PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO QUẬN ĐỐNG ĐA
TRƯỜNG THCS BẾ VĂN ĐÀN

HỒ SƠ DỰ THI
DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
Tên chủ đề:
DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN TÍCH HỢP LIÊN MÔN
VỚI CÁC MÔN HỌC KHÁC Ở TRƯỜNG THCS
Môn học chính của chủ đề: NGỮ VĂN
Các môn được tích hợp : ĐỊA LÍ - LỊCH SỬ
MỸ THUẬT- GDCD
Nhóm tác giả : Đinh Thị Hồng Châm
Nguyễn Thị Nga
Giáo viên môn : Ngữ văn - Mỹ thuật NĂM HỌC 2014 - 2015
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ HÀ NỘI
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN ĐỐNG ĐA
TRƯỜNG THCS BẾ VĂN ĐÀN
Địa chỉ: Số 181 Nguyễn Lương Bằng, phường Quang Trung,
quận Đống Đa, Hà Nội
Sđt: 0936354812 – Email: [email protected]
THÔNG TIN VỀ
NHÓM GIÁO VIÊN DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ
TÍCH HỢP LIÊN MÔN DÀNH CHO GIÁO VIÊN THCS
1. Họ và tên giáo viên: ĐINH THỊ HỒNG CHÂM
- Môn : Ngữ văn
- Ngày sinh : 14/9/1974
- Điện thoại : 0983.258.391
- Email : [email protected]

toàn diện hơn nhiều vấn đề. Khi học một tác phẩm văn học, người học cần
phải hiểu, biết được hoàn cảnh ra đời của một tác phẩm. Điều đó chi phối rất
3
mạnh đến cảm xúc và các cung bậc tâm trạng của tác giả. Từ đó học sinh mới
nắm bắt được dụng ý cũng như thông điệp mà tác giả gửi gắm.
- Môn Ngữ văn cũng rất cần tích hợp với môn Mỹ thuật:
+ Ngôn ngữ hội họa thuộc nhóm nghệ thuật không gian tĩnh, tạo hình sự
vật một cách cụ thể, đứng yên, hình ảnh được xây dựng theo ấn tượng thị
giác. Khi hiểu được nội dung của tác phẩm sẽ là điều kiện thuận lợi để học
sinh dựng được những hình ảnh, những không gian đa sắc màu. Thông qua
môn Mỹ thuật giúp các em tìm hiểu về cái hay cái đẹp trong cuộc sống, tạo
nên sự say mê sáng tạo. Ngoài ra còn hình thành thị hiểu thẩm mĩ, khả năng
tư duy độc lập, giúp các em học tốt môn Ngữ văn.
+ Tranh chân dung là tranh vẽ về một người hoặc một mẫu người nào đó,
như chân dung các anh hùng dân tộc, các nhà khoa học, nhà trí thức có công
với đất nước hoặc là tranh chân dung của người thân, bè bạn, có khi là một
mẫu người mình thích, gợi cảm có khi tự họa Dù cụ thể hay mang tính chất
chung, tranh chân dung nhất thiết phải miêu tả con người có thực chứ không
phải người vẽ bịa đặt ra. Nếu có sự tưởng tượng (với ý nghĩa sáng tạo) thì
tranh chân dung ấy cũng phải dựa vào con người có thực (con người mà
người vẽ được nhìn thấy, được biết tới trong cuộc sống hoặc trong các tác
phẩm văn học, thơ, ca )
+ Đối tượng diễn tả chính của tranh chân dung là con người, vì vậy, một
bức chân dung phải đạt được hai yếu tố: tả được ngoại hình và nội tâm nhân
vật. Có nghĩa là về mặt hình thức phải giống đối tượng, mặt khác nhân vật ấy
trông sinh động, có hồn, phản ánh được nét đặc trưng nhất của tính cách và
tâm trạng nhân vật. Ngoài ra đôi khi tranh chân dung cũng phản ánh được tính
giai cấp, tính xã hội, tính thời đại của nhân vật.
+ Tranh phong cảnh: là loại tranh miêu tả cảnh đẹp thiên nhiên (biển,
trời, mây, nước ) và những hiện tượng của thiên nhiên (bình minh, hoàng

3. Đối tượng dạy học của bài “Đập đá ở Côn Lôn” của Phan Châu Trinh:
Học sinh lớp 8NK (39 em)
4. Ý nghĩa, tầm quan trọng của dạy học liên môn:
- Đây là một phương pháp dạy học hiện đại trong dạy học Ngữ Văn, giúp
học sinh phát triển toàn diện về mọi mặt.
- Giờ học sẽ trở nên sôi nổi, sinh động hơn vì không có giáo viên là
người trình bày mà cả học sinh cũng tham gia vào quá trình tiếp nhận kiến
thức, từ đó phát huy được tính cực, năng động sáng tạo của học sinh.
- Tạo cho học sinh một thói quen tư duy, lập luận khi xem xét một vấn đề
phải đặt chúng trong hệ quy chiếu, từ đó mới có thể nhận thức được vấn đề
một cách thấu đáo, toàn diện và sâu sắc.
- Rèn cho học sinh khả năng “đọc” ngôn ngữ hội họa, hiểu được nội
dung cũng như tư tưởng mà tác giả muốn đề cập đồng thời giáo dục tư tưởng,
tình cảm, nếp sống đẹp cho học sinh qua bài học. Ngoài ra việc tích hợp liên
môn còn giúp học si nh hiểu kỹ hơn về những giai đoạn lịch sử có ý nghĩa
với dân tộc, hiểu được khí phách hiên ngang lẫm liệt của những chiến sĩ yêu
nước những năm đầu thế kỷ XX.
5. Thiết bị dạy học:
- Bài soạn của giáo viên
- Bài giảng điện tử
- Tranh ảnh, bản đồ Việt Nam
- Giấy vẽ, chất liệu chì than
- Các tư liệu kèm theo
6
III. TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN TIẾT DẠY LIÊN MÔN QUA BÀI:
“ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN” CỦA PHAN BỘI CHÂU
- Thơ trong tù là một hiện tượng đặc biệt của văn học Việt Nam giai
đoạn đầu thế kỷ XX đến trước Cách mạng tháng Tám năm 1945. Từ trong
buồng giam tăm tối của ngục tù đã dõng dạc vang lên những lời thơ bất khuất
mang theo hào khí của một Đại Việt không chịu cúi đầu. Nhà ngục của thực

36') và cùng vĩ độ
với Cà Mau (8
0
36'). Côn Đảo gồm 16 hòn đảo lớn nhỏ, tổng diện tích là
76km
2
.
8
2. Tích hợp với môn Lịch sử:
- Ngày 1/2/1862, thực dân Pháp ký quyết định thành lập nhà tù Côn
Đảo để giam cầm những người yêu nước. Từ đó chúng biến Côn Đảo thành
địa ngục trần gian. Vậy tại sao nhà tù Côn Đảo lại được gọi như vậy?
Kiến thức Lịch sử sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn tội ác dã man của thực
dân Pháp:
+ Đây là một nhà tù nằm trơ trọi giữa biển khơi, tách biệt hẳn với đất
liền, khí hậu ở đây thì vô cùng khắc nghiệt.
+ Tại nhà tù này thực dân Pháp đã áp dụng những kiểu đầy ải, tra tấn tù
nhân một cách dã man, tàn nhẫn, độc ác và vô nhân đạo nhất. Chúng không
những đầy đọa con người về thể xác mà còn quyết tâm làm lung lay, tiêu tan ý
chí, lý tưởng của những người tù yêu nước. Những kiểu tra tấn tại nhà tù Côn
Đảo thật khủng khiếp. Chính vì thế mà không chỉ nhân dân Việt Nam mà cả thế
giới đều phải thốt lên: Đây chính là một địa ngục trần gian kinh khủng nhất.
9
Nhưng cũng tại nơi này, đã tôi luyện bản lĩnh cho những người tù yêu nước.
Phan Châu Trinh là một trong số những tù nhân Cách mạng tại đây.
- Ngoài ra kiến thức Lịch sử còn giúp học sinh hiểu rõ cuộc đời và sự
nghiệp của nhà yêu nước vĩ đại Phan Châu Trinh:

+ Cuộc đời: Phan Châu Trinh sinh ngày 9 tháng 9 năm 1872, người làng
Tây Lộc, huyện Tiên Phước, phủ Tam Kỳ (nay thuộc xã Tam Lộc, huyện

- Phan Châu Trinh vừa là một nhà Cách mạng, đồng thời là một người
giỏi biện luận và có tài văn chương. Văn chính luận của ông rất đanh thép, thơ
trữ tình thì thấm đẫm tinh thần yêu nước, ngùn ngụt nhiệt tình cứu nước cứu
11
dân. Theo Giáo sư Lê Trí Viễn: Phan Châu Trinh là con người ưu tú, cốt
cách dân tộc đã bồi thêm khí tiết đại trượng phu, nên đã sớm coi đó là trường
học thiên nhiên, làm trai thế kỷ XX phải nếm trải, hơn nữa đã vì quốc dân mà
hy sinh thì gặp tù đầy cũng chẳng chút gì buồn. Cái thung dung, khảng khái
từ đó mà ra.”
- Ông là tác giả của một số tác phẩm tiêu biểu. (Kiến thức văn học sẽ
giúp học sinh hiểu rõ hơn về sự nghiệp sáng tác của Phan Châu Trinh):
- Kiến thức Lịch sử còn giúp học sinh hiểu được hoàn cảnh sáng tác của
bài thơ:
+ Năm 1908, Phan Châu Trinh bị khép tội xúi giục nhân dân nổi loạn
trong phong trào chống thuế ở Trung Kỳ nên bị bắt đầy ra Côn Đảo; đến
tháng 6 năm 1910, nhờ sự can thiệp của Hội Nhân quyền (Pháp), ông mới
được tha. Khi mới vào tù, để khẳng định chí khí, để khẳng định chí khí của
mình và động viên khích lệ tinh thần của các bạn đồng chí trong tù, Phan
12
Châu Trinh đã viết vào một mảnh giấy như sau: “Đây là một trường học thiên
nhiên. Mùi cay đắng trong ấy, làm trai giữa thế kỷ XX này, không thể không
nếm cho hết.” Sau đó mảnh giấy ấy được chuyển đi khắp nhà giam. Bài thơ
“Đập đá ở Côn Lôn” được sáng tác chính trong giai đoạn Phan Châu Trinh bị
đày tại đảo này, gắn với hoàn cảnh hiện thực khi ông và các bạn tù khác bị bắt
lao động khổ sai đập đá.
+ Tựa đề của bài thơ đã cho phép người đọc hình dung cụ thể hoàn cảnh
của Phan Châu Trinh lúc bấy giờ.
3. Tích hợp với môn Mỹ thuật:
- Không phải ai cũng như Phan Châu Trinh, giữa chốn địa ngục của nhà
tù mà vẫn giữ được khẩu khí ngang tàng:

- GV lưu ý học sinh: Để hiểu và cảm về một con người, một người tù
Cách mạng oai phong, lẫm liệt giữa chốn lao tù như Phan Châu Trinh, học
sinh không chỉ diễn tả bằng ngôn từ mà có thể tái hiện lại bằng bức tranh chân
dung của chính Phan Châu Trinh. Bức tranh nhân vật ấy không chỉ được vẽ
trên giấy trắng, bằng đôi bàn tay khéo léo cùng các loại bút màu mà bức chân
15
dung ấy phải được vẽ bằng cả tấm lòng yêu mến, tự hào, bằng sự trân trọng
ngưỡng mộ của học sinh dành cho nhà yêu nước vĩ đại Phan Châu Trinh: hiên
ngang lẫm liệt trong cảnh tù đầy.
4. Tích hợp với môn Giáo dục công dân:
Trong thời loạn lạc, Phan Châu Trinh đã xác định rất rõ quan niệm về chí
“làm trai”. Còn bây giờ, trong thời đại mới, thời kỳ hội nhập thì học sinh thấy
quan niệm ấy như thế nào? Hay nói cụ thể, trong điều kiện của trường mình,
nhà trường kỳ vọng rất nhiều ở các em, thì các em có suy nghĩ gì?
- Giáo viên để học sinh tự do phát biểu
- Giáo viên chốt lại: Quan niệm của Phan Châu Trinh hoàn toàn đúng.
Tuy nhiên khi chúng ta học tập, hay vận dụng quan niệm ấy cần phải linh
hoạt, sáng tạo, phù hợp với hoàn cảnh thực tại. Hãy sống hết mình, hãy biết
chinh phục những khó khăn gian khổ trong công việc đời thường để biến ước
mơ trở thành hiện thực, để sống có ý nghĩa hơn Mong rằng mỗi con học
sinh luôn vững vàng, tự tin trong hành trình phía trước
IV. Kiểm tra, đánh giá
Sau quá trình dạy học theo chủ đề, chủ điểm của môn Ngữ văn có nội
dung liên quan đến nhiều môn học, đồng thời gắn với thực tiễn, tôi đã thu
được những ưu điểm và hạn chế như sau:
1. Ưu điểm:
- Về kiến thức: Học sinh đã tiếp thu được những đơn vị kiến thức đầy đủ,
phong phú toàn diện và sâu sắc. Cụ thể là từ những môn học riêng lẻ, học sinh
đã tích hợp được những điều muốn tìm hiểu, khám phá về chủ đề, chủ điểm
thích hợp. Học sinh sẽ thu thập những kiến thức từ thực tiễn, từ các phương

tự tin tỏa sáng trong học tập.
17
- Qua bài học giúp các em có lối sống lành mạnh, biết hướng tới những
điều Chân-Thiện-Mỹ trong cuộc sống 18
LỜI KẾT
Trên đây là một vài suy nghĩ của nhóm chúng tôi trong vấn đề dạy học
tích hợp các môn học khác như Địa lý, Lịch sử, Mỹ thuật, Giáo dục công dân
vào hoạt động dạy học môn Ngữ văn. Trong quá trình giảng dạy, chúng tôi
nhận thấy cách dạy học này rất hiệu quả, mang nhiều tính khả thi. Tuy nhiên
trong quá trình thực hiện đề tài, bản thân chúng tôi còn gặp nhiều hạn chế.
Nhóm chúng tôi rất mong nhận được sự đóng góp chân thành từ các đồng
nghiệp, bạn bè để đề tài của chúng tôi được hoàn thiện, tạo ra một sân chơi trí
tuệ lí thú và bổ ích cho học sinh để khuyến khích các em ngày một tự tin, đam
mê, sáng tạo và tỏa sáng.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 15 tháng 12 năm 2014
Thay mặt nhóm tác giả

Đinh Thị Hồng Châm
19
MỤC LỤC
Trang
20