BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
NGUYỄN THỊ THU HẰNG
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA
SINH VIÊN TRONG ĐÀO TẠO THEO HỆ THỐNG TÍN CHỈ Ở
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
NGHỆ AN - 2014
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
NGUYỄN THỊ THU HẰNG
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA SINH VIÊN
TRONG ĐÀO TẠO THEO HỆ THỐNG TÍN CHỈ Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Bá Minh
NGHỆ AN
LỜI CÁM ƠN
Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn chuyên ngành Quản lí
giáo dục, khóa XX (2012 – 2014), tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ, tạo điều
kiện tốt nhất từ phía đơn vị công tác nơi tôi công tác, đồng nghiệp, bạn bè và gia
đình; sự hướng dẫn nhiệt tình của các thầy cô giảng dạy. Với lòng kính trọng và
biết ơn sâu sắc, tôi xin bày tỏ lời cám ơn chân thành nhất tới Ban giám hiệu,
Phòng Sau đại học, Khoa Giáo dục Trường Đại học Vinh đặc biệt tới PGS.TS
Nguyễn Bá Minh – người đã định hướng, giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong quá trình
nghiên cứu khoa học và hoàn thành luận văn, cùng đồng nghiệp bạn bè và người
thân đã ủng hộ tôi trên con đường học tập, chiếm lĩnh tri thức. Mặc dù bản thân
đã có nhiều cố gắng nhưng trong luận văn vẫn không tránh khỏi những thiếu sót.
Vì vậy, tác giả kính mong nhận được những lời góp ý, hướng dẫn của các thầy cô,
bạn bè và đồng nghiệp để có thể tiếp tục hoàn thiện trong luận văn trong thời gian
3.2. Một số giải pháp quản lí hoạt động tự học của sinh viên trong đào tạo theo hệ
thống tín chỉ ở trường Đại học Vinh 66
3.2.1. Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lí, giảng viên, sinh viên
về hoạt động tự học trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ 66
II
3.2.2. Giải pháp 2: Cải tiến, đổi mới hoạt động dạy học 73
3.2.3. Giải pháp 3: Khuyến khích tính tích cực - chủ động tự học, tự nghiên cứu
của sinh viên 86
3.2.4. Giải pháp 4: Nâng cao hiệu quả hoạt động tư vấn, hỗ trợ sinh viên trong
quá trình tự học 94
3.2.5. Giải pháp 5: Kiểm tra, giám sát và đánh giá công tác quản lí hoạt động tự
học của sinh viên trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở 97
3.2.6. Tăng cường, mở rộng mạng lưới liên kết giữa Trường Đại học Vinh với các
trường trong khu vực về đào tạo theo hệ thống tín chỉ 102
3.3. Thăm dò sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất 106
Tiểu kết chương 3 109
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 110
BÀI BÁO ĐÃ CÔNG BỐ 114
TÀI LIỆU THAM KHẢO 115
PHỤ LỤC 120
BẢNG CÁC CHỮ VIẾT TẮT
TT Viết đầy đủ Viết tắt
1 Cán bộ quản lí CBQL
2 Cố vấn học tập CVHT
3 Chương trình đào tạo CTĐT
4 Đại học ĐH
Biểu đồ 2.4. Phương pháp sử dụng các loại tài liệu trong quá trình tự học của sinh
viên 45
Bảng 2.5. Nhận thức của CBQL về ý nghĩa của công tác quản lí HĐTH của SV
trong đào tạo theo HTTC 53
IV
Bảng 2.6. Đánh giá các biện pháp tổ chức quản lí HĐTH của SV 56
Bảng 3.1. Các tiêu chí đánh giá hoạt động dạy học của giảng viên trong đào tạo
theo HTTC 100
Bảng 3.2. Đánh giá sự cần thiết của các giải pháp 107
Bảng 3.3. Đánh giá tính khả thi của các giải pháp 108
1
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài nghiên cứu
Năm 1872, lần đầu tiên đào tạo theo hệ thống tín chỉ (HTTC) được tổ chức tại
trường đại học Harvard, Hoa Kỳ. Đây là phương thức đào tạo theo triết lí “tôn
trọng người học, xem người học là trung tâm của quá trình đào tạo” với chương
trình đào tạo mềm dẻo đáp ứng năng lực của người học cũng như yêu cầu của thị
trường lao động. Theo khuyến cáo của tổ chức Ngân hàng thế giới (World Bank),
đào tạo theo HTTC không phải chỉ hiệu quả đối với các nước phát triển mà còn có
hiệu quả cao đối với các nước đang phát triển trong đó có giáo dục đại học
(GDĐH) Việt Nam. Mặt khác, do tác động sâu rộng của khoa học và công nghệ,
trong bối cảnh một thế giới bùng nổ tin và cạnh tranh để phát triển, lượng tri thức
hàng ngày tăng lên theo cấp số nhân. Nhiều thay đổi đang diễn ra, từ khái niệm đến
phương châm hoạt động, từ phương thức tư duy, ra quyết định đến phương thức
học tập. Mỗi cá nhân muốn tồn tại và phát triển, phải tự học tập thường xuyên và
thích nghi cao độ với những biến động, phải có sự thay đổi về quan điểm học tập:
lấy “học thường xuyên, suốt đời” làm nền móng dựa trên bốn trụ cột của giáo dục
thế kỉ 21 “học để biết; học để làm; học cùng chung sống; học để làm người”
(UNESCO). Điều này dẫn đến GDĐH thế giới phát triển rất nhanh chóng với
những xu hướng biểu hiện rõ rệt mang tính “đại chúng hóa, thị trường hóa, đa dạng
các trường đại học và cao đẳng phải chuyển sang đào tạo theo HTTC chậm nhất
vào năm 2012; thực hiện nghị quyết 234/NQ - ĐU của Đảng ủy Trường Đại học
Vinh Về đào tạo theo tín chỉ, Trường Đại học Vinh chính thức chuyển sang đào tạo
theo HTTC. Sau 5 năm triển khai đào tạo theo HTTC ở Trường Đại học Vinh
3
(2007- 2013), bên cạnh những kết quả đạt được còn có những bất cập, khó khăn,
vướng mắc cần có các giải pháp quản lí giải quyết, tháo gỡ nhằm nâng cao chất
lượng và hiệu quả đào tạo. Một trong những nguyên nhân chủ yếu ảnh hưởng đến
chất lượng đào tạo là chất lượng hiệu quả hoạt động tự học của SV, quản lí hoạt
động tự học của SV chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới GDĐH trong giai đoạn hiện
nay.
Xuất phát từ những lí do trên, căn cứ vào những vấn đề lí luận và thực tiễn
của đào tạo theo HTTC, chúng tôi đã chọn đề tài: “Một số giải pháp quản lí hoạt
động tự học của sinh viên trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở Trường Đại học
Vinh” để nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên của đề tài
Đề xuất một số giải pháp quản lí hoạt động tự học của sinh viên trong đào tạo
theo hệ thống tín chỉ ở Trường Đại học Vinh nhằm nâng cao chất lượng đào tạo.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Công tác quản lý hoạt động tự học của sinh viên trong
đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở trường đại học .
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Giải pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên trong
đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở Trường Đại học Vinh.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu đề xuất và thực hiện hiệu quả một số giải pháp có cơ sở khoa học và có
tính khả thi sẽ nâng cao chất lượng hoạt động tự học của sinh viên trong đào tạo
theo HTTC ở Trường Đại học Vinh.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
5.1. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lí luận về hoạt động tự học và quản lí hoạt động tự học của
5
7.2.3. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: thu thập các thông tin khoa học liên
quan đến vấn đề nghiên cứu dựa vào trí tuệ của đội ngũ chuyên gia có trình độ cao.
7.2.4. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục: đem lí luận quản lí giáo dục ra
phân tích thực tiễn quản lí giáo dục, từ phân tích thực tiễn quản lí giáo dục rút ra lí
luận quản lí giáo dục.
7.2.5. Nghiên cứu các sản phẩm hoạt động: thông qua các sản phẩm do chủ thể
hoạt động tạo ra (SV, GV, CBQL ) để thu thập những thông tin cần thiết về họ.
7.3. Phương pháp thống kê toán học: sử dụng các phép toán thống kê và phần mềm
để xử lí số liệu.
8. Đóng góp của luận văn
- Về mặt lí luận: Làm sáng tỏ một số khái niệm quản lí giáo dục; hệ thống các
quan điểm, nội dung liên quan đến vấn đề đào tạo tín chỉ, hoạt động tự học của
sinh viên trong đào tạo theo HTTC ở trường đại học.
- Về mặt thực tiễn:
+ Chỉ ra được thực trạng quản lí hoạt động tự học, chất lượng tự học của sinh
viên trong đào tạo theo HTTC ở Trường Đại học Vinh.
+ Đặt vấn đề vai trò quản lí của các cấp lãnh đạo liên quan đối với hoạt động
tự học của sinh viên trong đào tạo theo HTTC ở trường đại học;
+ Đề xuất một số giải pháp có tính khả thi để nâng cao chất lượng, hiệu quả
quản lí hoạt động tự học của SV từ đó nâng cao chất lượng tự học của sinh viên
trong đào tạo theo HTTC ở Trường Đại học Vinh.
9. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Kiến nghị, Tài liệu tham khảo, Phụ lục,
nội dung luận văn được cấu trúc thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lí hoạt động tự học của sinh viên trong đào
tạo theo hệ thống tín chỉ ở các trường đại học
6
Chương 2: Thực trạng quản lí hoạt động tự học của sinh viên trong đào tạo theo
hệ thống tín chỉ ở Trường Đại học Vinh.
nguyên tắc đi từ cái chung đến cái riêng; nguyên tắc tôn trọng đặc điểm đối tượng.
Đến thế kỉ XIX, Usinxki (1824 - 1870) đã nghiên cứu về tính tích cực, tính độc
lập của học sinh trong hoạt động học tập. Ông cho rằng, tính tích cực, tính độc lập
là cơ sở duy nhất để sự học có hiệu quả. Ông đề xuất cần giáo dục cho người học
biết định hướng trong môi trường xung quanh, biết hành động một cách sáng tạo,
biết tự mình nâng cao vốn học vấn và tự phát triển bản thân. Trong dạy học không
nên dồn tất cả tính tích cực vào hoạt động dạy của người giáo viên còn học sinh thì
thụ động mà cần phải làm sao cho học sinh tích cực hoạt động ở mức độ cao nhất.
Ngay từ năm 1872, xuất phát từ đòi hỏi của hoạt động đào tạo và nhu cầu của xã
hội về một quy trình đào tạo phù hợp sao cho sinh viên có thể tìm được cách học
tập thích hợp nhất cho mình, đồng thời các trường đại học phải nhanh chóng thích
8
nghi và đáp ứng được nhu cầu của thực tiễn cuộc sống, Viện Đại học Harvard (Mĩ)
đã quyết định thay thế hệ thống chương trình đào tạo theo niên chế cứng nhắc sang
hệ thống chương trình mềm dẻo được cấu thành bởi các môdun để mỗi sinh viên
có thể lựa chọn phù hợp với kế hoạch cá nhân. Có thể coi đây là điểm mốc khai
sinh HTTC trong giáo dục trên thế giới. Đóng góp của Trường Đại học
Harvard cho nền tảng giáo dục tổng quát của sinh viên được thể
hiện trong chương trình nòng cốt được coi là điều kiện bắt buộc
đối với mọi SV để được công nhận tốt nghiệp trong đào tạo theo
HTTC Mĩ: “Triết lý về chương trình nòng cốt dựa trên niềm tin mọi
sinh viên tốt nghiệp đại học Harvard cần được giáo dục một cách
rộng rãi Nó cho rằng sinh viên cần được hướng dẫn để đạt mục
tiêu này, và giảng viên có bổn phận hướng dẫn họ đạt được kiến
thức, kỹ năng trí tuệ, thói quen suy nghĩ, những thứ được coi là
dấu hiệu nhận diện một người có giáo dục” [14; 7].
Trên cơ sở đó, John Dewey (1859 - 1952) chủ trương quá trình dạy học phải
dựa vào kinh nghiệm thực tế của người học. Việc giảng dạy phải kích thích được
hứng thú, phải để người học độc lập tìm tòi, thầy giáo là người thiết kế, người cố
vấn, đồng hành cùng người học trong quá trình lĩnh hội và thực hành những kiến
người học con đường phải theo suốt cả quá trình.”(Jean Marc Denomme &
Medeleine) [21; 5]; Hướng thứ hai là dạy học phân hóa, dạy học tiến hành theo
nhịp độ cá nhân người học để đạt tới năng suất và hiệu quả trong việc học. Dạy học
cần hướng vào người học. Tiêu biểu cho hướng này là Raja Roy Singh. Ông đã
nghiên cứu vai trò của năng lực tự học trong việc học tập thường xuyên và học tập
suốt đời, đề cao vai trò chuyên gia cố vấn của người thầy, trong việc hình thành
phát triển năng lực tự học của người học (đây chính là chức năng nhiệm vụ của cố
vấn học tập (CVHT) trong đào tạo theo HTTC).
10
Vào năm 1986, I.F.Kharlamop đã nghiên cứu hoạt động tự học dưới góc độ tìm
ra những biện pháp để phát huy tính tích cực học tập của học sinh bằng cách: tăng
cường việc nghiên cứu, làm việc với sách giáo khoa, tài liệu học tập; dạy học nêu
vấn đề; cải tiến công tác tự lực học tập; đổi mới công tác kiểm tra đánh giá Cũng
trong thời gian này, Sharma và R. Ahmed đã nghiên cứu HĐTH như là một hình
thức tổ chức dạy học bằng cách dạy phương pháp cho người học. Theo nhóm tác
giả này, người ta có thể dạy phương pháp tự học cho SV bằng nhiều hình thức
khác nhau, tùy theo điều kiện hoàn cảnh cụ thể, tùy theo tính chất đặc thù môn học
và nội dung yêu cầu của bài học. Nhưng theo ông dù tuân theo hình thức nào thì
cũng phải thực hiện theo các giai đoạn sau:
- Giai đoạn 1: Giảng viên (GV) thiết kế bài tập và cung cấp nguồn tài liệu cần
thiết cho bài tập, chỉ dẫn cụ thể các việc SV phải làm để hoàn thành bài tập.
- Giai đoạn 2: GV tổ chức cho SV tự nghiên cứu, tự làm bài tập với sự hỗ trợ
của những những thông tin có sẵn.
- Giai đoạn 3: GV làm việc với SV trên lớp theo hình thức cá nhân hay tập thể
thông qua các hình thức khác nhau (thảo luận, seminar, củng cố ôn tập, xây
dựng bài giảng, kiểm tra đánh giá, tự kiểm tra đánh giá).
Với xu thế phát triển của giáo dục thế giới, vào năm 1987, I.U.K. Babanxki đề
xuất một hướng nghiên cứu mới về HĐTH, nghiên cứu tự học gắn liền với việc tìm
ra các biện pháp tối ưu hóa việc học theo hai hướng: phát huy tính tích cực, tính tự
giác của học sinh trong học tập dưới sự hướng dẫn, điều khiển trực tiếp của thầy;
viên, nhờ vậy đáp ứng được những yêu cầu và quan tâm của sinh viên.
Nghiên cứu HĐTH của SV và quản lí HĐTH của SV trong đào tạo theo HTTC là
một vấn đề mới được các nhà giáo dục và QL quan tâm, đặc biệt dưới góc độ nhìn
nhận tự học như là một phương pháp dạy học, một phương pháp học. Các tác giả
12
đều đề cao vai trò của HĐTH của SV trong môi trường học tập mới, xem tự học là
hoạt động tự thân, thường xuyên, suốt đời của mỗi con người.
1.1.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam về hoạt động tự học của sinh viên trong đào
tạo theo hệ thống tín chỉ ở trường đại học
Trước năm 1975, một số trường đại học chịu ảnh hưởng của Mĩ ở miền Nam
Việt Nam đã áp dụng đào tạo theo HTTC (Viện Đại học Cần Thơ, Viện Đại học
Thủ Đức ).
Trong xu thế biến đổi chung của nền giáo dục thế giới theo hướng hiện đại, Hội
nghị Hiệu trưởng các trường đại học tại Nha Trang (1987) đã đưa ra nhiều chủ
trương đổi mới GDĐH Việt Nam, trong đó có việc triển khai trong các trường đại
học quy trình đào tạo hai giai đoạn và môdun hóa kiến thức.
Từ năm 1993, nhiều trường đại học ở Việt Nam đã bắt đầu thử
nghiệm HTTC, bao gồm Đại học Cần Thơ, Đại học Đà Lạt, Đại học
Bách Khoa,v.v Về lý thuyết, trong những trường này sinh viên có
thể chọn một số môn tự chọn, và tích lũy tín chỉ để tốt nghiệp,
cũng như có thể chuyển đổi giữa các trường trong một số điều
kiện nhất định. Trong thực tế, sinh viên ở đây hầu như không được
lựa chọn môn học, bởi vì không phải lúc nào nhà trường cũng có
sẵn giáo viên cho các môn tự chọn ấy, và tín chỉ cũng khó lòng
được chấp nhận chuyển đổi giữa các trường. Hơn thế nữa, việc áp
dụng hệ thống tín chỉ hiện tại ở Việt Nam cũng không cho phép
sinh viên chọn môn học ở những khoa khác nhau trong trường,
cho dù những môn này có liên quan đến lĩnh vực chuyên ngành
của họ. “Tuy vậy, các đại học Việt Nam vẫn chưa xem hệ thống
tín chỉ như một phương tiện đẩy mạnh việc thực hiện những quan
Nguyễn Giang Nam đề xuất xây dựng “Hệ thống kĩ năng tự học
trong môi trường học tập hiện đại” cho SV: “Để thích ứng được với
nền giáo dục mới và môi trường học tập hiện đại bản thân người
học cần xây dựng và hình thành những kĩ năng (KN) tự học để có
thể học tập hiệu quả và thẩm thấu được những giá trị tinh hoa
của nhân loại mà nền giáo dục hiện đại, tiên tiến đem lại” [33;
96]. Hệ thống kĩ năng tự học bao gồm nhóm KN nhận thức học
tập, nhóm KN quản lí học tập trên cơ sở xác định mối quan hệ
giữa KN và năng lực tự học: “Năng lực nói chung luôn được xem
xét trong mối quan hệ với dạng hoạt động hoặc quan hệ nhất
định nào đó, không có loại năng lực chung chung để làm gì cả”
[33; 97] và ở đây là HĐTH của SV.
Bàn về “Hệ thống tiêu chuẩn và tiêu chí đánh giá năng lực tự
học theo tiếp cận năng lực thực hiện và quy trình tổ chức hoạt
động tự học cho sinh viên sư phạm trong đào tạo theo HTTC” các
tác giả Phan Thị Hồng Vinh, Nguyễn Đức Giang) [57; 31] cho rằng:
“Đào tạo theo HTTC trong các trường đặt ra những yêu cầu mới
với năng lực tự học của SV Việc tổ chức tự học phải giúp người
học hoàn thành được các công việc theo tiêu chuẩn và tiêu chí
nghề nghiệp. Các tiêu chuẩn và tiêu chí được xây dựng, thẩm
định và công bố cho người học” [57; 31]. Việc đánh giá năng lực
tự học của SV dựa trên những tiêu chuẩn, tiêu chí với những bằng
chứng cụ thể. Tác giả bài viết khẳng định: để QL có hiệu quả
HĐTH của SV thì việc “Xây dựng tiêu chuẩn và tiêu chí đánh giá
năng lực tự học của SV là căn cứ để xây dựng kế hoạch, tổ chức
đánh giá HĐTH ” là cần thiết “nhằm đáp ứng yêu cầu đào tạo
15
theo HTTC. Tổ chức tự học cần được tiến hành một cách chặt
chẽ, khoa học, đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp” [57; 33].
Bên cạnh đó, một số bài viết đã đề cập đến những yếu tố ảnh
ý: để đáp ứng yêu cầu của đào tạo theo TC, hệ thống đánh giá kết
quả học tập của SV cũng phải được thay đổi phù hợp, khoa học,
linh hoạt, tạo động lực học tập, tự học cho SV. Trong đào tạo theo
HTTC, người ta áp dụng các thang điểm đánh giá kết quả học tập
(gồm thang điểm 10, thang điểm chữ A, B, C, D, F và thang điểm
4). “Đây là hệ thống thang điểm rất khoa học, được các trường
ĐH hàng đầu trên thế giới áp dụng và đây cũng là tiêu chí để
đánh giá quá trình đào tạo theo HHTC có triệt để hay không”[12;
35].
Nhìn chung các bài viết của các tác giả trong nước đã đề cập
nhiều đến vấn đề tự học của SV trong đào tạo theo HTTC nhưng
mới chỉ dừng lại ở những nhận định khái quát, chung nhất. Tuy
nhiên đây là những gợi ý bổ ích cho chúng tôi trong khi tìm hiểu
vấn đề nghiên cứu. Theo chúng tôi, vấn đề hoạt động tự học và
quản lí hoạt động tự học của SV trong đào tạo theo HTTC cần
được nghiên cứu có hệ thống và sâu hơn, cần có nhiều hơn những
công trình nghiên cứu về những vấn đề quản lý đang đặt ra cho
cơ chế hiện tại của hệ thống đại học Việt Nam.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Quản lý, quản lý nhà trường
1.2.1.1. Quản lí
17
Ngày nay thuật ngữ quản lí (QL) đã trở nên phổ biến, nhưng chưa có một định
nghĩa thống nhất. Theo Từ điển Tiếng Việt thông dụng , “quản lí là tổ chức, điều
khiển hoạt động của một đơn vị, cơ quan”; H.Koontz cho rằng: “QL là một hoạt
động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt
được các mục đích của nhóm (tổ chức)” [18; 12]. Quản lí là một trong những loại
hình lao động quan trọng nhất trong các hoạt động của con người. “QL đúng tức là
con người đã nhận thức được quy luật, vận động theo quy luật và sẽ đạt được
những thành công to lớn” [18; 12].
chức năng QL (kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp, kiểm tra); theo D.M. Kruk
có 5 chức năng (kế hoạch, tổ chức, phối hợp, chỉ đạo, kiểm kê và kiểm tra);
theo quan điểm của tổ chức UNESCO, hệ thống chức năng QL bao gồm 8 vấn
đề (xác định nhu cầu, thẩm định và phân tích dữ liệu, xác định mục tiêu, kế
hoạch hóa, triển khai công việc, điều chỉnh, đánh giá, sử dụng liên hệ ngược và
tái xác định các vấn đề cho quá trình QL tiếp theo); theo quan điểm QL hiện
đại, QL có 4 chức năng cơ bản (kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra).
Như vậy, tuy có nhiều cách phân loại chức năng QL khác nhau song về thực
chất chúng có những điểm giống nhau để đạt tới mục tiêu, đó là: kế hoạch, tổ
chức, chỉ đạo, kiểm tra.
Kế hoạch hóa (planning) là một chức năng QL, có nghĩa là xác định mục
tiêu, mục đích đối với thành tựu trong tương lai của tổ chức và các con đường,
biện pháp, cách thức để đạt được mục tiêu, mục đích đó. Có 3 nội dung chủ yếu
của chức năng kế hoạch hóa: xác định, hình thành mục tiêu (phương hướng) đối
với tổ chức; xác định và đảm bảo (có tính chắc chắn, có tính cam kết) về các
nguồn lực của tổ chức để đạt được các mục tiêu này; quyết định xem những
hoạt động nào là cần thiết để đạt được các mục tiêu đó.
Xét về mặt chức năng QL, tổ chức (organizing) là quá trình hình thành nên
cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức