Hoạt động chuyển giá quốc tế của các công ty đa quốc gia tại Việt Nam
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
VIỆN NGÂN HÀNG – TÀI CHÍNH
ĐỀ TÀI:
Hoạt động chuyển giá quốc tế của các công ty đa quốc gia
tại Việt Nam.
Giáo viên hướng dẫn : Nguyễn Thị Kim Dung
Sinh viên thực hiện : Nhóm Shinnosuke
Lớp chuyên ngành : Tài chính Quốc tế 51A
Hà Nội – 10/2012
Nhóm Shinnosuke. Page 1
Hoạt động chuyển giá quốc tế của các công ty đa quốc gia tại Việt Nam
DANH SÁCH NHÓM
1. Bùi Hồng Anh MSV: CQ510013
2. Cao Anh Tuấn MSV: CQ513958
MỤC LỤC
I. Chuyển giá………………………………………………………… 3
1. Khái niệm……………………………………………………… ….3
2. Nguyên nhân hình thành chuyển giá ở Việt Nam…………….…… 3
3. Các hình thức chuyển giá…………………………………… …….3
II. Nguyên nhân tồn tại chuyển giá ở Việt Nam……………………… 6
III.Thực trạng chuyển giá tại Việt Nam. ………………………… 7
IV.Biện pháp chống chuyển giá tại Việt Nam………………… …… 9
Nhóm Shinnosuke. Page 2
Hoạt động chuyển giá quốc tế của các công ty đa quốc gia tại Việt Nam
I. Chuyển giá
1. Khái niệm:
Chuyển giá được hiểu là việc thực hiện chính sách giá đối với hàng hóa,
dịch vụ và tài sản được chuyển dịch giữa các thành viên trong tập đoàn qua
biên giới không theo giá thị trường nhằm tối thiểu hóa số thuế phải nộp của các
công ty đa quốc gia (Multi Nations Company) trên toàn cầu.

thực tế. Việc nâng giá nhập cao hơn thực tế sẽ làm tăng giá thành, dẫn đến kinh
doanh thua lỗ và doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ nộp thuế TNDN. Thủ
đoạn nâng giá nhập nguyên vật liệu thường gặp ở các doanh nghiệp FDI sản
xuất rượu, bia, nước giải khát.
Chẳng hạn như Công ty TNHH nước giải khát Coca Cola Việt Nam, liên
tục khai báo lỗ từ khi bắt đầu hoạt động đến nay, có năm số lỗ chiếm gần bằng
1/3 doanh thu. Nguyên nhân lỗ của Coca Cola khai báo: tỷ lệ nguyên phụ liệu
trên giá bán rất cao, mà nguyên vật liệu này lại do công ty “mẹ” ở nước ngoài
độc quyền cung cấp, do đó giá hương liệu Coca Cola Việt Nam hạch toán vào
giá thành chiếm tỷ trọng rất cao (từ 67% - 85% trên giá bán sản phẩm).
Doanh
nghiệp
Đơn vị
(tỷ đồng)
Năm
2004
Năm
2005
Năm
2006
Năm
2007
Năm
2008
Năm
2009
Coca-
Cola
Doanh
thu

doanh với Asia Pacific Breweries PTE.LTD (Singapore). Tổng số vốn đầu tư là
49,5 triệu USD và vốn pháp định là 17 triệu USD.
Bên liên doanh Việt Nam chiếm 40% và bên liên doanh Singapore
chiếm 60% vốn, ngành nghề sản xuất của liên doanh là sản xuất bia để tiêu thụ
trong nước và xuất khẩu. Khi đi vào hoạt động sản xuất kinh doanh thì tình
trạng kinh doanh của công ty bị thua lỗ kéo dài qua các năm, nguyên nhân chủ
yếu là do phải trả cho chi phí bản quyền quá cao và tăng dần qua các năm.
Trong tình hình công ty liên doanh thường xuyên thua lỗ, phía liên doanh Việt
Nam chịu ảnh hưởng nặng nề nhưng ngược lại phía liên doanh nước ngoài vẫn
không hề hấn gì vì họ vẫn nhận đủ tiền bản quyền từ nhãn hiệu và tiền bản
quyền lại có xu hướng ngày càng tăng ngày càng tăng.
Nhóm Shinnosuke. Page 5
Hoạt động chuyển giá quốc tế của các công ty đa quốc gia tại Việt Nam
Thứ năm, thực hiện việc chuyển giá thông qua việc cung cấp các dịch
vụ từ công ty mẹ với mức giá cao hơn thực tế. Chẳng hạn như Công ty chế biến
thực phẩm Interfood, năm 2005 đã góp vốn liên doanh bằng ôtô nhập khẩu để
làm dịch vụ vận chuyển với chi phí công ty phải trả bằng 30% giá trị chiếc ôtô,
cao hơn nhiều so với giá dịch vụ vận chuyển thuê ngoài tương đương.
Thứ sáu, chuyển giá thông qua việc hỗ trợ tài chính. Qua thực tế kiểm
tra cho thấy, đa phần các doanh nghiệp FDI ở Việt Nam vay vốn của các công
ty mẹ ở nước ngoài với lãi suất rất cao. Lãi suất tiền vay cao đồng nghĩa với
việc giá thành cao, giảm lợi nhuận, thuế TNDN giảm. Cũng có trường hợp,
công ty mẹ ở nước ngoài đứng ra bảo lãnh cho doanh nghiệp FDI ở Việt Nam
vay vốn với chi phí bảo lãnh rất cao. Điển hình như Công ty Xi măng Chin
Phong, hàng năm phải trả chi phí bảo lãnh cho công ty mẹ lên đến 398.765
USD.
II. Lý do tại sao chuyển giá vẫn còn tồn tại?
Có một số lý do chính để hiện tượng chuyển giá vẫn còn tồn tại và phát
triển đến ngày nay, không chỉ ở Việt Nam mà còn của cả trên thế giới.
a, Lý do tồn tại chuyển giá ở bất kỳ quốc gia nào cũng là vì lý do lợi

thuế đang phải đối mặt với tình hình kê khai thua lỗ ngày càng gia tăng của các
doanh nghiệp (DN) có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), chiếm khoảng trên 50%
tổng số DN FDI đang hoạt động trên cả nước, trong đó nhiều DN kê khai lỗ
nhiều năm liên tục, thậm chí báo cáo lỗ suốt từ khi hoạt động đến nay, nhưng
vẫn tiếp tục duy trì sản xuất và mở rộng đầu tư tại Việt Nam.
Điển hình tại một số địa phương như: Bình Dương, số DN FDI kê khai
lỗ năm 2010 là 754/1.490 DN, chiếm tỷ trọng 50,6%, trong đó có tới 200 DN
lỗ quá vốn chủ sở hữu; tại TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai, tỷ lệ số DN FDI kê
khai lỗ lần lượt là 60% và 52,2%.
Hành vi chuyển giá đã diễn ra không chỉ tại các DN liên kết có vốn đầu
tư trực tiếp nước ngoài, mà còn diễn ra giữa các bên liên kết trong nội địa Việt
Nhóm Shinnosuke. Page 7
Hoạt động chuyển giá quốc tế của các công ty đa quốc gia tại Việt Nam
Nam. Sở dĩ có hiện tượng này là do Việt Nam vẫn đang thực hiện chính sách
ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo ngành nghề kinh doanh và
địa bàn đầu tư. Lợi dụng chính sách ưu đãi này, các DN trong nước thành lập
một số công ty con hoạt động trong những lĩnh vực và địa bàn được ưu đãi thuế
TNDN và tìm cách chuyển lợi nhuận trước thuế sang công ty con để được
hưởng ưu đãi thuế hoặc chuyển lợi nhuận trước thuế từ DN có lãi sang DN bị
lỗ để điều hoà lãi lỗ, tránh thuế TNDN.
Hành vi chuyển giá của DN liên kết không chỉ đơn thuần là việc điều
chuyển lợi nhuận từ nơi có thuế suất cao sang nơi có thuế suất thấp hơn để
tránh thuế mà còn bao gồm cả chiều ngược lại. Nguyên nhân chính là do công
ty mẹ muốn thu hồi vốn nhanh hoặc chuyển lợi nhuận để thực hiện chiến lược
kinh doanh đã được công ty mẹ xây dựng.
Bộ KH-ĐT cho biết, qua kết quả thanh tra, kiểm tra về chuyển giá, cơ
quan thuế đã làm giảm lỗ và truy thu thuế số tiến lên tới hàng trăm nghìn tỷ
đồng. Theo Tổng cục Thuế (Bộ Tài chính), trong năm 2010, đã thanh kiểm tra
thuế tại các sản xuất, lắp ráp ô tô và các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chè
tại Lâm Đồng truy thu hơn 133 tỷ đồng, giảm lỗ hơn 1.400 tỷ đồng.

của giao dịch liên kết.
Phương pháp giá vốn cộng lãi: được lựa chọn khi giao dịch liên kết
thuộc khâu sản xuất khép kín để bán cho bên liên kết hoặc cung ứng đầu vào và
bao tiêu đầu ra cho bên liên kết. Phương pháp này xác định giá dựa vào giá
vốn hay giá thành của sản phẩm để xác định giá bán ra của sản phẩm đó cho
bên liên kết.
Phương pháp so sánh lợi nhuận: để thực hiện phương pháp này phải
dựa trên tỷ suất sinh lời của sản phẩm trong giao dịch độc lập được chọn.
Phương pháp này không cho ra kết quả về giá mà tính ra được thu nhập thuần
trước thuế là cơ sở tính thuế TNDN. Đây được xem là phương pháp mở rộng
của phương pháp giá bán lại và giá vốn cộng lãi, nên có thể áp dụng đối chiếu
trong trường hợp có những điều kiện tương tự.
Nhóm Shinnosuke. Page 9
Hoạt động chuyển giá quốc tế của các công ty đa quốc gia tại Việt Nam
Phương pháp tách lợi nhuận: được áp dụng trong trường hợp nhiều bên
liên kết cùng thực hiện một giao dịch liên kết tổng hợp, chẳng hạn như cùng
tham gia nghiên cứu phát triển sản phẩm mới, hoặc sản phẩm là tài sản vô hình
độc quyền, kinh doanh chuyển tiếp từ khâu đầu đến khâu cuối gắn với quyền sở
hữu trí tuệ. Việc tách lợi nhuận của từng bên liên kết trong giao dịch dựa
trên cách mà các bên độc lập thực hiện phân chia lợi nhuận trong các giao dịch
độc lập tương đương. Trường hợp do tính đặc thù hoặc duy nhất của giao dịch
liên kết mà không có có giao dịch độc lập tương đương để chọn một trong các
phương pháp trên so sánh thì có thể sử dụng biện pháp tổng hợp (như mở rộng
phạm vi lựa chọn sang phân ngành khác, xác định biên độ giá thị trường thích
hợp bằng các phương pháp tổng hợp ) hoặc vận dụng các số liệu giữa kỳ (để
tính mức giá sản phẩm, tỷ suất lợi nhuận ).
2. Tổng cục thuế thành lập Tổ quản lý chuyên trách để thực hiện thanh,
kiểm tra các doanh nghiệp. Trong năm 2012 Tổng cục Thuế sẽ thanh, kiểm tra
khoảng 7.742 DN, tập trung vào các lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bất động
sản, điện lực, dầu khí, khoáng sản, DN vốn đầu tư nước ngoài, DN kinh doanh