các trƣờng Trung
cấp chuyên nghiệp 61
3.3.1.Những kiến thức về biến đổi khí hậu cần giáo dục trong các trƣờng Trung
cấp chuyên nghiệp 61
3.3.2.Chƣơng trình giáo dục biến đổi khí hậu trong các trƣờng Trung cấp
chuyên nghiệp 61
3.3.3.Hình thức giáo dục biến đổi khí hậu trong các trƣờng Trung cấp chuyên
nghiệp 61
viii 3.3.4.Hình thức kiểm tra, đánh giá học phần biến đổi khí hậu trong các trƣờng
Trung cấp chuyên nghiệp 69
3.4.Thực nghiệm các giải pháp đã đề xuất 69
3.4.1.Mục đích thực nghiệm 69
3.4.2.Đối tƣợng thực nghiệm 69
3.4.3.Nội dung thực nghiệm 70
3.5.Kết quả thực nghiệm 71
3.5.1.Phân tích nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm trƣớc khi thực nghiệm71
3.5.2.Phân tích nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm sau khi thực nghiệm . 72
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 77
KẾT LUẬN 77
KIẾN NGHỊ 80
TÀI LIỆU THAM KHẢO 81
Tiếng Việt 81
Tiếng Anh 83

ix
Hình 3.5 Biểu đồ thực trạng nhận thức của giáo viên và sinh viên TCCN về nguyên nhân
của BĐKH 53
Hình 3.6 Biểu đồ thực trạng nhận thức của giáo viên và sinh viên TCCN về biểu hiện của
BĐKH 54
Hình 3.7 Biểu đồ thực trạng nhận thức của giáo viên và sinh viên TCCN về hậu quả của
BĐKH 55
Hình 3.8 Biểu đồ thực trạng nhận thức của giáo viên và sinh viên TCCN về giải pháp
giảm nhẹ BĐKH 56
Hình 3.9 Biểu đồ tỉ lệ lựa chọn cách thức giáo dục BĐKH của giáo viên TCCN 59
Hình 3.10 Đồ thị so sánh nhận thức về BĐKH của hai nhóm trƣớc thực nghiệm 72
Hình 3.11 Đồ thị so sánh nhận thức về BĐKH của hai nhóm sau thực nghiệm 75
Hình 3.12 Đồ thị so sánh nhận thức về BĐKH của nhóm thực nghiệm trƣớc và sau thực
nghiệm 75
Hình 3.13 Đồ thị so sánh nhận thức về BĐKH của nhóm đối chứng trƣớc và sau thực
nghiệm 76

1 MỞ ĐẦU
Biến đổi khí hậu(BĐKH) là thách thức rất lớn đối với sự phát triển kinh tế, xã
hội của tất cả các quốc gia trên thế giới, Việt Nam "đặc biệt dễ bị tổn thƣơng bởi
những ảnh hƣởng bất lợi của BĐKH" ([9],[16],[17],[36],[38],[39],[40]). BĐKH gây
hậu quả ngày càng nghiêm trọng và là một nguy cơ hiện hữu cho mục tiêu xóa đói
giảm nghèo cũng nhƣ việc thực hiện các mục tiêu thiên niên kỷ và sự phát triển bền
vững của Việt Nam.
Giáo dục nâng cao nhận thức về BĐKH là một trong những giải pháp tốt nhất

BĐKH đến đời sống của con ngƣời hƣớng tới mục đích thay đổi những hành vi mà họ
đang góp phần làm gia tăng các khí nhà kính vào khí quyển cũng nhƣ tuyên truyền để
cộng đồng cùng thống nhất chung tay hành động giảm phát thải khí nhà kính thì cần
đƣa nội dung nào về biến đổi khí hậu vào giáo dục trong các trƣờng TCCN. Thứ hai là,
muốn nâng cao năng lực và kỹ năng về ứng phó với BĐKH trên nền trang bị kiến thức
cần thiết mà không ảnh hƣởng đến thời gian và số môn học bắt buộc tại các trƣờng
TCCN thì hình thức giáo dục BĐKH trong các trƣờng TCCN phải thực hiện nhƣ thế
nào để đảm bảo mục tiêu đã nêu trên. Vì vậy giải pháp giáo dục BĐKH trong các
trƣờng TCCN là một vấn đề cấp thiết cần đƣợc nghiên cứu, đề xuất để giúp các trƣờng
TCCN thực hiện đƣợc quyết định số 4619 và thông tƣ 30/2013 của Bộ GD&ĐT. Góp
phần giải quyết các vấn đề trên chính là lý do để Tác giả chọn và thực hiện luận văn:
“Nghiên cứu đề xuất giải pháp giáo dục biến đổi khậu trong các trường trung cấp
chuyên nghiệp” với mục tiêu và nội dung nhƣ sau.
- Mục tiêu: Xây dựng đƣợc cơ sở lý luận và thực tiễn của giáo dục biến đổi khí
hậu trong trƣờng TCCN và đề xuất đƣợc giải pháp giáo dục BĐKH trong các
trƣờng TCCN;
- Nội dung: Nghiên cứu, rà soát, hệ thống các văn bản liên quan đến giáo dục
TCCN, các giải pháp giáo dục BĐKH ở nƣớc ngoài và trong nƣớc; Hệ thống
các khái niệm liên quan đến giáo dục BĐKH; Khảo sát thực trang nhận thức
của giáo viên và sinh viên TCCN về BĐKH; Xây dựng khung chƣơng trình, nội
dung chi tiết cho học phần giáo dục BĐKH; Thiết kế các hình thức giáo dục
BĐKH và thử nghiệm 03 hình thức giáo dục BĐKH tại trƣờng trung học Kinh
tế - Kỹ thuật Hòa Bình.
Ngoài các phần mở đầu, kết luận - kiến nghịvà tài liệu tham khảo, luận văn gồm
thành 3 chƣơng:
- Chƣơng 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu;
- Chƣơng 2: Cơ sở lí luận và phƣơng pháp nghiên cứu;
- Chƣơng 3: Giải pháp giáo dục biến đổi khí hậu trong các trƣờng trung cấp
chuyên nghiệp.


nhân/tác động của BĐKH (hoạt động này có thể áp dụng với nhóm hoặc cá nhân). Ba
là, phát triển nội dung cốt lõi trong giáo dục BĐKH (1. Khí hậu thời tiết trung bình
cho một khu vực cụ thể; 2. Biến đổi khí hậu có thể đƣợc gây ra bởi Quá trình tự nhiên
hoặc các hoạt động của con ngƣời; 3. Tăng cƣờng hiệu ứng nhà kính gây nóng lên toàn
cầu), từ những nội dung cốt lõi đó, các kiến thức đƣợc lựa chọn để đƣa vào giáo dục
BĐKH cho học sinh trung học cơ sở là: Sự khác biệt giữa khí hậu và thời tiết; các 4 thành phần của hệ thống khí hậu và mối liên hệ giữa chúng; khái niệm biến đổi khí
hậu; nguyên nhân của BĐKH (Nguyên nhân tự nhiên và nguyên nhân do con ngƣời);
tác động của BĐKH. Hình thức dạy học lấy học sinh làm trung tâm đƣợc khuyến
khích áp dụng trong giáo dục BĐKH thông qua việc yêu cầu học sinh viết các bài luận
về tác động của khí hậu và thời tiết trong cuộc sống của họ hay hình thành các nhóm
nhỏ để điều tra, thống kê về một yếu tố gây biến đổi khí hậu và viết báo cáo. Hình thức
thực hành đọc thông tin đo thời tiết tại các trạm khí hậu cũng đƣợc khuyến khích áp
dụng [30]
* Nhật Bản (đại diện cho châu Á)
Là một quốc gia hải đảo hình vòng cung nằm bên sƣờn phía đông lục địa châu
Á với 4 đảo lớn và hàng ngàn đảo nhỏ và có rất nhiều núi lửa. Vị trí địa lý của Nhật
Bản khiến cho quốc gia này là một trong những quốc gia xảy ra nhiều thiên tai nhất thế
giới. Nhật Bản xác địnhmục tiêu đặt ra cho giáo dục khoa học trong trƣờng học là: “Để
học sinh nhận ra mối quan hệ giữa thiên nhiên và cuộc sống con ngƣời, để phát triển
sự quan tâm của học sinh trong việc bảo tồn và sử dụng tài nguyên thiên nhiên” và
mục tiêu giáo dục đạo đức trong trƣờng học là: “Để duy trì an toàn và đảm bảo sức
khỏe tốt, phát triển tự lực; để có cách cƣ xử tốt, để giữ cho mình gọn gàng, cải thiện
môi trƣờng; sử dụng đồ dùng và tiền bạc hiệu quả, để nhận ra giá trị của thời gian.”
Nhật Bản là nƣớc đƣa giáo dục về rủi ro thiên tai và thảm họa môi trƣờng từ sớm nhất

trọng. Chiến lƣợc tích hợp giáo dục giảm nhẹ rủi ro thiên tai đƣợc Chính phủ tài trợ và
thực hiện ở tất cả các cơ sở giáo dục bằng cách xem xét những bài học từ kinh nghiệm
quá khứ thảm họa trong khu vực của mình. Nó làm nổi bật tầm quan trọng của việc
tăng cƣờng năng lực của học sinh để đóng góp tích cực cho các sáng kiến giảm thiểu
rủi ro thiên tai tại địa phƣơng,cộng đồng. Về tài liệu giảng dạy và tài liệu học tập đƣợc
khuyến khíchsử dụng phƣơng tiện truyền thông khác nhau nhƣ hình ảnh và sách
truyện, phim hoạt hình, trò chơi và Internet [43].
* Một số nƣớc đại diện cho châu Âu
- Ukraina: Nội dung ứng phó với BĐKH đƣợc đƣa vào giáo dục cho học sinh từ
lớp 1 đến lớp 12 trong môn học phát triển bền vững, các nội dung chính là các giải
pháp giảm phát thải khí nhà kính thông qua các hoạt động cụ thể nhƣ: Phân loại rác,
tái chế rác, tiết kiệm điện, tiết kiệm nƣớc, tiết kiệm mua sắm…Hình thức đƣợc lựa
chọn để thực hiện là thành lập các câu lạc bộ kiểm toán năng lƣợng tại trƣờng học, các
cá nhân thực hiện kiểm toán năng lƣợng tại gia đình theo các bài tập kiểm toán liên
quan đến từng chủ đề giáo dục nhƣ: Dấu chân sinh thái; phong cách sống; rác; nƣớc;
mua sắm vànăng lƣợng… [15]
- Thụy Điển: Việc giáo dục liên quan đến phát triển bền vững trong các trƣờng
học Thụy Điển ở hệ thống giáo dục cơ sở liên tục đƣợc mở rộng. Vấn đề biến đổi khí
hậu là một yếu tố trong nội dung này. Chính phủ Thụy Điển thành lập giải thƣởng
“Trƣờng học xanh” (Green School) vào năm 1999. Mục đích là để khuyến khích giảng 6 dạy về sinh thái bền vững trong trƣờng mầm non, tiểu học và trung học cơ sở và giáo
dục cộng đồng và cho học sinh tham gia vào toàn bộ quá trình. Từ tháng Hai năm
2005, giải thƣởng “Trƣờng học xanh” đã đƣợc thay thế bằng các giải thƣởng mới của
"trƣờng cho phát triển bền vững". Trọng tâm ở đây là việc giáo dục liên quan đến phát
triển bền vững, bao gồm cả khía cạnh kinh tế và xã hội. Phần lớn các trƣờng trung học
giao thông và giáo dục sử dụng nhiên liệu xanh, cải tiến công nghệ để giảm phát thải
từ phƣơng tiện giao thông. Vấn đề rác thải làm ô nhiễm môi trƣờng nƣớc, chất thải
công nghiệp và tác hại của chúng, vấn đề thu gom rác thải, tái chế, tái sử dụng, vấn đề
liên kết giữa các quốc gia… và các bài tập điền từ rất phù hợp với nhận thức và tâm
lý lứa tuổi của học sinh tiểu học (7-14 tuổi) ( [35],[47]).
* New Zealand (đại diện cho châu Đại Dƣơng)
Một bản hƣớng dẫn về giáo dục môi trƣờng trong trƣờng học đƣợc đƣa ra năm
1999, nội dung giáo dục môi trƣờng đƣợc lồng ghép trong các môn học nhƣ: Khoa học
xã hội (xã hội học, lịch sử, địa lý và kinh tế), khoa học (sinh học, hóa học và vật lý),
toán, công nghệ, nghệ thuật, sức khỏe và giáo dục thể chất, tiếng Anh [32]. Nội dung
giáo dục về BĐKH đƣợc thực hiện trong chƣơng trình giáo dục vì sự phát triển bền
vững ở các lớp từ tiểu học đến trung học bám sát các khung chƣơng trình giảng dạy ở
từng cấp học và từng địa phƣơng theo sự chỉ đạo chung của Chính phủ.Các nội dung
đƣợc đƣa vào giáo dục là: Chiến lƣợc tiết kiệm nƣớc, trồng rừng, quản lý vật liệu độc
hại, bảo tồn năng lƣợng và giao thông vận tải, kiểm toán chất thải, mua sắm tiết kiệm,
tái chế, ủ phân vi sinh từ chất thải hữu cơ. Các sự kiện đặc biệt nhƣ: “Ngày hội trồng
cây”, “Ngày Môi trƣờng thế giới”, “Tuần bảo tồn” và các hoạt động cộng đồng nhƣ
làm sạch bãi biển hoặc bảo quản di tích lịch sử đƣợc tổ chức để học sinh trực tiếp tham
gia [33].Hình thức đƣợc lựa chọn để giáo dục vì sự phát triển bền vững là hoạt động
nhóm, học qua trải nghiệm thông qua tham quan, thực địa, viết báo cáo đánh giá. Một
hình thức khác là thông qua các hoạt động ngoại khóa của trƣờng học bằng các dự án
từ đó tạo cơ hội cho học sinh tham gia học tập và thực hành về phát triển bền vững dựa
trên những kiến thức đã đƣợc học ở các môn học cơ sở trong trƣờng học cùng với
những kiến thức bản địa mà học sinh học đƣợc trong quá trình tham gia thực địa tại
cộng đồng [37].
1.1.2. Các giải pháp giáo dục BĐKH của một số tổ chức quốc tế đang tham
gia dự án ở Việt Nam
Giải pháp giáo dục BĐKH của một số tổ chức quốc tế đang tham gia các dự án

một trách nhiệm để thực hiện một đóng góp tích cực. Một chƣơng về giáo dục biến đổi
khí hậu và năng lƣợng tái tạo đƣợc đƣa vào trong các môn học địa lý, công nghệ và
khoa học [49]
- Scotland: Giáo dục BĐKH ở đƣợc đƣa vào các môn khoa học và khoa học xã
hội [49].
- Xứ Wales đƣa nội dung giáo dục BĐKH tích hợp vào các môn học nhƣ: địa
lý, khoa học và phát triển bền vững với mục tiêu: Tất cả học sinh đáng vai trò học tập
nhƣ một “Công dân toàn cầu” thông qua các hoạt động học sinh tìm hiểu lí do tại sao
môi trƣờng sống của họ thay đổi và tầm quan trọng của phát triển bền vững. Học sinh
cũng đƣợc tìm hiểu lí do tại sao các quốc gia lại phụ thuộc lẫn nhau và ý thức trách 9 nhiệm của một công dân toàn cầu trong bảo vệ môi trƣờng sinh thái. Các tác động của
toàn cầu hóa, gia tăng dân số và BĐKH đến môi trƣờng và phát triển bền vững ( xem
[49]).
* Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF)
Giáo dục BĐKH thông qua các hoạt động ngoại khóa nhƣ tham quan các khu
bảo tồn thiên nhiên, giáo dục về bảo vệ các động vật hoang dã, giáo dục tiết kiệm năng
lƣợng… song các nội dung này cũng chủ yếu đƣợc tích hợp trong hoạt động ngoại
khóa của các trƣờng trung học cơ sở [51]. Hình thức giáo dục BĐKH dƣới dạng phim
hoạt hình không chỉ dành cho trẻ em mà bản thân các giáo viên khi tham gia giảng dạy
BĐKH cũng đƣợc khuyến khích tham khảo để tự nâng cao nhận thức về BĐKH và
làm phong phú thêm các hình thức lên lớp khi giảng dạy về BĐKH [47].
* Live&Learn
Bắt đầu những công việc giáo dục môi trƣờng đầu tiên từ năm 1992 bằng hình
thức giáo dục cho học sinh địa phƣơng ở Queensland Australia về bảo tồn rạn san hô
và rừng nhiệt đới. Tuy nhiên sau khi đánh giá lại họ thấy rằng chỉ sử dụng môn sinh

giáo dục trẻ mẫu giáo trong trƣờng mầm non, giúp trẻ nhận thức đƣợc những nguyên
nhân, hậu quả nghiêm trọng của BĐKH từ đó tạo cho trẻ kiến thức cũng nhƣ kỹ năng
để thích ứng với biến đổi khí hậu làm giảm thiểu ảnh hƣởng của BĐKH cho trẻ, đồng
thời góp phần thực hiện hành động, lối sống văn minh tại nhà trƣờng [12].
1.2.2. Giáo dục tiểu học
Nội dung BĐKH tích hợp trong các môn học nhƣ: Tự nhiên và xã hội lớp 1,2,3;
khoa học lớp 4, 5; lịch sử&địa lí lớp 4, 5; mĩ thuậtvà hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp. Một số nội dung cơ bản về BĐKH có thể lựa chọn để tích hợp vào các môn học
là: Sự khác nhau giữa thời tiết và khí hậu; biến đổi khí hậu là gì? nguyên nhân gây ra
BĐKH; nhiệt độ trung bình trái đất đang tăng lên; thực hiện lối sống thân thiện với
môi trƣờng; sử dụng năng lƣợng tiết kiệm và hiệu quả ở gia đình ở trƣờng học, nơi
công cộng; thay đổi khẩu phần ăn; hạn chế rác thải; sử dụng các phƣơng tiện giao
thông hợp lí vàdạy bơi cho học sinh [12]. Năm học 2012-2013, Bộ Giáo dục và Đào
tạo, Đại sứ quán Anh tại Việt Nam và Trung tâm Live & Learn, Hội đồng Anh đã triển
khai thí điểm dự án đƣa giáo dục biến đổi khí hậu vào tất cả các trƣờng tiểu học trên
địa bàn tỉnh Hoà Bình qua các hoạt động ngoại khóa nhƣ: hội thi vẽ tranh, chiếu phim
về chủ đề môi trƣờng; hội thi tuyên truyền về bảo vệ môi trƣờng cho các em học sinh,
hoạt động trồng cây, phân loại rác, làm đồ lƣu niệm từ các vật phẩm tái chế, thành lập
thƣ viện lƣu động từ sách báo cũ, biểu diễn thời trang, và hoạt động văn nghệ về chủ
đề môi trƣờng. Nội dung giáo dục về BĐKH thông qua tài liêu trực quan, thân thiện,
và các ví dụ thực tế từ Anh Quốc [50].
1.2.3. Giáo dục trung học
Hiện nay với sự giúp đỡ của một số tổ chức quốc tế và trong nƣớc, nội dung
giáo dục BĐKH đã đƣợc lồng ghép thông qua hoạt động ngoại khóa, giáo dục kỹ năng 11 sống, giáo dục môi trƣờng với các tài liệu nhƣ: Em học sống xanh (C&E); sách năng

BĐKH.Riêng đối với hệ đào tạo nghề thì giáo dục BĐKH tập trung vào nội dung ứng 12 phó và chủ yếu là thông qua các sáng kiến chú trọng vào vai trò của con ngƣời trong
việc giảm phát thải khí nhà kính [46]. Đối với Việt Nam, giải pháp giáo dục BĐKH
trong trƣờng học nói chung là tích hợp, lồng ghép trong các môn học và trong các hoạt
động ngoại khóa ngoài ra còn đƣa thêm vào chƣơng trình học tự chọn với các nội dung
trọng tâm là các hoạt động ứng phó với tác động của BĐKH mà chƣa có một tài liệu
đầy đủ các nội dung: Biểu hiện, nguyên nhân, tác động của BĐKH và giải pháp ứng
phó cũng nhƣ chƣa có một giải pháp đồng bộ nào đƣợc nghiên cứu, đề xuất để thực
hiện giáo dục BĐKH trong các trƣờng TCCN.
13 Chƣơng 2
CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Cơ sở lí luận
2.1.1. Các khái niệm, định nghĩa
*Biến đổi khí hậu:Biến đổi khí hậu (BĐKH) là sự biến đổi về trạng thái của hệ
thống khí hậu, có thể đƣợc nhận biết qua sự biến đổi về trung bình và sự biến động của
các thuộc tính của nó, đƣợc duy trì trong một thời gian đủ dài, điển hình là hàng thập
kỷ hoặc dài hơn. BĐKH có thể do các quá trình tự nhiên bên trong hệ thống khí hậu,
hoặc do những tác động từ động từ bên ngoài, hoặc do tác động thƣờng xuyên của con
ngƣời làm thay đổi thành phần cấu tạo của khí quyển hoặc sử dụng đất [36].

dịch vụ, đầu tƣ và lao động lành nghề giữa 10 nƣớc ASEAN cũng nhƣ thuế nhập khẩu
sản phẩm và dịch vụ từ các nƣớc thành viên sẽ giảm về 0%, tất cả các lĩnh vực kinh tế
sẽ đƣợc mở cửa tiếp nhận đầu tƣ và doanh nghiệp một nƣớc thành viên làm ăn ở các
nƣớc thuộc thị trƣờng kinh tế ASEAN(ASEAN Economic Community - AEC)khác sẽ
đƣợc đối xử bình đẳng với doanh nghiệp sở tại. Tất cả những quy định đó của AEC sẽ
là một cơ hội lớn nhƣng cũng là thách thức vô cùng lớn đối với giáo dục TCCN để có
thể đào tạo ra những sinh viên đủ năng lực cạnh tranh với nguồn nhân lực chất lƣợng
cao luân chuyển từ các nƣớc ASEAN khác đến thị trƣờng Việt Nam cũng nhƣ đảm bảo
chất lƣợng để sinh viên TCCN có thể tự tin tìm việc trên thị trƣờng lao động rộng lớn
của 10 nƣớc trong AEC;
- Theo điều tra của Tác giả khi thực hiện đề tài “Giáo dục kỹ năng sống cho
sinh viên trƣờng trung học Kinh tế - Kỹ thuật Hòa Bình”, những kỹ năng sống cơ bản
mà các nhà tuyển dụng yêu cầu ở ngƣời lao động là: Kỹ năng quản lí nghề nghiệp; kỹ
năng làm việc nhóm; kỹ năng giao tiếp; kỹ năng giải quyết vấn đề và kỹ năng tƣ duy
phản biện. Đây là 5 kỹ năng cơ bản mà sinh viên TCCN hiện đang thiếu và yếu. Giáo
dục ứng phó với BĐKH thông qua các chƣơng trình, hoạt động cụ thể sẽ giúp sinh
viên TCCN rèn các kỹ năng sống cơ bản, tạo cơ hội cho sinh viên TCCN đảm bảo
đƣợc yêu cầu của các nhà tuyển dụng, đủ năng lực cạnh tranh trên thị trƣờng lao động
trong nƣớc và khu vực AEC;
- Ứng phó với BĐKH là nhiệm vụ của toàn Đảng [11], toàn dân, của tất cả các
bộ, ngành. Tất cả các địa phƣơng, các bộ, ngành đều phải lập kế hoạch lồng ghép ứng
phó với BĐKH trong kế hoạch phát triển của đơn vị mình [17]. Mỗi sinh viên TCCN
khi tốt nghiệp sẽ là một công dân tham gia sản xuất, phát triển kinh tế xã hội ở địa
phƣơng nơi họ đang sinh sống vì vậy họ cần phải đƣợc nâng cao nhận thức và kỹ năng
ứng phó với BĐKH trong chính công việc mà họ đang trực tiếp tham gia.
* Xét từ góc độ giáo dục
- Biến đổi khí hậu không chỉ tác động đến con ngƣời nói chung, những sinh
viên của các trƣờng TCCN nói riêng, mà còn tác động trực tiếp hoặc gián tiếp, tác
động từ từ hoặc tức thời đến tất cả các ngành nghề mà giáo dục TCCN đang đào tạo


2
S, pH, ) qua đó giúp sinh viên áp dụng đƣợc những biện
pháp kỹ thuật để vật nuôi thích ứng với điều kiện môi trƣờng ao nuôi thay đổi khi chịu
tác động của BĐKH trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản. Bên cạnh đó việc tiết kiệm chi
phí thông qua tính toán nhu cầu thức ăn, phân bón và hóa chất, từ đó thiết kế đƣợc mô
hình ao nuôi kết hợp tôm, cá giống, ao nuôi tôm, cá thƣơng phẩm và các loài thủy hải
sản khác…